Markandeya Purana · Chapter 19

iti śrīmārkaṇḍeyapurāṇeṭhagargavākyam' nāmāṣṭādaśo 'dhyāyaḥ
ekonaviṃśo 'dhyāyaḥ
putra uvāca
ityṛṣervacanaṃ śrutvā kārtavīryo nareśvaraḥ /
dattātreyāśramaṃ gattvā taṃ bhaktyā samapūjayat

pādasaṃvāhanādyena madhvādyāharaṇena ca /
strakcandanādigandhāmbu-phalādyanayanena ca

tathānnasādhanaistasya ucchiṣṭāpohanena ca /
parituṣṭo munirbhūtaṃ tamuvāca tathaiva saḥ

yathaivoktāḥ purā devā madyabhogādikutsanam /
strī ceyaṃ mama pārśvasthetyetadbhogācca kutsitam

sadaivāhaṃ na māmevamuparoddhuṃ tvamarhasi /
aśaktamupakārāya śaktamārādhayasva bhoḥ

jaḍa uvāca
tenaivamukto muninā smṛtvā gargavacaśca tat /
pratyuvāca praṇamyainaṃ sārtavīryārjunastadā

arjuna uvāca
kiṃ māṃ mohayase deva ! svāṃ māyāṃ samupāśritaḥ /
anaghastvaṃ tathaiveyaṃ devī sarvabhavāraṇiḥ

ityuktaḥ prītimān devastatastaṃ pratyuvāca ha /
kārtavīryaṃ mahābhāgaṃ vaśīkṛtamahītalam

varaṃ vṛṇīṣva guhyaṃ me yat tvayā samudīritam /
tena tuṣṭiḥ parā jātā tvayyadya mama pārthiva

ye ca māṃ pūjayiṣyanti gandhamālyādibhirnarāḥ /
māṃsamadyopahāraiśca miṣṭānnaiścājyasaṃyutaiḥ

lakṣmīsametaṃ gītaiśca brāhmaṇānāṃ tathārccanaiḥ /
vādyairmanoramairvoṇā-veṇu-śaṅkādibhistathā

teṣāmahaṃ parāṃ tuṣṭiṃ putradāradhanādikam /
pradāsyāmyavaghātañca haniṣyāmyavamanyatām

sa tvaṃ varaya bhadraṃ te varaṃ yanmasepsitam /
prasādasumukhaste 'haṃ guhyanāmaprakīrtanāt

kārtavīrya uvāca
yadi deva prasannastvaṃ tat prayacchardhimuttamām /
yayā prajāḥ pālaye 'haṃ na cādharmamavāpnuyām

parānusaraṇe jñānamapratidvandvatāṃ raṇe /
sahasramāptumicchāmi bāhūnāṃ laghutāguṇam

asaṅgā gatayaḥ santu śailākāśāmbu-bhūmiṣu /
pātāleṣu ca sarveṣu vadhaścāpyadhikānnarāt

tathonmārgapravṛttasya cāstu sanmārgadeśakaḥ /
santu me 'tithayaḥ ślāghyā vittadāne tathākṣaye

anaṣṭadravyatā rāṣṭre mamānusmaraṇena ca /
tvayi bhaktirmamaivāstu nityamavyabhicāriṇī

dattātreya uvāca
yatra te kīrtitāḥ sarve tān varān samavāpsyasi /
matprasādācca bhavitā cakravarto tvamīśvaraḥ

jaḍa uvāca
praṇipatya tatastasmai dattātreyāya so 'rjunaḥ /
ānāyya prakṛtīḥ samyagabhiṣekamagṛhṇata

āghoṣayāmāsa tadā sthito rājye sa haihayaḥ /
dattātreyāt parāmṛddhimavāpyātibalānvitaḥ

adyaprabhṛti yaḥ śastraṃ māmṛte 'nyo grahīṣyati /
hantavyaḥ sa mayā dasyuḥ parihaṃsārato 'pi vā

ityājñaptena tadrāṣṭre kaścidāyudhadhṛṅnaraḥ /
tamṛte puruṣavyāghraṃ babhūvoruparākramaḥ

sa eva grāmapālo 'bhūt paśupālaḥ sa eva ca /
kṣetrapālaḥ sa evāsīd dvijātīnāñca rakṣitā

tapasvināṃ pālayitā sārthapālastu so 'bhavat /
dsyu-vyālāgri-śastrādi-bhayeṣvabdhau nimajjatām

anyāsu caiva magrānāmāpatsu paravīrahā /
sa eva saṃsmṛtaḥ sadyaḥ samuddhartābhavannṛṇām

anaṣṭadravyatā cāsīt tasmin śāsati pārthive /
teneṣṭaṃ bahubhiryajñaiḥ samāptavaradakṣiṇaiḥ

tenaiva ca tapastaptaṃ saṃgrāmeṣvabhiceṣṭitam /
tasyārdhimatimānañca dṛṣṭvā prāhāṅgirā muniḥ

na nūnaṃ kārtavīryasya gatiṃ yāsyanti pārthivāḥ /
yajñairdānaistapobhirvā saṃgrāme cāticeṣcitaiḥ

dattātreyāddin yasmin sa prāpardhi nareśvaraḥ /
tasmiṃstasmin dine yāgaṃ dattātreyasya so 'karot

tatraiva ca prajāḥ sarvāstasminnahani bhūpateḥ /
tasyardhi paramāṃ dṛṣṭvā yāgaṃ cakruḥ samādhinā

ityetat tasya māhātmyaṃ dattātreyasya dhīmataḥ /
viṣṇoścarācaraguroranantasya mahātmanaḥ

prādurbhāvāḥ purāṇeṣu kathyante śārḍgadhanvinaḥ /
anantasyāprameyasya śaṅkha-cakra-gadābhṛtaḥ

etasya paramaṃ rūpaṃ yaścintayati mānavaḥ /
sa sukhī sa ca saṃsārāt samuttīrṇo 'cirādbhavet

sadaiva vaiṣṇavānāñca bhaktyāhaṃ sulabho 'smi bhoḥ /
ityevaṃ yasya vai vācastaṃ kathaṃ nāśrayejjanaḥ

adharmasya vināśāya dharmācārārthameva ca /
anādinidhano devaḥ karoti sthiti-pālanam

tathaiva janma cākhyātamalarkaṃ kathayāmi te /
tathā ca yogaḥ kathito dattātreyeṇa tasya vai /
pitṛbhaktasya rājarṣeralarkasya mahātmanaḥ