Mañjuśrīmūlakalpa · Chapter 54
iti //
āryamañjuśriyamūlakalpād bodhisattvapiṭakāvatasaṃkānmahāyānavaipulyasūtrāt paṭalavisarāt ekapañcāśarājavyākaraṇaparivartaḥ parisamāpta iti /
Atha catuḥpañcāśaḥ paṭalavisaraḥ /
atha bhagavāṃ śākyamuniḥ punarapi śuddhāvāsabhavanamavalokya mañjuśriyaṃ kumārabhūtamāmantrayate sma / ayaṃ mañjuśrīḥ dharmaparyāyaḥ / asmiṃ sthāne pracariṣyati / tatrāha svayamevaṃ veditavyaḥ / sarvabodhisattvagaṇaparivṛtaḥ śrāvakasaṅghapuraskṛtaḥ sarvadevanāgayakṣagaruḍagandharvakinnaramahoragasiddhavidyādharaḥ mānuṣāmānuṣaiḥ parivṛto vihare 'haṃ veditavyaḥ / tathāgato 'tra rakṣāvaraṇaguptaye tiṣṭhatīti / daśānuśaṃsā mañjuśrīḥ kumāra veditavyaḥ / yatra sthāno 'yaṃ dharmakośastathāgatānāṃ pustakagato vā likhyati vācayiṣyati dhārayiṣyati satkṛtya manasikṛtya vividhaiścāmaraṇapūrṇacchatradhvajapatākāghaṇṭābhirvādyamālyavilepanairdhūpagandhaiśca sugandhibhiḥ pūjayiṣyati mānayiṣyati satkariṣyati ekāgramanaso vā cittaṃ dhatse / katame daśa / na cāsya paracakrabhaya durbhikṣo vā / na yāsya tatra mahāmāryopadravaṃ bhavati; amānuṣabhayo vā / na cāsyāgnibhayaṃ bhavati sarvapratyarthikabhayo vā / na cāsya tatrānāvṛṣṭibhayaṃ bhavati ativṛṣṭibhayo vā / na cāsya tatra mahāvātamaṇḍalībhayaṃ bhavati sarvakravyādabhayo vā / na cāsya śakrabhayaṃ bhavati sarvadhūrttataskarabhayo vā / na cāsya mṛtyubhayaṃ bhavati; yamarājopanītabhayaṃ vā / na cāsyāsurabhayaṃ vā bhavati, sarvadevanāgayakṣagandharvāsurabhayo vā / na cāsya mantrabhayaṃ bhavati, sarvagaraviṣabhayaṃ vā / na cāsya rogabhayaṃ bhavati jvarātīsārajīrṇāṅgapratyaṅgabhayo vā / ime daśānuśaṃsā veditavyā, yatrāyaṃ mahākalpaviśare dharmakośastathāgatānāṃ pustakagato tiṣṭheta, likhanavācanapūjanadhāraṇasvādhyāyānāṃ vā kurmaḥ / guhyatamo 'yaṃ dharmakośastathāgatānāṃ mantrānuvartanatayā punareṣāṃ sarvataḥ ācāryasamayānupraviṣṭānām / asamayajñānāṃ na prakāśitavyaḥ / yat kāraṇam / rahasyametat / guhyavacanametat / sarvajñavacanametat / mā haiva sattvā pratikṣepsyante, avajñasyanti, na pūjayiṣyanti, na satkariṣyanti, mahadapuṇyaṃ prasaviṣyante, guhyanivaraṇasattvopaghātananṛpatisūcana āyuḥpramāṇopaghātopasargikakriyāṃ kariṣyantīti na pareṣāmārocayitavyaṃ ca / samayarahasyaguhyamantracaryānupraviṣṭānāṃ sattvānāṃ tathāgataśāsanaśikṣāyā suśikṣitānāṃ suvyavasthitānāṃ dharmārthakovidāmāyatanadhātusamayānupraveśadharmasthitānāṃ satyasandhānāṃ dṛḍhavratamanvāgatānāṃ sattvacaryāmārgānupraviṣṭakāruṇikānāmeteṣāṃ sattvānāmārocayitavyam; na pareṣāmiti //
atha khalu mañjuśrīḥ kumārabhūto bodhisattvotthāyāsanādekāṃśamuttarāsaṅgaṃ kṛtvā, dakṣiṇaṃ jānumaṇḍalaṃ pṛthivyāṃ pratiṣṭhāpya, kṛtakaratalāñjalipuṭo bhagavantametadavocat / ko nāmāyaṃ bhagavan dharmaparyāyaḥ, kathaṃ cainaṃ dhārayāmyaham / bhagavānāha - sarvabodhisattvavisphūrjanabodhisattvapiṭaka ityapi dhāraya / āścaryādbhutadharmopadeśaparivartta ityapi dhāraya / sarvamantrakośacaryānupraviṣṭabodhisattvanirdeśa ityapi dhāraya / mahāyānavaipulyanirdeśādbhut ityapi dhāraya / āryamañjuśriyamūlakalpa ityapi dhāraya / sarvadharmārthapūraṇanirdeśa ityapi dhāraya iti //
sarvalokāṃ samagrāṃ vai dharmādharmavicārakām /
viceruḥ sarvato yastvaṃ bodhisattvo maharddhikaḥ
na paśyase paraṃ guhyametaṃ dharmavaraṃ varam /
mantratantrārthasūtrāṇāṃ gatideśaniratyayam
na paśyase varaṃ vīra dharmabodhiparāyaṇam /
yādṛśo 'yaṃ guhyasūtraṃ .......... neyārthabhūṣitam
vividhākārasūtrārtthāḥ mantratantrānuvartanam /
na bhūtaṃ vidyate kaścid yaḥ kalpavisarādiha
mahārājñāṃ mahābhogāṃ sampadāṃśca divaukasām /
prāpnuyāt puṣkalāṃ kīrttiṃ divyāṃ mānuṣikāṃ tathā
akṣāṇāṃ varjayedaṣṭāṃ kṣaṇāṃścaiva sambhāvayet /
buddhatvaṃ niyataṃ tasya tridhā janagatistathā
idaṃ sūtraṃ dhāraṇāt puṇya anuśaṃsā syādime tathā /
na cāsya sarvakāye vai na viṣaṃ na hutāśanam
na vetāḍā grahāścaiva na pūtanā mātarā hi ye /
tena corarākṣasā ...........
piśācā vāsya hiṃsyeyuḥ yasta sūtramimaṃ paṭhet /
dhārayedvāpi pūjayed vā na punaḥ punaḥ vividhā
vādya pūjya pūja iṣu pūjayed vā viśaradaḥ /
sa imāṃ labhate martyo manuśaṃsāmihoditā
āturo mucyate rogān duḥkhito sukhino bhavet /
daridro labhate arthān baddho mucyeta bandhanāt
patitaḥ saṃsāraduḥkhe 'smin gatiṃ pañcakayojitam /
kṣemaṃ śivaṃ ca nirvāṇaṃ prāpnuyādacalaṃ padam
pratyekabodhibuddhatvaṃ śrāvakatvaṃ ca naiṣṭhikam /
idaṃ sūtraṃ vācayitvā labhate buddhavartitām
gaṅgāsitatāprakhyānāmanantyaṃ jinavarāstathā /
pūjitvā labhate puṇyaṃ tatsarvamidaṃ sūtraṃ paṭhanādiha
yāvanti kecilloke 'smin kṣetrakoṭimacintakāḥ /
tāvantu paramāṇvākhyāṃ buddhānāṃ pūjayet sadā
vividhā annapānaiśva glānapratyayabheṣajaiḥ /
vividhāsanaśayyāsu dadyuḥ sarvataḥ sadā
cīvarairvividhaiścāpi cūrṇacīvarabhūṣaṇaiḥ /
chatropānahapaṭaiḥ sugandhamālyavilepanaiḥ
dhūpanaṃ vividhairvāpi dīpaiścāpi samantataḥ /
tat puṇyaṃ prāpnuyā janturdhāraṇād vācanādidam
pratyekabuddhaje loke śrāvakā sumaharddhikaḥ /
bodhisattvā mahātmāno daśabhūmisthitā parāḥ
tatpramāṇād bhavet sarve teṣāṃ pūjāṃ tathaiva ca /
tat puṇyaṃ prāpnuyānmartya yasya pustaka gataṃ kare
yāvanti loke kathitā lokadhātusamāśṛtā /
sarvasattvā samākhyātāste sarve vigatajvarāḥ
teṣāṃ ca pūjā satkṛtya kaści jantu punaḥ punaḥ /
tat puṇyaṃ prāpnuyāddhīmāṃ pūjetvā dharmaparamimam
na śakyaṃ kalpakoṭyaiste ratnai jinavaraiḥ sadā /
pūjaye lokanāthānāṃ dharmakośa imaṃ varam
cintāmaṇi ca ratnārthamimaṃ dharmavaraṃ bhavet /
paṭhanād dhāraṇānmantrā kalpe 'smin mañjubhāṇite
bhavet kāmaduhaṃ tasya mahābhogārthasampadaḥ /
akhinnamanaso bhūtvā yo imāṃ sādhayet bhuvi
mantrān tattvārthaneyārthaṃ saphalā munibhāṣitā /
kṛyākālasamāyogāt sādhayed vidyadharāṃ bhuvi
tasya sarvadiśā khyātā prapūrṇā ratnasampadaḥ /
saphalā gatimāhātmyā varṇitā sādhuvarṇitā
yo 'smān kalvavarā hyekaṃ mantraṃ dhāraye nṛpa /
saphalā rājasampatti dīrghamāyuṣyasampadām
vividhā bhogacaryā vā prāpnuyāṃ nṛpavaroparām /
na cāsya hanyate śastrairna viṣaiḥ sthāvarajaṅgamaiḥ
paravidyākṛtaiścāpi mantraṃ vetāḍasādhanam /
dūṣitairvasudhāloke parakṛtyaparāyaṇe
na hutāśanabhayaṃ tasya nā vairagrahāparaiḥ /
kāyaṃ na hanyate tasya nṛpatervā jantuno 'pi vā
ya imaṃ sūtravarāgraṃ tu dhārayed vācayet tathā /
rājā ca kṛtayā mūrdhnāṃ saṅgrāme samupasthite
chatraṃ śirasi māvedya namaskuryāt punaḥ punaḥ /
na tasya dasyavo hanyurnānāśastrasamudyatām
hastiskandhasamārūḍhaṃ kumārākārasambhavam /
mayūrāsanasustaṃ saṅgrāme avatārayet
dṛṣṭvā taṃ vidviṣaḥ sarve nivartanteyuste pare janāḥ /
bālarūpaṃ tathā divyakumārālaṅkārabhūṣitam
sauvarṇaṃ rājataṃ vāpi rāgatyadhvajapūjitam /
āropya dhvajapatākeṣu sunyastaṃ susamāhitam
saṅgrāmaṃ ripusaṅkīrṇaṃ nānāśāstrasamudyatam /
yudhi prāptaṃ samastaṃ vai tasmiṃ kāle 'vatārayet
naśyante dṛṣṭamātraṃ vai muhyante vā samantataḥ /
mānuṣāmānuṣāścāpi nṛpāścāpi sureśvarāḥ
siddhavidyādharāścāpi mantratantrasamāśritāḥ /
rākṣasā sattvavanto 'pi kaṭapūtanāmātarā
kravyādā vividhāścāpi yakṣakūṣmāṇḍapūtanā /
na śakyante dṛṣṭamātraṃ vai dhvajamucchritasaṃsthitam
kumāraṃ viśvakarmāṇamanekākārarūpiṇam /
mañjughoṣaṃ mahātmānaṃ daśabhūmyādhipatiṃ patim
mahārājā kṣatriyo loke bhūpālo bhūnivāsinaḥ /
śrāddho vimatisandehaḥ vigato dharmavatsalaḥ
utpādya saugatīṃ śuddhāṃ karuṇāviṣṭamānasām /
prakramuḥ sandhikāmo vai kriyāmetāmihoditām
nirdiṣṭaṃ pravacane hyetā dharmadhātugatairjinaiḥ /
kalpaṃ prayogaṃ mantrāṇāṃ tantrayuktimabhūtale
asaṅkhyairjinavaraiḥ pūrvaṃ dharmadhātusamāśṛtaiḥ /
kathitaṃ dharmakośaṃ tu mānuṣā tu bhūtale
devāsure purā yuddhe vartamāne bhayāvahe /
tadā puro hyāsīt hatasainyo 'tha vidviṣaiḥ
ekākinastadā sattvā virathaścaiva mahītale /
muniśreṣṭhe tadā pṛcchet kāśyapaṃ taṃ jinottamam
kiṃ karttavyamiti vākyamājahāra śacīpatiḥ /
nirjito 'surairghorairahamatra samāśṛtaḥ
evamuktaḥ maghavāṃ śatakraturdivaukasaḥ /
praṇamya śirasā mūrdhni pādayormunivare tadā
niṣasedu purā hyāsīt kauśiko 'tha sahasradṛk /
evamukto muniśreṣṭhaḥ kāśyapo brāhmaṇa abhūt
ājahāra tadā vāṇiṃ kalaviṅkarutasvanām /
pūrvaṃ jinavarairgītaṃ kumāro viśvasambhavaḥ
mañjuśrī mahātmāsau durlabho lakṣamūrjitaḥ /
bhūtakoṭisamākhyāto gambhīrārthadeśikaḥ
niḥprapañcaṃ nirākāraṃ niḥsvabhāvamanālayam /
dharmādideśa sattvebhyastat smariṣva sureśvaraḥ
tataste nu smarto se smṛta tattvagato tataḥ /
āgatastatkṣaṇāt tatra kumāro viśvarūpiṇaḥ
yatra sau bhagavāṃ tasthuḥ maghavāṃścaiva sureśvara /
āgatā bhāṣate mantrāṃ vanditvā jinavaraṃ tadā
praṇamya jinavarāṃ sarvāṃ kāśyapaṃ ca mahādyutim /
imā mantrāmabhāṣeta labdhvānujñāṃ mune tadā
namaḥ sarvabuddhabodhisattvebhyo 'pratihataśāsanebhyaḥ / om hana hana sarvabhayān sādayotsādaya trāsaya moṭaya chinda bhinda jvala jvala huṃ huṃ phaṭ phaṭ svāhā /
samanantarabhāṣiteyaṃ mantrā kumārabhūtena mañjuśriyeṇa bodhisattvena mahāsattvena / iyaṃ mahāpṛthivī ṣaḍvikāraṃ prakampitā saśailasāgaraparyantā / sarvāṃśca buddhāṃ bhagavatāṃ kṣetrānantāparyantā salokadhātudiśaparyantāṃ sarvaiśca buddhairbhagavadbhiradhiṣṭhitāni ca imāni mantrapadāni //
atha śakro devānāmindraḥ vigatabhayaromakarṣaḥ āścaryādbhutaprāptaḥ utphullanayanaḥ utthāyāsanād bhagavataḥ pādayornipatya triḥ pradakṣiṇīkṛtya ca mañjuśriyaṃ kumārabhūtaṃ sammukhaṃ dṛṣṭvā tāni ca mantrapadāṃ gṛhya manasīkṛtya ca punareva syandanamadhiruhya yena te 'surāḥ prādravitaḥ sarve 'surā yena pātālaṃ mahāsamudrāśrayādharapuraṃ svakaṃ tenābhimukhāḥ prayayuḥ / hatavidhvastamānasaḥ sainyabhayākulitavihvalaniṣaṇṇavadanadarpaḥ vigataśastrā dṛṣṭā taṃ sureśvaraṃ jvalantamiva pāvakaṃ nirvartya svālayaṃ gatā abhūt //
atha śakro devānāmindraḥ devāṃ trāyastriṃśānāmantrayate sma / mā bhaiṣṭata mārṣā mā bhaiṣṭata / buddhānubhāvena vayamasurāṃ nirjitavanto gacchāmaḥ svapuram / āgacchantu bhavantaḥ krīḍatha ramatha paricārayatha svaṃ svaṃ bhavanavaraṃ gatvā / svālayaṃ cetaste devā hṛṣṭamanasaḥ punareva nivartya svālayaṃ gatā //
atha śakrasya devānāmindrasyaitadabhavat / yanvahaṃ taṃ kumārarūpiṇaṃ bimbākāraṃ kṛtvā dhvajāgre sthāpayeyaṃ, tato me nāmurabhayaṃ bhavet iti / atha śakro devānāmindraḥ mahatā maṇiratnadyotigarbhaprabhodyotanaṃ nāma gṛhītvā kumārākārapratibimbaṃ kārayitvā upari prāsādasya mūrdhani ( Vaidya 520 ) sudharmāyāṃ devasabhāyāṃ sudarśanasya mahānagarasya madhye taṃ dhvajocchritasuvinyastaṃ kṛtvā sthāpayāmāsa //
tataste asurā prahrādavemacitriprabhṛtayaḥ pātālaṃ nordhvagacchati na ca tāṃ devānabhidravante na ca śekuḥ ṛddhivikurvāṇaṃ raṇābhimukhaṃ vā gantum / evamanekāni varṣakoṭinayutaśatasahasrāṇi mānuṣikayā gaṇanayā / na cāsurabhayaṃ syāditi //
evamidamaparimitaguṇānuśaṃsaṃ saṅkīrtitamāyurārogyavardhanaṃ buddhairbhagavadbhirbodhisattvairmahāsattvai kathitaṃ purā / evamidamaparimitānuśaṃsaguṇavistaramanantāparyantaṃ purāditi / aparimāṇaṃ yā puṇyaprasavanaṃ mahānarakopapattitiryakpretayamalokajanmakutsanatāmupaiti yo imaṃ dharmaparyāyamapavadate vikalpeta vā kramati grastacitto vā va vadeyuḥ na buddhavacaneti vā vadeyuḥ na mantrā na cauṣadhayo bodhisattvānāṃ pi teṣāṃ māhātmyavistaramṛddhivikurvaṇaṃ vā nāpi vikalpavistaramanāryairbhāṣitamiti kṛtvā utsṛjya tyajante avagacchanti na śaknuvanti vā śrotum; tasmāt sthānādapakramante mahān teṣāmapuṇyaṃ bhaviṣyatītyāha //
ye narā mūḍhacitto vai pratikṣepsyanti varamimam /
dharmaṃ munivarairgītaṃ jinaputraiśca dhīmataiḥ
tenakā narakaṃ yānti sotsedhaṃ satiryagam /
kālasūtramatha sañjīvaṃ kṣuradhārāṃ gūthamṛttikām
kuṇapaṃ kṣāranadī grāhya jvaradhārā punastataḥ /
asipatravanaṃ ghoramavavaṃhahavaṃ tathā
aṭaṭaṃ lokavikhyātaṃ narakaṃ pāpakarmiṇām /
gacchate janā tatra ye narā dharmadūṣakāḥ
avīcirnāma tad ghoraṃ prakhyātaṃ lokaviśrutam /
kutsitamayaḥ prākāravikṣiptamāvāsaṃ pāpakarmiṇām
pacyante te janāstasmin yo dharmaṃ lopayedimam /
avīciparyantasarvāṃ tāṃ sotsavāṃ samūlajām
anantāṃ narakabhūmyantāṃ gate 'sau vimatiḥ sadā /
pratikṣeptā dharmasarvasvaṃ idaṃ sūtraṃ savistaram
loke kutsatāṃ yānti + + + + + + /
avīcyantāṃ narakān yānti vivaśairvaśagatastadā
yo hi saṃsūtrakalpākhyaṃ mantratantrabhūṣitam /
siddhicitragatālambya bhūtakoṭimanāvṛtam
śarīraṃ dharmadhātvarthamanālambanabhāvanam /
vistaraṃ paṭalotkṛṣṭaṃ sakalpaṃ kalpavistaram
mañjughoṣasuvinyastaṃ sampacchrīmatipūjitam /
mūlakalpamanalpaṃ vai kathitaṃ bahuvistaram
śāśvatocchedamadhyāntamubhayārthāntavarjitam /
saṅkramaṃ kramanirdiṣṭaṃ mantramūrtisamucchritam
anilaṃ nilamākāśaṃ śūnyatvasubhāvitam /
pratikṣeptā sadā gacchedadho adhagatāṃ tadā
visaṅkhyeyārjitaṃ puṇyaṃ kalpairbahuvidhaistadā /
samudānīya tathā bodhiṃ mayāgravare jine
bhāṣitaḥ mantratantrārthaṃ gatideśaniratyayam /
mūlakalpaṃ pavitraṃ vai maṅgalyamaghanāśanam
paṭalaṃ savisaraṃ proktaṃ nīlasūtrāntaśobhanam /
nṛpatīnāṃ guṇamāhātmyaṃ kāladeśaprayogitam
saddharmaṃ jinaputrāṇāṃ bhūtale 'tha tṛjanminām /
kathitaṃ lokamukhyānāṃ munisaptamataṃ jine
bhāṣitaḥ kalpavistāraḥ śrīsampatsamabhivardhanaḥ /
samūlo visarapaṭalākhyo mantratantrasamarcito
yo hīhimaṃ sūtravaraṃ mukhyaṃ dharmakośaṃ jinorjitam /
pratikṣeptāro bhuvi martyāṃ vā avīcau narakāntakau /
mahākalpānanekāṃ vai copavarṇitām
yadā kāle tu martyāḥ kadācit karhacid bhavet /
daridro vyādhito mūrkho jāyate mlecchajanminaḥ /
loke kutsatāṃ yāti kuṣṭhavyādhī bhavet
durgandho 'tha bībhatsa vyaṅgo andha eva saḥ /
bhīmarūpī sadārūpī sadārūkṣaḥ preta va dṛśyate bhuvi
kuśalo dīnacittaśca kunakhaḥ kutsitastathā /
kṛmibhirbhakṣyamāṇastu dadrukaṇḍūsamākulaḥ
avāsī paramavībhatsaḥ asambhāṣī copapadyate /
kramati grastacittastu kumatiryāti punaḥ punaḥ
pratikṣeptā ca dharmakośastu jinānāṃ dhātupūjitam /
bahuduḥkhasamāyāsāṃ bahumitramanāthavām
jāyate bahudhā martyaḥ śokaduḥkhasamākulaḥ /
yatra tatra gatiryāti kumatistatra jāyate /
pratikṣeptādidaṃ sūtraṃ tatra tatropapadyate
Original text: Mañjuśrīmūlakalpa · Edition: M.M.T. Ganapati Shastri, 1925 (3 vols.), reprint: Delhi: Sri Satguru Publications 1989, pp. 1-722. Cf. also Aryamanjusrimulakalpa. In: Mahayanasutrasamgraha, part II, ed. by P.L. Vaidya, Darbhanga 1964 (Buddhist Sanskrit Texts, 18). · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0