Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mañjuśrīmūlakalpa · Chapter 53

53.1

āryamañjuśriyamūlakalpād bodhisattvapiṭakāvataṃsakānmahāyānavaipulyasūtrād ekūnapañcāśatimaḥ yamāntakakrodharājābhicārukaniyamaḥ dvitīyaḥ paṭalavisaraḥ parisamāptaḥ //
Atha dvipañcāśaḥ paṭalavisaraḥ /
atha khalu śāntamatirbodhisattvo mahāsattvaḥ tasminneva parṣatsannipāte sannipatitaḥ sanniṣaṇṇo 'bhūt / utthāyāsanāt sarvabuddhaṃ praṇamya parṣanmaṇḍalamadhye sthitvā bhagavantaṃ śākyamuniṃ triḥ pradakṣiṇīkṛtya caraṇayornipatya sa yena vajrapāṇiḥ mahāyakṣasenāpatiḥ tena vyavalokya vācamudīrayati sma / atikrūrastvaṃ vajrapāṇeḥ yastvaṃ sarvasattvānāṃ sattvopaghātikaṃ kāmopasaṃhitaṃ ca mantratantrāṃ bhāṣayase / na khalu bho jinaputra bodhisattvānāṃ mahāsattvānāmeṣa dharmaḥ / mahākaruṇāprabhāvitā hi mahābodhisattvā bodhisattvacārikāṃ carante sarvasattvānāmarthāya hitādhyāśayena pratipannā bhavabandhanānna mucyante / na ca punarbho jinaputra / sattvopaghātikāṃ dharmadeśanāṃ tathāgatārhantaḥ samyak sambuddhāḥ sarvasattvānuddiśya bhāṣante mahākaruṇāsamanvāgatatvāt / sarvasattvānāṃ hitādhyāśayena pratipannā bhavanti //
atha khalu vajrapāṇirbodhisattvo mahāsattvaḥ śāntamatiṃ bodhisattvamāmantrayate sma / evaṃ hi śāntamate bodhisattvena śikṣitavyam / evaṃ pratipattavyam / yathā tvaṃ vadasi yathā tvaṃ prakāśayasi / tathā sarvabuddhāḥ bodhisattvāśca maharddhikāḥ / tathāhaṃ nirdekṣyāmi paramārthato //
bhūtakoṭiṃ samāśṛtya dharmakoṭiṃ tu mucyate /
acintyaṃ sattvakoṭiṃ vai paripākamacintitam // Mmk_52.[1].1 //
acintyā buddhadharmāstu caryā bodhimacintikā /
vaineyasattvamāgamya acintyaṃ caritaṃ hi taiḥ // Mmk_52.[1].2 //
caryā bodhisattvānāṃ acintyā parikīrttitā /
sarvamantreṣu tantro 'yaṃ acintyatatprabhāvataḥ // Mmk_52.[1].3 //
krodharājasya mantrasya yamāntasya mahātmanaḥ /
acintyaṃ ṛddhiviṣayaṃ gatimāhātmyamacintyakam // Mmk_52.[1].4 //
acintyā hi śāntamate bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ caryāniṣpanditasattvadhātunirhāram / evaṃ hi śāntamate bodhisattvena mantrajāpinā cittamutpādayitavyam / kāmamasya sattvasyārthāya bahvapuṇyaṃ prasunuyāt / mahānarakopapattiśca / na tvevāyaṃ sattvaḥ bahutaramapuṇyaskandhaṃ prasunuyāt / mā nāmāyaṃ sattvo trayāṇāṃ bodhīnāmabhavyo bhavet / evaṃ hi śāntamate bodhisattvena mantrajāpinā cittamupasthāpya upāyakauśalyaṃ cābhicārukaṃ ca karma prayoktavyam / sarvakarmiṣu ca nimittagrāhiṇā bhavitavyam / nākuśalagrāhiṇā sattvavaineyamupādāyatā ca śikṣitavyam / karuṇāviṣṭena cetasā //
api ca bho jinaputra dharmādharmaśubhāśubhaṃ kuśalākuśalagatimāhātmyasattvopāyavinayanirahāratāṃ dharmadhātunirahāratāṃ ca pratipapadyante buddhā bhagavantaḥ sarva eva dharmadeśanāsattvopāyapāyakāṃ ca pratipadyante / tathaiva bho jinaputrāsmābhiḥ śikṣitavyam / yaduta tvavinayanāya sattvapākānuśāsanāya ca tatrabhavanto jinaputrāḥ yo 'yaṃ parṣanmaṇḍalamahāsamayopaviṣṭāḥ tatra sarvaiḥ samagraiḥ śrotavyaṃ śraddhātavyaṃ ya eva kuśalākuśalagaveṣaṇairbhavitavyam / yaduta tathāgatadharmadeśanābhiratairbhavitavyam //
atha śāntamatirbodhisattvo mahāsattvaḥ vajrapāṇiṃ yakṣasenāpatiṃ vyavalokya tṛṣṇāmbhūtaḥ svake āsane niṣaṇṇo 'bhūt / acintyā buddhadharmā iti manasikṛtya buddhaṃ bhagavantaṃ vyavalokayamānaḥ //
atha vajrapāṇirguhyakādhipatiḥ sarvaṃ tat parṣanmaṇḍalamavalokya bhūyaḥ krodharājasya kalpaṃ bhāṣate sma / śṛṇvantu bhavanto devasaṅghāḥ ye sattvadhātunisṛtāśca sarve bhūtagaṇāḥ ādau tāvat kṛtarakṣaḥ taṃ paṭaṃ krodharājasya parigṛhya viveke sthāne sattvā ekaliṅge maheśvarasyāyatane taṃ liṅgaṃ viparudhirarājikākāñjikenābhyajya picumardapatrairarcayitvā mānuṣāntranālibhi ātmanā yajñopavītaṃ kṛtvā mānuṣaśirakapālena dakṣiṇahastena saprahāro bhūtvā vāmahastena liṅgaṃ tarjayamānaḥ paramakrodhābhibhūtaḥ avamānitaduṣṭarājānaiḥ mahāparibhavagatamānasaḥ anyairvā dhūrtapuruṣaiḥ mahāyakṣairmahādhanairmahāpracaṇḍaiḥ mahānāyakaiḥ śuddhāraṃ pithayitvā nagnako muktaśikhaḥ maheśvaraliṅgaṃ vāmapādenākramya krodhamantraṃ tāvajjapet yāvanmaheśvaraliṅgo madhye sphuṭita iti dvividalībhūtaṃ mahāṃśca huṅkāraḥ śrūyate / tato na bhetavyam / tadeho eva duṣṭarājñaḥ anyo vā yaḥkaścinmahāyakṣaḥ aristatkṣaṇādeva jvareṇa gṛhyate / amānuṣeṇa vā gṛhyate rākṣasādibhiḥ / tatraiva muhūrtaṃ japed yāvat kṣaṇādeva śatrorjīvitaṃ maraṇaparyavasānaṃ bhavati / yadi rātryantaṃ jape tatsarvakuṭumbo naśyati //
aparamapi karma bhavati / madhyāhne tathaiva maheśvarāyatanaṃ gatvā nimbapatrairabhyarcya mahāmāṃsadhūpaṃ dattvā mantraṃ japet / yāvacchatrorbhavanamagninā dahyate, śatrośca mahājvarakampo bhavati / yadi jāpaṃ na tyajate kruddho vā dakṣiṇamūrtaistiṣṭhate sa śatrurmṛyate gotrotsādo bhavati / atha pratyāyanaṃ karoti / bhūyo liṅgamudakena prakṣālya suśītalena kṣīreṇa snāpayet / gavyena bhūyaḥ / svastho bhavati //
aparamapi karma bhavati / maheśvaraliṅgasya dakṣiṇāmūrttau madanakaṇṭakakaṣṭhairagniṃ prajvālya vaikaṅkatasamidhānāṃ viṣarudhirarājikābhyaktānāṃ aṣṭasahasraṃ juhuyāt / sarveśatravo mahāvyādhinā gṛhyante / aśaktā bhavanti sarvakarmeṣu / dvitīye divase mahājvareṇa mahāśūlena vā gṛhyante vividhairvā rogaiḥ amānuṣairvā māraṇāntikaiḥ / tṛtīye divase tṛbhiḥ sandhyaiḥ sarveṇa sarvaṃ jīvitaṃ tyajante / pratyāyane kṣīraṃ juhuyāt / śāntirbhavati / sarvajanapadeṣu sarvaśatravaśca svasthā bhavanti / evaṃ sarvadevānāṃ sarvabhūtānāṃ yo yasya devatābhaktaḥ tamākramya kuryāt / tasya nakṣatramantrasaṃjñatāṃ pādenākramya vāmena karma kuryāt / varjayitvā tu tāthāgatiṃ vidyām / sarveṣāṃ ca pādāṅguṣṭhaṃ vāmena gṛhītvā karma kuryānna cākrameṇāpi calaṃyeyetkadā sarvalaukikamantrāścākramya kuryāt / asiddha eva krodharājā jāpamātreṇaiva karmāṇi karoti sarvamantrāṃ vināśayati sarvaśatrūṃ ghātayati sarvayantrāṃ pātayati / saṃkṣepato yathā yathā prayujyate sarvalaukikalokottaramantravidhānenāpi tat sarvaṃ karoti / sarvaṃ sādhayati / jāpamātreṇa sarvāśāṃ pāripūrayati / paṭhitasiddhā eṣa krodharājā uttamāṃ siddhimanuprayacchati / manasecchayā śatruṃ ghātayati mahāśūlamudrayā saṃyuktaḥ sarvakarmāṇi karoti //

aparamami karma bhavati / madhyāhne śmaśānaṃ citāvekarātroṣitaḥ kṛṣṇacaturdaśyāṃ śmaśānakāṣṭhairagniṃ prajvālya viṣarudhirāktāṃ rājikāṃ juhuyāt / tato hāhākāraṃ kurvantaḥ sarvapretā āgacchanti / ( Vaidya 439 ) na bhetavyam / tato vaktavyaṃ śatruṃ me ghātayeti / evamastviti kṛtvāntardhīyante / tato muhūrtamātreṇa yojanasahasramapi gatvā śatruṃ ghātayanti kulānutsādayanti / evamādīni karmāṇi kurvanti //
aparamapi karma bhavati / viveke śucau deśe śucivastraprāvṛtena śūnyagṛhaṃ praviśya karpāsāsthyāhutīnāṃ aṣṭasahasraṃ juhuyāt tato taṃ bhasma ubhābhyāṃ hastābhyāṃ gṛhya śucau vastrakhaṇḍe badhnīyā pṛthak pṛthak / dvau poṅgalikāṃ kṛtvā śarāvasampuṭe sthāpya mahākṛtarakṣāścātmano dravyaṃ ca gṛhamapraviśya mahāśmaśānaṃ gatvā rātrau kṛṣṇacaturdaśyāṃ kṛṣṇāṣṭamyāṃ vā citau sthitvā dakṣiṇābhimukhaḥ śarāvasampuṭaṃ gṛhītvā sthitako nagnako muktaśikhaḥ sa kruddho nirbhayo bhūtvā vidyā daśasahasrāṇi japet / siddho bhavati / tad bhasma yadi kaścidamānuṣo dravyaṃ prārthayate na dātavyam / haṭhaṃ karoti krodharājaṃ smṛtvā huṅkāraḥ prayoktavyaḥ / tatkṣaṇādeva naśyate / sarvabighnānāmeṣa eva vidhiḥ / vāmadakṣiṇakaragṛhītaṃ bhasma cihnaṃ kārayet / apramattena rakṣāṃ kārayitvā āgantavyam / prabhāte sūryodaye snātvā śucinā śucivastraprāvṛtena svagṛhaṃ praveṣṭavyam / asthāne vā yathābhimate gantavyam / tato yo dakṣiṇahastena gṛhītaṃ bhasma tena manuṣyādvipadacatuṣpadāṃ sarvaprāṇibhūtāṃ sadevanāgayakṣāṃ mūrdhnā tāḍayed vaśā bhavanti / yad vāmena hastena gṛhītaṃ bhasma tena sarveṣāṃ manuṣyāmanuṣyāṇāṃ sarvāsāṃ strīṇāṃ mūrdhnā tāḍayed vaśyā bhavanti / dakṣiṇena yad gṛhītaṃ bhasma tena manuṣyāṇāṃ nābhideśe tāḍayet / napuṃsakā bhavanti / aṅgajātadeśena ca cūrṇayed asamartho bhavati / grāmyadharmaniṣeviṇo yasyā striyāyāṃ abhiśakto bhavati tasyāṅgajāte guhyapradeśe bhasmanāvacūrṇayet / asamarthā sā bhavati anyapuruṣātisevane / naṣṭavraṇā bhavati yāvantaṃ tadeva puruṣaṃ prāpnuyāt / punareva tasyāḥ tadvraṇamukhaṃ prādurbhavati / kāmamithyācāramaśakto nisevitum / evaṃ puruṣasyāpi / puruṣendriyaṃ dakṣiṇahastaṃ bhasmanāvacūrṇayet / so 'pi asamartho bhavati / paradārābhigamane parimlānamiva tiṣṭhate / tasya tadaṅgajātaṃ yāvad dātravaśāt tasyaiva tat punaḥ prādurbhavati / striyasya vā puruṣaya vā yena vā tad bhasma punardattaṃ bhavati tasya vaśena varttati vā na vartati vā yatheṣṭaṃ vā taṃ karoti / yadi balāt kurvanti yeṣāṃ tu tad dattaṃ teṣāṃ guhyapradeśāni krimayaḥ prādurbhavante / yairbhakṣamānā jīvitād vyaparoṣyante / māsābhyantareṇa pūtikā vā bhavanti durgandhakuṇapasadṛśāḥ mahāpradararogādibhiḥ puruṣavyādhibhiḥ puruṣā gṛhyante / mahāśvethuścopajāyate / yena teṣāṃ tenaivābādhena kālakriyā bhavati / aśaktā vā bhavanti pratisevituṃ dāsasyecchayā / yathābhirucitaṃ tat sarvaṃ kārayati / spṛṣṭamātro yadi na prāpnoti sparśanaṃ darśanapathe sthitā adarśane vā anuvāte ca bhasmamutsṛjet / yathā tasya bhasmanā īṣidavadhūlitaḥ manasā ca cintayitvā dātā bhasmamutsṛjet / yat tena cintitaṃ bhavati tat sarvāṇi karmāṇi karoti / parahastena vātmanā vā yathābhilaṣitaṃ tat sarvāṇi karmāṇi karoti / nānyathā cāvandhyaṃ bhavati //
atha śayanāsanādīnāṃ astaraṇaprāvaraṇādīnāṃ vividhāni vālaṅkaraṇaviśeṣāṇi nānāvastrāṇi vā vāhanayānopānahacchatrādīnāṃ sarvāṇyupakaraṇaviśeṣāṇi bhojanapānabhakṣaṇādīnāṃ sarvāṇi śarīropayojyāni bhāṇḍopakaraṇāni puṣpantāmbūlaphalagandhadhūpādīnāṃ sarveṣutaistaṃ bhasmanāvacūrṇayet / arīṇāṃ yūkamatkuṇakrimibhiḥ samantāvaccharīramākīrṇaṃ bhavati / bhakṣate ca / vividhaduḥkhavihato bhavati / saptarātreṇa mṛyate / aśaktāḥ sarvavaidyāḥ sarvadevāśca nivārayitum / aśaktāḥ sarvamantrāḥ rakṣayitum / varjayitvā tu tena dattaṃ bhavati //
atha pratyāyanaṃ bhavati / yaṣṭīmadhuṃ nīlotpalaṃ śvetacandanaṃ caikīkṛtya śītalenāmbhasa pīṣayitvā taccharīraṃ mrakṣayet mūrdhnā prabhṛti yāvat pādatalam āryamañjuśriyamūlamantraṃ japatā / svastho bhavati //
aparamapi karma bhavati / strīṇāmanuvātaṃ gatvā yatrepsatā sarvaduṣṭaḍākinistrīṇāṃ garvitānāṃ ca prayoktavyaṃ nānyeṣām / tamenamanuvāte sthitvā bhasmamutsṛjet / manasā cintyayitvā sarvabhagastanānyapahṛtāni bhavanti / puruṣasyāpi puruṣendriyaṃ śmaśruromāṇi ca stanāni ca prādurbhavante //
evaṃ vividhavicitrāṇyanekāni karmāṇi karoti / pareṇa vā kārāpayati / yatra vā prītirutpadyate tena vā kārāpayati / striyā vā puruṣeṇa vā / yatra vā cittasya nirvṛttirutpadyate tasya tad bhasmāṃ datvā yatheṣṭaṃ kārāpayati / prayogataśca śikṣāpayet / evaṃ mahāvyādhibhiḥ gṛhṇāpayati / manasā cintayitvā mūrdhni sparśanānmastakaśūlaḥ mukhasparśanānmukhapākaḥ evamanūpūrvyā yāvaddhṛdayaṃ hṛcchūlakukṣiśūlaṃ vā upajāyate / evaṃ padbhyāṃ jaṅghābhiścāsṛgudbhavai rogairduṣṭaśoṇitādiṣu rogairgṛhṇāpayati / saṃkṣepato mārayati śoṣayati pācayati ākarṣayati vaśayati yathā yathā prayujyate tathā tathā tat sarvaṃ karoti / copaghātikaṃ ākarṣaṇavaśīkaraṇaṃ ca sudūre 'pi sthitaḥ karmāṇi karoti / sudurgaṃ kuḍyasamīpaṃ gatvā, anuvāte sthitvā, tadeva bhasmotsṛjet / ubhau pāṇigṛhītaṃ prākāraṃ pratolī aṭṭālāṃśca prapatante / tadādhyakṣaṃ bhavanaṃ ca mahāgnidāhamupajāyate / senābhaṅgaṃ ca bhavati / mahopadravaiścopadruto bhavati / sarvamavamucya prapalāyati vā grahaṇaṃ vādhigacchati / evaṃ parabale 'pi anuvāte bhasmamutsṛjet / mahābalasenāyā bhaṅgo bhavati / dāghajvareṇa vā gṛhyate / hastyaśvarathapatākādayaḥ senāpatiśca bhaṅgamupajāyate / grahaṇaṃ vā abhigacchati / evamanekaprakārāṇi yatheṣṭāni śatrunāśāya karmāṇi karoti / ātmano mahārakṣā ye ca svasenāyāṃ vā sakhāyānāṃ / atha pratyayanaṃ karoti / sarvataḥ sarveṣāṃ paṭasyāgrataḥ kṣīrāhutisahasraṃ juhuyāt / svasthā bhavanti adhṛṣyāśca //
atha yakṣiṇīṃ sādhayitukāmaḥ -
naṭī naṭa tathā bhaṭṭa revatī cāpi viśrutā /
tamasurī tha lokā mekhalā cāpi sumekhalā /
ityetā aṣṭa yakṣiṇyaḥ sarvakāmaprasādhikāḥ // Mmk_52.[2].1 //

naṭikāyā mantraḥ - om naṭi mahānaṭi āgacchāgaccha divyarūpiṇi svāhā / asyopacāraḥ - phalake paṭṭake vā abhilikhya māṃsāhāreṇa vā kṣīrāhāreṇa vā vidyā aṣṭasahasraṃ japtavyā / ālekhyā ca sarvālaṅkārabhūṣaṇī śyāmāvadātā vṛkṣāśṛtā ekavastrā muktakeśā, saṃraktanayanā īṣismitamukhā sādhakaṃ tarjāyamānā dakṣiṇahastena vāmena pāṇinā vṛkṣaśākhāmavalagnā sarvāṅgaśobhanā vicitrapaṭṭanivastā / tasyeva krodharājasya paṭasyāgrataḥ unmanā uttarāmukhaṃ sthitvā palāśakāṣṭhairagniṃ prajvālya gugguluguṭikānāṃ dadhimadhughṛtāktānāṃ aṣṭasahasraṃ juhuyāt trisandhyaṃ yāvat sapta divasāni / tataḥ saptame divase udārāṃ baliṃ kṛtvā ghṛtapradīpāṃśca prajvālya mantraṃ japatā tāvat tiṣṭhet yāvadardharātram / tataḥ sā yakṣiṇī svayameva mahāvabhāsaṃ kṛtvā svarūpeṇāgacchati / āgatā ca bravīti / kiṃ mayā kartavyam iti / tataḥ sādhakena vaktavyam - bhāryā me bhavasva iti / evamastviti kṛtvāntardhīyate / tataḥprabhṛti bhāryā bhavati / sarvakāmadā svabhavanaṃ nayati / rasāyanaṃ prayacchate / yat pītvā divyarūpī bhavati mahāyakṣapratispardhī / yadi nāgacchati dvitīye vāre krodharājasahitaṃ japenniyatamāgacchati / na ceducchuṣyaṃ mṛyate //
naṭṭāyā mantraḥ - om naṭṭe śuklāmbaramālyadhāriṇi maithunapriye svāhā / etasyaiṣa eva vidhiḥ /
bhaṭṭāyā mantraḥ - om bhaṭṭe bhaṭṭe ālokini kiṃ cirāyasi ehyehi āgacchāgaccha mama kāryaṃ kuru svāhā / eṣā vināpi paṭena siddhyate / śiraḥsthāne maṇḍalakaṃ kṛtvā gugguludhūpaṃ dahatā vidyāmaṣṭasahasraṃ japet / mauninā ekākinā śucinā dvāraṃ pidhāya māsena rātrau niyatāmāgacchati / āgatā ca kāmayitavyā bhāryā bhavati sarvakāmadā / yadyasau bhavanaṃ praviśate pañcavarṣasahasrāṇi jīvati / na cedatraiva jambūdvīpe vicarati / pañcavarṣaśatāni jīvati / tayā sārdhaṃ krīḍati / sarvājñāṃ sampādayati / tena saha yatreṣṭaṃ tatra gacchati / rasāyanamanuprayacchate / iṣṭabhāryevāvahitādhyāśayaṃ karoti //
revatyā mantraḥ - namaḥ sarvayakṣīṇām / om rakte raktavabhāse raktānulepane svāhā /
revatyā yakṣiṇī śreṣṭhā lalantyā maithunapriyā /
īṣid raktena vastreṇa nīlakuñcitamūrdhajā // Mmk_52.[3].1 //
sarvāṅgaśobhanā yakṣī kāmabhogaratā sadā /
kāmadā bhogadā nityaṃ varadāṃ tām abhinirdiśet // Mmk_52.[3].2 //
pūrvavat paṭamabhilikhya etasyā ayaṃ viśeṣaḥ - raktapaṭṭanivastā raktapaṭṭāṃśukottarīyā raktāvabhāsā ca varṇataḥ /
mekhalāyāḥ mantraḥ - om mekhale mahāyakṣiṇi mama kāryaṃ sampādaya svāhā //
sumekhalāyā mantraḥ - om mekhale sumekhale mahāyakṣiṇi sarvārthasādhani om samayamanusmara svāhā //
ālokinyā mantraḥ - om lokini lokavati svāhā / eteṣāmeta eva vidhiḥ //
tamasundaryāyā mantraḥ - om ghuṇu guhyake ghuṇu ghuṇu guhye ehyehi guhyake svāhā / asyopacāraḥ na / etāyā paṭavidhāno 'sti ādau tāvat śucinā śucivastraprāvṛtena pūrṇamāsyāṃ vivikte sthāne dvāraṃ pidhāyitvā andhakāre ālokavarjite vidyāṃ daśasahasrāṇi japet / pūrvasevā kṛtā bhavati / tataḥ sādhanamārabhet / pūrvamāsyādārabhya yāvadaparā pūrṇamāsī atrāntare karma bhavati / rātrau śayanakāle śayyāmārūḍhaḥ pracchanne guptapradeśe ekākinā dvāraṃ pidhayitvā saṅkucitakarṇikāṃ vānapuṣpaṃ ca kaṭutailena miśrayitvā hastau pādau prakṣālayitvā dakṣiṇaṃ bāhumaṣṭaśatābhimantṛtaṃ kṛtvā svapet monī / evaṃ pratyāhaṃ yāvat paurṇamāsyāt / tato 'rdharātre niyatamāgacchati / āgatā ca na mantrāpayitavyā / tūṣṇībhāvena kāmayitavyā ṣaḍbhiḥ māsaiḥ / yadā mantrāpayati tadā mantrayitavyam / tataḥ prabhṛti siddhā bhavati / bhāryā bhavati sarvakāmadā / divyaṃ cāsya sukhasaṃsparśam adarśanenaiva sarvakāryāṇi sampādayati / rasarasāyanāni samprayacchati / pṛṣṭhamāropya sumerumapi nayati / rātrau jambūdvīpaṃ bhrāmayati / yojanaśatasthitamapi śatruṃ ghātayate / yathājñaptā tat sarvaṃ sampādayati / varjayitvā parastriyābhigamanam / sarveṣāmayaṃ vidhāna parastrīṃ nābhigacchet / tenaiva saha saṃvaset / yadi gacchenmaraṇonmattiṃ vā prayacchante / eṣā andhārasundarī nāma yakṣiṇī / anekayakṣīśatasahasraparivṛtā / dine dine ekaikāṃ yakṣiṇīṃ kṣaviṭiṃ preṣayati / siddhā satī sarvasādhakānāṃ anekamantraparivārāṃ ca sarvayakṣīṇāṃ ca maharddhikā ttamāvṛtā / sarveṣāmeva eva vidhiḥ / kiṃ tarhi teṣāṃ darśanaṃ bhavati / etasyā darśanaṃ na bhavati //
andhāravāsinī nāma yakṣīṇāṃ maharddhikā /
guhāvāsinī naravīrā kumārī lokaviśrutā // Mmk_52.[4].1 //
madhuyakṣī manojñā ca saptamā surasundarī /
ityetāḥ sapta yakṣiṇyaḥ sattvānugrahakārikāḥ // Mmk_52.[4].2 //
paryaṭanti imaṃ lokaṃ kṛtsnāṃ caiva medinīm /
īṣit kṣaṇamātreṇa utpatanti surālayam // Mmk_52.[4].3//
saṅgrāmaṃ devadaityānāṃ yuddhyante ca maharddhikāḥ /
dharmiṣṭhā karuṇāviṣṭāḥ sattvakāmāḥ suvatsalāḥ // Mmk_52.[4].4//
sattvānāṃ hitakāmyarthaṃ paryaṭanti mahītale /
na tāsāṃ kiñci duḥsādhyaṃ sarvakarmakarāḥ śubhāḥ /
sattvānāmupabhogārthaṃ bodhisattvena bhāṣitā // Mmk_52.[4].5//

guhyavāsinyā mantraḥ - om guhile guhamati guhavāsi ānaya bhagavati mayāntikaṃ samayamanusmara svāhā / khadirakāṣṭhairagniṃ prajvālya pṛyaṅgupuṣpāṇāṃ ghṛtāktānāṃ aṣṭasahasraṃ juhuyāt trisandhyaṃ māsamekam / pūrvasevā kṛtā bhavati / tataḥ paścāt sādhanamārabhet / phalake vā paṭṭake vā kuḍyāyāṃ vā aśleṣakairvarṇakaiḥ navabhājanakūrcakaiḥ / ādau tāvat parvatarājā sumerurlikhāpayitavyaḥ ( Vaidya 443 ) caturasraḥ catuḥśṛṅgocchṛtaḥ saptaparvatapaṅktipariveṣṭitaḥ / teṣāṃ parvatānāmante guhaḥ parvataniḥśṛtaḥ ālikhitavyam / tatrasthā divyarūpiṇī sarvālaṅkārabhūṣitā ekākinī yakṣiṇī guhavāsinī nāma likhāpayitavyā paṭṭavastranivastā paṭṭāṃśukottarīyā kanakavarṇā vicitracārurūpī taṃ tādṛśaṃ paṭamabhilekhya śucau pradeśe śucinā kṣīrāhāreṇa vidyāṃ daśasahasrāṇi japet / mahāpūjāṃ kṛtvā yathāśaktito vā tato japānte mahāvabhāsaṃ kṛtvā divyarūpī yakṣiṇī svayamevāgacchati / āgatāyā jātīkusumaiḥ śvetacandanodakavyatimiśraiḥ argho deyaḥ / tataḥ sā bravīti - vatsa kiṃ karttavyam / vaktavyam - mātā me bhavasveti / kṛtvāntardhīyate / na ca tatra cittaṃ dūṣayitavyam / nāpi kāmopasaṃhitaṃ prārthayitavyam / āryā sā maharddhikā ca kāma prārthayati na siddhyate / tataḥ prabhṛti mātṛvat sarvakāryāṇi karoti / aṣṭaśataparivārasya bhaktācchādaṃ prayacchate / viṣamasthasya trāyate / mahāvanyaparvatasyoparisthitasyāpi sarvakāryāṇi sampādayati / kāmitaṃ ca bhojanamanuprayacchate / rasarasāyanādīn sarvamanuprayacchati / yatheṣṭaṃ cānuvarttate / kuṭikuṭādīmabhinirmiṇoti / suvarṇasahasramanuprayacchati dine dine / sarvaṃ vyayīkarttavyaṃ tadaha eva / yadi na karoti cchinno bhavati / sarveṇa sarvaṃ bhavati /
aparamapi karma asyā / asyaiva paṭasyāgrataḥ khadirakāṣṭhairagniṃ prajvālya vigatārcidhūmavigataiḥ aṅgāraiḥ dakṣiṇahastatale manacchilayā pratikṛtimabhilikhya nāma ca puruṣasya striyā vāmahastatale tatraivāṅgārarāśau tāpayet mantraṃ japatā / yojanaśatādapi striyamānayati / yaducyate tat sarvaṃ kārayati / rātrau etat karma / na divā //
naravīrāyā mantraḥ - om naravīre svāhā / tathaiva etasyā patamabhilikhya varjayitvā guhālayaṃ aśokavṛkṣāśṛtā likhāpayitavyā / etasyāḥ ayaṃ viśeṣaḥ - sarvaṃ tathaiva karma yathā guhavāsinyā / ayaṃ ca vaktavyā - bhaginyāsveti //
etasyāparo 'sti karma / candragrahe suvarṇagairikāṃ bhūrjapatreṇa veṣṭayitvā mukhe prakṣipya tāvajjaped yāvaccandro mukta iti / tataḥ suvarṇagairikayā yasyā nāma likhati striyasya vā āyojanaśatāsthitā apyānayati / prabhāte tatraiva nayati / bhaginīva kāryāṇi karoti / āpatsu mahārakṣāṃ karoti / sarvāṇyeva striyāṃ jāpamātreṇa vaśīkaroti / naravīrāyā eṣa vidhiḥ //
yakṣakumārikāyā mantraḥ - om yakṣakumārike svāhā / asyāayamupacāraḥ - gorocanena bhūrjapatre likhāpayitavyā / kumārī ardhabarbarāśirā sarvālaṅkārabhūṣitā ekavastrā dakṣiṇahastena bījapūrṇāvasaktaphalā vāmahastenāśokavṛkṣaśākhāvalagnā / tādṛśaṃ bhūrjapatraṃ śirāsthāne upari sthāpayitavyam / guhye pradeśe ekākinā ca svaptavyam / śvetacandanena ca maṇḍalakaṃ kṛtvā trisandhyaṃ jātīkusumairabhyavakīrya gugguludhūpaṃ dahatā vidyāmaṣṭasahasrakam japet yāvanmāsamekam / tato pūrṇamāsyāṃ jātīkusumaiḥ mahatī pūjāṃ kārayitvā ghṛtapradīpāṃśca nivedyāṃśca datvā kuśaviṇḍakopaviṣṭena rātrau tāvajjaped yāvat svarūpeṇaiva kumārī pañcaśataparivārā vaiśravaṇasya duhitṛ āgacchati / sarvaṃ taṃ diśābhāgamavalokayitvā svarūpeṇāntarikṣe tiṣṭhati / sā evamāha - kiṃ ( Vaidya 444 ) mayā karttavyam / tataḥ sādhakena vaktavyam - trayāṇāṃ vārāṇāmanyatamamekaṃ varaṃ prārthayitavyā / mātṛtve bhaginītve bhāryātve ca / yadi mātā bhavati / na cittaṃ dūṣayitavyam / dūṣayato vināśa upajāyate / mātṛvad vartayitavyā / sā ca mātā pañcaśataparivārasya bhaktācchādanamalaṅkaraṇaviśeṣāṇi ca sarvatra cintitamātreṇaiva sampādayati / dine dine dīnārasahasraṃ dadāti / atraiva jambūdvīpe vicarataḥ sarva sampādayati / bhaginī bhavati tadā yojanaśatādapi strīyamānayati / tatraiva nayate / bhaginīvat sarvakāryāṇi sampādayati / atha bhāryā bhavati svabhavanaṃ bhavate / divyaṃ varṣasahasraṃ jīvati / yadā mṛyate tadā āḍhyakulopapattiḥ / sarvājñāṃ bhāryeva sampādayati //
vadhūyakṣiṇyā mantraḥ - om niḥ / eṣā vadhuyakṣiṇī / asyā mupacāraḥ - śvetacandanena dakṣiṇāṃ bāhumupalipya vāsataḥ kuṅkumera sahasrābhimantritaṃ kṛtvā rātrau ekākinā mauninā pracchanne pradeśe dvāraṃ pidhāya pañcāṣṭau vibhītakaphalāni tilataile prakṣipya pathet / taṃ tailaṃ gṛhītvā vidhītakaphalāṃ parityajya nave māṇḍe sauvarṇe rājate tāmre mṛnmaye vā sthāpya pādānte śayyāyāṃ sahasrābhimantritaṃ kṛtvā anenaiva mantreṇa ekākṣarayakṣiṇyā andhakāre vivikte śayane puṣpābhikīrṇe svaptavyam / āgatya cāmānuṣīṃ pādau mrakṣayati / divyamukhaṃ sparśakomalahastatalā / yasya sparśanādeva divyaṃ sukhasaṃsparśanidrāmupajāyate / yena sūryodaye 'pi rātryante duḥkhena pratibudhyate / pratibuddhāpi san tadeva cintayet / na ca kāmayitavyā nāpi mantrāpayitavyā / ṣaḍbhirmāsaiḥ siddhā bhavati / tataḥ sā divyarūpī abhinavabadhvā vayātsamānā paricārikaiḥ parivāritā pradīpahastā svaprabhodyotitālokā śayanāsanaparigṛhītā vicitrābharaṇojjvalā āgatya ca mantrāpayate / kāmabhogopakaraṇaparigṛhītā āgatya ca sādhakaṃ kaṇṭhe paripvajate / tataḥprabhṛti iṣṭabhāryeva manuvarttate / āgatā ca kāmayitavyā rātrau paricarya prabhāte 'ntardhīyate / śayyāyāṃ muktāhāraṃ tyajya suvarṇasahasramūlyaṃ dine dine parityajya gacchati ca / sarvaṃ niravaśeṣaṃ vyayīkarttavyam / yadi kiñcit sthāpayati bhūyo na bhavati / na kasyacit kathitavyam / yadi kathayati bhūyo nāgacchati / anarthaṃ vā kurute / māraṇāntaṃ paramaguhyakā hyete paramagopyā na dvitīyasattvamārocanaṃ kṣamante / mātāpitṛsuhṛtsvāmibāndhavānāmapi nārocayitavyam / antaśaḥ paśusyāpi tiryaggatānāṃ prāṇināṃ nāropayitavyam / paramaguhyametat / sarvaguhyakānāṃ sarvayakṣiṇīnāṃ ca eṣa eva vidhānā / siddhā api asiddhā bhavanti / yadyārocayate / anyastrīmaithunābhigamanaṃ ca bhāryāyā ca varjayet sadā //

manojñāyā mantraḥ - om manohare madonmādakari vicitrarūpiṇi maithunāpreye svāhā / asyāmupacāraḥ - udyānavāṭikāyāṃ aśokavṛkṣasyādhastāt savibhaktāṃ kuṭiṃ kārayitvā aguptatarāṃ kṛtakavāṭārgalaprākārocchritāṃ śucinā lakṣamekaṃ japet / tataḥ karmamārabhet / mahāvasāṃ saṅgṛhya śmaśānavoṭakena vartiṃ kṛtvā dvāraṃ pighayitvā pradīpaṃ prajvālayet / sadaśaṃ ca vastraṃ keśāpagataṃ bahirdvāra sthāpayet / pratyagraṃ rātrau sā nagnikāgatya taṃ vastraṃ nivāsya praviśate mānuṣastrīrūpiṇī bhūtvā / tataḥ sādhakaḥ tena sārdhaṃ ramate yāvat pradīpaṃ jvalate / nirvṛte pradīpe 'ntardhīyate / tasmiṃ ( Vaidya 445 ) vastre suvarṇamekaṃ baddhvā vastraṃ parityajyaśayyāyāmapakramati / atha sādhakastāṃ haste gṛhṇāti / aṅguleyikaikāvamuñcyāvakramate / atha kaṇṭhā divyamuktāhārāṃ atha bāhāt kaṭakaṃ kaṭyāṃ mekhalāṃ padbhyāṃ nūpuraṃ śīrṣe maṇiṃ evamanyatarānyataraṃdivyamābharaṇamekaṃ yatra yatra gṛhyate tatra tatrānuprayacchati / avadhyāṃ gacchati cāgacchati ca / evaṃ pratyahaṃ niravaśeṣaṃ vyayīkarttavyam / evaṃ yāvadbhirmāsaiḥ mantrāpayati tadā mantrayitavyam / bhāryā bhavati / nityasthā rasāyanaṃ prayacchati yaṃ pītvā dīrghakālaṃ jīvati / manasā dhyātvā khadirakīlakaṃ bhūmau nikhānayet / divyaṃ vimānamupapadyate / uddhṛte 'ntardhīyate / asyāyā mantraḥ dvitīyamasti / om mahānagni nagnije svāhā tenaiva dīpaṃ prajvālya anena mantreṇāṣṭaśatābhimantritaṃ kṛtvā kārayet / niyatamāgacchati / kīlakaṃ cābhimantrya nikhānayet / uddhṛte dīpe nirvṛte cāntardhānaṃ kīlakaṃ mānuṣaṃ vasākīlaṃ ca so śṛṅge gavalamahiṣaśṛṅge vā śmaśāne cailavartinā voḍhavyam / deśāntare / yatreṣṭaṃ tatra dadāti / svayaṃ vā karoti / na ca mantrā dātavyā / atha dadāti chinnavidyo bhavati / yasya dadāti tasyaiva tat sampadyate / yatra bābhirucitaṃ yatra vā sthāne gupte karoti / eṣā siddhiḥ āvarttya nāpagacchati / anyāṃ vā ramāpayate / kintu taiḥ sārdhaṃ na mantrayati / anyastrīdarśanābhirucitaṃ manasepsitaṃ tadānurūpī tasyopasaṅkramato hyapūrvasya sādhakavaśāditi //
surasundaryāyā mantraḥ - om surasundari svāhā / asyāmupacāraḥ - khadirakāṣṭhairagniṃ prajvālya ghṛtāhutīnāṃ aṣṭasahasraṃ juhuyāt / trisandhyaṃ māsamekaṃ śuklapūrṇamāsyāṃ kuśaviṇḍakopaviṣṭaḥ śucinā śucau deśe mantraṃ tāvajjapedrahasi yāvadardharātre niyatamāgacchati / tato mātā bhaginī bhāryā yathaiva pūrvaṃ tata sarvaṃ karoti sarvaṃ ca vistarato vaktavyam //
ityetāḥ sapta yakṣiṇyaḥ vajrapāṇisamājñayā /
paryaṭanti mahīṃ kṛtsnāṃ trailokyaṃ ca surāsuram // Mmk_52.[5].1 //
viceruḥ kṛpālubhyo marttyānāṃ maithunapriyāḥ /
ke 'pi dāryāstathā bālā mūḍhāścāparayakṣikā // Mmk_52.[5].2 //
paryaṭanti tathā rātrau siṃhakāmyaparā hitā /
bālānāṃ jīvanāśāya lolupā māṃsabhojikā // Mmk_52.[5].3 //
tathā rudhiragandhena jambūdvīpaṃ hi māgatāḥ /
prāṇāparodhikā yakṣī nityaṃ sā śoṇitapriyā // Mmk_52.[5].4 //
paryaṭanti gṛhāṃ sarvāṃ ārakṣāmṛtakasūtakām /
teṣā nigrahamityuktaḥ samayo 'yaṃ samprakāśitaḥ // Mmk_52.[5].5 //
yathā saṅgraharāgaṃ ca nibandhyaṃ ceha bāliśām /
tathā sarvamidaṃ proktaṃ sattvānāṃ hitakāraṇāt // Mmk_52.[5].6 //
maithunārthī yathā mantrī rāgāndho mūḍhacetasaḥ /
mantrairākṛṣya bhuñjīta yakṣīṃ vā atha rākṣasī /
nāgī ca matha gandharvī daityayoṣimatha kinnarīm // Mmk_52.[5].7 //
pātālabhavanaṃ ramya asurāṇāṃ purottamam /
praviśet tatra mantrajñaḥ yatra strīṇāmasaṅkhyakam /
tatra gatvā vaset kalpa mantrajño mantrajāpinaḥ // Mmk_52.[5].8 //
maitreyo nāma sambuddhaḥ yadā buddho bhaviṣyati /
tadāsau śroṣyati saddharmaṃ śrutvā mukto bhaviṣyati // Mmk_52.[5].9 //
surakanyāsurīṃ caiva vidyādharavarāṅganām /
mantrairākṛṣya bhuñjīta divyasaukhyaratiṃ tadā // Mmk_52.[5].10 //
jambūdvīpagato mantrī tatraivānayate sadā /
śucisthāne tadā gupte śaucācārarataḥ sadā // Mmk_52.[5].11 //
mūḍhānāmuttamā siddhiḥ kadācit tena jāyate /
vinmūtramaśucisthānaṃ sadā durgandhipūtikam // Mmk_52.[5].12 //
vyādhiduḥkhaṃ tathā śokaṃ maraṇāntaṃ duḥkhabhājanam /
viyogaṃ ratisampṛktaṃ na spṛśenmānuṣīṃ striyām // Mmk_52.[5].13 //
anityaduḥkha tathā śūnyariktastucchamaśāśvatam /
vālamullāpanaṃ cāpi saṅkalpajanitodbhavet // Mmk_52.[5].14 //
na gacchet kāmato mantrī sarvakāmāmanādijām /
teṣāṃ viratimityukto vimuktiḥ teṣu siddhitām // Mmk_52.[5].15 //
sidhyante tasya mantrā vai ye viraktā tu kāmataḥ /
vinmūtrarudhirāsiktāṃ + + + caiva pūjitām // Mmk_52.[5].16 //
jarāmṛtyusuśokāṃ ca na spṛśenmānuṣīṃ tanum /
na bhejenmaithunaṃ tatra mohāndhā rāgacetasām // Mmk_52.[5].17 //
na siddhirlabhyane mantrāṃ teṣu sevī sadāśucī /
mantrajño mantrajāpī ca saprajño 'tha jitendriyaḥ /
śaucācārarato dhīraḥ sarvamantro 'pi hi sadā // Mmk_52.[5].18 //
padmoccā samodā ca ajitā cāpi jayā sadā /
śyāmāvarta tathā yakṣī ityetā yakṣimaharddhikā // Mmk_52.[5].19 //
padmoccāyā mantraḥ - om padmocce svāhā // asyāḥ kalpaḥ - gaṅgākūle samudrataṭe vā udyānapuṣpavāṭikāyāṃ madhye uḍayaṃ kṛtvā śucitaraṃ ātmanā ca śucirbhūtvā śilāpaṭṭakākāraṃ mṛṇmaye kṛtvā tatraiva rātrau dvāraṃ pidhayitvā sarvakāmabhogyādyupakaraṇānyupahṛtya tatraivātmasamīpe yakṣiṇyāṃ ( Vaidya 447 ) śayyāṃ kalpayet / tato vidyāṃ daśa sahasrāṇi japet / evaṃ yāvanmāsābhyantareṇa niyatamāgacchatīti / āgatā ca kāmopabhogyā bhavati bhāryā / divyaṃ ca muktāhāraṃ śayyāṃ parityajya prabhāte gacchati / evaṃ yāvad dinedine ṣaḍbhirmāsaiḥ nityasthā bhavati / tanmuktāhāraṃ na grahetavyam / yadiḥ gṛhṇāti tanmātra evamupapadyata / dīnāralakṣamūlyaṃ tat hāraṃ maṇiratnopaśobhitaṃ ṣaṭbhirmāsairatikrāntaiḥ nityasthā bhavati bhāryā sarvakāmadā / yathā rūpamabhilaṣitaṃ tathā rūpaṃ kṛtvāṃ upatiṣṭhate / yathābhirucitamātmānamabhinirminoti / sādhakasyecchayā sarveṣāṃ yakṣīṇāmayaṃ vidhānaḥ yathā nirdiṣṭānāṃ atra anyatra //
jayāya mantraḥ - om jaye sujaye jāpayati sarvakāryāṇi kuru me svāhā /
kanakābhā citrāṅgī nīlakuñcitamūrdhajā /
sarvāṅgaśobhanā devī bhomya ca subhagā śubhā // Mmk_52.[6].1 //
priyaṃvadā pramadāśreṣṭhā surūpā cārudarśanā /
praśastākāraruḥ śukraḥ sarvalokasupūjitā /
īṣidraktena vastreṇa jayāṃ tāmabhinirdiśet // Mmk_52.[6].2 //

asyāḥ kalpaḥ - ādau lakṣamekaṃ japet / pūrvasevā kṛtā bhavati / tato mahāraṇyaṃ praviśya phalāhāraḥ tāvajjapedyāvat svarūpeṇopatiṣṭhate / āgatā ca bravīti - kiṃ karomī ti / yadi mātā bhavati / mātṛvat sarvāśāṃ paripūrayate / rājyaṃ dadāti / mahādhanapatiṃ karoti / dīrghāyuṣkatāmadhitiṣṭhate / atha bhaginī yathepsitaṃ strīmānayati yājanasahasrasthitāmapi / dīnāralakṣaṃ dine dine dadāti / sa ca vyayīkartavyaḥ / atha bhāryā bhavati svabhavanaṃ nayate divyavimānābhirūḍho tayā sārdhaṃ ramate / dīrghakālaṃ triṃśad varṣasahasrāṇi yatheṣṭaṃ vicarate / mahāyakṣapratirūpo bhavati //
pramodāyā mantra - om ṣṭhrīḥ / hrīṃḥ mahānagni hūṃ phaṭ svāhā / asyāḥ kalpaḥ - ardharātre aparimāṇo jāpaḥ kartavyaḥ / bhūyo nidrāṃ gacchet / māsābhyantareṇa niyatamāgacchati / bhāryā bhavati sarvakāmadā / dinedine pañcaviṃśati dīnārāmanuprayacchati / ātmanā ca saṅkośaṃ dīrghakālaṃ ca jīvāpayati //
evamaparimāṇāni yakṣiṇī śatasahasrāṇi bhavanti / evaṃ piśācāḥ piśācamaharddhikāḥ nāgakanyāḥ asurakanyāḥ apsarā surayoṣid daityakanyā / evaṃ vidyādharīṇāṃ sarveṣāṃ sarvataḥ mānuṣīṇāmamānuṣīṇāṃ ca mantrāṇi bhavanti / asaṅkhyeyāni tathaiva yakṣāṇāṃ devānāṃ nāgānāṃ ṛṣīṇāṃ gandharvāṇāṃ asurāṇāṃ pretānāṃ rākṣasānāṃ ca mahābrahmaṇaḥ maheśvarasya mahāviṣṇoḥ mātarāṇāṃ aindrāṇi cāmuṇḍivārāhipramukhānāṃ mantrāṇi bhavanti pṛthakpṛthak sarve ca samaye ākṛṣṭāḥ iha krodharājena yamāntakena ānītā grastā samaye sthāpitā mañjughoṣasyopanāmitā anuparivārā anupūrvasthitā paricārikā sarveṣāṃ saṃkṣepataḥ yatra pratimā svayaṃ vā pratikṛtiṃ kṛtvā krodharājānaṃ yamāntakaṃ tāvajjapedyāvat pratibimbaṃ prakampya pracalate prasvidyati vā / ayaṃ svarūpeṇāgacchante / yaducyate tat sarvaṃ sampādayante //
evaṃ yāpi tāḥ catuḥkumāryaḥ mahāyakṣiṇyaḥ bhrātuḥ tumburusametā divyarūpiṇyaḥ amburāśisamāśritāḥ nauyānasamārūḍhāḥ sarvalo(ka)supūjitā sattvānugrahakārikāḥ teṣāmapyeṣa eva vidhiḥ / yaduta
paṭabhittiphalake samākīrṇo likhitāpi vā /
nauyānasamārūḍhā bhrāturjyeṣṭhānuneyikā // Mmk_52.[7].1 //
ambudhe antargatā kanyā caturevasamānugā /
teṣāṃ pracchannataḥ sthāpya krodhaṃ jāpya samārabhet // Mmk_52.[7].2 //
calaḥ kampaḥ tathā svedaḥ jāyateṣu ca sarvataḥ /
tataḥ siddhā iti jñātvā mantrajāpī japaṃ tyajet // Mmk_52.[7].3 //
svarūpeṇaiva rātryante kathayanti śubhāśubham /
sarvathā sādhakā te vai bhavante ha sajāpine // Mmk_52.[7].4 //
sarvaṃ kurvanti ājñaptāḥ krodhamākṛṣṭamūrcchitāḥ /
somādyairgrahavarairnityaṃ ṛṣibhiḥ rākṣasaistathā // Mmk_52.[7].5 //
piśācairgaruḍaiścāpi supūjitā te maharddhikāḥ /
maheśvarādyaistathābhūtaiḥ pūjitā te maharddhikāḥ // Mmk_52.[7].6 //
etaiśca bhāṣitā kalpā mantratantrāḥ savistarāḥ /
te tu sarve prayoktavyā sakalpā kalpavistarāḥ // Mmk_52.[7].7 //
sarve te krodharājasya vaśe tiṣṭhantyayatnataḥ /
yāvanti kecinmantrā vai ucchuṣyā kaśmalodbhavāḥ // Mmk_52.[7].8 //
sarve te krodharājasya niyuktā te prakāśitā /
āryā ye ca mantrā vai viśiṣṭā sarvatogatāḥ // Mmk_52.[7].9 //
utkṛṣṭāḥ pravarā hyagrāḥ bhāṣitā jinavaraistathā /
tathā mantradhare mantrā mayā caiva prabhāṣitā // Mmk_52.[7].10 //
ye cānye mantramukhyāstu kuleṣveva hi pañcasu /
bhāṣitā jinaputraistu laukikāścāpi maharddhikā // Mmk_52.[7].11 //
sarvāṃstāṃ samākṛṣya krodharājo maharddhikaḥ /
sarveṣāṃ mantratantrāstranibaddhāste iha śāsane // Mmk_52.[7].12 //
yo yeṣāṃ vidhirākhyātaḥ tenaivāyaṃ niyojitaḥ /
krodharājā yamāntastu utkṛṣṭaḥ sarvakarmikaḥ // Mmk_52.[7].13 //
tārāṃ ca bhṛkuṭī caiva tathā paṇḍaravāsinīm /
mahāśvetāṃ tathā vidyāṃ māmakyāṃ kuliśodbhavām // Mmk_52.[7].14 //
uṣṇīṣaprabhāṃ sarvalocanāṃ caiva devatām /
sarvāṃ tathāgatiṃ vidyāṃ mañjughoṣaṃ ca dhīmatam // Mmk_52.[7].15 //
mahāsthāmaṃ samantaṃ ca tathā padmavaraṃ prabhum /
yayāpi loke yakṣeśaṃ bodhisattvaṃ maharddhikam // Mmk_52.[7].16 //
yaduktaṃ jinaputraṃ tu sarvāṅgaṃ lokaviśrutam /
vajrasenaṃ suṣeṇaṃ ca matsutāṃ cāpi dhīmatām // Mmk_52.[7].17 //
mayā ye bhāṣitā mantrā nāvajñāṃ kārayejjapī /
te sarvā pūjayennityaṃ alaṅghyāsteṣu bhāṣitā // Mmk_52.[7].18 //
na japī yojayet tatra krodharājaṃ supūjitam /
vidyācchedaṃ na kurvīta teṣu mantreṣu sarvadā // Mmk_52.[7].19 //
sarvāṃścaiva yathā karmāṃ laukikāṃ mantradevatām /
umāśaṅkarabrahmādyāṃ hariṃ cāpi supūjitam // Mmk_52.[7].20 //
yathā tantreṣu mantrāṇāṃ sarveṣveva tathā kṛtā /
sarvaṃ ca sarvato mantrāṃ sarvaṃ caiva samārabhet /
sarvamantrapravṛttistu dṛśyate krodhasambhavā // Mmk_52.[7].21 //
eṣa mantro mahākrodhaḥ yamānto nāma nāmataḥ /
ākṛṣya ghātayet kṣipraṃ yamasyāpi mahātmane // Mmk_52.[7].22 //
vaivasvataṃ kṛtāntaṃ vai śakraścāpi mahātmanaḥ /
ākṛṣṭā vasitā ghīrā durdāntadamako prabhuḥ // Mmk_52.[7].23 //
eṣa mantro mahāmantraḥ kathito mañjubhāṇinā /
sarvakarmakaraḥ krūraḥ sarvamantraprasādhakaḥ // Mmk_52.[7].24 //
ityevamuktvā tataḥ śrīmāṃ vajrapāṇirmaharddhikaḥ /
praṇamya buddhaṃ mahāvīraṃ śākyasiṃhaṃ narottamam /
mantraṃ ca kāśrito vajrī mantraṃ bhāṣe maharddhikam // Mmk_52.[7].25 //
śṛṇvantu sarve sattvā vai sarvabhūtagaṇāḥ śubhāḥ /
sarvamaitragaṇādhyakṣā bhāṣe 'haṃ mantramuttamam // Mmk_52.[7].26 //
bhāṣitaṃ bodhisattvena mañjughoṣeṇa dhīmatā /
durdāntadamakaṃ ghoraṃ sarvaduṣṭanivāraṇam // Mmk_52.[7].27 //
vineyārthaṃ tu sattvānā bodhisattvena bhāṣitam /
ahaṃ ca bhāṣahe hyatra parṣanmadhye sudāruṇam // Mmk_52.[7].28 //
namaḥ samantabuddhānāṃ abhāvasvabhāvasamudgatānām / namaḥ pratyekabuddhāryaśrāvakāṇāṃ namo bodhisattvānāṃ daśabhūmipratiṣṭhiteśvarāṇāṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām / tadyathā - om kha kha ( Vaidya 450 ) khāhi khāhi duṣṭasattvadamaka asimusalapāśaparaśuhasta caturbhuja caturmukha ṣaṭcaraṇa gaccha gaccha mahāvighnaghātaka vikṛtānana sarvabhūtabhayaṅkara aṭṭahāsanādine vyāghracarmanivasana kuru kuru sarvakarmāṃ cchinda cchinda sarvamantrāṃ ākarṣākarṣaya sarvabhūtāṃ nirmatha nirmatha sarvaduṣṭāṃ praveśaya praveśaya maṇḍalamadhye vaivasvatajīvitāntakara kuru kuru mama kāryaṃ daha daha paca paca mā vilamba mā vilamba samayamanusmara hūṃ hūṃ phaṭ phaṭ sphoṭaya sphoṭaya sarvāśāpāripūraka he bhagavaṃ kiṃ cirāyasi mama sarvārthaṃ sādhaya svāhā //

eṣa saḥ mārṣāḥ sarvadevagaṇāḥ yamāntako nāma krodharājā yamarājānamapyānayati ghātayati śoṣayati pācayati damayati / evaṃ sarvamantrāṃ sarvadevāṃ kiṃ punarmānuṣaṃ prati duḥkhitam / daśabhūmipratiṣṭhitāmapi bodhisattvānānayati / kiṃ punarlaukikāṃ mantrām / evamaparimitabalaparākramo 'yaṃ krodharājā / evaṃ sarvamantratantrabhāṣiteṣvapi sarvakarmāṇi kurute / sarvamantrāṇā yathā yathā prayujyate tathā tathā karoti / paṭhitasiddha eṣa krodharājā yamāntako nāma parisamāpta iti //
āryamañjuśrīmūlakalpād bodhisattvapiṭakāvataṃsakānmahāyānavaipulyasūtrāt pañcāśatimaḥ yamāntakakrodharājāsarvavidhiniyamaḥ tṛtīyaḥ paṭalavisaraḥ parisamāpta iti //
namo buddhāya / samāptaṃ ca yamāntakasya krodharājasya kalpamiti //
Atha tripañcāśaḥ paṭalavisaraḥ /
atha khalu bhagavāṃ śākyamuniḥ tasmāt samādhervyutthāya mahāsāgaropamāyāṃ parṣanmaṇḍalaṃ dharmaṃ deśayamānaḥ sarvasattvānāṃ sarvabhūtagaṇānāmagrataḥ sanniṣaṇṇāḥ tatra vajrapāṇipramukhānāmanekabodhisattvasaṅkhyeyasahasrāṃ śāriputrapramukhāṃ anekāsaṅkheyārhatsahasrāṃ vaiśravaṇapramukhāṃ asaṅkhyeyārcacāturmahārājikadevaputrāṃ śakrapramukhāṃ trāyastriṃśāṃ asaṅkhyeyadevaputrāṃ suyāmasantuṣitanirmāṇaratiparanirmitavaśavartibrahmakāyikabrahmapurohitamahābrahmaparīttābhāpramāṇābhāsvarairyāvat puṇyaprasavā bṛhatphalā tṛhātapākaniṣṭhā devānāmantrayate sma / śṛṇvantu bhavanto devasaṅghāḥ sarva bodhisattvāryaśrāvakāḥ
anityāḥ sarvasaṃskārā utpādavyayadharmiṇaḥ /
utpadya hi niruddhyante teṣāṃ vyupaśamaḥ sukham

53.2

avidyāprabhāvāḥ sarve utpadyante sahetukāḥ /
sahetuṃ duḥkhamūlaṃ tu skandhā hyuktāḥ samodayāḥ

53.3

teṣāṃ nirodhinī vidyā sukhahetusukhakriyām /
duḥkhaprahāṇamityuktaṃ saṃkṣepeṇa nivāraṇā

53.4

tadeva trividhaṃ yānaṃ nirdiṣṭaṃ ca mayā iha /
anityaduḥkhamānātmāno kṣaṇikaṃ sarvasaṃskṛtam

53.5

śūnyaṃ sadā sarvadā sarvaṃ nirdiṣṭaṃ bhavabandhanam /
tadvirāgā tridhā yānti ye sattvā gotranisṛtā

53.6

bodhisattvāstadā buddhā pratyekāṃ bodhiniśritām /
tathā parehyaharahanno vītarāgā maharddhikā

53.7

śrāvakīṃ bodhinisṛtya tridhā śāntigatā hi te /
eṣa dharmo samāsena nirdiṣṭo me śubhāśubham

53.8

aśubhaṃ varjayennityaṃ sarvadā śubhamācaret /
ahiṃsāṃ sarvabhūtānāṃ yathā dharmo prakāśitaḥ

53.9

eka eva bhavenmārga dharmāṇāṃ gatipañcake /
anāśravaśca yo dharmo bhūtakoṭisamāśṛtaḥ

53.10

sa eṣa kathito mārgaḥ ādibuddhaiḥ purātanaiḥ /
mayāpi kathitaṃ sarvaṃ śāntanirvāṇagāminam

53.11

dharmakoṭiṃ samāsṛtya bhūtakoṭiṃ tu labhyate /
akoṭī sarvadharmāṇāṃ bhūtakoṭimudāhṛtā

53.12

eṣa dharmaḥ samāsena dvividhaiva prakāśitam /
śṛṇvantu sarve devā vai bodhisattvā maharddhikāḥ

53.13

arhantaḥ śrāvakā mahyaṃ nirvāṇaṃ me yadā bhuvi /
abhūt sālavane madhye himavatkukṣisambhave

53.14

nadyāṃ hiraṇyavatyāyāṃ mallānāmupavartate /
yamakaśālakavane madhye nirvāṇaṃ me bhaviṣyati

53.15

yāvat saṃjñī tathā nagare caitye makuṭavardhane /
nadītīre sadā ramye nirvāṇaṃ me tadā bhuvi

53.16

sarve vai bodhisattvāstu śrāvakāśca maharddhikāḥ /
devā nāgā tathā yakṣā lokapālā maharddhikā

53.17

śakrabrahmasuyāmāśca akaniṣṭhādyāstathā pare /
sarveṣāṃ sannipātā vai tasmiṃ sthāne bhaviṣyati

53.18

yamakaśālakavane tatra mallānāmupadartate /
gaṅgāyāmuttare tīre mahānadyāstathā pare

53.19

himādrerdakṣiṇe bhāge abhūt sālavane vane /
apaścime me tathā śayyā tasmiṃ sthāne bhaviṣyati

53.20

nadyā tīre tathā ramye hiraṇyākhye śubhe taṭe /
sarvadevasaṅghādyāṃ sannipāto bhaviṣyati

53.21

manujaiḥ nṛpavaraiḥ sarvai manuṣyāmanuṣyasambhavaiḥ /
sarvabhūtaistathā martyai bāliśābāliśaistadā

53.22

mahotsavamahotsāhaṃ tasmiṃ sthāne samāgamam /
kṛtamantramahaṃ divyaṃ maccharīre tu sāmiṣe

53.23

nirāmiṣaṃ tu tadā sthāpya śāntimāpnoti nirvṛtim /
dharmakoṭiṃ parityajya bhūtakoṭiṃ tu saṃviśet

53.24

apaścimā me tathā jātiḥ nagare kapilavāstuke /
śākyānāṃ ca kule mukhye jāto 'haṃ bhavacārake

53.25

tato 'haṃ tyajya duḥkhātmyaṃ niryāto 'haṃ gṛhāttathā /
bahutīrthāṃ tathā sevya na ca prāpto mṛtaḥ punaḥ

53.26

duḥkaraṃ ca mayā cīrṇaṃ kāyaṃ santāpya taścainam /
ṣaḍābdamuṣitaḥ bhraṣṭadehaṃ vāpi viśuṣkataḥ

53.27

na ca kiñcinmayā labdhaṃ yena jñānamavāvṛtam /
tatotthāya mayā tatra āhāraṃ kṛtha śubhodanam

53.28

devatāsūcitaṃ mārgaṃ gato 'haṃ tatra bhūtalam /
nadyā nairañjanātīre vṛkṣarāje suśobhane

53.29

nānāpuṣpasamākīrṇe tatheraṇye 'tha bhūtale /
mahāvanaphalopete nānāvṛkṣasamudbhave

53.30

mahānadī pariveṣṭyānte tarumūle tato hyaham /
yo svakaṃ dṛṣṭamātraṃ tu bhūbhāgaṃ dhṛtisaṃlabhe

53.31

tathaivāhaṃ taṃ taruṃ dṛṣṭvā parṇaśākhopaśobhitam /
mahāvṛkṣaṃ mahācchāyaṃ mūlagūḍhopaśobhitam

53.32

aśvatthe 'śvatthatāṃ gacchet tarumūle niṣadya vai /
dhṛtiṃ tatrābhivindāmi dhyānaṃ cāpi samādhikam /
prāptaṃ tatra anāśāṃ vai rātryante jātirantakam

53.33

māreṇa bahudhā vighnā anekākārasuyojitāḥ /
bhagnasainyaparāvṛtya gato 'sau svabhavanaṃ punaḥ

53.34

tadarthe mantratantrā vai bhāṣitā bahudhā punaḥ /
anekākāraprayogāśca dhyānā jñānāśca bhāṣitāḥ

53.35

tridhā yānaṃ punastatra caritaṃ sarvasevitam /
pratipakṣā hi doṣāṇāṃ tridhā caiva prakāśitaḥ

53.36

tatotthāya punargatvā burubilvāṃ śubhodakām /
snātvāmbhase tatra ṛṣiṃ pravrajya saśiṣyakām

53.37

sattvārthaṃ bahudhā kṛtvā prakrānto 'haṃ tataḥ punaḥ /
punaḥ kāśipurīramyāṃ anupūrvyā samāviśet

53.38

tatra sthāne tu gatvā vai parā buddhā maharddhikāḥ /
tatrāhaṃ sthito deśe jane kāśijane svayam /
pravartya cakraṃ sādharmyaśāntiṃ nirvāṇakārakam

53.39

sasurāsuralokānāṃ gatiṃ pañcāsunisṛtām /
sarvabhūtasukhārthāya tatra dharma prakāśitaḥ

53.40

ādibuddhaiḥ purā tatra dharmacakraṃ pravartitam /
mayāpi diśi tatra dharmacakro hyanuttaraḥ

53.41

bhavamuktisukhārthāya sattvadoṣanivāraṇā /
pravarttya cakraṃ brāhmāṃ vai kṣemaṃ śāntaparāyaṇam

53.42

bhavamārgavināśārthaṃ catuḥsatyasamādhijam /
āryāṣṭāṅgikaṃ mārgaṃ caturbrāhmavibhūṣitam

53.43

sapratītya samutpādaṃ dvādaśākārakāritam /
avidyānirodhasaṃyuktaṃ vidyāmutpādanemijam

53.44

bhrāmitā koṭitatthyaṃ vai bhūtakoṭisukoṭijam /
anulomavilomābhyāṃ gatimāhātmanemijam

53.45

sampradeśaśivaṃ cakraṃ bahusattvā vimokṣa ca /
vimuñcya kāśipurīṃ ramyāṃ śrāvastyāhaṃ tadā game

53.46

tīrthikānāṃ tathā varjyā prātihāryairvikurvataiḥ /
śaṅkaśye tathā kṛtvā ṛddhirjanapade tadā

53.47

bahutīrthāyatanāṃ sthānāṃ sampratoṣya tadā punaḥ /
agnibhāṇḍe jane kṛtvā devāvataraṇaṃ śubham

53.48

trāyastriṃśeṣu deveṣu śakrasaṃyojya dharmatām /
akaniṣṭhādyāṃ tathā devāṃ brahmādīśapurandarām

53.49

savaiśravaṇayakṣendrāṃ caturmahārājakāyikāṃ sadā /
mattākaropamāṇāśca trivīṇāṃ māladhāriṇām

53.50

devāṃ yaṇagaṇāṃ sarvāṃ bhaumāṃ divyāntarīkṣakām /
āryāṃ yathagaṇādhyakṣāṃ sarvāṃścaiva surāsurām

53.51

kṛtvā dharmaphale yuktāṃ nirvāṇānugasatrivām /
śreyasaiva tadā yojyā bahuprāṇāmacittakām

53.52

asaṅkhyā gaṇanā teṣāṃ saṃsārāntādanantakām /
mahāsāhasralokānāṃ dhātvādhyāmacittakām

53.53

bahu sarvaṃ sadā satye bhūtārthe sanniyojya vai /
ihāhamāgatastatra śuddhāvāsopari sthitaḥ

53.54

pravartya mantrasaddharmatridhāyānasamānugam /
sattvānāṃ vinayamāgamya kalparājamidaṃ punaḥ /
prakāśye bahudhā loke mañjughoṣasya dattavāṃ

53.55

nirvṛte tu mayā loke śūnyībhūte mahītale /
mañjuśriyo 'tha sattvānāṃ buddhakṛtyaṃ kariṣyati

53.56

ārakṣaṇārthaṃ saddharmāṃ jinendrāṇāṃ parinirvṛtā /
satatā rakṣaṇā nityaṃ mañjughoṣo bhaviṣyati

53.57

mantraprabhāvanārthaṃ tu kathitaṃ kalpavistaram /
tasmiṃ kāle yugānte vai mahāghore sudāruṇe

53.58

narādhipā mahākrirā parasparavadhe ratāḥ /
pāpakarmā durācārā alpabhogā tadā yuge /
bhaviṣyanti na sandeho tasmiṃ kāle yugādhame

53.59

mamāgamya ca pūjārthaṃ abhūt sālavane vane /
nadīhiraṇyāvatītīre caitye makuṭabandhane

53.60

parinirvṛte śayānaṃ me śāntadhātusamāsṛte /
citāmaropite dehe sambhoge bhogavarjite

53.61

dṛṣṭveva tat purā karmaṃ māmebādbhutaceṣṭitam /
mayaiva vinayatāgamye buddhavaineyaceṣṭite

53.62

caritaṃ taṃ śubhaṃ citraṃ smṛtvā sarve narādhipāḥ /
sarve pūjāṃ kariṣyanti sadevāsuramānuṣāḥ

53.63

samāgatyatha bhūpālāḥ sarve pūjāmahotsavām /
kariṣyanti na sandehaḥ tasmiṃ kāle mamāntike

53.64

citāmāropite dehe sāmiṣe guṇamudbhave /
aśubhānte śubhe caiva sarve puṇyavivarjite /
bhūtakoṭyo 'tha śūnyāste pañcaskandhasamodaye

53.65

bahusattvā tu taṃ dṛṣṭvā mahāpuṇyārthe tu yojitā /
mahāśrāvakā mahātmānaḥ vītarāgā maharddhikā /
bodhisattvāstu sarve vai daśabhūmisamāśṛtā

53.66

parivārya sthitā sarve sarve caivānukampakā /
sarve vai devasaṅghāstu āryā sapṛthagjanā

53.67

sarve caitaṃ mahāpuṇyaṃ sthānaṃ caikatra māśritam /
cittaprasādaṃ pratilebhe 'nityaduḥkhārthamāśrayam

53.68

sarve bhūtagaṇā tasthuḥ caityānte 'pi samīpataḥ /
pūjāṃ ca mahatīṃ cakre cucukrośa rurodanam

53.69

mumucuḥ sāśrubindūni sabāṣpāṇi karuṇeritām /
evaṃ ca krośire sarve anityaṃ duḥkhaśūnyatām /
dharmaṃ dideśitavāṃ buddhaḥ sāmprate 'tha mahītale

53.70

saivādya munivarāḥ śreṣṭhaḥ saptamo ṛṣipuṅgavaḥ /
śākyajaḥ sarvasattvāgryo darśanaṃ tasya apaścimam

53.71

sa eṣa bhagavāṃ śete anityaduḥkhābhibhāṣiṇaḥ /
śūnyaparamārthamākhyāyī ādiśāntārthabhāṣiṇaḥ /
kimarthaṃ devasaṅghā bho na prabodhayata taṃ prabhum

53.72

āgatā iha sarve vai buddhaputrā maharddhikā /
dharmārthikā mahāvīrā śrāvakāśca maharddhikā

53.73

sarve vai duḥkhitā sattvā mānuṣāśca surāsurāḥ /
samayo vartate hyatra dharmacakrānuvartane

53.74

utthātu bhagavāṃ kṣipraṃ buddhavelānuvartaneḥ /
mahāsāgare cale vollaṅghyā munitadgataiḥ

53.75

na cāvamanyāṃ bahūṃ sattvāṃ cirakālaṃ samobhije /
dhyānaṃ vimokṣa saṃsestu śāntanirvāṇamārge

53.76

niṣeptuṃ vā bhūtato muniḥ ............ /
evamprakāraṃ hyanekāṃ bahupralāpāṃ pralapavaṃcūre

53.77

tūṣṇīmbhūtātha sarve vai devasaṅghā maharddhikā /
ākrandamatulaṃ kṛtvā sapraṇāmā tatasthire

53.78

cakūcu viraḥ mutkośya sāśrukaṇṭhā sagadgadā /
saśokācittamanaso brahmādyāḥ sasurāsurāḥ /
manujā narādhipāḥ sarve niṣaṇṇāstatra mahītale

53.79

aparaḥ śākyajo muktaḥ vītarāgo maharddhikaḥ /
jñānino devadevasya buddhasyaiva mahātmane

53.80

aniruddho nāmato bhikṣuḥ anujo 'sau manujaḥ śubhaḥ /
susūkṣma nipuṇo vyaktaḥ gītanītiviśāradaḥ /
parivārito rahamukhyaistu anekaiścāpi narādhipaiḥ

53.81

sa bhāṣe madhurāṃ vācāṃ niśvasantaḥ suceritām /
karuṇārdracetasāṃ kṣiptāṃ mallānāṃ sanarādhipām

53.82

mā tāvanmārṣāṃ hyatra citāvagniṃ pradāyatha /
yāvad bhagavataḥ putraḥ agrato dharmatodbhavaḥ

53.83

mahākāśyapanāmena śrāvako 'sau maharddhikaḥ /
mahāmune hyagradhījātabrāhmaṇo 'sau nirāmiṣaḥ

53.84

magadhānāṃ jane jātaḥ parvate tatra samāhitaḥ /
tiṣṭhate grahapippale nagare rājagṛhe vare

53.85

sa evāgamanaṃ kṣipraṃ kariṣyati na cānyathā /
yā tatra devatābhaktā sa ceholkāṃ nivārayet

53.86

mā tāvaccitisandīpaṃ kariṣyatha vṛthā śramam /
yāvat so maharddhiko hyagraḥ śrāvako muninaurasaḥ

53.87

pradakṣiṇīkṛtya gurave buddhastrailokyapūjite /
mūrdhnā praṇamya pādau śāstuno lokapūjitau

53.88

tadāyaṃ citidīpārthaṃ sarve tatra kariṣyatha /
ādīptā caityabhūtād bhaviṣyati tadā imā

53.89

sarve mā vṛthā kurvaṃ śramaṃ kevala bho iha /
evamuktāstu te sarve aniruddhena dhīmatā /
niṣaṇṇā sarvamallāstu mānuṣāste sanarādhipāḥ

53.90

mānuṣāṇāmutpanno 'haṃ mānuṣaiścāpi vardhitaḥ /
bhogairbahuvidhā cānyaiḥ kalāśilpaśubhodayaiḥ

53.91

manuṣyāṇāṃ bodhilabdhā me tarumūle mahītale /
manuṣyāṇāṃ dharmanirdiṣṭaḥ sarvasattvopakārakam

53.92

ata eva manuṣyāṇāṃ citā dīpārthayojitā /
manuṣyo 'haṃ sarvabhūtānāṃ agryatvaṃ ca samāgataḥ /
manuṣyaloke ca śānti me parinirvāṇaṃ tu kalpitam

53.93

ye kecit sarvabuddhā vai atītānāgatavartinā /
sarve vai manuṣyalokre 'smiṃ manuṣyā dehamudbhavā

53.94

jātibodhi tathā cakraṃ sādharmyaṃ carituṃ śubham /
śāntiṃ samāviśet sarve pratyekāmarhatāstridhā /
mānuṣīṃ tanumāśṛtya gatā śāntimanuttarām

53.95

upakāraṃ mayā teṣu kṛtaṃ kalpāmacintikām /
āpaścimaṃ mayā śānte śītībhūte nirodaye /
sthāpitā dhātavastatra śūnyībhūte mahītale

53.96

manuṣyāṇāṃ hitārthāya pūjānugrahakāmyayā /
sasurāsuralokānāṃ ṛṣiyakṣagarutmatām

53.97

rākṣasāṃ pretakūśmāṇḍāṃ piśācāṃ pretamaharddhikām /
sarvāṃścaiva bhūtānāṃ sagrahāścaiva mātarān

53.98

sarvāṃścaiva tathā lokāṃ dhātvācintyāmasaṅkhyakām /
sarvaprāṇibhṛtāṃścaiva pūjanārthāya dhātavaḥ /
sthāpitā te tadā kāle śūnyībhūte mahītale

53.99

keci dravyāgataiḥ martyaiḥ devarājaiśca cāparaiḥ /
pātālavāsibhiścānyaiḥ dānavendrairmaharddhikaiḥ /
nāgarājaistathā daityaiḥ dhātavo me pṛthak pṛthak

53.100

apahṛtya hṛtārthā ye guṇavanto 'tha maharddhikāḥ /
kariṣyanti tadā pūjāṃ nītvā svabhavanaṃ punaḥ

53.101

bhaviṣyanti na sandehaḥ sarvabuddhā maharddhikāḥ /
uttamādhamamadhyasthā tridhā cittaprasādataḥ

53.102

bhaviṣyanti te tridhā loke buddhakhaḍgararhadgatā /
tridhā yānaṃ tathā loke triprakāraṃ samoditam

53.103

mahāyānānuvarṇinaṃ mārgaṃ tatkarmāśṛtanirgatā /
bhaviṣyanti tadā loke pratyekāṃ bodhiniḥśritām

53.104

śrāvakāśca pare tatra vītarāgamaharddhikā /
bhaviṣyanti tadā loke tridhā gotravibhūṣitā

53.105

mahīpālā mahābhogā mahāsaumyātha cakriṇāḥ /
divyāṃ mānuṣasampattīḥ anubhūya ciraṃ tadā /
kālamāsādya ante vai tridhā śāntiṃ gatā hi te

53.106

ādimadbhiḥ purā buddhaiḥ varttamānairhyanāgataiḥ /
sarveṣāṃ eṣa mārgo vai yathāyaṃ samprakāśitaḥ

53.107

tatra nirvāṇabhūmā vai niṣaṇṇāḥ sarvadevatā /
vibhinnamanasodvignāḥ sahagadnadabhāṣiṇaḥ

53.108

evamāha tadā sarve aho kaṣṭaṃ hyanityatā /
buddhamaharddhikā loke parinirvāṇāsṛtāpi te

53.109

evamuktāstu te sarve devarājā maharddhikā /
........ tūṣṇīmbhūtātha tasthire

53.110

māgadhānāṃ jane śreṣṭhe kuśāgrapurivāsinām /
parvataṃ tatsamīpaṃ tu vārāhaṃ nāma nāmataḥ /
tatrāsau dhyāyate bhikṣuḥ guhālīno 'tha paipale

53.111

śrāvako me suto hyagraḥ auraso dharmatodbhavaḥ /
mahākāśyapanāmāsau niṣaṇṇo guhavare tadā

53.112

piṇḍapātaṃ tadā bhuktvā niṣaṇṇaścintayet svayam /
bahukālaṃ mayā buddho vandito 'sau mahāmuniḥ /
sāmprataṃ gantumichāmi svayambhuvaṃ taṃ narottamam

53.113

kutra vā tiṣṭhate bhagavāṃ śākyato munisattamaḥ /
samanvāharati tatrasthaḥ mahākāśyapaviprarāṭ

53.114

evaṃ samanvāhṛtavāṃ nuṃ cittenaiva muninā munim /
divyena cakṣuṣā lokaṃ sarvalokāṃścāvalokayet

53.115

akaniṣṭhādyaṃ tathā lokāṃ avabhāsyā lokadhātavaḥ /
sarvāṃ samagrasattvākhyāṃ mahāsāhasrodbhavodbhavām

53.116

śrāvakānāṃ gocaraṃ yāvat paśyate divyacakṣuṣā /
śāsanaṃ nirvṛtaṃ śāntaṃ śītībhūtaṃ nirāmiṣam

53.117

parivāritaṃ samantād vai devasaṅghaiḥ maharddhikaiḥ /
manujairnarādhipaiścāpi asurairyakṣarākṣasaiḥ /
sarvabhūtagaṇaiścāpi bodhisattvairmaharddhikaiḥ

53.118

mahāyaśaiḥ śrāvakaiścāpi prājñaḥ dhūrdharatāṃ gataiḥ /
sarāgairvītarāgaiśca divyāryairmanujaistadā

53.119

citāmāropitaṃ vīraṃ buddhamādityabāndhavam /
devadevaṃ tadā śreṣṭhaṃ munīnāṃ sattamaṃ prabhum

53.120

parivārita samantād vai bhūpālairdīpavāsibhiḥ /
tṛṇolkairgṛhītasaṃhastaiḥ mallaiścāpi manujeśvaraiḥ

53.121

nādīpayituṃ samarthā te devatābhirnivāritā /
vratinā caivamuktena aniruddhenaiva bhikṣuṇā

53.122

sāśrukaṇṭhaṃ sa cotkṛṣṭāṃ vighuṣṭāṃścaiva medinīm /
hāhākāraravaṃ ghoraṃ dundubhīnāṃ ca nāditam

53.123

divyaṃ ṛṣigaṇākīrṇaṃ apsarāṃ gaṇasaṃstutam /
siddhavidyādharīgītaṃ kinnarodgītaṃ ca tad vanam

53.124

madhurākūjitodghuṣṭaṃ pakṣiṇāṃ ruditaṃ śubham /
citraṃ manojñavāditraṃ divyamānuṣyanāditam

53.125

apsarāṃ gaṇasaṅgītaṃ siddhavidyādharocitam /
yogibhiḥ sarvataḥ kīrṇaṃ abhūt sālavanaṃ vanam

53.126

samantāt parivṛtaṃ śreṣṭhaṃ śayānaṃ munipuṅgavam /
tatordhvaṃ niḥśvasya saśoko vai vītaśoko

53.127

aśrubinduṃ pramuñcaṃ vai śramaṇaḥ kāśyapastadā /
agraśrāvako mahyaṃ pṛthivyā māvartate tadā

53.128

vācaṃ cābhāṣate kṣipraṃ aho kaṣṭaṃ pravartate /
yatra nāma tathā buddhāḥ parinirvatya nāśravāḥ

53.129

anityaṃ duḥkhaśūnyaṃ tu iha tenaiva bhāṣitam /
na dṛṣṭo me śāśvato viśvaṃ anyajanmānuvartinam

53.130

tatotthāya tataḥ kṣipraṃ magadhānāṃ nṛpatiṃ vrajet /
ajātaśatruṃ duḥkhārttaṃ pitṛśokasamarpitam

53.131

gṛhaṃ tasya tadā gatvā tamuvāca narādhipam /
nirvṛto 'sau mahārāja sambuddho dvipadottamaḥ

53.132

kṣipra yojaya mānaṃ tu gacchāmo śāstumantikam /
dharaṇisthaṃ śayānaṃ vai nirjvaraṃ gatacetasam /
sarvavairabhayātītaṃ sambhogyaṃ kāyasaptamam

53.133

śrutvā tadvacanaṃ krūraṃ suduḥkhī sau nṛpatiḥ punaḥ /
antaḥ pralāpaṃ krandantaḥ vācāṃ bhāṣe tadā nṛpa

53.134

ubhābhyāmapi bhraṣṭo 'haṃ śāstuno pitarasya ca /
sarvairbāndhavai tyaktvā aviśvāsyo 'haṃ tathā jane /
patito 'haṃ ghoranarakaṃ kaḥ śaraṇyaṃ vṛṇomyaham

53.135

paritrāyasva mahāvīra śrāvakaḥ śāstumagrakaḥ /
mahākāśyapo mahātejā nāsti me jīvitaṃ iha

53.136

ityevamuktvā tu nṛpo mukhyo māgadhānāṃ narādhipaḥ /
prapatitaḥ tatkṣaṇāmurvyāṃ agraśrāvakapādayoḥ /
niśceṣṭo mūrcchitastatra sahasā śayate mahīm

53.137

tvaṃ kumāra tadā kālaṃ mañjughoṣa maharddhika /
samantād vicarase lokāṃ sattvānugrahakāmyayā

53.138

citāmāropite dehe mama sthāne vane tadā /
mantra tvaṃ niṣaṇṇo 'bhūd bodhisattvagaṇāvṛtaḥ

53.139

maccharīraṃ hi pūjārthaṃ tvayā kṛtveha mahītale /
samantādālokayase bhūtāṃ ko hi duḥkhī kamuddharet

53.140

ityahaṃ patito bhūmau kumāro gambhīratathyadhīḥ /
mañjuśriyā tha tvayāvaśya bhūpālasyātiduḥkhite

53.141

tatrastho 'pi tvayā tasya tvayaiva vinayino 'sau /
bodhisattvāvagamyo yo na tacchakyaṃ maharddhikaiḥ /
daivatai ṛṣibhiścānyaiḥ pratyekārhaśrāvakaiḥ /
tatrasthaḥ svapnavatpaśyenmañjughoṣaṃ narādhipam

53.142

tvayaiva ṛddhimāviṣṭaḥ sa rājā śokamūrcchitaḥ /
paśyate 'sau tadā svapne pratyakṣaṃ ca bālinam /
kumāraṃ viśvamātmānaṃ mañjughoṣa maharddhikam

53.143

vikurvantaṃ tathā dharmaṃ bodhisattvaṃ sabālakam /
vicitraṃ acintyatāṃ ṛddhiṃ mañjuśrīḥ tvatprasādataḥ

53.144

avīcigamanaṃ nṛpateḥ utthānaṃ ca sattvaram /
vividhāṃ dharmatāṃścaiva apāyaṃ nāśaśobhanam

53.145

gatimāhātmyaguṇāṃścaiva sarvaśrāvakavarjitām /
vistareṇa tataḥ kṛtvā sūtrakau kṛtyanāśanam

53.146

ajātaśatrornṛpateḥ vinodaṃ cātivistaram /
samāsena idaṃ proktaṃ vistarārthārthabhūṣitam

53.147

vacanaṃ sarvabuddhānāṃ ādimadhyāvasāyinām /
sarvasattvahitārthāya bhāṣitaḥ kalpavistaraḥ

53.148

tvaṃ kumāra tadā kāle mañjuśrīrvaca sarvataḥ /
vineṣyasi mahīpālāṃ pāpakarmānuvartinām

53.149

acintyaṃ te ṛddhiviṣayaṃ vineyaṃ vāpi acintitam /
sarvabhūtagaṇāṃścaiva tvaṃ vinetā bhaviṣyasi

53.150

ityevamuktvā mahāvīro buddhānāṃ ca mahādyutim /
mañjughoṣaṃ tadā kāle śuddhāvāsoparisthitam /
uvāca vadatāṃ śreṣṭhaḥ sambuddho dvipadottamaḥ

53.151

bhaviṣyasi tvaṃ sambuddhaḥ bahukalpābhinirgataiḥ /
acintyairgaṇanāsaṅkhyairmānuṣairgaṇanāsamaiḥ /
mañjudhvajo 'tha nāmo vai buddhā loke bhaviṣyasi

53.152

buddhakṛtyaṃ tadā kṛtvā anupūrveṇa vo sadā /
vimocyatha bahuṃ sattvāṃ parinirvāṇaṃ te bhaviṣyati

53.153

ityukta kumāro vai bālarūpī maharddhikaḥ /
sa dīrghaṃ niḥśvasya saṃvignaḥ karuṇāviṣṭacetasā

53.154

ciramālokya sambuddhaṃ sāśrubindūn mumūccacu /
sapraṇāmāñjalipuṭaḥ niṣasāda tataḥ punaḥ

53.155

tato kṣmātalādhasthaḥ ajātākhyo nṛpottamaḥ /
praṇamya śirasā vipraṃ mahākāśyapamadbhutam

53.156

vibuddhaścetanāyātaṃ pādau bandya agraṇaḥ /
niḥśvasya ca ciraṃ kālaṃ vistarārthaṃ nivedya ca

53.157

niṣaṇṇo nṛpateḥ putraḥ ajātākhyo magadheśvaraḥ /
mahākāśyapaṃ tato vavre gacchāmostaṃ citālayam

53.158

pūjitaṃ caityabimbasthaṃ upakārārhamānuṣām /
tatrasthaḥ śrāvako hyagraḥ ṛddhyā caivamupāgamam

53.159

tasyotvahṛte cittaṃ ayuktaṃ mama ṛddhiye /
padbhyāṃ gantumicchāmi mahācaittaṃ samāgamam

53.160

apaścime gatiḥ śāstuḥ darśanārthaṃ tu māgamam /
tato 'rdhapathe tasthuḥ saṅghārāte tu sa vratī

53.161

yāvat paśyate tatra saṅghārāmanivāsinam /
mahallaṃ bhikṣunavakamumāyasattvaṃ vimohitam

53.162

sa dṛṣṭvā upasaṅkrānta mahallo taṃ ciroṣiṇam /
maheśākhyaṃ mahābhāgaṃ śuddhasattvanirāmayam

53.163

upasaṅkramya taṃ vipraṃ vanditvā pādayostadā /
uvāca taṃ mahābhāgaṃ svāgataṃ te kimāgatam

53.164

kutra vā yāsyate kṣipraṃ udvigno vā kiṃ vatiṣṭhase /
uvāca so taṃ ṛṣiṃ taṃ bālaṃ āyuṣmaṃ na śrutaṃ tvayā

53.165

śāstā vai sarvalokasya sambuddho dvipadottamaḥ /
pitā me agradhīḥ buddhaḥ pradīpārciriva nirvṛtaḥ

53.166

astaṃ gato mahāvīraḥ śūnyībhūtā hi medinī /
sarvaśūnyāstathā lokāḥ śūnyā bhūtāśca me diśāḥ

53.167

tataḥ prahṛṣṭo mahallo 'sau viparīto bālacetanaḥ /
prasahya vacanaṃ cāha nirvṛto 'sau pradīrghakaḥ

53.168

pralambabāhuratyuccacchatrākārasamaśiraḥ /
asmākaṃ nāyako hyagraḥ śikṣāśikṣasuvartinaḥ

53.169

yatheṣṭaṃ vicariṣyāmi sāmprataṃ tena nirvṛte /
ityevamukto mahallena prahṛṣṭo 'sau maharddhikaḥ

53.170

bhṛkuṭiṃ kṛtvā tato vaktre huṅkāro 'sau prayojayet /
ruruṣya tatkṣaṇād vipraḥ bāsanābhāvito yatiḥ

53.171

hanyānmahītale tatra pādāṅguṣṭhena tatkṣaṇāt /
sarvaṃ pracalitā urvī parvatoccāḥ samo ravaḥ

53.172

kṣubhitāḥ sāgarāḥ sarve sarve vṛkṣāśca parvatāḥ /
kandarā guhavinyastā nāgarājāśca devatā

53.173

naṣṭā lokā mahī tasmiṃ kāle candrabhāskarau /
nivātā vā tatastasthuḥ ulkāścāpi papeture

53.174

tato 'sau mantramiti khyātaḥ śrāvakāṇāṃ kulodbhavam /
ekākṣaraḥ sahuṅkāraḥ sarvakarmakaraḥ śubhaḥ

53.175

asādhito 'pi karotyeṣa jāpamātreṇa mantrarāṭ /
sarvaśastraṃstathā stambhaṃ viṣaṃ sthāvarajaṅgamam

53.176

sarveṣāṃduṣṭasattvānāṃ jāpamātreṇa stambhanaḥ /
karoti karmavaicitryaṃ anyāṃścaiva viśeṣataḥ

53.177

prapalāno mahallakastatra tūṣṇīmbhūto hyato gataḥ /
ṛddhyā cāvarjitastena vinayitvā ca tatkṣaṇāt

53.178

śrāvakeṇa tadrāgreṇa nīto 'sau citisannidhau /
padbhyāṃ gato hi so bhikṣuḥ vītarāgo maharddhikaḥ

53.179

gatvāsau paśyate tatra munino dehacitāśritām /
anekadhā daivasaṅghaistu mahāpūjāṃ pravartitām /
vividhākāravaropetāṃ sarvākārasubhūṣitām

53.180

citāmāropitaṃ dehaṃ munino gautamasya vai /
dṛṣṭvā tu taṃ mahābhāgaṃ mahākāśyapamadbhutam

53.181

sarve te vītadoṣā vai bhikṣavaśca maharddhikāḥ /
sarve devagaṇā bhūtāḥ hāhākāraṃ pramuñcya ca /
ākrandya ca mahacchabdaṃ ravaṃ cāpi suśokajam

53.182

pratyudgamya tataḥ sarve devanāgā maharddhikāḥ /
uvāca taṃ mahābhāgaṃ vandasva dvipadottamam

53.183

tavaicodīkṣaṇaṃ taṃ viśvā devasaṅghā samānuṣāḥ /
sarve bhūtagaṇāścaiva ṛṣayakṣanarādhipāḥ /
pitādīpanataṃ niṣṭhā aśaktā dīpayituṃ citām

53.184

tato 'sau vītadoṣastu mahābhogo maharddhikaḥ /
kṛtvā pradakṣiṇaṃ bāhu bahudhānusmṛtya tathāgatam /
citānte antime bhāge vandate 'sau maharddhikaḥ

53.185

āryasīṃ ca tadā droṇīṃ bhitvā pādau vinirgatau /
vanditvā pādayormūrdhnā parāmṛśya punaḥ punaḥ

53.186

udvīkṣya bahudhā tatra caraṇau munivare varau /
praviṣṭā bhūyasastatra āyasīṃ droṇimāśritau

53.187

niṣaṇṇo 'sau tatotthāya vītarāgo maharddhikaḥ /
parivāro 'tha arhantaiḥ vītarāgairmaharddhibhiḥ

53.188

rājā māgadho mukhyaḥ āgato 'sau citāntike /
anupūrvyā tathā yānaiḥ hastyaśvarathavāhanaiḥ

53.189

mahāsainyā tha bhūpālāḥ sarve savalavāhanāḥ /
āgatā vandituṃ tatra muniṃ śākyamuniṃ tadā

53.190

śayānaṃ bhūtale śānte prānte 'raṇye ......... /
nadyā hiraṇyavatītīre caitye makuṭabandhane

53.191

śāntadhātusamāviṣṭe bhūtakoṭisamāsṛte /
māgadho nṛpatistatra mahāsainyasamāgataḥ

53.192

so 'pi paśyati taṃ divyaṃ vividhākāraceṣṭitam /
mahānuśaṃsaṃ prabhāvaṃ ca āścaryaṃ bhuvi maṇḍanam

53.193

caittadehajaṃ tatra citāmāropitaṃ munim /
ānando nāmato bhikṣuḥ suśaikṣe paricārakaḥ

53.194

yameva manujaṃ śreṣṭhaṃ vatsalo me sadā rataḥ /
bhaviṣyati tadā kāle ārtte viklabamānasaḥ

53.195

mahākāśyapaṃ tato gatya pādayornipatito bhuvi /
evaṃ covāca duḥkhārtaḥ vepathunte sagadgadaḥ

53.196

adya me nirvṛtaḥ śāstā anātho 'haṃ sa sāmpratam /
satimelayanaṃ trāṇaṃ tvameva parikīrttitaḥ

53.197

tenaiva municandreṇa vyākṛto 'haṃ tavāntike /
sarvakleśaprahāṇāṃ tu arhatvaṃ tvamantike

53.198

rātryāṃ paścime yāme nirdiṣṭaṃ tena jinena vai /
vriyate tubhya nityaṃ vai mayaiva parinirvṛtaḥ

53.199

buddha kṛtyārtha tubhyaṃ vai kṛtaṃ tena hitaiṣiṇā /
mayāpi duḥkhitaḥ tyaktvā śāntiyāto mahāmuniḥ

53.200

aniruddho nāmato dhīmāṃ samāśvāsayati taṃ yatim /
mā rodantathā śocaṃ mā śokaṃ ca samāviśa /
mā vraja kutra vasthānaṃ etameva samāśraya /
eṣa eva bhavecchāstā nirvṛte lokacakṣuṣe

53.201

muninā vyākṛto hyatra buddhakṛtyaṃ kariṣyati /
vayaṃ ca bhavatā sārdhaṃ anuyāsyāma kāśyapam

53.202

ṛddhimātraṃ mahābhāgaṃ tejavantaṃ mahādyutim /
dvitīyamiva śāstāraṃ pratibimbaṃ mahītale

53.203

mahākāśyapamukhyaṃ tu śrāvakāṇāṃ maharddhikam /
tiṣṭhantaṃ dhriyamāṇaṃ vai mā śokaṃ cettu vai kṛthā

53.204

evamālāpinaḥ sarve karuṇāviṣṭā maharddhikā /
vītarāgā mahāyogā muniputrā niṣaṇṇavām

53.205

citāmādīpito taistu mallaiścāpi narādhipaiḥ /
ādīpte tu samantā vai bhasmībhūtaṃ tu taṃ citam

53.206

taṃ dṛṣṭvā devasaṅghā tu bhogavanto mahoragāḥ /
śāntaye taccitāsthānaṃ candanodakavāriṇā

53.207

mahāvarṣaṃ pramuñcantā sthitā bhūyo 'tha tatkṣaṇāt /
mahāpuṣpaughamutsṛjya punareva mahītale

53.208

āgatā tatkṣaṇāt sarve jinadhātuṃ supūjanā /
sarve parasparaṃ yuddhaṃ kartumārabdha tatkṣaṇāt

53.209

brahmādyā śakrayāmāśca sarvadevagaṇāstathā /
nivāritā vītarāgaistu śrāvakaiśca maharddhikaiḥ

53.210

mahākāśyapena vibhajyaṃ vai dhātavo jinamūrtijā /
stokastokāni dattāni pūjanārthāya sarvataḥ /
tridhā yānaparāvṛttiṃ niṣṭhāśānti ca kāraṇāt

53.211

mahākāśyapastadā yogī vītarāgo maharddhikaḥ /
cintayāmāsa taṃ bodhyaṃ mahallakasya abhāṣitam /
māhaiva pravacanaṃ kṛtsnaṃ dvādaśāṅgaṃ sukhodayam

53.212

sūtravinayābhidharmaṃ vai dhūmakālikatāṃ vrajet /
astaṃ yāte māhavīreṃ vipralopo bhaviṣyati

53.213

saṅgātavyamimaṃ kṛtsnaṃ vacanaṃ buddhabhāṣitam /
gacchāmaḥ sahitāḥ sarve vītarāgā maharddhikāḥ /
māgadhānāṃ puraṃ śreṣṭhaṃ rājākhyaṃ nagaraṃ śubham

53.214

kuśāgrapure ramye parvate suśiloccaye /
vaiśālyāṃ ca śubhe deśe caitasthāne suśobhane

53.215

evamprakārā hyanekāṃśca śāsanārthaṃ tu kāraṇāt /
mallā palāyinaḥ sarve cakrire sa maharddhikā

53.216

tasmiṃ kāle yugānte vai astaṃ yāte mayā tu vai /
mahīpālā bhaviṣyanti parasparavidhe ratā

53.217

bhikṣavo bahukarmāntā sattvā lobhamūrcchitā /
aśrāddhā yugānte vai upāsakopāsikāstathā /
parasparavadhāsaktāḥ parasparagaveṣiṇaḥ

53.218

chidraprahāriṇo nityaṃ savraṇā doṣadastathā /
bhikṣavo hyasaṃyatāstatra munirastaṃ gate yuge

53.219

sthāpitā rakṣaṇārthāya śāsanaṃ bhuvi me tadā /
aṣṭau maharddhikā loke vītarāgā nirāśravāḥ

53.220

arhantaḥ tadā jyeṣṭhā rāhulādyā prakīrttitā /
teṣāṃ darśanaṃ nāsti tasmiṃ kāle yumādhame

53.221

amoghaṃ darśanaṃ teṣāṃ siddhikāle tu mantriṇām /
mayātra sthāpitāḥ sarve ṛddhimantro maharddhikāḥ

53.222

praṇihitaṃ mayā teṣāṃ daṇḍakarmamahāyaśām /
ājñollaṅghanaṃ teṣāṃ kiñcicchiṣyā vyatikrame

53.223

tiṣṭhadhvaṃ yāvat saddharmaṃ bhūtakoṭiṃ nirāmiṣam /
mama vākyamidaṃ puṇyaṃ yāvad ghuṣyate tale

53.224

tataḥ śāntā nirātmanaḥ parinirvātha nirāśravāḥ /
bhaviṣyati tadā kāle śāsanāntarhite munau

53.225

bhikṣābhikṣukāḥ sarve bhikṣuṇyaśca sumatsarāḥ /
tarkukāḥ kutsitā nityaṃ paribhūtā tadā yuge

53.226

susthitā śāsane mahyaṃ gṛhadāragaveṣiṇaḥ /
upāsakāśca tadā kāle paradārasadāratāḥ sadā

53.227

cihnamātraṃ tadā saṃjñā pariśeṣveva caturvidhe /
vairābhyāsaratāḥ sarve parasparaviheṭhakāḥ

53.228

tīrthikā krāntabhuyiṣṭhā sarvākrāntā ca medinī /
bhaviṣyanti tadā kāle dvijavarṇaratā janā

53.229

mithyācārā tathā mūḍhā prāṇihiṃsāratā narā /
mayā tu parinirvāṇo vyākṛto 'yaṃ kalau yuge

53.230

bahunāryā narāścaiva paradāraratāḥ sadā /
akuśaleṣu ratāḥ sarve kuśalārthārthavarjitāḥ /
bahusattvā bhaviṣyanti mayi śāntagate bhuvi

53.231

mamaitaccharīrapūjā tu devasaṅghā mahojasā /
manuṣyāścaiva mahātmāno yakṣabhūtagaṇāstathā /
asurā atha gandharvā kinnarāśca maharddhikāḥ

53.232

garuḍā atha gandharvā rākṣasā ṛṣayastathā /
siddhā yoginaścaiva ..... mahojasā

53.233

vividhākārasattvāstu vividhāṃ gatiyonijāḥ /
bhavasūtranibaddhāstu cchinnabandhanadhīmatā

53.234

kariṣyati tadā pūjāṃ śarīre 'smiṃ gatijvare /
nadīhiraṇyavatītīre yamakaśālavane vane

53.235

caitye makuṭabandhe tu mallānāmupavartane /
parinirvṛte ca tatrāhaṃ śāntiṃ gacched bhayavarjitām

53.236

mamaitad dhātu saṅgṛhya hṛyamāṇaiḥ paraistadā /
devaiśca rasuraiścāpi sarvabhūtagaṇaistathā /
vibhajya sa pṛthag bhāgeṣu vyastaṃ kāritā abhūt

53.237

manuṣyarājā mahāsainyaḥ ajātākhyo māgadhastadā /
prarthayāmāsa sarveṣāṃ śrāvakāṃ sumaharddhikām

53.238

mamāpyakṛtapuṇyasya piturmaraṇakāriṇaḥ /
abhyuddharatha mahātmānaṃ duḥkhitaṃ patitaṃ tu mām

53.239

tato 'gryaḥ śrāvako dhīmāṃ buddhasya sutamaurasaḥ /
mahākāśyapeti vikhyātaḥ prajānāṃ hitakārakaḥ

53.240

taṃ tu dṛṣṭvātha vaiklabyaṃ ajātākhyāsya dhīmataḥ /
samanvāharati tatkālaṃ ṛddhyā caivamadhiṣṭhayet

53.241

bhāgaikaṃ gṛhṇayāmāsa sadhātūnāṃ jinaniḥśritām /
anyedapahṛtādanyaiḥ bhogibhiśca mahābalaiḥ

53.242

anyonyarabhasāt kṣobhaṃ kṛtvā caiva parasparam /
nītvā dhātuṃ tadākāśaiḥ svagṛhaṃ cāpi tasthute

53.243

mahākāśyapo tadā bhikṣuḥ agraśrāvakaḥ tadā muniḥ /
cintayāmāsa .........

53.244

aho kaṣṭaṃ manuṣyeṣu śūnyo 'yaṃ bhuvi maṇḍale /
buddhaiḥ pratyekabuddhaistu śrāvakaiśca maharddhikaiḥ

53.245

ālokahīnā sattvā vai bhavacārakacāriṇā /
te duḥkhāṃ vividhāṃ tīvrāṃ anubhaviṣyati te ciram

53.246

dhātuṃ pūjayitvā tu lokanāthasya tāpine /
anubhaviṣyanti te saukhyaṃ devalokamanalpakam

53.247

rājyaṃ ca matha bhogāṃśca mantrasiddhisudurlabhām /
prāpsyanti vividhākārāṃ vicitragaticeṣṭitām

53.248

lokasyāgrā sampadāmiṣṭāṃ tridhā mokṣabhūṣitām /
pūjayitvā tu dhātūnāṃ prāpnuyāt siddhimuttamām

53.249

evaṃ cintayitvā tu brāhmaṇaḥ lokaviśrutaḥ /
śrāvako munivare jyeṣṭhaḥ kāśyapo nāma nāmataḥ

53.250

saṅgṛhya ca tadā dhātuṃ saṃbibhartti tadā bhuvi /
stokaṃ datvājātākhye māgadhasyaiva yatnataḥ

53.251

evaṃ narādhipeṣu sarveṣu aṣṭeṣvapi mahādyutiḥ /
sarvebhyaḥ sarvato dadyācchrāvako 'sau mahātmanaḥ

53.252

punareva bhavastasthau anityasaṃjñamabhāvataḥ /
śocayāmāsa sattvānāṃ karuṇāviṣṭena cetasā

53.253

rodiṣyanti ciraṃ sattvā kalpāṃ bahuvidhāṃ tathā /
saddharmintardhite loke śāstuno śākyapuṅgave /
saṅgātavyamimaṃ vācyaṃ māhaivaṃ dhūmakālikam

53.254

tato 'bhyutthitavāṃ vīraḥ prabhāvāmṛtacetasaḥ /
āmantrayāmāsa mantrajendraṃ ajātākhyaṃ narādhipam

53.255

gacchāmo rājagṛhaṃ nagaraṃ śāstuśāsanasatkṛthā /
gāthakumbhasuvinyastāṃ dhātuṃ prakṣipya yatnataḥ

53.256

te 'tra pūrveṇa āyātā kṣipraṃ rājagṛhaṃ tadā /
sthānaṃ veṇuvanaṃ prāpya sthāpayāmāsa jinodbhavām

53.257

stūpaṃ mahādbhutaṃ kṛtvāsau lokanāthasya tāpine /
pūjayāmāsa taṃ stūpaṃ vividhākārabhūṣaṇaiḥ

53.258

mālyacīvaracchatraiśca cūrṇagandhaistu dhūpanaiḥ /
chatraiḥ patākairvicitraiśca ghaṇṭāmālyavilepanaiḥ /
anekākāravicitraistu dīpamālābhi sragmibhiḥ

53.259

pūjāṃ kṛtvā mahīpāla praṇāmagatacetasaḥ /
mūrdhnā praṇamya taṃ stūpaṃ praṇidhiṃ cakrire tadā

53.260

lokāgraṃ pūjayitvā tu yanmayā kuśalaṃ bahu /
anekatāthāgatīpūjāṃ prāpnuyāhamacintiyā

53.261

utthāya tato rājā mahākāśyapamabravīt /
aśru samparāmṛjya bāṣpākulitalocanaḥ /
kṛpāviṣṭahṛdayaḥ pitaraṃ saṃsmaret tadā

53.262

āryo me mahāprājñaḥ sākṣibhūto bhavasva mām /
yanmayā kāritaṃ pāpaṃ niyatāvīciparāyaṇam

53.263

tādṛśaṃ dharmarājaṃ tu śāsturvacanapathe sthitam /
ghātayitvā tu taṃ pitaraṃ na śaknomi vinoditum

53.264

kalyāṇamitra āryo me dharmārthaṃ deṣṭumarhati /
evamukto mahātmāsau agraśrāvakau jine /
kāśyapo nāmataḥ dhīmāṃ imaṃ vācamudīrayet

53.265

mā bhaiṣṭa mahārāja kṛtaṃ te kuśalaṃ bahu /
asti te janmino 'bhyāsaḥ anekaśatadhā purā /
buddhānāmanutpādā pratyekajinasambhavaḥ

53.266

nagaryāṃ vārāṇasyāṃ śreṣṭhiputra abhūt tadā /
ajñānād bālacāpalyād rathyāyāṃ niryayau tadā

53.267

sa eva bhagavaṃ tatra pratyekajinamāgataḥ /
bhikṣārthī hiṇḍate tatra lokānugrahakāmyayā

53.268

bālasya dṛṣṭvā taṃ prasannagatamānasam /
pādayornipatya papraccha kiṃ kariṣyasi tairbhikṣu

53.269

tūṣṇīmeva sthito bhagavāṃ khaḍgakalpamasambhava /
tadā tena tu bālena cīvare gṛhyamasthita

53.270

gaccha gaccha imaṃ śreṣṭhaṃ mandiraṃ dhvajabhūṣitam /
asmākametadāvāsaṃ pādau prakṣālya bhokṣase /
bhuṃkṣva kṣipraṃ yathākāmaṃ krīḍiṣyāmo yatheṣṭataḥ

53.271

tato 'sau vītadoṣastu trimalāntakaghātakaḥ /
anūpūrveṇa yayau tatra parānugrahatatparaḥ /
gatvā dvāramūle 'smiṃ sthita eva mahādyutiḥ

53.272

tatastena tu bālena praviśitvā amba ucyate /
dehi bhakṣa mayā amba bhikṣāṃśca vividhāṃ bahūm

53.273

mitro me hyāgato hyatra pāṃsukrīḍanakaścirāt /
modiṣyasi ciraṃ tena tiṣṭhate dvāramāgataḥ

53.274

tadā sa tvaramānā tu dvāraṃ niryayu tatkṣaṇāt /
paśyate taṃ mahābhāgaṃ śāntaveṣaṃ maharddhikam

53.275

tadā sā kṣipramāgatya gṛhītvā bhājanaṃ śubham /
suprakṣālya tato hastau .......

53.276

gṛhītvā odanaṃ caukṣamanekarasabhūṣitam /
vividhākārabhakṣāṃśca bhājane nyasya rājate

53.277

āgamya ca tadā kṣipraṃ pātre nivedya ca /
pādayornipatitā sā tu sasutā dharmavatsalā

53.278

gṛhītvāsau piṇḍapātaṃ tu ākāśe abhyagacchata /
tato 'sau jvalamānastu dīpamāleva dṛśyate

53.279

tena teṣāṃ vāciko dharma vidyate khaḍgacāriṇām /
prabhāva ṛddhisattvānāṃ darśayanti mahātmanaḥ

53.280

atikāruṇikā te 'pi sattvebhyo gatamatsarāḥ /
paralokārthaṃ tu sattvebhyaḥ ṛddhiṃ sandarśayanti te

53.281

tena karmavipākena mātrayā saha bālakaḥ /
pañcajanmasahasrāṇi devatvamatha kārayet

53.282

devānāṃ devarājāsau sā eva jananī abhūt /
amanuṣyāṇāṃ cakravarttitvaṃ manujeśa abhūt tadā

53.283

anubhūya ciraṃ saukhyaṃ bimbisārasuto iha /
yaste ākarṣito bhagavāṃ cīvarānte 'tha gṛhya ca

53.284

vācā durbhāṣitā uktā bhikṣuvādena coditaḥ /
pāṃsukrīḍanako mahyaṃ bhavasveti purā tadā

53.285

vāco gatasya karmasya aniṣṭasya kaṭukasya ca /
tīvraṃ pratāpanāduḥkhaṃ anubhūya ciraṃ bahu /
narake patito ghore anīpsako duḥkhaduḥsaham

53.286

karmapāśānubaddhāstu sattvā gacchanti durgatim /
hasadbhiḥ kriyate karma rudadbhiranubhūyate

53.287

pūrvaṃ bāliśabhāvena pratyekajinatāpine /
vācā niścāritā duṣṭā tasya karmasya īdṛśam

53.288

narakebhyaḥ vyasitvā tu manuṣyatvamihāgataḥ /
nārake cetanā hyāsīd vipākajāte narādhipa

53.289

tena tīvreṇa roṣeṇa jīvitā te dvatapūrvikām /
pūrvikāṃ vāsanāṃ smṛtvā pratyekajinacāriṇīm /
sammukhaṃ darśito buddhaḥ pūjyaścaivamakāritā

53.290

tenaiva hetunā hyāsīd rājyatvamiha kāraya /
evaṃ veṇuvane teṣāṃ anyonyā saṃlaped bhuvi

53.291

ekaśca agraśiṣyo me dvitīyaḥ sa narādhipa /
praṇamya śatadhā stūpaṃ svagṛheṇaiva yayau tadā

53.292

tato 'sau śiṣyamukhyairme pippalāguhavāsinaḥ /
sannipātya muniṃ sarvāṃ vītarāgāṃ maharddhikām

53.293

dvādaśāṅgaṃ pravacanaṃ kṛtsnaṃ vinayaṃ caivamagāyata /
tanmayā kathito dharmaḥ pūrvaṃ jinavaraistathā

53.294

sa tena śiṣyavarāgreṇa triprakāraṃ samādiśet /
grathanaṃ sūtrabhedeva vinaye vābhidharmataḥ

53.295

tṛbandhānmocayet sattvāṃ tridoṣāṃ cāpi śoṣayet /
tṛduḥkhānmuktavāṃ dhīraḥ triyānaṃ sthāpayet tadā

53.296

śāsanārthaṃ tu buddhānāṃ kārayiṣyati agradhīḥ /
mahārājājātavikhyāto māgadheyo narādhipaḥ

53.297

yāvadādaṅgaparyantaṃ vāraṇasyāmatatparam /
uttareṇa tu vaiśālyāṃ rājā so 'tha mahābalaḥ

53.298

bhaviṣyati na sandehaḥ śāsanārthaṃ kariṣyati /
tvayā kumāra nirdiṣṭaḥ vyākṛtaḥ śāntimuttame

53.299

tasyāpi suto rājā ukārākhyaḥ prakīrttitaḥ /
bhaviṣyati tadā kṣipraṃ śāsanārthaṃ ca udyataḥ

53.300

tadetat pravacanaṃ śāstu likhāpayiṣyati vistaram /
pūjāṃśca mahatīṃ kṛtvā diksamantānnayiṣyati

53.301

na cāsya durgatiṃ cāsya deveṣūpapatsyate /
viṃśad varṣāṇi triṃśacca pitṛṇā saha janminaḥ

53.302

velāyāmardharātre tu pañcatvaṃ yāsyate tadā /
gotrajenaiva rogeṇa abhibhūto 'sau bhaviṣyati

53.303

mahārogeṇa duḥkhārttaḥ divasāni ṣaḍviṃśati /
samastavyādhigrasto 'sau vividhākāramūrchitaḥ

53.304

cyuto 'sau narapatiḥ kṣipra deśeṣūpapatsyate /
niyataṃ prāpsyate bodhi so 'nupūrveṇa yatnataḥ

53.305

ete cānye ca bahavaḥ atītā ye 'pyanāgatā /
kṛtvā tu vividhāṃ kārāṃ pratyekajinatāpiṣu

53.306

iṣṭāṃ viśiṣṭāṃ sampattiṃ divyāmānuṣikāṃstathā /
te 'nupūrveṇa gacchanti śāntiṃ nirjarasampadam

53.307

hīnotkṛṣṭarājāno madhyamāśca narādhipāḥ /
ādye tu yuge kathitā nahuṣādyā pārthivādayaḥ

53.308

budhaśukrodayo nityaṃ mantrasiddhā narādhipā /
śāntanuścitrasucitraśca pāṇḍavā sanarādhipāḥ

53.309

yātavā vārayatyāśca riṣiśāpāstamitrā tadā /
kārttikaḥ kārttavīryo 'sau daśarathadāśarathī purā

53.310

arjunaḥ siddhamantrastu dvidroṇasuto 'paraḥ /
aśvatthāmā paro mantrī sādhayāmāsa mantrarāṭ

53.311

śāstumūrjitamantrāstraiḥ kṣmāpatyaṃ kārayet tadā /
samantāt triṣu dvīpeṣu jambūdvīpagatā tadā

53.312

devakārāṃścaiva mantrāṇi pārthivādayaḥ /
te 'pi tāthāgatiṃ pūjāṃ anumodyā diviṃ gatāḥ

53.313

buddhatvaniyatā te 'pi kecit pratyekayānikā /
śrāvakatvaniyatā kecit sarve te mokṣaparāyaṇāḥ

53.314

kālavyasthānurūpeṇa āyuṣaśca vikalpate /
uttamā dīrghamānuṣye madhyā madhyamake tathā

53.315

antime tu yuge kaṣṭe kaliprāpte yugādhame /
+ + + + + + + + + + pārthivā tu kalipriyāḥ

53.316

anyo 'nya vairasaṃsaktā parasparaviheḍhakāḥ /
nīcotpattimāyātāḥ śastrasampātamṛttavaḥ

53.317

śastrapravṛttisamutsāhā paradārābhiratastadā /
bhaviṣyanti na sandehaḥ bhūpālā lokakutsitāḥ

53.318

dhūrtā nikṛṣṭakarmāṇaḥ anāryā matsariṇastathā /
bhaviṣyanti tadā kāle madhye dvāparayo kalau

53.319

saṃkṣepeṇa tu vakṣyāmi kumārastaṃ nibodhata /
vartamāne tu yatkāle pārthivā bhuvi maṇḍale

53.320

teṣāṃ tu rūpacihnāni varṇataśca nibodhatām /
prasenajit kosalo rājā bimbisārastathāparaḥ

53.321

udayanaḥ kṣatriyaśreṣṭhaḥ śatānīkasamudbhavaḥ /
subāhuḥ sudhanakhyāto mahendracandrasamastathā

53.322

licchavīnāṃ tathā jātaḥ siṃho vaiśālyamudbhava /
udāvidyotamudyotamahāsenaśca kathyate

53.323

ujjayanyāṃ tathā caṇḍaḥ kapilāhve pure nṛpaḥ /
rājā śuddhodanaścaiva vairāṭākhyo mahābalaḥ

53.324

ityete kṣatriyāḥ proktā mahīpālāḥ śāstu pūjakāḥ /
sammukhaṃ buddha paśyanti śākyasiṃhe narottamam

53.325

dharmaṃ śrutvā tataste 'pi ciraṃ prāpsyanti sampadām /
niyataṃ mokṣakāmāstu śāntiṃ prāpsyanti te 'pi tām

53.326

ityete lokavikhyātā bhūpālā kṣitimaṇḍale /
varṇataḥ kṣatriyaḥ proktaḥ cihnato nāmasajñitaḥ

53.327

pūjayiṣyati te vākyaṃ mayaiva kathitaṃ bhuvi /
tvayaiva vyākṛto loke kumāro bālarūpiṇaḥ

53.328

ajātākhyo nāmasau niyataṃ bodhiparāyaṇaḥ /
mayi varṣaśate parinirvṛte bhuvi maṇḍale

53.329

nirāloke nirānande ajñānatamasā vṛte /
bhaviṣyati tadā śūnyā medinī jinavarjitā

53.330

tasmiṃ kāle mahāghore kusumāhve nagare tadā /
aśoko nāma vikhyātaḥ pārthivo bhuvi pālakaḥ /
tīvrakārī saroṣī ca nirghṛṇo 'sau bhavet tadā

53.331

kalyāṇamitramātramya vītarāgaṃ maharddhikam /
bhikṣuṃ śīlasampannaṃ nijvaraṃ gatacetasam /
pūrvavāsanahetuṃ ca pāṃśudānaṃ maharddhikam

53.332

niyataṃ kṣetrasampannaṃ pārthivo 'sau mahādhanaḥ /
dharmādharmavicārī ca saghṛṇī kāruṇiko hi sau

53.333

hetumuddhāṭayāmāsa vītarāgo maharddhikaḥ /
tvayā hi nṛpateḥ pūrvaṃ ajñānād bālacāpalāt

53.334

jine śākyasiṃhasya pāṃsu añjalinā tadā /
pātre bhasme pratiṣṭhāpya prāptā sampattayo divi

53.335

devalokaṃ vyavitvā tu pitṛlokamihāgatam /
bhuṃkṣva rājyaṃ mahīpāla jambūdvīpaṃ sakānanam

53.336

ārādhya mantraṃ yakṣasya jambhalasya mahātmane /
tato bhūtarathaḥ siddhaḥ kṣitipaśca mahātmanaḥ

53.337

yakṣāstasya tiṣṭhante ājño dīkṣitamānasāḥ /
nāgāścaiva tiṣṭhante bhavyāḥ kiṅkarahetavaḥ

53.338

evaṃ maharddhikā dharmātmā balacakrī abhūt tadā /
yatheṣṭagamanaṃ tasya niṣeddhā na kvacid bhavet

53.339

pūvasthāpitakārye tu jinānāṃ dhātuvarā bhuvi /
nagare rājamukhye tu vane veṇuvane tadā

53.340

gṛhya dhātudhare dhātuṃ kuśalālambanamānasaḥ /
pūjayāmāsa taṃ stūpaṃ yathā paurāṇamakāraya

53.341

gṛhyantaṃ dhātukumbhaṃ tu vibhajya śatadhā punaḥ /
kṣaṇenaikena medhāvī yakṣāṇāmājñāvinirdiśet

53.342

jambūdvīpa imaṃ kṛtsnaṃ stūpālaṅkṛtabhūṣaṇam /
kārayantu bhavanto vai dhātugarbhāṃ vasundharām

53.343

ājñāpratīcchate yakṣāḥ ardharātre tu yatnataḥ /
amānuṣeyaṃ kṛtiṃ kṛtvā śilāyaṣṭyocchritāṃ bhuvi

53.344

anekastambhasahasrāṇi ropayāmāsa te tadā /
pūjanārthaṃ tu caityānāṃ cihnabhūtaṃ ca dehinām

53.345

kṛtvā tu vividhāṃ stūpāṃ lokanāthebhya tāpiṣu /
kṣaṇenaikena te yakṣā nṛpate 'ntikamāgatāḥ

53.346

praṇipatya tato mūrdhnā vācā niścāraguhyakām /
yathājñataṃ kṛtaṃ sarvaṃ kiṃ na paśyasi bhūte

53.347

tato 'sau pārthivaḥ kṣipraṃ āruroha rathaṃ tadā /
vividhākārapūjārthaṃ anekākāraśobhanām

53.348

kāñcanaṃ rājataṃ tāmraṃ vividhāṃstūpabhūṣaṇām /
tato bhūtarathaṃ kṣipraṃ pūrayāmāsa pārthivaḥ

53.349

kṣaṇenekana taṃ deśaṃ yatra te dhātudharā jinā /
vicitrākārapūjābhiḥ pūjayeta narādhipaḥ

53.350

śobhane medinīṃ kṛtsnāṃ jinadhātudharaistadā /
praṇidhiṃ cakrire rājā dharmāśoko mahātmavān /
anena kuśalārthena buddho bhūmāmanuttaraḥ

53.351

evaṃ viditvā mahātmāsau dharmāśoko narādhipaḥ /
mṛto 'sau devatāṃ yāti niyataṃ bodhiparāyaṇaḥ

53.352

aśītivarṣāṇi saptaṃ ca pūjaye dhātuvarāṃ bhuvi /
jīved varṣaśataṃ sārdhaṃ kṛtvā rājyamakaṇṭakam

53.353

svakarmajanitāstasya vyādhirutpannadehaje /
tenaiva vyādhito duḥkhī mṛtaḥ svargopago bhavet

53.354

mahatīṃ sampadaṃ prāpya anubhūya divaukasām /
anupūrveṇa medhāvī bodhiṃ prāpsyati durlabhām /
mantrā siddhyanti tatkāle vajrābjakulayorapi

53.355

jambhalādyāstathā yakṣā asmiṃ śāsanavarttinaḥ /
yakṣiṇyaśca samākhyātā hārītyādyā maharddhikāḥ

53.356

cakravartisamutpāde mantrā siddhyanti cakriṇaḥ /
jinaistu kathitā ye mantrā vidyārājā maharddhikāḥ

53.357

uṣṇīṣaprabhṛtayaḥ sarve ye cānye jinabhāṣitāḥ /
uttamāṃ sādhanāṃ kuryāt tasmiṃ kāle suśobhane

53.358

uttamairnādhamāḥ sādhyā uttamāṃ gatimāśṛtaiḥ /
dilīpo nahuṣaścaiva māndhātā sagarastathā

53.359

sādhayitvā tu te mantrāṃ cakriṇāṃ jinabhāṣitām /
tejorāśistadā siddhaḥ nahuṣasya mahātmanaḥ

53.360

rājā sitātapatrastu siddhastu sagarasya vai /
dilīpasya tathā mantraṃ siddhamekamakṣaram

53.361

māndhātasya tathā loke siddha uṣṇīṣamunnataḥ /
jayoṣṇīṣastathā siddho dhundhumāre nṛpottame

53.362

kandarpasya tathā rājño vijayoṣṇīṣa kathyate /
prajāpatistasya putro vai tasyāpi locanā bhuvi

53.363

prajāpateḥ suto nābhiḥ tasyāpi ūrṇamucyati /
lābhino ṛṣabhaputro vai sa siddhakarma dṛḍhavrataḥ

53.364

tasyāpi māṇicaro yakṣaḥ siddho haimavate girau /
ṛṣabhasya bharataḥ putraḥ so 'pi mantrān tadā japet

53.365

so 'nupūrveṇa siddhastu mahāvīraṃ bhuvistadā /
ete cā 'nye ca bahavaḥ pārthivā lokaviśrutāḥ /
sādhayitvā tu mantrāṇāṃ rājyaṃ kṛtvā divaṃ gatāḥ

53.366

jinendrairye tu uktāni vidyārājā maharddhikāḥ /
te sarve śobhane kāle yuge 'śītisahasrage /
siddhāḥ sādhayiṣyanti mantratantrārthakovidāḥ

53.367

ete cānye ca bahavaḥ pārthivā lokaviśrutāḥ /
tato 'śītisahasrāṇi varṣāṇāṃ śatameva vā /
rājyaṃ kṛtvā tataḥ svarga niyataṃ bodhiparāyaṇāḥ

53.368

madhyame tu tadā kāle divyāmāścaryamaharddhikāḥ /
mantrāḥ siddhimevāsurabjapāṇisamoditāḥ /
mantribhirnaramukhyaistu bhūṣālaiḥ sārdhabhūmikaiḥ

53.369

rājā ca brahmadatto vai vārāṇasyāṃ mahāpure /
siddhaḥ abjapāṇistu lokīśo lokaviśrutaḥ

53.370

mahāvīryo mahātmāsau atikāruṇiko mahān /
sattvānāṃ mantrarūpeṇa dideśa dharmadeśanām

53.371

rājñā brahmadattena anubhūtaṃ mānuṣaṃ sukham /
tato 'sau siddhamantrastu sadehaḥ svagamāviśet

53.372

tasyāpi ca suto dhīmān puṇyakarmā dṛḍhavrataḥ /
tasyāpi siddho mahāvīryo haryākhyeti viśrutaḥ

53.373

tena mantraprabhāvena jitaḥ śakra abhūt tadā /
tasyāpi sutaḥ śvetākhyo rājābhūt sarvadastadā

53.374

tasyāpi varadā mantrā mahāśvetā nāma nāmataḥ /
sādhayitvā tu tāṃ mantraṃ jīvedū varṣaśatatrayam

53.375

tena mantraprabhāvena sukhāvatyā sa gacchati /
niyataṃ bodhimevāsya ye cānye vyāhṛtā mayā

53.376

madhyame tu tadā kāle madhyamantrāṃtu sādhayet /
adhame 'tiyuge kaṣṭe mayi buddhatvamāgate /
mantrāḥ siddhiṃ prayāsyanti vajrābjakulayorapi

53.377

tvayā kumāra mantrā vai ye pūrvaṃ kathitā bhuvi /
te 'pi siddhiṃ prayāsyanti mantrā vai bhāgahetutām /
itarāṇi tu mantrāṇi laukikāṃ vividhāṃ tathā

53.378

kaśmalā vikṛtarūpāśca antarikṣā tu khecarā /
bhaumyā ca matha yakṣiṇyaḥ piśācyā vividhāstathā /
garuḍāḥ kinnarāścaiva pretā rākṣasabhāṣitā

53.379

piśācoragarakṣāṇāṃ nāgīnāṃ ca maharddhikā /
mantrā siddhiṃ prayāsyanti yuge kaṣṭe yugādhame

53.380

kumārarūpāstu mantrā vai kumārirūpāstu sarvadā /
te 'pi siddhiṃ prayāsyanti tasmiṃ kāle bhayānake

53.381

trividhāstu tathā mantrā triprakārāstu sādhanā /
trividhenaiva kālena trividhā siddhiriṣyate /
saṃkṣepeṇa tu vakṣyāmi kathyamānamativistaram

53.382

rājñe sau śokamukhyasya pṛṣṭhate ta bhave nṛpaḥ /
viśoka iti vikhyāto loke dharmānucāriṇaḥ

53.383

tasya siddhā imā mantrā devī paṇḍaravāsinī /
viśokaḥ sādhayitvā tu ājahāra divaukasām

53.384

nākapṛṣṭhe ciraṃ saukhyamanubhūya sa mahānṛpaḥ /
punareva gacchanmānuṣyaṃ dharmaśīlo hi buddhimām

53.385

rājyaṃ vividhasampattiṃ anubhūya mahādyutiḥ /
pūjayed dhātuvarāṃ śrīmāṃ varṣāṇi ṣaṭsaptati /
tato jvareṇābhibhūto 'sau bhinnadeho divaṃ gataḥ

53.386

tasyāpyanantare rājā śūrasenaḥ prakathyate /
vighuṣṭo dharmacārī ca śāsane 'smiṃ sadā hitaḥ

53.387

tenāpi sādhitā mantrā devīstūpamahāśriyā /
tenāpi kāritā śāstuḥ kārā sumahatī tadā /
stūpairalaṅkṛtā sarvā samudrāntā vasundharā

53.388

tasya karmavipākena vyādhirutpannadehajā /
pakṣamekaṃ kṣayitvāsau cyutadeho bhaviṣyati

53.389

kṛtvā rājya varṣāṇi daśa sapta ca mānavīḥ /
cyuto 'sau svargamāviṣṭo niyataṃ bodhiparāyaṇaḥ

53.390

tasyāpyanantaro rājā nandanāmā bhaviṣyati /
puṣpākhye nagare śrīmāṃ mahāsainyo mahābalaḥ

53.391

tenāpi sādhito mantra piśāco pīlunāmataḥ /
tasya mantraprabhāvaṃ tu mahābhogo bhaviṣyati

53.392

nīcamukhyasamākhyāto tato loke bhaviṣyati /
taddhanaṃ prāpya mantrī sau loke pārthivatāṃ gataḥ

53.393

bhaviṣyati tadā kāle brāhmaṇāstārkikā bhuvi /
siddhyābhimānalubdhā vai nagare magadhavāsinaḥ /
bhaviṣyanti na sandeho githyāgarvitamāninaḥ

53.394

tebhiḥ parivārito rājā vai ......... /
dharmaśīlo 'pi dharmātmā teṣāṃ dāsyati taṃ dhanam /
kalyāṇamitramāgamya pūje dhātuvarānasau

53.395

kevalaṃ tu tadābhyāsād dānāviklabahetunā /
vihārā kāritā tena ṣoḍaśāṣṭau ca dhīmatā

53.396

bhaviṣyati tadā kāle nagare puṣpasāhaye /
mantrimukhyo mahātmā vai ghṛṇī sādhu tathā dvijaḥ

53.397

sa bhaviṣyati dharmātmā tasyā rājño 'tiśākyinaḥ /
so 'pi siddhamantrastu yakṣiṇī vīramatī bhuvi

53.398

tenāpi kāritaṃ śreṣṭhaṃ jinānāṃ dhātuvaro bhuvi /
atiprājño hi saṃvṛto yakṣiṇyāstu prabhāvataḥ

53.399

tena vāsanakarmeṇa pūrvavāsanacoditaḥ /
anupūrveṇa medhāvī bodhiṃ prāpsyati durlabhām

53.400

strīkṛtena doṣeṇa mṛtyuṃ prāpsyanti mānavāḥ /
vararūcirnāma vikhyāta atirāgī abhūt tadā

53.401

nando 'pi nṛpatiḥ śrīmāṃ pūrvakarmāparādhataḥ /
virāgayāmāsa mantrīṇāṃ nagare pāṭalāhvaye

53.402

viraktamantravargistu satyasandho mahābalaḥ /
pūrvakarmāparādhena mahārogī bhaviṣyati

53.403

mahājvareṇa duḥkhārtaḥ ardharātre bhaviṣyati /
āyustasya ca vai rājñaḥ ṣaṭṣaṣṭivarṣāṃ tathā /
niyataṃ śrāvake bodhau tasya rājño bhaviṣyati

53.404

tasyāpyanyatamaḥ sakhyaḥ pāṇinirnāma māṇavaḥ /
niyataṃ śrāvakatvena vyākṛto me bhaviṣyati

53.405

so 'pi siddhamantrastu lokīśasya mahātmanaḥ /
sādhayet prajñākāmastu krodhaṃ hālahalaṃ dvijaḥ

53.406

tasya rājño 'para khyātaḥ candragupto bhaviṣyati /
japendrayakṣasiddhastu kārayed rājyamakaṇṭakam

53.407

mahāyogī satyasandhaśca dharmātmā sa mahīpatiḥ /
akalyāṇamitramāgamya kṛtaṃ prāṇivadhaṃ bahu /
tena karmavipākena viṣasphoṭaiḥ sa mūrchitaḥ

53.408

ardharātre ruditvāsau putraṃ sthāpayed bhuvi /
binduvārasamākhyātaṃ bālaṃ duṣṭamantriṇam

53.409

tato 'sau candraguptasya cyutaḥ kālagato bhuvi /
pretalokaṃ tadā lebhe gatiṃ mānuṣavarjitām /
mantrābhyāsāt tadā yukto gatiṃ tyaktvā divi gatam

53.410

mantrahetusamutpādāt kuśalālambanacetanām /
pratyekaṃ bodhimāyāti so 'nupūrveṇa narādhipaḥ

53.411

rājñātha bimbasāreṇa bālenāvyaktacetasā /
purā kāritaṃ caityaṃ siṃhadattena bhavāntare

53.412

tasya karmaprabhāvena divaṃ yāto hyaninditaḥ /
pañca janmasahasrāṇi amarebhyo bhuktavān sukham

53.413

svargalokāccyavitvā tu manuṣyendropapadyate /
jāto rājakule candraguptasya dhīmataḥ

53.414

bāla eva tato rājā prāptaḥ saukhyamanalpakam /
prauḍho dhṛṣṭaśca saṃvṛttaḥ pragalbhaścāpi priyavādinam /
svādhīna eva tad rājyaṃ kuryād varṣāṇi saptati

53.415

mantrā keśinī nāma siddhā tasya narādhipe /
kumāra tvadīyamantre tu siddhiṃ gaccheyu te tadā

53.416

bhaviṣyati tadā kāle mantrasiddhistvayoditā /
kumārarūpī viśvātmā lokānāṃ prabhaviṣṇavaḥ

53.417

bhaviṣyati na sandeho mantrarūpeṇa dehinām /
+ + + + + + + + + + + + + + + hitakāmyayā

53.418

tasmiṃ kāle sadā siddhirbhaviṣyanti paṭhitā bhuvi /
mantrī tasya rājñasya bindusārasya dhīmataḥ

53.419

cāṇakya iti vikhyātaḥ krodhasiddhastu mānavaḥ /
yamāntako nāma vai krodhaḥ siddhastasya ca durmateḥ

53.420

tena krodhābhibhūtena prāṇino jīvitāddhatā /
kṛtvā tu pāpakaṃ tīvraṃ trīṇi rājyāni vai tadā

53.421

dīrghakālābhijīvī sau bhavitā dvijakutsitaḥ /
tena mantraprabhāvena sadehamāsurīṃ bhajet /
āsurīṃ tanumāviṣṭa dīrghakālaṃ sa jīvayet

53.422

tato 'sau bhinnadehastu narakebhyo vigacchataḥ /
tato 'sau nārakaṃ duḥkhaṃ anubhūyeha durgatiḥ

53.423

vividhā nārakāṃ duḥkhāṃ aniṣṭāṃ karmajāṃ tadā /
kalpamekaṃ kṣayitvāsau krodhamantrapracoditam /
cyuto 'sau narakād duḥkhāt tiryagebhyopapadyate

53.424

nāgayoniṃ samāpadya bhīmarūpī bhaviṣyati /
nāgarājo mahākrodhī mahābhogī viṣadarpitaḥ

53.425

dāruṇaṃ karmacārī ca ........ /
cyuto 'sau duṣṭakarmā tu yamalokamagacchata

53.426

sunidā yamarājāsau pretarājo maharddhikaḥ /
evaṃ duḥkhasahasrāṇi anubhūya punaḥ punaḥ

53.427

so 'nupūrveṇa durmedhā bhuvimāyāta māṇavaḥ /
mānuṣyaṃ janmamāyātaḥ bhīmarūpī bhaviṣyati /
daridra krodhanaścaiva alpaśākhyo bhaviṣyati

53.428

pratyekabuddhā ye loke nirāśāḥ khaḍgacāriṇaḥ /
hīnadīnānukampyāstu vicaranti mahītale /
sattvānāṃ hitakāmyarthaṃ praviṣṭā piṇḍacārikām

53.429

te taṃ durmatiṃ dṛṣṭvā vai paracittavidostadā /
te tatra manubaddhāstu kāruṇyānnānyahetavaḥ

53.430

tena kulmāṣakhanḍāstu gṛhītā bhakṣahetunā /
krodhamantrābhibhūtena hetumuddhāṭitā tadā

53.431

teṣāṃ niryātayed bhikṣaṃ tatraikasya mahātmanaḥ /
idaṃ bhoḥ pravrajitāḥ sarve bhakṣayadhvaṃ yathāsukham /
tasyānukampā buddhebhyaḥ ṛddhiṃ darśitavāṃ tadā

53.432

tato 'sau vismayāviṣṭaḥ prabhāvodgatamānasaḥ /
prapatet sarvato mūrdhnā buddhebhyaḥ khaḍgakalpiṣu /
ākāśena gatāḥ sarve vītadoṣā yatheṣṭataḥ

53.433

tenāpi kuśalārthena pratyekāṃ bodhicintitām /
yādṛśā hi mahātmānaḥ śāntaveṣā maharddhikāḥ /
tādṛśo 'haṃ bhavelloke mā duḥkhī mā ca durgatiḥ

53.434

kṣīṇakarmāvaśeṣastu cyutaḥ svargopagaḥ sadā /
so 'nupūrveṇa dharmātmā pratyekaṃ bodhi lapsyate /
tasmānna kuryānmantrebhyaḥ sādhanamābhicārukam

53.435

buddhairbodhisattvaiśca pratiṣiddhamābhicārukam /
atikāruṇikā buddhā bodhisattvāstu maharddhikāḥ /
prabhāvārthaṃ tu mantrāṇāṃ darśitaṃ sarvakarmiṇaḥ

53.436

cintāmaṇayo mantrā bhāṣitāstu tathāgataiḥ /
bālarūpā mūḍhacittāstu krodhalobhābhibhūtayaḥ /
parasparaṃ prayojyante ye mantrā ābhicāruke

53.437

pratiṣiddhaṃ tathā buddhairbodhisattvaistu dhīmataiḥ /
sarvaprakāra tu mantrāṇāṃ sattvebhyo bhogavardhanam

53.438

uttiṣṭhamatha rājyaṃ vai madārakṣāṃ dhanyahetavaḥ /
ākarṣaṇaṃ tu sattvānāṃ vividhāṃ yonimāśritām /
sādhanīyāstu mantrā vai na jīvamuparodhataḥ

53.439

tasmiṃ kāle bhaviṣyanti bhikṣavo me bahuśrutāḥ /
mātṛcīnākhyanāmāstu stotraṃ kṛtvā mamaiva tu /
yathā bhūtaguṇoddeśaiḥ yathākāramabhāṣata

53.440

prasādya sarvataścittaṃ buddhānāṃ śāsane rataḥ /
mantrasiddhastu durlakṣyaḥ mañjughoṣastavaiva tu

53.441

guṇavāṃ śīlasampannaḥ dharmavādī bahuśrutaḥ /
purā tiryaggatenaiva imāṃ stotramabhāṣata

53.442

nṛpākhye nagare ramye khaṇḍākhye ca vane vatu /
sārdhaṃ śiṣyagaṇenaiva viharāmi yathāsukham

53.443

tatrastho vāyasa āsī māṃ cittaṃ samprasādayet /
prasādya ca mayi cittaṃ bhinnadeho divaṃ gataḥ

53.444

devebhyaśca cyavitvā tu manuṣyebhyopapatsyate /
manuṣyebhyopapannastu pravrajecchāsane mama

53.445

pravrajitvā mahātmāsau yathābhūtaṃ hi māṃ tadā /
staviṣyati tadā kāle mātṛcīnākhya savratī

53.446

stotropahāraṃ yathārthaṃ ca nānādṛṣṭāntarahetubhiḥ /
prakartā sarvabhūtānāṃ hitāyaiva subhāṣitam

53.447

anugrahārthaṃ tu sattvānāṃ stotracodanatatparaḥ /
bhaviṣyati tadā kāle yugānte lokanindite /
tena karmavipākena bhinnadeho diviṃ gataḥ

53.448

so 'nupūrveṇa medhāvī anubhūya vividhāṃ sukhām /
bodhiṃ prāpsyati sarvajñiṃuttamārthamacintiyām

53.449

caturthe varṣaśate prāpte nirvṛte mayi tathāgate /
nāgāhvayo nāma sau bhikṣuḥ śāsane 'smiṃ hite rataḥ /
muditāṃ bhūmilabdhastu jīved varṣaśatāni ṣaṭ

53.450

māyūrī nāmato vidyā siddhā tasya mahātmanaḥ /
nānāśāstrārthadhātvarthaṃ niḥsvabhāvārthatattvavit

53.451

sukhāvatyāṃ copapadyet yadāsau tyaktakalevaraḥ /
so 'nupūrveṇa buddhatvaṃ niyataṃ samprapatsyate

53.452

saṅganāmā tadā bhikṣuḥ śāstratattvārthakovidaḥ /
sūtranītārthaneyānāṃ vibhajya bahudhā punaḥ

53.453

lokābhidhāyī yuktātmā tucchaśīlo bhaviṣyati /
tasya siddhā śāladūtīti kathyate

53.454

tasya mantraprabhāvena buddhirutpanna śreyasī /
saṅgrahe sūtratattvārthaṃ śāsanasya cirasthite /
jīved varṣaśataṃ sārdhaṃ tyaktadeho diviṃ gataḥ

53.455

anubhūya ciraṃ saukhyaṃ dīrghasaṃsārasaṃsaram /
anupūrveṇa cātmāsau bodhiprāpto bhaviṣyati

53.456

evaṃ bahuvidhākāro bhikṣavo mayi śāsane /
prajñā dharmaśīlāstu bhavitābhūt tadā yuge

53.457

apaścime tu tadā kāle nandanāmataḥ /
so 'pi mantrārthayuktātmā tantrajño 'tha bahuśrutaḥ /
tasya bhadraghaṭaḥ siddhaḥ yakṣamantrapracoditaḥ

53.458

mahāyānāgrasūtre tu mayā ca kathitā purā /
tasmiṃ kāle ghaṭe tasmiṃ ujjahāra mahātapā

53.459

tasya dṛṣṭasadā tatra pustake 'smiṃ mantrarūpiṇe /
rakṣā na kāritā tatra ghaṭe 'smiṃ yakṣasādhite

53.460

anapramādāt smṛtibhraṃśā ghaṭo mūrdhnaṭake hṛtaḥ /
tato 'sau siddhamantrastu bhikṣurmantratapī abhūt

53.461

vaṭaṃ nirīkṣayāmāsa nābhipaśyeta tatra vai /
tato 'sau krodharaktāṅgaḥ visphūrjana abhāṣata

53.462

ābrahmastambaparyantaṃ śakrādyāṃ samaheśvarām /
mantrenākṛṣyamāneyaṃ nāhaṃ mantrī na mantrarāṭ

53.463

ye mantrā buddhaputraistu mantrā jinavaraistathā /
bhāṣitā nigrahārthāya durdāntadamakāpi vā

53.464

te tu sarve bhuvirnāsti thadi nākṛṣyāmi corīṇām /
tatotthāya tato mantrī siddhakarmadṛḍhavrataḥ

53.465

yathā tu vihite mantre prayogākṛṣṭahetavaḥ /
prayojayāmāsa taṃ dikṣu kṣiprākarṣaṇatatparaḥ

53.466

kṣaṇena smṛtamātreṇa kṣiprakarmāyatihyasau /
huṅkārekeṇa mātreṇa brahmādyāmānayed bhuvi

53.467

ākṛṣṭā sarvadevāstu brahmādyāḥ saśakrakāḥ /
hāhākāraṃ pramuñcānā ārttā bhairavanādinaḥ /
kiṃ karoma kimānītā nāma yaṃ mantrāparādhinaḥ

53.468

śīghraṃ ca tvaramāṇastu bhikṣurdhīmāṃ viśāradaḥ /
divaukasāṃ mantrayāmāsa ghaṭaṃ pratyarpayatha ito iha

53.469

anyonyaṃ vai surāḥ sarve sa bhikṣuḥ samprabhāṣataḥ /
kṣipraṃ vadata bhadraṃ vo ye nenāpahṛto ghaṭaḥ /
nirīkṣayāmāsa te devāḥ na dāsyante 'tha samantataḥ

53.470

samanvāharati deveśaḥ kenāyaṃ ghaṭako 'pahṛtaḥ /
paśyate vajriṇaḥ śrīmāṃ bodhisattvo mahādyutiḥ

53.471

tasyāsti suto ghoraḥ mahāroṣī sudāruṇaḥ /
nirmito vighnarūpeṇa viceruḥ sarvato jagat

53.472

tenāsau ghaṭo nīta deveśaḥ samprabhāṣitam /
asti vajrakule vighnaḥ krīḍate līlayā bhuvi

53.473

pūjito 'hamimeneti tenāsau ghaṭako hataḥ /
evamuktvā tu deveśaḥ punareva diviṃ gatāḥ

53.474

sarve visarjitā devāḥ svamantreṇaiva te tadā /
kṣaṇenaiva tu tatraikaḥ muhūrtasutarānapi

53.475

ānayāmāsa taṃ bighnamavaśāt saghaṭaṃ tadā /
tatastena tu vighnena pretānāṃ ghaṭamādade

53.476

tato nītena tu vighnena imāṃ vācāmabhāṣitā /
pretaloke ghaṭo nītaḥ na vayaṃ tatra doṣiṇaḥ

53.477

ruṣṭo so 'pi mahāmantrī taṃ vighnamabhyabhāṣata /
gaccha gaccha mahāvighna mā bhūyo evamācaret

53.478

tatastena tu te pretā ānītāstatkṣaṇādapi /
kṣubhitākrāntamanasaḥ dīnāḥ sūcīmukhā hi te

53.479

ārtasvaraṃ ca krandeyurmahāghoratamā hi te /
cukrutuḥ karuṇāṃ vāṇīṃ paritrāyasva mahātmana

53.480

ghaṭaṃ vo iha ānītā yatheṣṭa kurute vayam /
mahākāruṇiko mantrīṃ vepathu samprajāyatām

53.481

karuṇārdreṇa manasā imāṃ vācāmabhāṣata /
kiṃ duḥkhaṃ bhavatāṃ loke samprabhāṣatha mā ciram

53.482

te ūcurdīnamanasā bubhukṣāsmat samprabādhate /
triṣitāḥ pretaloke 'smiṃ ciraṃ kālaṃ mahātmanaḥ

53.483

mahākāruṇiko bhikṣusteṣāmeva pradadau ghaṭam /
tataste tuṣṭamanasāḥ sattvarāmālayaṃ gatāḥ /
teṣāṃ cintitamātreṇa annapānaṃ bhaved ghaṭe

53.484

bhavitā candanamāle 'smiṃ bhikṣurnandako bhuvi /
tasmiṃ kālādhame prāpte jīved varṣaśatatrayam /
mahātmā bodhinimnastu kṣipraṃ prāpsyati durlabhām

53.485

bhaviṣyanti na sandehaḥ tasmiṃ kāle yugādhame /
rājā gomimukhyastu śāsanāntardhāpako mama

53.486

prāciṃ diśimupādāya kaśmīre dvārameva tu /
nāśayiṣyati tadā mūḍhaḥ vihārāṃ dhātuvarāṃstathā

53.487

bhikṣavaḥ śīlasampannāṃ ghātayiṣyati durmatiḥ /
uttarāṃ diśamāśṛtya mṛtyustasya bhaviṣyati

53.488

amānuṣeṇaiva kruddhena sarāṣṭrā paśubāndhavaḥ /
ākrānto 'drikhaṇḍena pātālaṃ yāsyati durmati

53.489

adho atha gatistasya narakānnarakataraṃ bhṛśam /
duḥkhā duḥkhataraṃ tīvraṃ samprapatsyati dāruṇam

53.490

avīcirnāma vikhyātaṃ narakaṃ pāpakarmiṇā /
mucyate 'sau mahākalpaṃ gomiṣaṇḍo durātmanaḥ /
akalyāṇamitramāgamya kṛtaṃ pāpasudāruṇam

53.491

tasmāt sarvaprayatnena śāsane 'smiṃ tathāgate /
prasādyamakhilaṃ cittaṃ samprabhokṣyatha sampadām

53.492

buddhatvaniyataṃ mārgam aṣṭāṅgapathayāyinam /
gamiṣyatha sadā sarve aśokaṃ nirjarasaṃ puram

53.493

tasyānantare mahīpālaḥ buddhapakṣa iti śrutaḥ /
mahāyakṣo mahātyāgī buddhānāṃ śāsane rataḥ

53.494

bhaviṣyati na sandehaḥ tasmiṃ kāle yugādhame /
atiprīto hi nṛpatiḥ śāstuḥ śāsanatatparaḥ /
vihārārāmacaityāṃśca śāsturbimbānanuttamām

53.495

vāpyaḥ kūpāśca + + + + + + anekadhāḥ /
kārayitvā mahārājā divaṃ gacched gatāyuṣaḥ

53.496

tasya siddho mahāvīryaḥ abjaketurmahītale /
pṛthivāṃ pālanāṃ prārthe bodhisattvasya mahātmane

53.497

tasya mantraprabhāvena jīved varṣaśatatrayam /
tena karmāvaśeṣeṇa kṣipraṃ bodhimavāpnuyāt

53.498

tasyāpi ca suto rājā mahāsainyo mahābalaḥ /
gambhīrayakṣo vikhyātaḥ pṛthivīmakhiloditām

53.499

so 'pi rājātha yuktātmā tasmiṃ kāle bhaviṣyati /
vihārāvasathacaityāṃśca vāpīkūpāṃśca naikadhā /
kārayiṣyati na sandeho bhūpatiḥ sa mahādyutiḥ

53.500

tenāpi sādhitaṃ mantraṃ mañjughoṣasya dhīmataḥ /
ṣaḍakṣaraṃ nāma yad vākyaṃ mahārthaṃ bhogavardhanam

53.501

tasya mantraprabhāvena mahābhogī bhave hyasau /
anupūrveṇa medhāvī kṣipraṃ bodhiparāyaṇaḥ /
vividhākārakārāṃstu śāsane 'smiṃ tathāgate

53.502

bhaviṣyati tadā kāle uttarāṃ diśimāśṛtaḥ /
nepālamaṇḍale khyāte himādreḥ kukṣimāśrite

53.503

rājā mānavendrastu licchavīnāṃ kulodbhavaḥ /
so 'pi mantrārthasiddhastu mahābhogī bhaviṣyati

53.504

vidyā bhogavatī nāma tasya siddhā narādhipe /
aśītivarṣāṇi kṛtvāsau rājyaṃ taskaravarjitam

53.505

tataḥ prāṇātyaye nṛpatau svargaloke jajagmasu /
tatra mantrāśu sidhyanti śītalā śāntikapauṣṭikā

53.506

tārā ca lokavikhyātā devī paṇḍaravāsinī /
mahāśvetā parahitodyuktā akhinnamanasāṃ sadā

53.507

ityevamādayo proktā bahudhā nṛpatayostadā /
anekadhā bahudhāścaiva nānārūpavivarṇitāḥ

53.508

śāstupūjakāste 'pi mleccharājā na hai /
vaviṣaḥ suvṛṣaścaiva bhāvasu śubhasustathā

53.509

bhākramaḥ padakramaścaiva kamalaścaiva kīrtyate /
bhāguptaḥ vatsakaścaiva + + + + + paścimaḥ

53.510

udayaḥ jihnuno hyante mlecchānāṃ vividhāstathā /
ambhodheḥ bhraṣṭamaryādā bahiḥ prājñopabhojinaḥ

53.511

śastrasampātavidhvastā nepālādhipatistadā /
vidyāluptā luptarājāno mlecchataskarasevinaḥ

53.512

anekā bhūpatayo proktā nānā caiva dvijapriyā /
bhaviṣyanti tadā kāle cīnaṃ prāpya samantataḥ

53.513

rājā hiraṇyagarbhastu mahāsainyo mahābalaḥ /
vistīrṇaśca tantraśca prabhūtajanabāndhavaḥ

53.514

mlecchapraṇato vijayī ca śāstuḥ śāsanatatparaḥ /
tenāpi sādhito mantraḥ kumārasyeva mahādyuteḥ

53.515

............ vidyārājāmaṣṭa akṣaram /
mahāvīraṃ nāma vikhyātaṃ sampadānāṃ mahāspadam

53.516

tena bāladhiyo rājā rājyahetoḥ samāhitaḥ /
yasya smaritamātreṇa buddhatvaṃ niyataṃ padam

53.517

so 'lpakāryaniyuñjānaḥ rājyaheto narādhipaḥ /
ākāṃkṣamānayadyevaṃ varadānamanuttamam

53.518

brahmādyā devatāṃ kṛtsnāmājñāpayati sarvadā /
kiṃ punarmānuṣāṃ loke itarāṃ bhāvakutsitām

53.519

jīvitvā varṣaśataṃ sārdhaṃ divaṃ gacchanmahānṛpaḥ /
so 'nupūrveṇa dharmātmā uttamāṃ bodhimāpnuyāt

53.520

tasmiṃ deśa imā vidyā ye kumāreṇa bhāṣitā /
satvarā te 'pi siddhyante nānye vidyā kadācana

53.521

bodhisattvo mahādhīraḥ mañjughoṣo mahādyutiḥ /
tasmiṃ deśe tu sākṣād vai tiṣṭhate bālarūpiṇaḥ

53.522

siddhikṣetrā 'tha paraṃ divyaṃ mānuṣyaiḥ sādhayiṣyati /
turuṣkanāmā vai rājā uttarāpathamāśṛta

53.523

mahāsainyo mahāvīryaḥ tasmiṃ sthāne bhaviṣyati /
kaśmīradvāraparyantaṃ baṣkalodyaṃ sakāviśam
yojanaśatasaptaṃ tu rājā bhuṅkte 'tha bhūtalam /
saptasaptatisahasrāṇi lakṣau dvau tasya bhūpateḥ /
bhaviṣyati na sandeho tasmiṃ kāle yugādhame

53.524

so 'pi siddhamantrastu jīved varṣaśatatrayam /
sādhitā keśinī vidyā narādhyakṣeṇa dhīmatā

53.525

ātmanā śreyasārthaṃ tu vihārāṃ kārayed bahūn /
ṣaḍāśītisahasrāṇi kuryāt stūpavarāṃstathā

53.526

mahāyānāgradharmaṃ tu buddhānāṃ jananīstathā /
prajñāpāramitā loke tasmiṃ deśe pratiṣṭhitā

53.527

sa rājā bhinnadehastu svargalokaṃ gamiṣyati /
so 'nupūrveṇa kṣitīpeśaḥ bodhiṃ prāpsyati muttamām

53.529

tasyāntare kṣitipateḥ mahāturuṣko nāma nāmataḥ /
dhīmataḥ bahumataḥ khyāto gurupūjakatatparaḥ /
sadā so 'pi sādhe sa mantraṃ vai tārādevīṃ maharddhikām

53.530

so 'pi prasiddhamantrastu rājyaheto tha bhūtale /
mahāyakṣā mahāsainyaḥ maheśākṣo 'tha bhūpatiḥ

53.531

sammato bandhuvargāṇāṃ rājā so 'pi bhaviṣyati /
aṣṭau sahasravihārāṇāṃ tasmiṃ kāle bhaviṣyati

53.532

tasya mantraprabhāvena jīved varṣaśatadvayam /
yadāsau bhinnadehastu tuṣitebhyopapadyate /
sonmatto devaputrāṇāṃ bodhisattvo maharddhikaḥ

53.533

so 'nupūrveṇa dharmātmā bodhyaṅga samabhipūrataḥ /
prāpnuyāmatulāṃ bodhiṃ so 'nupūrveṇa yatnataḥ

53.534

tatra deśe sadā kālaṃ tiṣṭhate pravaraṃ bahu /
jinaistu kathitaṃ pūrvaṃ adhunā caryayā bhuvi /
vītarāgaiḥ samākrāntaṃ nāgaiścāpi maharddhikaiḥ

53.535

lokapālāastathā yakṣāḥ śāstu śāsanarakṣakāḥ /
bhaviṣyanti tadā kāle saddharmā rakṣakā bhuvi

53.536

evaṃ bahuvidhāḥ proktāḥ bhūpālā lokaviśrutāḥ /
kathitāḥ kathayiṣyanti tasmiṃ kāle sudāruṇe

53.537

paścāddeśaparyantaṃ ujjayanyāmataḥ pare /
samudratīraparyantaṃ lāḍānāṃ janapade tathā

53.538

śīlāhvo nāma nṛpatiḥ buddhānāṃ śāsane rataḥ /
purīṃ valabhya samprāpto dharmarājā bhaviṣyati

53.539

vihārāṃ dhātuvarāṃ citrāṃ śreyasāṃ prāṇināṃstathā /
kārayiṣyati yuktātmā bhūpatirdharmavatsalaḥ

53.540

pūjāṃ ca vividhākārāṃ jinabimbāṃ manoramām /
pūjayeddhātuvarāṃ agryāṃ lokanāthebhyo yaśasviṣu /
nāsau mantrasiddhastu kevalaṃ karmajottamaḥ

53.541

tatra deśe samākhyāto bhikṣuḥ piṇḍacārikaḥ /
śīlavāṃ buddhisampanno buddhānāṃ śāsane rataḥ

53.542

kālacārī mahātmāsau praviṣṭo piṇḍarācikam /
paśyate rājakulaṃ śreṣṭhaṃ vistīrṇaṃ ca janāvṛtam

53.543

praviṣṭo tatra bhikṣārthī kṣudhayā ca samanvitaḥ /
tṛṣito klāntamanaso na lebhe piṇḍakaṃ tadā

53.544

gṛhītvāsau puruṣaiḥ kṣipraṃ niryayuḥ tadgṛhāt param /
tato saudvignamanaso rakṣito rājabhaṭaistadā

53.545

niryayurnagarāt tasmāt svālayaṃ tatkṣaṇād gataḥ /
kṣudhito tṛṣitaścaiva duḥkhī ca durmatiṃ gataḥ

53.546

tato 'sau bhaktacchinnastu ardharātre samupasthite /
prāṇatyāgaṃ tadā cakruḥ yatī sau laghucetasaḥ /
praṇidhiṃ ca tadā cakre lāḍānāmadhipatirbhavet

53.547

tato 'sau kālagato bhikṣurdharākhye nṛpatau kule /
utpadyeta mahātmāsau śāstuḥ śāsanapūjakaḥ

53.548

daśavarṣāṇi viṃśaṃ ca rājyaṃ kṛtvā makaṇṭakam /
lubdhaḥ svajanaprayogeṇa ajīrṇayatimūrchitaḥ

53.549

bhinnadeho tato rājā kālaṃ kṛtvā diviṃ gataḥ /
devā tuṣitavarā nāma maitreyo yatra tiṣṭhati

53.550

dharmaśrāvī mahātmāsau tatrāsau upapatsyate /
dharmaṃ śṛṇvanti satkṛtya maitreyasya mahādyuteḥ

53.551

so 'nupūrveṇa bodhiṃ ca .... prāpsyati durlabhām /
śīlākhye nṛpatau vṛtte capalastatra bhaviṣyati

53.552

varṣārdhapakṣamekaṃ tu pañca māsāṃ tathaiva tu /
rājyaṃ kṛtvā vibhinno 'sau śastribhiḥ śastrajīvibhiḥ

53.553

strīkṛtenaiva tu doṣeṇa śastrabhinno adho gataḥ /
tasyāpyanujo dhruvākhyastu dhruvaḥ sthāvaratāṃ gataḥ

53.554

sevaka kṛpaṇo mūrkhaḥ lāḍānāmadhipatirbhavet /
śeṣā narādhipāḥ sarve mūrdhāntāstu sevakāḥ

53.555

teṣāṃ ca pūrvajā vaṃśāḥ śīlāhvoparate tadā /
bhavitā bhūpatayaḥ sarve ambhoje tīraparṣagāḥ

53.556

nṛpaḥ indro sucandraśca dhanuḥ ketustathaiva ca /
puṣpanāmo tataḥ proktā vāravatyāṃ purodbhavaḥ

53.557

balabhyāṃ purimāgamya ādyamasyānupūrvakā /
prabhanāmā sahasrāṇi viṣṇunāmā tathaiva ca

53.558

anantā nṛpatayo proktā yādavānāṃ kulodbhavāḥ /
teṣāmapaścimo rājā viṣṇunāmā bhaviṣyati

53.559

ṛṣiśāpābhibhūtastu sapaurajanabāndhavaḥ /
astaṃ gate nṛpo dhīmāṃ udake plāvitā purī

53.560

dvāravatyā tadā tasya mahodadhisamāśritā /
uttarāṃ diśi sarvatra nānārambhanitambayoḥ

53.561

anantā nṛpatayaḥ proktā nānājātisamāśṛtāḥ /
śakavaṃśa tadā triṃśat manujeśā nibodhatā

53.562

daśāṣṭa bhūpatayaḥ khyātā sārdhabhūtikamadhyamā /
ante nāgasenā tu viluptā te pare tadā

53.563

tato viṣṇuharaścaiva kuntanāmājitaḥ paraḥ /
īśānasarvapaṅktiśca grahasuvra tathāparaḥ

53.564

tataste viluptarājānaḥ bhraṣṭamaryāda sarvadā /
viṣṇuprabhavau tatra mahābhogo dhanino tadā

53.565

madhyamāt tau bhakārādyau mantrimukhyau ubhau tadā /
dhaninau śrīmatau khyātau śāsane 'smiṃ hite ratau /
japtamantrau tathā mantre kumārastvayi mantrarāṭ

53.566

tataḥ pareṇa bhūpālo jātānā manujeśvarau /
saptamaṣṭaśatā trīṇi śrīkaṇṭhāvāsinastadā

53.567

ādityanāmā vaiśyāstu sthānamīśvaravāsinaḥ /
bhaviṣyati na sandeho ante sarvatra bhūpatiḥ /
hakārākhyo nāmataḥ prokto sārvabhūminarādhipaḥ

53.568

tatra deśe ime mantrā siddhiṃ gaccheyu vai tadā /
dharmarājena ye proktā vidyā śāntikapauṣṭikā

53.569

vividhāṃ bhogaviṣayāṃ sampadāṃ vividhāṃstathā /
nānā ca rūpadhāriṇyo yakṣiṇyaśca maharddhikāḥ

53.570

bhaviṣyanti tatra vai siddhā tasmiṃ kāle yugādhame /
dakṣiṇāṃ diśimāśritya sasamudrāṃ vasundharām

53.571

rājā śvetasucandraśca sātavāhana eva tu /
mahendraṃ śaṅkaraścaiva vallabho 'tha mahīpatiḥ

53.572

sukeśikeśiśca vikhyātā dakṣiṇāṃ diśi /
maṅgalo vallabhaḥ prokto govindaḥ bṛndakhetuḥ

53.573

mutpātaḥ potaścaiva mahendraḥ candra eva tu /
gopendro indrasenaśca pradyumno mādhavastadā

53.574

gaṇaśaṅkaraścaiva vyāghraṃ siṃho tathā budhaḥ /
budhaḥ śuddhastathā kumbhaḥ nikumbhaścaiva kīrtyate

53.575

mathitaḥ sumitaścaiva .......... /
balaḥ pulinaścaiva sukeśiḥ keśinastathā

53.576

anantā bahavo khyātā bhūpālā dakṣiṇāṃ diśi /
atītānāgatā cāpi varttamānā nibodhitā

53.577

nānāmṛtyubhave hyete nānāvyādhisamāplutā /
śastrasampātadurbhikṣaiḥ mṛtāḥ kecid diviṃ gatāḥ

53.578

ityete nṛpatayaḥ sarve kathitā vipukhastathā /
mahendrānta nṛpotākhyātaḥ tathāsahatistathā

53.579

........ bhaviṣyanti tadā abhūt /
tasmiṃ kāle tadā deśe mantrāṇāṃ siddhimicchatām

53.580

sādhanīyā imā mantrāḥ krodhādyāḥ kuliśocitāḥ /
ābhicārukakarmeṣu vaśyārtthe ca tathā hitam

53.581

mañjuśriyo 'tha māhātmā vai kumāro bālarūpiṇaḥ /
sidhyate ca tadā deśe kaliprāpte ca tadā yuge

53.582

parvatavindhyamāśṛtaṃ sāgare lavaṇodake /
kārtikeyeti samākhyātaḥ sattvānāṃ varadāyakaḥ

53.583

ājñāṃ bho bodhisattvena mañjughoṣeṇa dhīmatā /
sattvānāṃ hitakāmyarthaṃ nivased dakṣiṇāṃ diśi

53.584

kārtikeyasya ye mantrāḥ kathitā mañjubhāṇinā /
tasmiṃ deśe tadā siddhiḥ bhaviṣyati na saṃśayaḥ

53.585

śrīparvate tadā deśe vindhyakukṣinitambayoḥ /
dvīpeṣveva ca sarvatra kaliṅgodreṣu kīrtyate

53.586

traiguṇyā mlecchadeśeṣu ...... samantataḥ /
ambhodheḥ kukṣitīrāntāḥ nṛpā khyātā anantakāḥ

53.587

kāmarūpakalākhyā hi himādreḥ kukṣimāśritāḥ /
bahavo nṛpatayo proktā udrasandhiṣu sarvadā

53.588

nānāmlecchagaṇādhyakṣā śāstupūjakatatparāḥ /
indro sucandramahendraśca bhūpāla mlecchavāsinaḥ

53.589

kṣmāpālau ubhau tatra ṣoaḍaśārddhā śāsane ratā /
pūjakāḥ śāstubimbānāṃ tvatprasādā ........

53.590

bhaviṣyanti na sandeho prasannā śāsane jine /
bahavo nṛpavarāḥ proktāḥ pūrvāyāṃ diśimāśṛtāḥ /
atītānāgatā ye tu varttamānāśca sarvadā

53.591

ādyaṃ nṛpavaraṃ vakṣye gauḍānāṃ vaṃśajo bhuvi /
jāto 'sau nagare ramye vardhamāne yaśasvinaḥ

53.592

lokākhyo nāma sau rājā bhavati gauḍavardhanaḥ /
māmānutpannaloke 'smiṃ bhavitāsau dharmacintakaḥ

53.593

bahavaḥ kṣitipāḥ krāntā vividhā jīvakarmiṇaḥ /
madhyakāle samāsvāsā madhyamā madhyadharmiṇaḥ /
anante va yuge nṛpendrā śṛṇu tattvataḥ

53.594

samudrākhyo nṛpaścaiva vikramaścaiva kīrttitaḥ /
mahendranṛpavaro mukhya sakārādyo mataḥ param

53.595

devarājākhyanāmāsau ....... yugādhame /
nirddhākhye nṛpaḥ śreṣṭhaḥ buddhimān dharmavatsalaḥ

53.596

tasyāpyanujo balādhyakṣaḥ śāsane ca hite rataḥ /
prācīṃ samudraparyantāṃ caityālaṅkṛtaśobhanām

53.597

kariṣyati na sandehaḥ kṛtsnāṃ vasumatīṃ tadā /
vihārārāmavāpīśca udyānā maṇḍavakāṃ sadā

53.598

kariṣyati tadā śrīmāṃ saṅkramāṃ setukārakaḥ /
śāsturbimbān tadā pūjet tatprasannāṃśca pūjayet

53.599

kṛtvā rājyaṃ mahīpālo niḥsapatnamakaṇṭakam /
jīved varṣāṃ ṣaṭtṛṃśattṛṃśāhaṃ pravrajenṛpaḥ

53.600

tatotmānaṃ ghātayed rājā dhyāyantaḥ sampramūrcchitaḥ /
putraśokābhisantaptaḥ yativṛttisamāśṛtaḥ

53.601

tato 'sau bhinnadehastu narakebhyopapadyata /
trīṇi ekaṃ ca divasāni uṣitvā narakaṃ gatim

53.602

dehamutsṛjya diviṃ gacchet sadā nṛpaḥ /
devānāṃ sukṛtināṃ lokaḥ śuddhāvāsa iti smṛtaḥ /
devarājā bhavet tatra śuddhātmā bodhinimnagaḥ

53.603

śataśaḥ sahasraśaścaiva anubhūya diviṃ sukham /
punareva mānuṣyaṃ prāpya buddho bhūyo bhavāntare /
tenaiva kāritaṃ karma anyajanmeṣu dehinām

53.604

purīmujjayanīṃ khyātā kālavānāṃ jane tadā /
tatrāyanīmukhyaḥ vaṇijo yo mahādhanaḥ

53.605

buddhānāmasambhave kāle śūnye loke nirāspade /
pratyekabuddhā loke 'smiṃ viharanti maharddhikāḥ

53.606

sattvānāṃ hitakāmāya vicaranti mahītale /
purī ujjayinī prāpya praviṣṭā piṇḍacārikā /
vargacāriṇo mahātmānaḥ rathyāyāmavataratat

53.607

vāṇyājeyastustadā saiva duṣṭvā tu saṃmukhāṃ munim /
nimantrayāmāsa tadā bhaktena svagṛhaṃ caiva nayet tadā /
nītvā munivarāṃ kṣipramāsanena nimantrayet

53.608

saṅghībhavadhva bhavataḥ bhaktakālo 'yamupasthitaḥ /
te 'pi tūṣṇīṃ mahātmāno na vācāṃ bhāṣire tadā

53.609

pātraṃ ca nāmayāmāsa vāṇije yasya sarvadā /
vaṇijā iṅgitajñāśca buddhimanto bhavet tadā

53.610

pātraṃ ca pūrayāmāsa vividhākārabhojanaiḥ /
tadāsau svahastenaiva teṣāṃ prāyaccha yatnataḥ

53.611

gṛhītvā tu tataḥ sarve prajagmuḥ sarvatonabham /
dīpamāleva dṛśyante vyomamūrttisamāśritāḥ

53.612

tato 'sau hṛṣṭaromastu saṃvegabahulastadā /
bhūmyāṃ ca patitastatra ṛddhyā varjitamānasaḥ

53.613

praṇidhiṃ ca tadā cakre pravyāhāravabhaṃ yathā /
anena kuśalamūlena yanmayā prāptamadyataḥ

53.614

eṣā munivarā magra bhaved buddho hyanuttaraḥ /
daśajanmasahasrāṇi cakravarttī tadā bhuvi

53.615

tato 'sau vyuktadehastu koṭiṣaṣṭidivaukasām /
anubhūya ciraṃ saukhyaṃ tyaktvā janma divaukasām

53.616

māṇuṣāṇāṃ tadā janma prāpnuyāt paravaśā iha /
tasya rājakule janma bhavatīha tu sarvadā

53.617

bālākhyo nāma sau nṛpatirbhavitā pūrvadeśakaḥ /
ājanmasahasrāṇi cirasaukhyamanāvṛtam /
prāpnuvanti yā nṛpatiḥ śrīmāṃ sarvajñatvaṃ ca paścimam

53.618

evaṃ bahuvidhaṃ matvā sampado vipulāstathā /
ko nu kuryāt tadā śāstuḥ pūjanādhyeṣaṇāṃstathā /
kārāṃśca śreyasīṃ yuktāṃ bodhimārgaviyojanīm

53.619

tasyāpareṇa nṛpatiḥ gauḍānāṃ prabhaviṣṇavaḥ /
kumārākhyo nāmataḥ proktaḥ so 'pi ratyantadharmavām

53.620

tasyāpareṇa śrīmāṃ ukārākhyeti viśrutaḥ /
tataḥ pareṇa viśleṣa teṣāmanyonyateṣyate

53.621

mahāviśleṣaṇā hyete gauḍā raudracetasaḥ /
tato deva iti khyāto rājā māgadhakaḥ smṛtaḥ

53.622

so 'pyatahatavidhvastaripubhiḥ samatā vṛtaḥ /
yasyāpareṇa candrākhyaḥ nṛpatitvaṃ kārayet tadā

53.623

so 'pi śastravibhinnastu pūrvacoditakarmaṇā /
tasyāpi suto dvādaśa gaṇanāṃ jīvenmāsaparamparam

53.624

so 'pi vibhinnaśastreṇa bāla eva abhūt tadā /
teṣāṃ parasparopavighnacittānāṃ raudrāṇāmahite ratām

53.625

bhaviṣyati tadā kāle bhakārākhyo nṛpapuṅgavaḥ /
agraṇīrgauḍalokānāṃ mahāvyādhisamākulaḥ

53.626

tenaiva vyādhinā ārttaḥ kālaṃ kṛtvā adho gataḥ /
tasyāpareṇa dakārākhyaḥ katipāyāṃ divasāṃ daśa

53.627

bhavitā gauḍadeśe 'smiṃ gaṅgātīrasamāśṛtaḥ /
tasyāpareṇa bhakārākhyastrīṇi divasāni kārayet

53.628

tato gopālako rājā bhavitā sarvadastadā /
priyavādī ca so rājā ghṛṇī caiva mahābalaḥ

53.629

strīvaśaḥ kṛpaṇo mūrkhaḥ jitaśatrurbhaved yuvām /
kalyāṇamitramāgamya mahātyāgī bhavet tadā

53.630

vihārāṃścaityavarāṃ ramyāmārāmāṃ vividhāstadā /
vāpyo 'tha jalasampannā satrāgārāṃ suśobhanām

53.631

sevato bahavastasya yaśaḥ kīrtyāthamudyataḥ /
devāyatanaramyāṃ vai guṇāvasathakāriṇaḥ

53.632

pāṣaṇḍībhiḥ samākrāntaṃ nānātīrtthikavāsibhiḥ /
ākrāntaḥ so diśaḥ sarvā samudrātīracaryagāḥ

53.633

kripī bhogī pramādī ca saṃ rājā dharmavatsalaḥ /
bhaviṣyati na sandehaḥ sa prācīṃ diśi mūrjitaḥ

53.634

sadyātīsārasaṃyuktavārddhikye samupasthitaḥ /
gaṅgātīramupāśritya rājyaṃ kṛtvā tu vai tadā /
viṃśad varṣāṇi saptaṃ ca janmanāśītiko mṛtaḥ

53.635

tato 'sau bhinnadehastu tiryagebhyo 'pipadyate /
nāgarājā tataḥ śrīmān dharmavatsalaḥ /
yenāsya kāritaṃ caitya śāstubimbaṃ manoramam

53.636

vihārāṃ kāritavāṃścātra saṅghasyārthe tadā bhuvi /
tena karmavipākena antime ca bhave śrite

53.637

buddhatvaṃ niyataṃ mārgaṃ prāpnuyādacalaṃ padam /
tataḥ pareṇa gauḍānāṃ tīrthikākrāntapuraṃ bhuvi

53.638

tā pūrvadeśe 'smin nagare tīrthikasamāhvaye /
bhagavākhye nṛpe khyātaḥ gauḍānāṃ prabhaviṣṇavaḥ

53.639

abhiṣikto dakṣiṇātyena pratinā prabhaviṣṇunā /
rājyaṃ kṛtvā tu vai tatra paścimāṃ diśimāgataḥ

53.640

praviśya nagarīṃ ramyāṃ sāketāṃ tu yathepsitaḥ /
ariṇā bhūtastu punareva nivartate

53.641

prācīṃ samudraparyantāṃ taskaraiśca samāvṛtaḥ /
sastraprahāravidhvastamṛto 'sau pretatāṃ gataḥ

53.642

trīṇi varṣāṇi kṛtvāsau bhūpālo rājyamalpakam /
tato dasyubhirgrastaḥ mṛtaḥ pretamaharddhikaḥ /
trīṇi varṣāṇi tatraiva pretebhyo rājyamakārayet

53.643

tato 'pi so tyaktadehastu pretalokāṃ sudāruṇām /
tasmānmuktajanmānaḥ svarlokaṃ ca sadā vrajet

53.644

tasyādhareṇa nṛpatistu samudrākhyo nāma kīrttitaḥ /
trīṇi divasāni durmedhaḥ rājyaṃ prāpsyati durmatiḥ

53.645

tasyāpyanujo vikyātaḥ bhasmamākhyo nāma nāmataḥ /
prabhuḥ prāṇātipātasaṃyuktaḥ mahāsāvadyakāriṇaḥ /
nirghṛṇī apramattaśca svaśarīre tu yatnataḥ

53.646

paralokārthine nāsau balisattvadihaiva tu /
akalyāṇamitramāgamya pāpaṃ karma kṛtaṃ bahu

53.647

dvijairākrāntatadrājyaṃ tārkikaiḥ kṛpaṇaistathā /
vividhākārabhogāṃśca mānuṣā pitarāstathā

53.648

vividhāṃ sampadāṃ so 'pi prāptavān nṛpatistathā /
so 'nupūrveṇa gatvāsau paścimāṃ diśi bhūpatiḥ /
kaśmīradvāraparyantaṃ uttarāṃ diśimāśṛtaḥ

53.649

tatrāpi jitasaṅgrāmī rājyaṃ kṛtvā tu vai tadā /
dvādaśābdāni sarvatra māsāṃ pañcadaśastathā

53.650

pṛthivyāmārtarogo 'sau mūrchitaśca punaḥ punaḥ /
mahāduḥkhābhibhūtastu bhinnadeha adhogataḥ

53.651

teṣāṃ parasparato dveṣe lubdhānāṃ rājyahetunām /
mahāśastropasampātaṃ kṛtvā te tu parasparam

53.652

abhiṣicya tadā rājyaṃ sakarākhyaṃ bāladārakam /
cihnamātraṃ tu taṃ kṛtvā punareva nivarttate /
yairdvijātimukyānāṃ bhinnāste 'pi parasparam

53.653

māgadhāṃ janapadāṃ prāpya pure udumbarāhvaye /
dvai bālau dvijātimukhyaśca abhiṣecya svayaṃ bhuvi

53.654

tato 'nupūrveṇa gatvāsau prācīṃ diśimāśṛtaḥ /
gauḍāṃ janapadāṃ prāpya niḥsapatnā hya vai tadā

53.655

ghātitau bālamukhyau tau kaliṅgakṣu durātmanā /
akalyāṇamitramāgamya kṛtaṃ prāṇivadho bahum

53.656

pūrvasammānitā ye tu nṛpairvigrahamānibhiḥ /
ghātayāmāsa sarveṣāṃ gauḍānāṃ janavāsinām

53.657

somākhyo 'pi tato rājā ekavīro bhaviṣyati /
gaṅgātīraparyantaṃ vārāṇasyāmataḥ param

53.658

nāśayiṣyati durmedhaḥ śāsturbimbāṃ manoramām /
jinaistu kathitaṃ pūrvaṃ dharmasetumanalpakam

53.659

dāhāpayati durmedhaḥ tīrtthikasya vace rataḥ /
tato 'sau kruddhalubdhastu mitthyāmānī hyasaṃmataḥ

53.660

vihārārāmacaityāṃśca nirgranthāṃ vasathāṃ bhuvi /
bhetsyate ca tadā sarvāṃ vṛttirodhamakāraka

53.661

bhaviṣyate ca tadā kāle madhyadeśe nṛpo varaḥ /
rakārādyotayuktātmā vaiśyavṛttimacañcalaḥ

53.662

śāsane 'smiṃ tathā śakta somākhyasasamo nṛpa /
so 'pi yāti tavāntena nagnajātinṛpeṇa tu

53.663

tasyāpyanujo hakārākhya ekavīro bhaviṣyati /
mahāsainyasamāyuktaḥ śūraḥ krāntavikramaḥ

53.664

nirdhāraye hakārākhyo nṛpatiṃ somaviśrutam /
vaiśyavṛttistato rājā mahāsainyo mahābalaḥ

53.665

pūrvadeśaṃ tadā jagmuḥ puṇḍrākhyaṃ puramuttamam /
kṣatradharmaṃ samāśṛtya mānaroṣamaśīlinaḥ

53.666

ghṛṇī dharmārtthako vidvāṃ kuryāt prāṇivadhaṃ bahūn /
sattvānupīḍanaparo nigrahāyaiva so rataḥ

53.667

parājayāmāsa somākhyaṃ duṣṭakarmānucāriṇam /
tato niṣiddhaḥ somākhyo svadeśenāvatiṣṭhataḥ

53.668

nivartayāmāsa hakārākhyaḥ mleccharājye mapūjitaḥ /
tuṣṭakarmā hakārākhyo nṛpaḥ śreyasā cārthadharmiṇaḥ

53.669

svadeśenaiva prayātaḥ yatheṣṭagatināpi vā /
taireva kāritaṃ karma rājyaharṣīsamanvitaiḥ

53.670

adhunā prāptavāṃ bhogāṃ rājyavṛttimupāśṛtām /
pūrvaṃ pratyekabuddhāya bhaktācchādanadattavām

53.671

pādukau ca tadā dattau cchatracāmarabhūṣitam /
tasya dharmaprabhāvetau mahārājyatṛdevatau

53.672

bhuktavāṃ bhogasampattīḥ devamanuṣyasarvadā /
somākhyo dvijāhvayo mahābhogī bhave hyasau

53.673

bhogāṃ dvijātiṣu dattvā vai rājyaṃ kṛtvā vai tadā /
........ sārdhaṃ saptamaṃ tathā

53.674

varṣāṃ daśa saptaṃ ca māsamekaṃ tathāparam /
divasāṃ saptamaṣṭau ca mukharogasamākulaḥ

53.675

kṛmibhirbhakṣamāṇastu kālaṃ kṛtvā adhogati /
amānuṣākrāntavidhvastaṃ tat puraṃ ca abhūt tadā

53.676

māṇuṣeṇaiva doṣeṇa jvarārto vyādhimūrcchitaḥ /
mṛto mantraprayogeṇa rājāsau kālagatastadā

53.677

avīcīrnāma vikhyātaṃ narakaṃ pāpakāriṇā /
tatrāsau upapadyeta pāpakarmāntacāriṇaḥ

53.678

mahākalpaṃ tadā narake pacyate 'sau duṣṭacetasaḥ /
tato ṭaṭaṃ hahavaṃ caiva sañjīvaṃ kālasūtraṃ tu

53.679

asipatravanaṃ ghoraṃ anubhūya punaḥ punaḥ /
tiryakpretalokaṃ ca ........ punastathā

53.680

evaṃ janmasahasrāṇi saṃsāre saṃsarataḥ punaḥ /
nāsau vindati saukhyāni duḥkhabhājī bhaved sadā

53.681

tasmāt sarvaprayatnena śāsane 'smiṃ tathāgate /
prasādyamakhilaṃ cittaṃ gacchadhvaṃ nirjarasampadam

53.682

buddhe kārāpakārāṃ ca anantā bhavati karmatā /
buddhe prāsādaḥ kartavyaḥ dharmasaṅghe ca vai tathā

53.683

bhavanti loke agrastu cirante pūjakā nṛpā /
maheśākhyamaherājyaṃ mahābhogā dhaneśvarā

53.684

prāpnuyād vividhāṃ sokhyāṃ sampadāṃ vipulāṃ nṛpā /
pūjayitvā tu lokāgryāṃ loka īśvaratāṃ vrajet

53.685

śakratvamatha yāmyatvaṃ brahmatvaṃ ca punaḥ punaḥ /
pratyekabuddhā buddhatvaṃ śrāvakatvaṃ ca vai bhuvi /
prāpnuvanti triyānamagratvaṃ dvau yātau niḥspṛhatāṃ gataḥ

53.686

evaṃ hyacintiyā buddhā buddhajñānopacintiyaḥ /
acintiyo hi phalaṃ teṣāṃ vipāko bhavantyacintiyaḥ

53.687

ataḥ pareṇa somākhyo nṛpatau apyastamite bhuvi /
anyonyakṣobhaśīlastu gauḍatantro bhaviṣyati /
sadā udyataśastrāstu anyonyāpi napekṣiṇaḥ

53.688

divasā saptamevaṃ tu māsamekaṃ tathāparam /
gaṇajyaṃ tadā tantre bhaviṣyati sadā bhuvi

53.689

gaṅgātīre etasmiṃ vihārādhyuṣitamālaye /
tataḥ pareṇa sutastasya somākhyasya ca mānave

53.690

māsānyaṣṭau divasā pañca sādhāhe suniśātyantu /
............ vaiśyavarṇaśiśustadā

53.691

nāgarājasamāhveyo gauḍarājā bhaviṣyati /
ante tasya nṛpe tiṣṭhaṃ jayādyāvarṇatadviśau

53.692

vaiśyaiḥ parivṛtā vaiśyaṃ nāgāhveyo samantataḥ /
durbhikṣopadravāste 'pi paracakropadrutāstadā

53.693

teṣāṃ rājyamasamprāptaṃ mahātaskaramākulāḥ /
te taṃ bhraṣṭamaryādā ..........

53.694

varṣāṃ pañcakamekaṃ vai bhuṅkte tatra samākulām /
prāṇātyayaṃ tadā cakruḥ kṛtvā prāṇivadhaṃ bahūn

53.695

pūrvakarmaparādhena te janā vaiśyavṛttayaḥ /
anyonyakṣobhaśīlāstu bhaviṣyanti tadā abhūt

53.696

prabhaviṣṇustadā teṣāṃ kṣatravṛttisamāśritaḥ /
bhaviṣyanti na sandehaḥ gauḍatantre narādhipaḥ

53.697

śastrabhinnā tathā kecid vyādhibhiśca samākulāḥ /
kālaṃ kṛtvā tato yātā narakebhyo narādhipāḥ

53.698

strīpradhānaṃ śiśustatra punareva narādhipaḥ /
pakṣamekaṃ tathā vai śastrabhinno hatastadā

53.699

mahādurbhikṣasampātaṃ paracakrasamākulam /
prācyā janapadā vyastā utrastā gatamānasā /
bhaviṣyanti na sandehaḥ tasmiṃ deśe narādhipāḥ

53.700

madhurāyāṃ jātavaṃśāḍhyaḥ vaṇik sūrvī nṛpo varaḥ /
so 'pi pūjitamūrttistu māgadhānāṃ nṛpo bhavet

53.701

tasyāpyanujo bhakārākhyaḥ prācīṃ diśi samāśṛtaḥ /
tasyāpi sutaḥ pakārākhyaḥ prāgdeśeṣveva jāyataḥ /
kṣatriyaḥ agraṇī proktaḥ bālabandhānucāriṇaḥ

53.702

daśa varṣāṇi saptaṃ ca bandhanasthamadhiṣṭhitaḥ /
gopākhyena nṛpatinā baddho mukto 'sau bhagavāhvaye

53.703

paścāddeśasamāyātaḥ akārākhyo mahānṛpa /
prāciṃ diśiparyantaṃ gaṅgātīramatiṣṭhata

53.704

śūdravarṇo mahārājā mahāsainyo mahābalaḥ /
so taṃ tīraṃ samāśṛtya tiṣṭhate ca samantataḥ

53.705

purīṃ gauḍajane khyātaṃ tīrthāhvati viśrutaḥ /
samākramya rājāsau tiṣṭhate ca mahābalaḥ

53.706

tatrau ca kṣatriyo bālaḥ vaṇinā ca tathāgataḥ /
rātrau praviṣṭavāṃstatra rātryante ca prapūjitaḥ

53.707

śūdravarṇai nṛpaḥ khyātaḥ punareva nivartayam /
gaṅgātīraparyantaṃ nagare nandasamāhvaye

53.708

māgadhānāṃ tadā rājyaṃ sthāpayāmāsa taṃ śiśum /
kāśinaṃ pada prāpya vāraṇasyamataḥ pure

53.709

praviśecchūdravarṇastu mahīpālo mahābalaḥ /
mahārāgeṇa duḥkhārtaḥ abhiṣece sa taṃ tadā

53.710

abhiṣicya tadā rājyaṃ grahākhyaṃ bāladārakam /
mahārogābhibhūtastu bhūmāvāvarta vai tadā

53.711

tatordhvaṃ niḥśvasya yatnena bhinnadeho 'pi tīryataḥ /
tiryebhye vasaṃ māsāṃ aṣṭa saptaṃ ca vai tadā

53.712

tato 'sau muktajanmāna devebhyo mupapadyate /
vividhāṃ devasampattiṃ viṃśajanmāni vai tadā

53.713

tato 'nupūrveṇa dharmātmā pratyekaṃ bodhimāpnuyāt /
tenaivopārjitaṃ karma pūrvakāleṣu janmani

53.714

pratyekabuddho mahātmā vai vastraiḥ samabhicchāditaḥ /
upānahaṃ nāmayāmāsa hastyaśvarathahetunā /
bhojanaṃ ca tadā tasya tasmā dadyuḥ prayatnadhīḥ

53.715

tena karmavipākena devarājā śatakratuḥ /
bhavitā devaloke 'smiṃ triṃśatkoṭyāstu janmataḥ /
bhuvimāyāta rājāsau bhavitā iha janmani

53.716

parairupārjitaṃ rājyaṃ anubhoktā bhaviṣyati /
tasyāpi ca suto rājā vārāṇasyāṃ tu pratiṣṭhitaḥ

53.717

samantāddhatavidhvastaviluptarājyo bhaviṣyati /
dvijakrāntamabhūyiṣṭhaṃ tad rājyaṃ ripubhistadā

53.718

pramādī kāmacārī ca sa rājā grahacihnitaḥ /
apaścime tu kāle vai paścācchatruhato mṛtaḥ

53.719

māgadho nṛpatisteṣāṃ anyonyāvarodhinaḥ /
somākhye nṛpate vṛtte prāgdeśe samantataḥ

53.720

gaṅgātīraparyantaṃ vārāṇasyāmataḥ param /
bhaviṣyati tadā rājā pakārākhyaḥ kṣatriyastadā /
yo 'sau śūdravarṇena akārākhyena pūjitaḥ

53.721

nagare nandasamākhyāte gaṅgātīre tu samāśrite /
bhavitā kṣatriyo rājā pūrvakarmaistu coditaḥ /
tenaiva kāritaṃ karma kṛtaṃ cāpyanumoditam

53.722

atikrānte tadā kāle kanakāhve śāstusambhave /
vārāṇasyāṃ mahānagaryāṃ śreṣṭhirāsīnmahādhanaḥ

53.723

vaṇijaḥ sa suto bālaḥ bāliśaistu samāvṛtaḥ /
pāṃsukrīḍanamarthāya rathyāyāṃ pratipadyate

53.724

svagṛhe stūpavaraṃ dṛṣṭvā pitāmātrābhipūjitam /
tadeva manasā varte stūpaṃ kṛtvā tu pāṃsunā

53.725

pūjāṃ ca kārayāmāsa nirmālyakusumaistadā /
saṃstavāmāsa taṃ stūpaṃ buddhatvaṃ śrāddhagatismṛtiḥ

53.726

krīḍate bālastatra śiśubhiḥ parivāritaḥ /
jine kanakaśāstusya śrāvakāgro tadaikakaḥ

53.727

vītadoṣastu yuktātmā traidhātukamuktadhīḥ /
tadāsau vītadoṣastu piṇḍapātamahiṇḍata

53.728

praviśate ca tadā nagarīṃ vāraṇasyāṃ suśobhanām /
vītarāgastadādeśaṃ yatra te bāliśā bhuvi

53.729

yatra te śaiśavaḥ sarve samantāt parivāritāḥ /
ehi bhikṣu ihāgaccha vanda stvaṃ śāstucaityakam /
asmābhiḥ kāritaṃ yatnāt na tvaṃ paśyasi śobhanam

53.730

tataḥ śreṣṭhisuto bālaḥ gṛhītvā tṛṇavartitam /
krīḍayā bandhayāmāsa vītarāgaṃ maharddhikam

53.731

samanvāharati tatrāsau vītarāgo maharddhikaḥ /
paśyate bhuvi tatrasthaṃ caityaṃ kāritakaṃ hi taiḥ /
bāliśaṃ mūrdhni māsṛjya evaṃ voca mahātmadhīḥ

53.732

muñca dāraka gacchāmo yatra tvaṃ kāritaṃ kṛtiḥ /
āgatā ca tataḥ sarve yatra dhātudharaṃ bhuvi

53.733

vanditvā vītarāgā mahātmāsau śiśubhiścaitadāsamaiḥ /
punareva prasthito vīraḥ piṇḍakārthaṃ yathepsataḥ

53.734

tataḥ śreṣṭhisuto bālaḥ gṛhītvā cīvarāntikam /
svagṛhaṃ nītavāṃ hyāsīd bhojanārthaṃ ca kārayet

53.735

tataḥ śreṣṭhimukhyo 'sau dṛṣṭvā taṃ bāliśam .... /
gṛhītvā cīvarānte tu vītarāgaṃ maharddhikam

53.736

bhīto hṛṣṭaromaśca gṛhaṃ me āgato 'grajaḥ /
pādayornipatitaṃ kṣipraṃ muñcāpayati bālakam

53.737

gṛhītvā tu sutaṃ tasya kṣamāpayāmāsa yatnataḥ /
pātraṃ tu gṛhītvā vai jine agrajite hite

53.738

pūrayāmāsa taṃ pātraṃ śālivyañjanabhakṣakaiḥ /
sutaṃ cāmantrayāmāsa gṛhya mantra prayaccha bhoḥ

53.739

tato vālo 'tha saprajño hasto prakṣālya yatnataḥ /
gṛhītvā pātrapūraṃ tu vītarāgāya nāmayet

53.740

nāmayitvā tu taṃ kṣipraṃ pādayornipatito bhuvi /
vītarāgo gṛhītvā tu .... bhuktavām /
vītarāgo tadā hyāsīt sukhasaṃsparśaṃ ca labdhavām

53.741

aparastatra bālo vai mātsaryāviṣṭamānasaḥ /
kevalaṃ roṣacittena vītarāgo pare 'hani /
prabhūtaṃ khādyabhojyaṃ ca gṛhītvā taṃ prayacchata

53.742

yadyasti kuśalaṃ kiñcit tvayi datvā tu piṇḍakam /
anena śreṣṭhisutasyāhaṃ bhavitā āḍhyatamo bhuvi

53.743

tataste tīrthikāḥ sarve dvijātivanitā tadā /
sannipatya tadā sarve kalahaṃ nindakaṃ kṛtvā

53.744

bāliśastvaṃ na jānāsi muṇḍakānāṃ kuto gatiḥ /
ātmanā asthitā hyete pareṣāṃ kutra nirvṛtiḥ

53.745

tasya bālakasattvasya dveṣamutpanna tādṛśam /
nāśayāmāsa eteṣāṃ śāstāreṇopavarṇitām

53.746

dharmasetu sadā kīrtti vihārāṃ caityavarāṃ bhuvi /
śreṣṭhimukhyasutasyaiva āghāta caiva kārayet

53.747

eteṣāṃ kuṇḍakānāṃ tu dattvā dānaṃ kuto gatiḥ /
kugatigrastacittānāṃ vighātaṃ kārayāmyaham

53.748

yo sau vādyatamo bālo somākhyo 'pi nṛpo hyasau /
anubhūya ciraṃ duḥkhaṃ vipākaḥ tasya naiṣṭhikam

53.749

śreṣṭhimukhyasya putro 'sau bhinnadeho diviṃ gataḥ /
anubhūya ciraṃ saukhyaṃ divaukasānāṃ tadā tadā

53.750

cyuto 'sau devaloke 'smim ...... /
...... tadājanme bandhaṃ setsyati sarvadā

53.751

tṛjanmopagato martyaḥ kṣmāpatiḥ bhavitā punaḥ /
punaśca patitaḥ karmeṇa tatra tatra tadā tadā

53.752

bhavitā janmaloke 'smiṃ nṛpatitvaṃ kārayed bhuvi /
nirmālyadānaṃ yasstūpe nivedya sau bālacāpalāt

53.753

tenāsya bhogā kliṣṭā vai kliṣṭādānasya tat phalam /
duḥkhena bhogāṃstu prāptastu nagnasandhīva sau nṛpaḥ

53.754

asthairyā bālavattvacca calacittatayā ca sadā /
kurvīta mahatīṃ pūjāṃ śāsturdhātuvare bhuvi

53.755

tena karmavipākena rājyaiśvaryaṃ calatāṃ vrajet /
bhūtvā bhavati rājā abhūtvā pratigacchati

53.756

udīcyapratīcyamadhyau so nṛpatitvaṃ kārayed bhuvi /
yo sau muktadhībandhaḥ punarmuktaśca bālakaḥ

53.757

tena karmavipākena baddho muktaśca bālakaḥ /
pañcajanmaśatānaiva baddho muktaśca bālakaḥ

53.758

apaścime tu tadā janme bandhaṃ chetsyati sarvadā /
pañcapañcāśavarṣastu saptasaptatiko 'pi vā /
prācīṃ samudraparyantāṃ rājāsau bhavitā bhuvi

53.759

vindhyakukṣiniviṣṭāstu pratyantamlecchataskarāḥ /
sarve te vaśavarti syāt pakārākhye nṛpatau bhuvi

53.760

himādrikukṣisanniviṣṭā tu uttarāṃ diśimāśṛtām /
sarvāṃ janapadāṃ bhuṅkte rājāsau kṣatriyastadā

53.761

pāṃsunā kṛtvā stūpaṃ ajñānād bālabhāvataḥ /
māgadheṣu bhaved rājā niḥsapatnamakaṇṭakaḥ /
saimāmaṭavīparyantāṃ prācīsamudramāśṛtaḥ

53.762

lauhityāparato dhīmāṃ uttare himavāṃstathā /
paścāt kāśipurī ramyāṃ śṛṅgākhye pura eva vā

53.763

atrāntare mahīpālaḥ śāstuśāsanadāyakaḥ /
pañcakesarināmānau jitvā nṛpatinau sau

53.764

....... svaṃ rājyamakārayat /
sarvāṃstāṃ siṃhajāste 'pi dhvastonmūlitā tadā

53.765

himādrikukṣiprācyāṃ bho daśānūpaḥ tīramāśrayet /
sattvā janapadāṃ bhuṅkte rājāsau kṣaitriyastadā

53.766

abhivardhamānajanmastu bhogāstasya ca varddhatām /
vārdhikye ca tadā prokte bhogāṃ niścalatāṃ vrajet

53.767

aśītivarṣāṇi jīveyuḥ sapta sapta tathā parām /
tato jīrṇābhibhūtastu kālaṃ kṛtvā diviṃ gataḥ

53.768

devaloke 'smiṃ cirasaukhyamanubhūya tathā nṛpaḥ /
punaścavati karmeṇa pūrvasaṅkleśitena tu /
tiryakṣu nvase māsaṃ nāgarājamaharddhikaḥ

53.769

tato 'sau bhinnadehastu mānuṣebhyopapadyate /
kṣatriyo dhīmato jato vaṇigjīvī viśāradaḥ

53.770

kalyāṇamitramāgamya bhoktāsau jinaśāsane /
sādhayed vidyārājñīṃ tārādeviṃ maharddhikām

53.771

siddhamantrastu jino nāsau yatheṣṭagaticāriṇaḥ /
vidyādharāṇāṃ tadā rājā bhavitā sugatastadā

53.772

cakravartistadā khyāto nāmnāsau citraketavaḥ /
vidyādharāṇāṃ tadā karma khyāto 'sau matimāṃstathā

53.773

aśītivarṣakoṭyāni navasaptāni caitadā /
divyamānuṣyamādyena bhavitā cakravarttinaḥ /
parivārastasya kanyānāṃ ṣaṣṭikoṭyo majāyata

53.774

tato 'sau bhinnadehastu tārādevyānucoditaḥ /
devānāmadhipatiṃ gacchet tatra dharmaṃ ca deśayet

53.775

so 'nupūrveṇa mahīpāla kṣipraṃ bodhiparāyaṇaḥ /
pakārākhye ca nṛpatau vṛtte tadā kāle yugādhame

53.776

bhinnaṃ parasparaṃ tatra mahāvigahamāśṛtāḥ /
bhṛtyastasya tu saptāhaṃ rājyaiśvaryamakārayet

53.777

tato 'nupūrveṇa saptāhād vakārākhyo nṛpatistathā /
so 'pyahatavidhvastaḥ prakrameta diśāstataḥ

53.778

pakārākhye nṛpatau tatra bhakārādyo mataḥ paraḥ /
so 'pi trīṇi varṣāṇi rājyaiśvaryamakārayet

53.779

tasyāpyanujo vakārākhyo vratinā samadhiṣṭhitaḥ /
trīṇi varṣāṇi ekaṃ ca bhavitā rājyavarddhana

53.780

ajīrṇitau ubhāvapyetau sadyātīsāramūrcchitau /
......... kālagatau loke yakṣebhyopapadyate /
te 'nūpūrveṇa dharmātmāno pratyekāṃ bodhimāpnuyām

53.781

tasyāpyanujo dhakārākhyaḥ kṣatriyo dharmavatsalaḥ /
bhavitā so 'pi rājā vai trīṇi varṣāṇi ....... /
bhavitāsau narādhipaḥ ........

53.782

tasyāpi kanyaso rājā dhakārākhyo 'tha viśrutaḥ /
bhavitā tatra deśe 'smiṃ sārvabhūmikabhūpatiḥ

53.783

hastyaśvarathayānāni nauyānāni samantataḥ /
jetā ripūṇāṃ sarveṣāṃ samare pratyupasthitām

53.784

sa imāṃ janapadāṃ sarvāṃ kṛtsnāṃ caiva vasundharām /
śāstubimbairvihāraiśca jinānāṃ dhātudharaistathā /
śobhāpayati sarvāṃ vai kṛtsnāṃ caiva vasundharām

53.785

nṛpapūrvī tathā tasya dvijātiḥ śākyajastathā /
mānī tīkṣṇo 'tha sa prājñaḥ bodhinimno 'tha mānadhīḥ

53.786

saivāsya sukhāyatāṃ yāti tasmiṃ kāle yugādhame /
kṣatriyaḥ agradhīḥ proktaḥ rājā vai dharmavatsalaḥ /
jīved varṣaśataṃ viṃśat sapta cāṣṭaṃ ca yatnataḥ

53.787

strīkṛtenaiva doṣeṇa kālaṃ kṛtvā diviṃ gataḥ /
so 'nupūrveṇa medhāvī prāpnuyād bodhimuttamām

53.788

tataḥ pareṇa vikhyātaḥ śrīnāmātha mahīpatiḥ /
gauḍatantre mahārājā bhavitā dharmavatsalaḥ

53.789

gauḍānāṃ ca pure śreṣṭhe bakārādye ca mahājane /
kārayet tatra rājyaṃ vai jitaśu samantataḥ

53.790

vihārāṃ kārayāmāsa sapta cāṣṭau ca tatra vai /
dvijamukhyā tathā yukte śākajeti samāśrite

53.791

tena sāhāyyatāṃ yāte kuryād rājyaṃ samantataḥ /
aśītirekaṃ ca varṣāṇi jīved tatra narādhipaḥ

53.792

bhṛtyadoṣeṇa dharmātmā kālaṃ kṛtvā diviṃ gataḥ /
anupūrveṇa tathā rājyaṃ devānāmapi kārayet

53.793

tato 'sau bhinnadehastu svargāt svargatamaṃ vrajet /
paripūrya kuśalāt dharmāṃ bodhi ye tasya hetavaḥ

53.794

tasyaiva bhṛtyo rājā vai kuryād rājyamakaṇṭakam /
nāmnā yakārādyastu mahīpālo bhaviṣyati

53.795

sapta caikaṃ ca varṣāṇi kuryād rājyaṃ tadā yuge /
saiva ghātyate strībhiḥ ghātitaśca adho gataḥ

53.796

punaḥ pakāravaṃśāstu rājā bhavitātha kṣatriyaḥ /
tenāsau bhṛtyavargastu ghātito 'sau nirantaraḥ

53.797

akalyāṇamitramāgamya kṛtaṃ prāṇivadhaṃ bahūn /
bhavitā sarvaloke 'smiṃ pratāporjitamūrcchitaḥ

53.798

kṣiprakārī capalastu madyapaśca śaṭhapriyaḥ /
madyapramādāt sammūḍhaḥ tadāsau śayane bhuvi

53.799

bhinno 'sau śastraghātaistu aribhiśca samudyataiḥ /
tato 'sau bhinnadehastu kālaṃ kṛtvā aghogataḥ

53.800

tasyāpyanyatamo bhrātā rakārādyo nāmataḥ smṛtaḥ /
aṣṭacatvāriṃśaddivasāni rājyakarttā sadā bhuvi

53.801

datvā draviṇaṃ dvijātibhyaḥ kālaṃ kuryānna saṃśayaḥ /
tataḥ pareṇa bhūpālaḥ svādādyo bhavitā tadā

53.802

sa eva śūdravarṇastu vyaṅgaḥ kutsita eva tu /
adharmabhūyiṣṭhaḥ duḥśīlo vigrahe ca sadā rataḥ

53.803

dvijātigaṇasāmantāṃ saṃyatāṃ pravrajitāṃstathā /
sa hāpayati sarvā vai nigrahe ca sadā rataḥ

53.804

tīvraśāsanakartā ca taskarāṃ ghātakastathā /
niṣeddhā sarvaduṣṭānāṃ pāṣaṇḍavratamāśṛtām

53.805

vinirmuktā ca dātā ca rājyaṃ kṛtvā tu vai tadā /
daśavarṣāṇi saptaṃ ca jīved bhūpatistatra vai

53.806

kuṣṭhaduḥkhābhibhūtastu kālaṃ kṛtvātha tiryat /
tiryagbhyo nāgarājastu mahābhogī viśāradaḥ

53.807

mūrttimāṃ paramabībhatsī sphuṭāṭopī ca vai tadā /
anubhūya ciraṃ duḥkhaṃ dharmatastasya naiṣṭhikam

53.808

evamprakārāḥ kathitā bhūpālā lokavarddhanā /
viditā sarvaloke 'smiṃ prācyā ca sthitadehinī

53.809

pakārākhyasya nṛpatau vaṃśād vaṃśajo 'paraḥ /
kṣatriyaḥ śūravikrāntaḥ trisamudrādhipatistadā

53.810

bhavitā prācyadeśe 'smiṃ mahāsainyo mahābalaḥ /
śāstudhātudharairdivyairvihārāvasathamandiraiḥ

53.811

udyānavividhairvāpyaiḥ kūpamaṇḍapasaṅkramaiḥ /
satrāgāratathānityaṃ śobhāpayati medinīm

53.812

bhakto 'sau jinaravāṃ śreṣṭhāṃ uttamaṃ yānamāśṛtaḥ /
śākyapravrajitenaiva sa tadā niṣṭhito hyasau

53.813

varjayed dakṣiṇāṃ sarvāṃ dakṣiṇāṃ caiva prabhāvayet /
nāmnā kakāravikhyātaḥ smṛtimāṃścaiva viśāradaḥ

53.814

rājyaṃ kṛtvā tu bhūpālaḥ varṣāṇyekaviṃśati /
tato 'sau viṣūcikābhiśca kālaṃ kṛtvā diviṃ gataḥ

53.815

so 'nupūrveṇa medhāvī kṣipraṃ bodhiparāyaṇaḥ /
tasyaiva śeṣavaṃśāstu parādhīnāyatanavṛttanaḥ

53.816

tataḥ pareṇa bhūpālā gopālā dāsajīvinaḥ /
bhaviṣyati na sandeho dvijātikṛpaṇā janā

53.817

adharmiṣṭha tadā kāle nirnaṣṭe śāstuśāsane /
mantravādena sattvānāṃ kuśalārthāṃ niyojayet

53.818

kumāreṇa tu ye proktā mantrā bhogavarddhanā /
sādhanīyā tadā kāle rājyaiśvaryeṇa hetunā

53.819

na sādhyā uttamā siddhiḥ tasmiṃ deśe tu vai tadā /
dharmacakre tathā ramye mahābodhivane tathā

53.820

yatrāsau bhagavāṃ śāntiṃ niropadhiṃ ca praviṣṭavāṃ /
tatra sādhyau imau mantrau tārā bhṛkuṭī ca devatā

53.821

samudrakūle tathā nityaṃ visphūrjyāṃ saritāvare /
gaṅgātīre tu sarvatra sādhanīyābjasambhavā

53.822

yo 'sau bodhisattvastu candranāmātha viśrutaḥ /
sa vai tāramiti proktā vidyārājñī maharddhikā

53.823

strīrūpadhāriṇī bhūtvā devī viceruḥ sarvato jagataḥ /
sattvānāṃ hitakāmyārthaṃ karuṇārdreṇa cetasā

53.824

sahāṃ ca lokadhātusthāṃ taimbhyākhyamiti vartate /
maharddhiko bodhisattvastu daśabhūmyānantaraprabhuḥ

53.825

vineyaḥ sarvasattvānāṃ tārā devī tu kīrtyate /
ayatnasiddhimevāsya rakṣāvaraṇaguptaye

53.826

yatnena sādhyate devī bhogaiśvaryavivarddhanā /
bodhisambhārahetuṃ ca .........

53.827

anubaddhā tadā devī karuṇāviṣṭā hi dehinām /
mantrarūpeṇa sattvānāṃ bodhisambhārakāraṇā

53.828

sarveṣāṃ tuṣṭipuṣṭyarthaṃ pūrvāyāṃ diśimāśritaḥ /
sahasrārdhaṃ punaḥ kṛtvā ātmano bahudhā punaḥ

53.829

bhramate vasumatīṃ kṛtsnāṃ catvāro dadhi paryayām /
pūrveṇa tataḥ siddhiḥ vārāṇasyāṃ pareṇa vā

53.830

sakṣetrastasya devyā tu pūrvadeśaḥ prakīrtitaḥ /
siddhyate yakṣarāṭ tatra jambhalastu mahādyutiḥ

53.831

bhogakāmaiḥ tadā sattvaiḥ tasmiṃ kāle yugādhame /
yakṣarāṭ tārādevyā tu sādhyetau puṣṭikāmataḥ

53.832

krodhanāstu tathā mantrāḥ sādhyatāṃ dakṣiṇāpathe /
mlecchataskaradvīpeṣu ambhodhermadhya eva vā

53.833

sidhyate ca tadā tārā yakṣarāṭ caiva mahābalaḥ /
harikele karmaraṅge ca kāmarūpe kalaśāhvaye

53.834

vividhā dūtigaṇāḥ sarve yakṣiṇyaśca maharddhikāḥ /
mañjughoṣeṇa ye gītā mantrā bhogahetavaḥ /
tatra deśe yathā siddhiḥ nānyasthāneṣu tathā bhavet

53.835

pūrvaṃ diśi vidikṣuśca mantrā vividhahetavaḥ /
kathitāstu tadā kāle sādhanīyāstu dehibhiḥ

53.836

madhyadeśe tathā mantrī bhūpālā vividhāstathā /
vistarāṃ sattvadaurbalyāṃ alpabuddhiṃ nibodhatām /
saṃkṣepo nṛpatimukhyānāṃ saṅkhyā teṣāṃ nigadyate

53.837

makārādyo nakārādyaḥ pakārādyaśca kīrtyate /
dakārādyaśca ikārādyaḥ sakārādyaśva akārādya

53.838

grahākhyaśca kīrtyākhyaḥ hakārādyaśca ghuṣyate /
....... śakārādyaśca bhavet tadā

53.839

jakārādyo bakārādyo lakārādyaḥ somacihnitaḥ /
hakārādyaścaiva prakhyātaḥ akārādya punastathā

53.840

sakāro lakārādyaśca stryākhyayā lokavidviṣaḥ /
sakārādyo makārākhyaḥ lokānāṃ prabhaviṣṇavaḥ

53.841

kramataḥ kṛminaḥ cihnaḥ brāhmaṇāśca vaiśyavṛttayaḥ /
adharmakarmā bhūyiṣṭhāḥ vidviṣṭāḥ strīṣu lolupāḥ

53.842

prabhūtaparivārā mahīpālāstasmiṃ kāle yugādhame /
bhaviṣyanti na sandehaḥ madhyadeśe narādhipāḥ

53.843

viṃśad varṣāṇi śataṃ caiva āyureṣā yugādhame /
manuṣyāṇāṃ tadā kāle dīrghamāyuriti kīrtyate

53.844

teṣāṃ madhyotkṛṣṭānāṃ antarā uccanīcatā /
alpāyuṣo nṛpatayaḥ sarve kathitā tu tadā yuge

53.845

nadīgaṅgā tathā tīre himādreśca nitambayoḥ /
kāmarūpe tathā deśe bhaviṣyanti tathā nṛpāḥ

53.846

ādye madhye tathānte ca aṅgadeśeṣu kathyate /
ādyaṃ vṛtsudhānaśca karmarājā sa kīrttitaḥ

53.847

ante 'ṅgapatiḥ tadaṅgaṃ ca subhūtirbhūtireva ca /
sadaho bhavadaśca kāmarūpe ajātayaḥ

53.848

subhūmṛgakumārāntā vaiśālyāṃ vakārayoḥ /
tatrāsau munirjātaḥ kapilāhve purottame

53.849

śuddhāntā śākyajāḥ proktā nṛpā ādityekṣasambhavā /
śuddhodanāntavikhyātā śākyaṃ śākyavarddhanām

53.850

alpavīryāstu mantrā vai kathitā lokapuṅgavaiḥ /
jinaproktāstu ye mantrāḥ sarvaceṭagaṇāstathā

53.851

tathā vividhā dūtigaṇāḥ sarve vajrābjakulayorapi /
sādhyamānastu sidhyante mantratantrārthakovidaiḥ

53.852

sarve te laukikā mantrāḥ sidhyante 'tra madhyataḥ /
viśeṣato madhyadeśasthāḥ sādhanīyā jinabhāṣitā

53.853

vividhākāracihnaistu vividhākārakāraṇaiḥ /
vividhaprayogaprayuktāstu vividhā siddhidehinām

53.854

madhyaśede tathā mantrāḥ sādhyā vai bhogavardhanāḥ /
rakṣāhetuparitrāṇaṃ vaśyākarṣaṇadehinām

53.855

atītānāgatā proktāḥ madhyadeśe narādhipāḥ /
vividhākāracihnaistu vividhāyuṣyagotrataḥ

53.856

sarve narapatayaḥ proktā uttamādhamamadhyamāḥ /
triprakārā tathā siddhiḥ tridhā kāleṣu yojayet

53.857

trividhāstu tathā mantrāḥ kathitā munivaraistathā /
anantā nṛpatayaḥ proktā madhyadeśe 'tha paścime

53.858

uttarāparapūrvaistu vidikṣuḥ sarvatastathā /
dvīpeṣu bahiḥ sarveṣu caturdhā paricihnitaiḥ

53.859

anantā mahīpatayaḥ proktā anantā mantrasādhanāḥ /
anantā diśamāśritya anantā mantrasiddhayaḥ

53.860

nigrahānugrahārthāya śāsane 'ntarhite munau /
mantrā nṛpatiṣu kāle vai mañjughoṣeṇa bhāṣitā

53.861

krīḍārakṣavikurvārthaṃ kālacaryā tu kathyate /
mantramāhātmyasattvānāṃ gatiyoninṛpāhvaye

53.862

deśakālasamākhyātaḥ mantrasādhanalipsunām /
prasaṅgā nṛpatayaḥ kathitāḥ śāsanāntardhite pathe

53.863

mantrāṇāṃ guṇamāhātmyaṃ phalamante ca bodhitaḥ /
kathitā dve pare yāne nṛpā pūrvanibodhitāḥ

53.864

pratiṣṭhitāstu na sandehaḥ tasmiṃ kāle yugādhame /
kathitā nṛpatayaḥ sarve ye tu diśamāśṛtāḥ

53.865

pravrajyā dhruvamāsthāya śākyapravacane tadā /
śāsanārthaṃ kariṣyanti mantravādasadāratā

53.866

astaṃ gate munivare laukikāgrasucakṣuṣe /
teṣāṃ kumāra vakṣyāmi śṛṇuṣvaikamanāstadā

53.867

yugānte caṣṭa loke śāstupravacane bhuvi /
bhaviṣyanti na sandeho yatayo rājyavṛttinaḥ

53.868

tadyathā mātṛcīnākhya kusumārākhyaśca viśrutaḥ /
makārākhye kukārākhyaḥ atyanto dharmavatsalaḥ

53.869

nāgāhvaśca samākhyāto ratnasambhavanāmataḥ /
gakārākhyaḥ kumārākhyaḥ vakārākhyo dharmacintakaḥ

53.870

akārākhyo mahātmāsau śāstuśāsanadurdharaḥ /
guṇasammato matimām lakārākhyaḥ prakīrtitaḥ

53.871

rakārādyo ......... nakārādyaḥ prakīrtitaḥ /
buddhapakṣasya nṛpatau śāstuśāsanadīpakaḥ

53.872

akārākhyo yati khyāto dvijaḥ pravrajitastathā /
sāketapuravāstavyaḥ āyuṣāśītikastathā

53.873

akārādyastathā bhikṣuḥ rāgī sau dakṣiṇāṃ diśi /
paṣṭivarṣāyuṣo dhīmān kāvyākhyaḥ puravāsinaḥ

53.874

thakārādyo yatiścaiva vikhyāto dakṣiṇāṃ diśi /
parapravādiniṣeddhā ca mantrasiddhistathā yatiḥ

53.875

aparaḥ pravrajitaḥ śreṣṭhaḥ saihnikāpuravāstavī /
anāryā āryasaṃjñī ca siṃhaladvīpavāsina

53.876

parapravādiniṣeddhāsau tīrthyānāmatadūṣakaḥ /
bhaviṣyanti yugānte vai tasmiṃ kāle 'tha bhairave

53.877

vakārādyo yatiḥ prokto lakārādyaśca kīrtitaḥ /
rakārādyo vikārādyaḥ bhikṣuḥ pravrajitastathā

53.878

bhaviṣyati na sandehaḥ śāstuśāsanatatparaḥ /
bālākau nṛpatau khyāte sakārādyo yatistathā

53.879

vihārārāmacaityāṃśca vāpyakūpāṃśca sarvadā /
śāstubimbā tathā cihnā setuḥ saṅkramāśca vai

53.880

bhaviṣyati na sandehaḥ śāstubhinnārdhvagaḥ smṛtaḥ /
tataḥ pareṇa makārādyaḥ kakārādyaśca kīrtitaḥ

53.881

nakārādyaḥ sudattaśca supeṇaḥ senakīrtitaḥ /
dattako dinakaścaiva parasiddhāntadūṣakaḥ

53.882

vaṇikpūrvī vaidyapūrvīṃ ca ubhau dīnārthacintakau /
cakārādyo yatiḥ khyātaḥ rakārādyamata pare

53.883

bhakārādyaḥ prathitaśrāddhaḥ śāstubimbārthakārakaḥ /
makārādyo matimān jāto yatiḥ śrāddhastathaiva ca

53.884

vividhā yatayaḥ proktā anantāśca bhavitā tadā /
sarve te yatayaḥ khyātā śāstuśāsanadīpakāḥ

53.885

nirnaṣṭe ca nirāloke śāsane 'smiṃ tadā bhuvi /
kariṣyati na sandehaḥ śāstubimbāṃ manoramām

53.886

sarve vai vyākṛtā bodho agraprāptāśca me sadā /
dakṣiṇīyāastathā loke tribhavāntakarāstathā

53.887

mantratantrābhiyogena khyātāḥ kīrtikarāḥ smṛtāḥ /
adhunā tu pravakṣyāmi dvijānāṃ dharmaśīlinām

53.888

mantratantrābhiyogena rājyavṛttimupāśritā /
bhavati sarvaloke 'smiṃ tasmiṃ kāle sudāruṇe

53.889

vakārākhyo dvijaḥ śreṣṭhaḥ āḍhyo vedapāragaḥ /
semāṃ vasumatīṃ kṛtsnāṃ vicerurvādakāraṇāt

53.890

trisamudramahāparyantaṃ paratīrthānāṃ vigrahe rataḥ /
ṣaḍakṣaraṃ mantrajāpī tu abhimukhyo hi vākyataḥ

53.891

kumāro gītavāhyāsīt sattvānāṃ hitakāmyayā /
etasyai kalpavisarānmahitaṃ buddhitandritaḥ

53.892

jayaḥ sujayaścaiva kīrttimān śubhamataḥ paraḥ /
kulīno dhārmikaścaiva udyataḥ sādhu mādhavaḥ

53.893

madhuḥ samadhuścaiva siddhaḥ ....... namastadā /
raghavaḥ śūdravarṇastu śakajātāstathāpare

53.894

te 'pi jāpinaḥ sarve kumārasyeha vākyataḥ /
te cāpi sādhakaḥ sarve buddhimanto bahuśrutāḥ

53.895

āmukhā mantribhiste ca rājyavṛttisamāśritā /
tasyāpareṇa vikhyātaḥ vikārākhyo dvijastathā

53.896

pare puṣpasamākhyātā bhavitāsau krodhasiddhakaḥ /
nigrahaṃ nṛpatiṣu cakre daridrāt paribhavācca vai

53.897

mañjughoṣa iha proktaḥ krodharāṭ sa yamāntakaḥ /
sattvānāmatha duṣṭānāṃ durdāntadamako 'tha vai

53.898

ahitānivāraṇārthāya hitārthāyopabṛṃhane /
anugrahāyaiva sattvānāṃ tanuprāṇoparodhine

53.899

so hi māṇavako mūḍhaḥ daridraḥ krodhalobhitaḥ /
āvarttayāmāsa taṃ krodhaṃ nṛpateḥ prāṇoparodhinaḥ

53.900

tasyāpareṇa vikhyātaḥ sakārādyo dvijastathā /
mantrārthakuśalo yuktātmā ...........

53.901

prabhuḥ bahutaraḥ khyāto mantrajāpī bhavet tadā /
sādhayāmāsa taṃ mantraṃ vai vaśyārthaṃ nānyakāraṇam

53.902

vaśībhūteṣu bhūteṣu dhanamato bhavati tataḥ /
tataḥ pareṇa vai khyāto dvijo dharmārthacintakaḥ

53.903

śakārādyo mata ante bhavitāsau mālave jane /
prasanne śāsane hyagro mantrajāpī hi vai bhuvi

53.904

vetāḍagrahaduṣṭāṃ ca brahmarākṣasarākṣasām /
sarvapūtanabhūtāṃśca kravyādāṃ vividhāṃstathā

53.905

sarve te vaśinastasya viṣāḥ sthāvarajaṅgamāḥ /
sarve vai baśinastasya dvijacihnasya tathāhitaiḥ

53.906

tataḥ pareṇa vikhyātaḥ dvijo dakṣiṇāpathe /
vakārādyaḥ samākhyātaḥ śāstuśāsanatatparaḥ

53.907

vihārārāmacaityestu śāstubimbe manorame /
alaṅkaroti sarvā vai medinīṃ dvisamudragām

53.908

tasyāpareṇa vikhyātaḥ dvijaśreṣṭho mahādhanaḥ /
bhakārādyastathā khyāto dakṣiṇāṃ diśimāśṛtaḥ

53.909

mantrarūpī mahātmā vai niyataṃ bodhiparāyaṇaḥ /
madhyadeśe tathā khyātaṃ sampūrṇo nāmata dvijaḥ

53.910

vinayaḥ suvinayaścaiva pūrṇo madhuravāsinaḥ /
bhakārādyo dhanādhyakṣo nṛpatīnāṃ mantrapūjakaḥ

53.911

ityete dvijātayaḥ kathitāḥ śāstuśāsanapūjakāḥ /
madhyānta ādimukhyāśca vividhāyatanagotrajāḥ

53.912

nānādeśadvijātīnāṃ pūjakā te paridvijāḥ /
nānātīrthāśca gotrāśca vividhācāragocarāḥ

53.913

samantād yatayaḥ proktā mānavāśca bahuśrutāḥ /
dharmarājā svayaṃ buddhaḥ sarvasattvārtthasādhakaḥ

53.914

sarveṣāṃ caiva bhūtānāṃ tṛdevānāṃ ca kīrtitāḥ /
catvāro 'pi mahārājāḥ sarvalokeṣu kīrtitāḥ

53.915

virūḍho virūpākṣaśca dhṛtarāṣṭro 'tha yakṣarāṭ /
śakraśca atha devānāṃ niyatāyuḥ prakīrtitaḥ

53.916

sujāmā devaputraśca sunirmito vaśavartinaḥ /
rājā santuṣitaḥ proktaḥ kāmadhātvīśvaro 'paraḥ

53.917

śakrādya ekanāmnāstu kāmadhātvīśvarāstathā /
ekāśrayā sadā te 'pi ekajāpā maharddhikā

53.918

anantāḥ kathitāste 'pi nānārūpadharā surāḥ /
ataḥ ūrdhvaṃ samā sarve te 'pi maharddhikāḥ

53.919

evaṃ saṃjñā suraśreṣṭhāḥ ā saṃjñātāḥ prakīrtitāḥ /
na teṣāṃ prabhaviṣṇu syāt tulyavṛttisamāśrayā

53.920

ataḥ avīciparyantaṃ na rājā tatra vidyate /
narakāṣṭau ṣoḍaśotsiddhau saparyantā te 'pi kīrtitā

53.921

anṛpāḥ karmarājānaḥ yamarājā pretanāṃ vibhu /
suvarṇaḥ pakṣiṇāṃ rājā garutmā sa maharddhikaḥ

53.922

kinnarāṇāṃ drumo khyātaḥ bhūtānāṃ rudra ucyate /
vidyādharāṇāṃ nṛpo vidyā citraketurmaharddhikaḥ

53.923

asurāṇāṃ tathā hetau vema citrithottamaḥ /
ṛṣīṇāṃ vyāsa ityuktaḥ siddhānāṃ ca mahārathaḥ

53.924

nakṣatrāṇāṃ soma nirdiṣṭaḥ grahāṇāṃ bhāskarastathā /
mātarāṇāṃ tathā rājā īśānamabhikīrtitaḥ

53.925

divaśānāṃ pratima proktaḥ rāśīnāṃ kanya ucyate /
saritāṃ sāgaraḥ proktaḥ meghānāṃ tu supuṣkaraḥ

53.926

airāvato hastīnāmaśvānāṃ harivarastathā /
tīryarājātha sarvatra prahlādaḥ parikīrtitaḥ

53.927

anantā gatayaḥ proktā rājānaśca anantakā /
samantāt sarvatasteṣu buddho loke narottamaḥ

53.928

uttamāṃ kurumādyaḥ prabhaviṣṇusteṣu na vidyate /
dīpeṣveva pareteṣu pūrvāparayatastathā

53.929

jambūdvīpanivāsisyāṃ pūrvāyāṃ sa narādhipāḥ /
anantā ca kriyā proktā caturdvīpā sanarādhipā

53.930

saṃkṣepā kathitā hyete katthyamānātivistarā /
prabhūtā bhūtapatayo murvyāṃ tridevāsurajanminām

53.931

anantalokadhātusthā anantā guṇavistarā /
anantā kathitā hyatra kalpe 'smiṃ bhūnivāsinaḥ

53.932

kathitā mantrasiddhyarthe deśakālasamātyayāt /
siddhyante mantrarājāno vividhā dūtagaṇāstathā

53.933

eṣa dharmaḥ samāsena kathitā munipuṅgavaiḥ /
adhunā kathitaṃ hyetat śuddhāvāsoparisthitaiḥ

53.934

mañjuśriyo mahāvīraḥ papraccha lokanāyakam /
ya eṣa kathito karma kathaṃ caivaṃ dhārayāmyaham

53.935

peyālaṃ vistareṇa kartavyaṃ sarveṣāṃ nṛpatīnāṃ karma svakaṃ ja mahāparinirvāṇasūtraṃ mañjuśriyasya kumārasya muniśreṣṭha /
abhāṣata bodhisattvārthamantrāṇāṃ ca savistarām /
bodhimārgārthabodhyarthaṃ dharmasūtra iti smṛtaḥ

53.936

visaraṃ kalpamantrāṇāṃ karma āyūṣi bhūnṛṇām /
nṛpatīnāṃ tathā kālamāyuṣe parikīrtanam

53.937

dharmasaṅgrahaṇaṃ nāma piṭakaṃ bodhiparāyaṇam /
mantratantrābhiyogena kathitaṃ bodhinimnagam /
dhārayastvaṃ sadā prājñaḥ mantratantrārthapūrakam

Original text: Mañjuśrīmūlakalpa · Edition: M.M.T. Ganapati Shastri, 1925 (3 vols.), reprint: Delhi: Sri Satguru Publications 1989, pp. 1-722. Cf. also Aryamanjusrimulakalpa. In: Mahayanasutrasamgraha, part II, ed. by P.L. Vaidya, Darbhanga 1964 (Buddhist Sanskrit Texts, 18). · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc