Language

ENहिગુ
Scripture Library

Markandeya Purana · Chapter 41

41.1

iti śrīmārkaṇḍeyapurāṇe yogasiddhirnāma catvāriṃśo 'dhyāyaḥ
ekacatvāriśo 'dhyāyaḥ
alarka uvāca
bhagavan ! yoginaścaryāṃ śrotumicchāmi tattvataḥ /
brahmavartmanyanusaran yathā yogī na sīdati

41.2

dattātreya uvāca
mānāpamānau yāvetau pratyudvegakarau nṛṇām /
tāveva viparītārthau yoginaḥ siddhikārakau

41.3

mānāpamānau yāvetau tāvevāhurviṣāmṛte /
apamāno 'mṛtaṃ tatra mānastu viṣamaṃ viṣam

41.4

cakṣuḥ pūtaṃ nyasetpādaṃ vastrapūtaṃ jalaṃ pibet /
satyapūtāṃ vadedvāṇīṃ buddhipūtañca cintayet

41.5

ātithyaśrāddhayajñeṣu devayātrotsaveṣu ca /
mahājanañca siddhyarthaṃ na gacchedyogavit kvacit

41.6

vyaste vidhūme vyaṅgāre sarvasmin bhuktavajjane /
aṭeta yogavid bhaikṣyaṃ na tu triṣveva nityaśaḥ

41.7

yathaivamavamanyante janāḥ paribhavanti ca /
tathā yuktaścaredyogī satāṃ vartma na dūṣayan

41.8

bhaikṣyañcared gṛhastheṣu yāyāvaragṛheṣu ca /
śreṣṭhā tu prathamā ceti vṛttirasyopadiśyate

41.9

atha nityaṃ gṛhastheṣu śālīneṣu caredyatiḥ /
śraddadhāneṣu dānteṣu śrotriyeṣu mahātmasu

41.10

ata ūrdhvaṃ puścāpi aduṣṭāpatiteṣu ca /
bhaikṣyacaryā vivarṇeṣu jaghanyā vṛttiriṣyate

41.11

bhaikṣyaṃ yavāgūṃ takraṃ vā payo yāvakameva vā /
phalaṃ mūlaṃ priyaṅguṃ vā kaṇapiṇyākasaktavaḥ

41.12

ityete ca śubhāhārā yoginaḥ siddhikārakāḥ /
tat prayuñjyānmunirbhaktyā parameṇa samādhinā

41.13

apaḥ pūrvaṃ sakṛt prāśya tūṣṇīṃ bhūtvā samāhitaḥ /
prāṇāyeti tatastasya prathamā hyāhutiḥ smṛtā

41.14

apānāya dvitīyā tu samānāyate cāparā /
udānāya caturtho syādvyānāyeti ca pañcamī

41.15

prāṇāyāmaiḥ pṛthak kṛtvā śeṣaṃ bhuñjīta kāmataḥ /
apaḥ punaḥ sakṛt praśya ācamya hṛdayaṃ spṛśet

41.16

asteyaṃ brahmacaryañca tyāgo 'lobhastathaiva ca /
vratāni pañca bhikṣūṇāmahiṃsāparamāṇi vai

41.17

akrodho guruśuśrūṣā śaucamāhāralāghavam /
nityasvādhyāya ityete niyamāḥ pañca kīrtitāḥ

41.18

sārabhūtamupāsīta jñānaṃ yatkāryasādhakam /
jñānānāṃ bahutā yeyaṃ yogavighrakarā hi sā

41.19

idaṃ jñeyamidaṃ jñeyamiti yastṛṣitaścaret /
api kalpasahasreṣu naiva jñeyamavāpnuyāt

41.20

tyaktasaṅgo jitakrodho laghvāhāro jitendriyaḥ /
pidhāya buddhyā dvārāṇi mano dhyāne niveśayet

41.21

śūnyeṣvevāvakāśeṣu guhāsu ca vaneṣu ca /
nityayuktaḥ sadā yogī dhyānaṃ samyagupakramet

41.22

vāgdaṇḍaḥ karmadaṇḍaśca manodaṇḍaśca te trayaḥ /
yasyaite niyatā daṇḍāḥ sa tridaṇḍī mahāyatiḥ

41.23

sarvamātmamayaṃ yasya sadasajjagadīdṛśam /
guṇāguṇamayantasya kaḥ priyaḥ ko nṛpāpriyaḥ

41.24

visuddhabuddhiḥ samaloṣṭakāñcanaḥ
samastabhūteṣu ca tatsamāhitaḥ /
sthānaṃ paraṃ śāśvatamavyayañca
paraṃ hi matvā na punaḥ prajāyate

41.25

vedācchreṣṭhāḥ sarvayajñakriyāśca
yajñājjapyaṃ jñānamārgaśca japyāt /
jñānāddhyānaṃ saṅgarāgavyapetaṃ
tasmin prāpte śāśvatasyopalabdhiḥ

41.26

samāhito brahmaparo 'pramādī
sucistathaikāntaratiryatendriyaḥ /
samāpnuyādyogamimaṃ mahātmā
vimuktimāproti tataḥ svayogataḥ

Original text: Mārkaṇḍeyapurāṇa, 1-93 · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc