Markandeya Purana · Chapter 41
iti śrīmārkaṇḍeyapurāṇe yogasiddhirnāma catvāriṃśo 'dhyāyaḥ
ekacatvāriśo 'dhyāyaḥ
alarka uvāca
bhagavan ! yoginaścaryāṃ śrotumicchāmi tattvataḥ /
brahmavartmanyanusaran yathā yogī na sīdati
dattātreya uvāca
mānāpamānau yāvetau pratyudvegakarau nṛṇām /
tāveva viparītārthau yoginaḥ siddhikārakau
mānāpamānau yāvetau tāvevāhurviṣāmṛte /
apamāno 'mṛtaṃ tatra mānastu viṣamaṃ viṣam
cakṣuḥ pūtaṃ nyasetpādaṃ vastrapūtaṃ jalaṃ pibet /
satyapūtāṃ vadedvāṇīṃ buddhipūtañca cintayet
ātithyaśrāddhayajñeṣu devayātrotsaveṣu ca /
mahājanañca siddhyarthaṃ na gacchedyogavit kvacit
vyaste vidhūme vyaṅgāre sarvasmin bhuktavajjane /
aṭeta yogavid bhaikṣyaṃ na tu triṣveva nityaśaḥ
yathaivamavamanyante janāḥ paribhavanti ca /
tathā yuktaścaredyogī satāṃ vartma na dūṣayan
bhaikṣyañcared gṛhastheṣu yāyāvaragṛheṣu ca /
śreṣṭhā tu prathamā ceti vṛttirasyopadiśyate
atha nityaṃ gṛhastheṣu śālīneṣu caredyatiḥ /
śraddadhāneṣu dānteṣu śrotriyeṣu mahātmasu
ata ūrdhvaṃ puścāpi aduṣṭāpatiteṣu ca /
bhaikṣyacaryā vivarṇeṣu jaghanyā vṛttiriṣyate
bhaikṣyaṃ yavāgūṃ takraṃ vā payo yāvakameva vā /
phalaṃ mūlaṃ priyaṅguṃ vā kaṇapiṇyākasaktavaḥ
ityete ca śubhāhārā yoginaḥ siddhikārakāḥ /
tat prayuñjyānmunirbhaktyā parameṇa samādhinā
apaḥ pūrvaṃ sakṛt prāśya tūṣṇīṃ bhūtvā samāhitaḥ /
prāṇāyeti tatastasya prathamā hyāhutiḥ smṛtā
apānāya dvitīyā tu samānāyate cāparā /
udānāya caturtho syādvyānāyeti ca pañcamī
prāṇāyāmaiḥ pṛthak kṛtvā śeṣaṃ bhuñjīta kāmataḥ /
apaḥ punaḥ sakṛt praśya ācamya hṛdayaṃ spṛśet
asteyaṃ brahmacaryañca tyāgo 'lobhastathaiva ca /
vratāni pañca bhikṣūṇāmahiṃsāparamāṇi vai
akrodho guruśuśrūṣā śaucamāhāralāghavam /
nityasvādhyāya ityete niyamāḥ pañca kīrtitāḥ
sārabhūtamupāsīta jñānaṃ yatkāryasādhakam /
jñānānāṃ bahutā yeyaṃ yogavighrakarā hi sā
idaṃ jñeyamidaṃ jñeyamiti yastṛṣitaścaret /
api kalpasahasreṣu naiva jñeyamavāpnuyāt
tyaktasaṅgo jitakrodho laghvāhāro jitendriyaḥ /
pidhāya buddhyā dvārāṇi mano dhyāne niveśayet
śūnyeṣvevāvakāśeṣu guhāsu ca vaneṣu ca /
nityayuktaḥ sadā yogī dhyānaṃ samyagupakramet
vāgdaṇḍaḥ karmadaṇḍaśca manodaṇḍaśca te trayaḥ /
yasyaite niyatā daṇḍāḥ sa tridaṇḍī mahāyatiḥ
sarvamātmamayaṃ yasya sadasajjagadīdṛśam /
guṇāguṇamayantasya kaḥ priyaḥ ko nṛpāpriyaḥ
visuddhabuddhiḥ samaloṣṭakāñcanaḥ
samastabhūteṣu ca tatsamāhitaḥ /
sthānaṃ paraṃ śāśvatamavyayañca
paraṃ hi matvā na punaḥ prajāyate
vedācchreṣṭhāḥ sarvayajñakriyāśca
yajñājjapyaṃ jñānamārgaśca japyāt /
jñānāddhyānaṃ saṅgarāgavyapetaṃ
tasmin prāpte śāśvatasyopalabdhiḥ
samāhito brahmaparo 'pramādī
sucistathaikāntaratiryatendriyaḥ /
samāpnuyādyogamimaṃ mahātmā
vimuktimāproti tataḥ svayogataḥ
Original text: Mārkaṇḍeyapurāṇa, 1-93 · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0