Markandeya Purana · Chapter 52

iti śrīmārkaṇḍeyapurāṇe duḥ sahotpatisamāpanaṃ nāmaikapañcāśau'dhyāyaḥ
dvipañcāśo 'dhyāyaḥ- 52
mārkaṇḍeya uvāca
ityeṣa tāmasaḥ sargo brahmaṇo 'vyaktajanmanaḥ /
rudrasargaṃ pravakṣyāmi tanme nigadataḥ śṛṇu

tanayāśca tathaivāṣṭau patnyaḥ putrāśca te tathā /
kalpādāvātmanastulyaṃ sutaṃ pradhyāyataḥ prabhoḥ

prādurāsīdathāṅke 'sya kumāro nīlalohitaḥ /
ruroda susvaraṃ so 'tha dravaṃśca dvijasattama

kiṃ rodiṣīti taṃ brahmā rudantaṃ pratyuvāca ha /
nāma dehīti taṃ so 'tha pratyuvāca jagatpatim

rudrastvaṃ deva ! nāmnāsi mā rodīrdhairyamāvaha /
evamuktastataḥ so 'tha saptakṛtvo ruroda ha

tato 'nyāni dadau tasmai sapta nāmāni vai prabhuḥ /
sthānāni caiṣāmaṣṭānāṃ patnīḥ putrāṃśca vai dvija

bhavaṃ śarvaṃ tatheśānaṃ tathā paśupatiṃ prabhuḥ /
bhīmamugraṃ mahādevamuvāca sa pitāmahaḥ

cakre nāmānyathaitāni sthānānyeṣāñcakāra ha /
sūryo jalaṃ mahī vahnirvāyurākāśameva ca

dīkṣito brāhmaṇaḥ soma ityetāstanavaḥ kramāt /
suvarcalā tathaivomā vikeśī cāparā svadhā

svāhā diśastathā dīkṣā rohiṇī ca yathākramam /
sūryādīnāṃ dvijaśreṣṭha ! rudrādyairnāmabhiḥ saha

śanaiścarastathā śukro lohitāṅgo manojavaḥ /
skandaḥ sargo 'tha santāno budhaścānukramāt sutaḥ

evamprakāro rudro 'sau satīṃ bhāryāmavindata /
dakṣakopācca tatyāja sā satī svaṃ kalevaram

himavadduhitā sābhūnmenāyāṃ dvijasattama /
tasyā bhrātā tu mainākaḥ sakhāmbhodheranuttamaḥ

upayeme punaścaināmananyāṃ bhagavān bhavaḥ /
devau dhātāvidhātārau bhṛgoḥ khyātirasūyata

śriyañca devadevasya patnī nārāyaṇāsya yā /
āyātirniyatiścaiva meroḥ kanye mahātmanaḥ

dhātāvidhātroste bhārye tayorjātau sutāvubhau /
prāṇaścaiva mṛkaṇḍuśca pitā mama mahāyaśāḥ

manasvinyāmahaṃ tasmāt putro vedaśirā mama /
dhūmravatyāṃ samabhavat prāṇasyāpi nibodha me

prāṇasya dyutimān putra utpannastasya cātmajaḥ /
ajarāśca tayoḥ putrāḥ pautrāśca bahavo 'bhavan

patnī marīceḥ sambhūtiḥ paurṇamāsamasūyata /
virajāḥ parvataścaiva tasya putrau mahātmanaḥ

tayoḥ putrāṃstu vakṣye 'haṃ vaṃśasaṃkīrtane dvija /
smṛtiścāṅgirasaḥ patnī prasūtā kanyakāstathā

sinīvālī kuhūścaiva rākā bhānumatī tathā /
anasūyā tathaivātrerjajñe putrānakalpaṣān

somaṃ durvāsasañcaiva dattātreyañca yoginam /
prītyāṃ pulastyabhāryāyāṃ datto 'nyastatsuto 'bhavat

pūrvajanmani so 'gastyaḥ smṛtaḥ svāyambhuve 'ntare /
kardamaścārvavīraśca sahiṣṇuśca sutatrayam

kṣamā tu suṣuve bhāryā pulahasya prajāpateḥ /
kratostu sannatirbhāryā bālakhilyānasūyata

ṣaṣṭiryāni sahasrāṇi ṛṣīṇāmūrdhvaretasām /
ūrjāyāntu vasiṣṭhasya saptājāyanta vai sutāḥ

rajogātrordhvabāhuśca sabalaścānaghastathā /
sutapāḥ śukla ityete sarve saptarṣayaḥ smṛtāḥ

yo 'sāvagnirabhīmānī brahmaṇastanayo 'grajaḥ /
tasmāt svāhā sutān lebhe trīnudāraujaso dvija

pāvakaṃ pavamānañca śuciñcāpi jalāśinam /
teṣāntu santātāvanye catvāriṃśacca pañca ca

kathyante bahuśaścaite pitā putratrayañca yat /
evamekonapañcāśad durjayāḥ parikīrtitāḥ

pitaro brahmaṇā sṛṣṭā ye vyākhyātā mayā tava /
agniṣvāttā barhiṣado 'nagnayaḥ sāgnayaśca ye

tebhyaḥ svadhā sute jajñe menāṃ vai dhāriṇīṃ tathā /
te ubhe brahmavādinyau yoginyau cāpyubhe dvija

uttamajñānasaṃpanne sarvaiḥ samudite guṇaiḥ /
ityeṣā dakṣakanyānāṃ kathitāpatyasaṃtatiḥ /
śraddhāvān saṃsmarannityaṃ prajāvānabhijāyate