Markandeya Purana · Chapter 38
iti śrīmārkaṇḍeyapurāṇe pitāputrasaṃvāde ātmaviveko nāma saptatriṃśo 'dhyāyaḥ
aṣṭatriṃśo 'dhyāyaḥ
jaḍa uvāca
dattātreyaṃ tato vipraṃ praṇipatya sa pārthivaḥ /
pratyuvāca mahātmānaṃ praśrayāvanato vacaḥ
samyak prapaśyato brahman ! mama duḥ khaṃ na kiñcana /
asamyagdarśinā magnāḥ sarvadaivāsukhārṇave
yasmin yasminmamāsaktā buddhiḥ puṃsaḥ prajāyate /
tatastataḥ samādāya duḥ khānyeva prayacchati
mārjārabhakṣite duḥ khaṃ yādṛśaṃ gṛhakukkuṭe /
na tādṛṅmamatāśūnye kalaviṅke 'tha mūṣike
so 'haṃ na duḥ khī na sukhī yato 'haṃ prakṛteḥ paraḥ /
yo bhūtābhibhavo bhūtaiḥ sukhaduḥ khātmako hi saḥ
dattātreya uvāca
evametannaravyāghra ! yathaitadvyāhṛtaṃ tvayā /
mameti mūlaṃ duḥ kasya na mameti ca nirvṛteḥ
matpraśnādeva te jñānamutpannamidamuttamam /
mameti pratyayo yena kṣiptaḥ śālmalitūlavat
ahamityaṅkurotpanno mameti skandhavān mahān /
gṛhakṣetroccaśākhaśca putradārādipallavaḥ
dhanadhānyamahāpatro naikakālapravardhitaḥ /
puṇyāpuṇyāgrapuṣpaśca sukhaduḥ khamahāphalaḥ
tatra muktipathavyāpi mūḍhasamparkasecanaḥ /
vidhitsābhṛṅgamālāḍhyo kṛtyajñānamahātaruḥ
saṃsārādhvapariśrāntā ye tacchāyāṃ samāśritāḥ /
bhrāntijñānasukhādhīnāsteṣāmātyantikaṃ kutaḥ
yaistu satsaṅgapāṣāṇaśitena mamatātaruḥ /
chinno vidyākuṭhāreṇa te gatāstena vartmanā
prāpya brahmavanaṃ śītaṃ nīrajaskamakaṇṭakam /
prāpnuvanti parāṃ prājñā nirvṛtiṃ vṛttivarjitāḥ
bhūtendriyamayaṃ sthūlaṃ na tvaṃ rājanna cāpyaham /
na tanmātramayāvāvāṃ naivāntaḥ karaṇātmakau
kaṃ vā paśyāmi rājendra ! pradhānamidamāvayoḥ /
yataḥ paro hi kṣetrajñaḥ saṅghāto hi guṇātmakaḥ
maśakoḍumbareṣīkāmuñjamatsyāmbhasāṃ yathā /
ekatve 'pi pṛthagbhāvastathā kṣetrātmanornṛpa !
alarka uvāca
bhagavaṃstvatprasādena mamāvirbhūtamuttamam /
jñānaṃ pradhānacicchakti-vivekakaramīdṛśam
kintvatra viṣayākrānte sthairyavattvaṃ na cetasi /
na cāpi vedmi mucyeyaṃ kathaṃ prakṛtibandhanāt
kathaṃ na bhūyāṃ bhūyaśca kathaṃ nirguṇatāmiyām /
kathañca brahmaṇaikatvaṃ vrajeyaṃ śāśvatena vai
tanme yogantathā brahman ! praṇatāyābhiyācate /
samyag brūhi mahāprājña ! satsaṅgo hyupakṛnnṛṇām
Original text: Mārkaṇḍeyapurāṇa, 1-93 · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0