મઞ્જુશ્રીમૂલકલ્પ · અધ્યાય 54

ઇતિ ॥
આર્યમઞ્જુશ્રિયમૂલકલ્પાદ્ બોધિસત્ત્વપિટકાવતસંકાન્મહાયાનવૈપુલ્યસૂત્રાત્ પટલવિસરાત્ એકપઞ્ચાશરાજવ્યાકરણપરિવર્તઃ પરિસમાપ્ત ઇતિ ।
અથ ચતુઃપઞ્ચાશઃ પટલવિસરઃ ।
અથ ભગવાં શાક્યમુનિઃ પુનરપિ શુદ્ધાવાસભવનમવલોક્ય મઞ્જુશ્રિયં કુમારભૂતમામન્ત્રયતે સ્મ । અયં મઞ્જુશ્રીઃ ધર્મપર્યાયઃ । અસ્મિં સ્થાને પ્રચરિષ્યતિ । તત્રાહ સ્વયમેવં વેદિતવ્યઃ । સર્વબોધિસત્ત્વગણપરિવૃતઃ શ્રાવકસઙ્ઘપુરસ્કૃતઃ સર્વદેવનાગયક્ષગરુડગન્ધર્વકિન્નરમહોરગસિદ્ધવિદ્યાધરઃ માનુષામાનુષૈઃ પરિવૃતો વિહરે ઽહં વેદિતવ્યઃ । તથાગતો ઽત્ર રક્ષાવરણગુપ્તયે તિષ્ઠતીતિ । દશાનુશંસા મઞ્જુશ્રીઃ કુમાર વેદિતવ્યઃ । યત્ર સ્થાનો ઽયં ધર્મકોશસ્તથાગતાનાં પુસ્તકગતો વા લિખ્યતિ વાચયિષ્યતિ ધારયિષ્યતિ સત્કૃત્ય મનસિકૃત્ય વિવિધૈશ્ચામરણપૂર્ણચ્છત્રધ્વજપતાકાઘણ્ટાભિર્વાદ્યમાલ્યવિલેપનૈર્ધૂપગન્ધૈશ્ચ સુગન્ધિભિઃ પૂજયિષ્યતિ માનયિષ્યતિ સત્કરિષ્યતિ એકાગ્રમનસો વા ચિત્તં ધત્સે । કતમે દશ । ન ચાસ્ય પરચક્રભય દુર્ભિક્ષો વા । ન યાસ્ય તત્ર મહામાર્યોપદ્રવં ભવતિ; અમાનુષભયો વા । ન ચાસ્યાગ્નિભયં ભવતિ સર્વપ્રત્યર્થિકભયો વા । ન ચાસ્ય તત્રાનાવૃષ્ટિભયં ભવતિ અતિવૃષ્ટિભયો વા । ન ચાસ્ય તત્ર મહાવાતમણ્ડલીભયં ભવતિ સર્વક્રવ્યાદભયો વા । ન ચાસ્ય શક્રભયં ભવતિ સર્વધૂર્ત્તતસ્કરભયો વા । ન ચાસ્ય મૃત્યુભયં ભવતિ; યમરાજોપનીતભયં વા । ન ચાસ્યાસુરભયં વા ભવતિ, સર્વદેવનાગયક્ષગન્ધર્વાસુરભયો વા । ન ચાસ્ય મન્ત્રભયં ભવતિ, સર્વગરવિષભયં વા । ન ચાસ્ય રોગભયં ભવતિ જ્વરાતીસારજીર્ણાઙ્ગપ્રત્યઙ્ગભયો વા । ઇમે દશાનુશંસા વેદિતવ્યા, યત્રાયં મહાકલ્પવિશરે ધર્મકોશસ્તથાગતાનાં પુસ્તકગતો તિષ્ઠેત, લિખનવાચનપૂજનધારણસ્વાધ્યાયાનાં વા કુર્મઃ । ગુહ્યતમો ઽયં ધર્મકોશસ્તથાગતાનાં મન્ત્રાનુવર્તનતયા પુનરેષાં સર્વતઃ આચાર્યસમયાનુપ્રવિષ્ટાનામ્ । અસમયજ્ઞાનાં ન પ્રકાશિતવ્યઃ । યત્ કારણમ્ । રહસ્યમેતત્ । ગુહ્યવચનમેતત્ । સર્વજ્ઞવચનમેતત્ । મા હૈવ સત્ત્વા પ્રતિક્ષેપ્સ્યન્તે, અવજ્ઞસ્યન્તિ, ન પૂજયિષ્યન્તિ, ન સત્કરિષ્યન્તિ, મહદપુણ્યં પ્રસવિષ્યન્તે, ગુહ્યનિવરણસત્ત્વોપઘાતનનૃપતિસૂચન આયુઃપ્રમાણોપઘાતોપસર્ગિકક્રિયાં કરિષ્યન્તીતિ ન પરેષામારોચયિતવ્યં ચ । સમયરહસ્યગુહ્યમન્ત્રચર્યાનુપ્રવિષ્ટાનાં સત્ત્વાનાં તથાગતશાસનશિક્ષાયા સુશિક્ષિતાનાં સુવ્યવસ્થિતાનાં ધર્માર્થકોવિદામાયતનધાતુસમયાનુપ્રવેશધર્મસ્થિતાનાં સત્યસન્ધાનાં દૃઢવ્રતમન્વાગતાનાં સત્ત્વચર્યામાર્ગાનુપ્રવિષ્ટકારુણિકાનામેતેષાં સત્ત્વાનામારોચયિતવ્યમ્; ન પરેષામિતિ ॥
અથ ખલુ મઞ્જુશ્રીઃ કુમારભૂતો બોધિસત્ત્વોત્થાયાસનાદેકાંશમુત્તરાસઙ્ગં કૃત્વા, દક્ષિણં જાનુમણ્ડલં પૃથિવ્યાં પ્રતિષ્ઠાપ્ય, કૃતકરતલાઞ્જલિપુટો ભગવન્તમેતદવોચત્ । કો નામાયં ભગવન્ ધર્મપર્યાયઃ, કથં ચૈનં ધારયામ્યહમ્ । ભગવાનાહ - સર્વબોધિસત્ત્વવિસ્ફૂર્જનબોધિસત્ત્વપિટક ઇત્યપિ ધારય । આશ્ચર્યાદ્ભુતધર્મોપદેશપરિવર્ત્ત ઇત્યપિ ધારય । સર્વમન્ત્રકોશચર્યાનુપ્રવિષ્ટબોધિસત્ત્વનિર્દેશ ઇત્યપિ ધારય । મહાયાનવૈપુલ્યનિર્દેશાદ્ભુત્ ઇત્યપિ ધારય । આર્યમઞ્જુશ્રિયમૂલકલ્પ ઇત્યપિ ધારય । સર્વધર્માર્થપૂરણનિર્દેશ ઇત્યપિ ધારય ઇતિ ॥
સર્વલોકાં સમગ્રાં વૈ ધર્માધર્મવિચારકામ્ ।
વિચેરુઃ સર્વતો યસ્ત્વં બોધિસત્ત્વો મહર્દ્ધિકઃ

ન પશ્યસે પરં ગુહ્યમેતં ધર્મવરં વરમ્ ।
મન્ત્રતન્ત્રાર્થસૂત્રાણાં ગતિદેશનિરત્યયમ્

ન પશ્યસે વરં વીર ધર્મબોધિપરાયણમ્ ।
યાદૃશો ઽયં ગુહ્યસૂત્રં .......... નેયાર્થભૂષિતમ્

વિવિધાકારસૂત્રાર્ત્થાઃ મન્ત્રતન્ત્રાનુવર્તનમ્ ।
ન ભૂતં વિદ્યતે કશ્ચિદ્ યઃ કલ્પવિસરાદિહ

મહારાજ્ઞાં મહાભોગાં સમ્પદાંશ્ચ દિવૌકસામ્ ।
પ્રાપ્નુયાત્ પુષ્કલાં કીર્ત્તિં દિવ્યાં માનુષિકાં તથા

અક્ષાણાં વર્જયેદષ્ટાં ક્ષણાંશ્ચૈવ સમ્ભાવયેત્ ।
બુદ્ધત્વં નિયતં તસ્ય ત્રિધા જનગતિસ્તથા

ઇદં સૂત્રં ધારણાત્ પુણ્ય અનુશંસા સ્યાદિમે તથા ।
ન ચાસ્ય સર્વકાયે વૈ ન વિષં ન હુતાશનમ્

ન વેતાડા ગ્રહાશ્ચૈવ ન પૂતના માતરા હિ યે ।
તેન ચોરરાક્ષસા ...........

પિશાચા વાસ્ય હિંસ્યેયુઃ યસ્ત સૂત્રમિમં પઠેત્ ।
ધારયેદ્વાપિ પૂજયેદ્ વા ન પુનઃ પુનઃ વિવિધા

વાદ્ય પૂજ્ય પૂજ ઇષુ પૂજયેદ્ વા વિશરદઃ ।
સ ઇમાં લભતે મર્ત્યો મનુશંસામિહોદિતા

આતુરો મુચ્યતે રોગાન્ દુઃખિતો સુખિનો ભવેત્ ।
દરિદ્રો લભતે અર્થાન્ બદ્ધો મુચ્યેત બન્ધનાત્

પતિતઃ સંસારદુઃખે ઽસ્મિન્ ગતિં પઞ્ચકયોજિતમ્ ।
ક્ષેમં શિવં ચ નિર્વાણં પ્રાપ્નુયાદચલં પદમ્

પ્રત્યેકબોધિબુદ્ધત્વં શ્રાવકત્વં ચ નૈષ્ઠિકમ્ ।
ઇદં સૂત્રં વાચયિત્વા લભતે બુદ્ધવર્તિતામ્

ગઙ્ગાસિતતાપ્રખ્યાનામનન્ત્યં જિનવરાસ્તથા ।
પૂજિત્વા લભતે પુણ્યં તત્સર્વમિદં સૂત્રં પઠનાદિહ

યાવન્તિ કેચિલ્લોકે ઽસ્મિન્ ક્ષેત્રકોટિમચિન્તકાઃ ।
તાવન્તુ પરમાણ્વાખ્યાં બુદ્ધાનાં પૂજયેત્ સદા

વિવિધા અન્નપાનૈશ્વ ગ્લાનપ્રત્યયભેષજૈઃ ।
વિવિધાસનશય્યાસુ દદ્યુઃ સર્વતઃ સદા

ચીવરૈર્વિવિધૈશ્ચાપિ ચૂર્ણચીવરભૂષણૈઃ ।
છત્રોપાનહપટૈઃ સુગન્ધમાલ્યવિલેપનૈઃ

ધૂપનં વિવિધૈર્વાપિ દીપૈશ્ચાપિ સમન્તતઃ ।
તત્ પુણ્યં પ્રાપ્નુયા જન્તુર્ધારણાદ્ વાચનાદિદમ્

પ્રત્યેકબુદ્ધજે લોકે શ્રાવકા સુમહર્દ્ધિકઃ ।
બોધિસત્ત્વા મહાત્માનો દશભૂમિસ્થિતા પરાઃ

તત્પ્રમાણાદ્ ભવેત્ સર્વે તેષાં પૂજાં તથૈવ ચ ।
તત્ પુણ્યં પ્રાપ્નુયાન્મર્ત્ય યસ્ય પુસ્તક ગતં કરે

યાવન્તિ લોકે કથિતા લોકધાતુસમાશૃતા ।
સર્વસત્ત્વા સમાખ્યાતાસ્તે સર્વે વિગતજ્વરાઃ

તેષાં ચ પૂજા સત્કૃત્ય કશ્ચિ જન્તુ પુનઃ પુનઃ ।
તત્ પુણ્યં પ્રાપ્નુયાદ્ધીમાં પૂજેત્વા ધર્મપરમિમમ્

ન શક્યં કલ્પકોટ્યૈસ્તે રત્નૈ જિનવરૈઃ સદા ।
પૂજયે લોકનાથાનાં ધર્મકોશ ઇમં વરમ્

ચિન્તામણિ ચ રત્નાર્થમિમં ધર્મવરં ભવેત્ ।
પઠનાદ્ ધારણાન્મન્ત્રા કલ્પે ઽસ્મિન્ મઞ્જુભાણિતે

ભવેત્ કામદુહં તસ્ય મહાભોગાર્થસમ્પદઃ ।
અખિન્નમનસો ભૂત્વા યો ઇમાં સાધયેત્ ભુવિ

મન્ત્રાન્ તત્ત્વાર્થનેયાર્થં સફલા મુનિભાષિતા ।
કૃયાકાલસમાયોગાત્ સાધયેદ્ વિદ્યધરાં ભુવિ

તસ્ય સર્વદિશા ખ્યાતા પ્રપૂર્ણા રત્નસમ્પદઃ ।
સફલા ગતિમાહાત્મ્યા વર્ણિતા સાધુવર્ણિતા

યો ઽસ્માન્ કલ્વવરા હ્યેકં મન્ત્રં ધારયે નૃપ ।
સફલા રાજસમ્પત્તિ દીર્ઘમાયુષ્યસમ્પદામ્

વિવિધા ભોગચર્યા વા પ્રાપ્નુયાં નૃપવરોપરામ્ ।
ન ચાસ્ય હન્યતે શસ્ત્રૈર્ન વિષૈઃ સ્થાવરજઙ્ગમૈઃ

પરવિદ્યાકૃતૈશ્ચાપિ મન્ત્રં વેતાડસાધનમ્ ।
દૂષિતૈર્વસુધાલોકે પરકૃત્યપરાયણે

ન હુતાશનભયં તસ્ય ના વૈરગ્રહાપરૈઃ ।
કાયં ન હન્યતે તસ્ય નૃપતેર્વા જન્તુનો ઽપિ વા

ય ઇમં સૂત્રવરાગ્રં તુ ધારયેદ્ વાચયેત્ તથા ।
રાજા ચ કૃતયા મૂર્ધ્નાં સઙ્ગ્રામે સમુપસ્થિતે

છત્રં શિરસિ માવેદ્ય નમસ્કુર્યાત્ પુનઃ પુનઃ ।
ન તસ્ય દસ્યવો હન્યુર્નાનાશસ્ત્રસમુદ્યતામ્

હસ્તિસ્કન્ધસમારૂઢં કુમારાકારસમ્ભવમ્ ।
મયૂરાસનસુસ્તં સઙ્ગ્રામે અવતારયેત્

દૃષ્ટ્વા તં વિદ્વિષઃ સર્વે નિવર્તન્તેયુસ્તે પરે જનાઃ ।
બાલરૂપં તથા દિવ્યકુમારાલઙ્કારભૂષિતમ્

સૌવર્ણં રાજતં વાપિ રાગત્યધ્વજપૂજિતમ્ ।
આરોપ્ય ધ્વજપતાકેષુ સુન્યસ્તં સુસમાહિતમ્

સઙ્ગ્રામં રિપુસઙ્કીર્ણં નાનાશાસ્ત્રસમુદ્યતમ્ ।
યુધિ પ્રાપ્તં સમસ્તં વૈ તસ્મિં કાલે ઽવતારયેત્

નશ્યન્તે દૃષ્ટમાત્રં વૈ મુહ્યન્તે વા સમન્તતઃ ।
માનુષામાનુષાશ્ચાપિ નૃપાશ્ચાપિ સુરેશ્વરાઃ

સિદ્ધવિદ્યાધરાશ્ચાપિ મન્ત્રતન્ત્રસમાશ્રિતાઃ ।
રાક્ષસા સત્ત્વવન્તો ઽપિ કટપૂતનામાતરા

ક્રવ્યાદા વિવિધાશ્ચાપિ યક્ષકૂષ્માણ્ડપૂતના ।
ન શક્યન્તે દૃષ્ટમાત્રં વૈ ધ્વજમુચ્છ્રિતસંસ્થિતમ્

કુમારં વિશ્વકર્માણમનેકાકારરૂપિણમ્ ।
મઞ્જુઘોષં મહાત્માનં દશભૂમ્યાધિપતિં પતિમ્

મહારાજા ક્ષત્રિયો લોકે ભૂપાલો ભૂનિવાસિનઃ ।
શ્રાદ્ધો વિમતિસન્દેહઃ વિગતો ધર્મવત્સલઃ

ઉત્પાદ્ય સૌગતીં શુદ્ધાં કરુણાવિષ્ટમાનસામ્ ।
પ્રક્રમુઃ સન્ધિકામો વૈ ક્રિયામેતામિહોદિતામ્

નિર્દિષ્ટં પ્રવચને હ્યેતા ધર્મધાતુગતૈર્જિનૈઃ ।
કલ્પં પ્રયોગં મન્ત્રાણાં તન્ત્રયુક્તિમભૂતલે

અસઙ્ખ્યૈર્જિનવરૈઃ પૂર્વં ધર્મધાતુસમાશૃતૈઃ ।
કથિતં ધર્મકોશં તુ માનુષા તુ ભૂતલે

દેવાસુરે પુરા યુદ્ધે વર્તમાને ભયાવહે ।
તદા પુરો હ્યાસીત્ હતસૈન્યો ઽથ વિદ્વિષૈઃ

એકાકિનસ્તદા સત્ત્વા વિરથશ્ચૈવ મહીતલે ।
મુનિશ્રેષ્ઠે તદા પૃચ્છેત્ કાશ્યપં તં જિનોત્તમમ્

કિં કર્ત્તવ્યમિતિ વાક્યમાજહાર શચીપતિઃ ।
નિર્જિતો ઽસુરૈર્ઘોરૈરહમત્ર સમાશૃતઃ

એવમુક્તઃ મઘવાં શતક્રતુર્દિવૌકસઃ ।
પ્રણમ્ય શિરસા મૂર્ધ્નિ પાદયોર્મુનિવરે તદા

નિષસેદુ પુરા હ્યાસીત્ કૌશિકો ઽથ સહસ્રદૃક્ ।
એવમુક્તો મુનિશ્રેષ્ઠઃ કાશ્યપો બ્રાહ્મણ અભૂત્

આજહાર તદા વાણિં કલવિઙ્કરુતસ્વનામ્ ।
પૂર્વં જિનવરૈર્ગીતં કુમારો વિશ્વસમ્ભવઃ

મઞ્જુશ્રી મહાત્માસૌ દુર્લભો લક્ષમૂર્જિતઃ ।
ભૂતકોટિસમાખ્યાતો ગમ્ભીરાર્થદેશિકઃ

નિઃપ્રપઞ્ચં નિરાકારં નિઃસ્વભાવમનાલયમ્ ।
ધર્માદિદેશ સત્ત્વેભ્યસ્તત્ સ્મરિષ્વ સુરેશ્વરઃ

તતસ્તે નુ સ્મર્તો સે સ્મૃત તત્ત્વગતો તતઃ ।
આગતસ્તત્ક્ષણાત્ તત્ર કુમારો વિશ્વરૂપિણઃ

યત્ર સૌ ભગવાં તસ્થુઃ મઘવાંશ્ચૈવ સુરેશ્વર ।
આગતા ભાષતે મન્ત્રાં વન્દિત્વા જિનવરં તદા

પ્રણમ્ય જિનવરાં સર્વાં કાશ્યપં ચ મહાદ્યુતિમ્ ।
ઇમા મન્ત્રામભાષેત લબ્ધ્વાનુજ્ઞાં મુને તદા

નમઃ સર્વબુદ્ધબોધિસત્ત્વેભ્યો ઽપ્રતિહતશાસનેભ્યઃ । ઓમ્ હન હન સર્વભયાન્ સાદયોત્સાદય ત્રાસય મોટય છિન્દ ભિન્દ જ્વલ જ્વલ હું હું ફટ્ ફટ્ સ્વાહા ।
સમનન્તરભાષિતેયં મન્ત્રા કુમારભૂતેન મઞ્જુશ્રિયેણ બોધિસત્ત્વેન મહાસત્ત્વેન । ઇયં મહાપૃથિવી ષડ્વિકારં પ્રકમ્પિતા સશૈલસાગરપર્યન્તા । સર્વાંશ્ચ બુદ્ધાં ભગવતાં ક્ષેત્રાનન્તાપર્યન્તા સલોકધાતુદિશપર્યન્તાં સર્વૈશ્ચ બુદ્ધૈર્ભગવદ્ભિરધિષ્ઠિતાનિ ચ ઇમાનિ મન્ત્રપદાનિ ॥
અથ શક્રો દેવાનામિન્દ્રઃ વિગતભયરોમકર્ષઃ આશ્ચર્યાદ્ભુતપ્રાપ્તઃ ઉત્ફુલ્લનયનઃ ઉત્થાયાસનાદ્ ભગવતઃ પાદયોર્નિપત્ય ત્રિઃ પ્રદક્ષિણીકૃત્ય ચ મઞ્જુશ્રિયં કુમારભૂતં સમ્મુખં દૃષ્ટ્વા તાનિ ચ મન્ત્રપદાં ગૃહ્ય મનસીકૃત્ય ચ પુનરેવ સ્યન્દનમધિરુહ્ય યેન તે ઽસુરાઃ પ્રાદ્રવિતઃ સર્વે ઽસુરા યેન પાતાલં મહાસમુદ્રાશ્રયાધરપુરં સ્વકં તેનાભિમુખાઃ પ્રયયુઃ । હતવિધ્વસ્તમાનસઃ સૈન્યભયાકુલિતવિહ્વલનિષણ્ણવદનદર્પઃ વિગતશસ્ત્રા દૃષ્ટા તં સુરેશ્વરં જ્વલન્તમિવ પાવકં નિર્વર્ત્ય સ્વાલયં ગતા અભૂત્ ॥
અથ શક્રો દેવાનામિન્દ્રઃ દેવાં ત્રાયસ્ત્રિંશાનામન્ત્રયતે સ્મ । મા ભૈષ્ટત માર્ષા મા ભૈષ્ટત । બુદ્ધાનુભાવેન વયમસુરાં નિર્જિતવન્તો ગચ્છામઃ સ્વપુરમ્ । આગચ્છન્તુ ભવન્તઃ ક્રીડથ રમથ પરિચારયથ સ્વં સ્વં ભવનવરં ગત્વા । સ્વાલયં ચેતસ્તે દેવા હૃષ્ટમનસઃ પુનરેવ નિવર્ત્ય સ્વાલયં ગતા ॥
અથ શક્રસ્ય દેવાનામિન્દ્રસ્યૈતદભવત્ । યન્વહં તં કુમારરૂપિણં બિમ્બાકારં કૃત્વા ધ્વજાગ્રે સ્થાપયેયં, તતો મે નામુરભયં ભવેત્ ઇતિ । અથ શક્રો દેવાનામિન્દ્રઃ મહતા મણિરત્નદ્યોતિગર્ભપ્રભોદ્યોતનં નામ ગૃહીત્વા કુમારાકારપ્રતિબિમ્બં કારયિત્વા ઉપરિ પ્રાસાદસ્ય મૂર્ધનિ ( વૈદ્ય 520 ) સુધર્માયાં દેવસભાયાં સુદર્શનસ્ય મહાનગરસ્ય મધ્યે તં ધ્વજોચ્છ્રિતસુવિન્યસ્તં કૃત્વા સ્થાપયામાસ ॥
તતસ્તે અસુરા પ્રહ્રાદવેમચિત્રિપ્રભૃતયઃ પાતાલં નોર્ધ્વગચ્છતિ ન ચ તાં દેવાનભિદ્રવન્તે ન ચ શેકુઃ ઋદ્ધિવિકુર્વાણં રણાભિમુખં વા ગન્તુમ્ । એવમનેકાનિ વર્ષકોટિનયુતશતસહસ્રાણિ માનુષિકયા ગણનયા । ન ચાસુરભયં સ્યાદિતિ ॥
એવમિદમપરિમિતગુણાનુશંસં સઙ્કીર્તિતમાયુરારોગ્યવર્ધનં બુદ્ધૈર્ભગવદ્ભિર્બોધિસત્ત્વૈર્મહાસત્ત્વૈ કથિતં પુરા । એવમિદમપરિમિતાનુશંસગુણવિસ્તરમનન્તાપર્યન્તં પુરાદિતિ । અપરિમાણં યા પુણ્યપ્રસવનં મહાનરકોપપત્તિતિર્યક્પ્રેતયમલોકજન્મકુત્સનતામુપૈતિ યો ઇમં ધર્મપર્યાયમપવદતે વિકલ્પેત વા ક્રમતિ ગ્રસ્તચિત્તો વા વ વદેયુઃ ન બુદ્ધવચનેતિ વા વદેયુઃ ન મન્ત્રા ન ચૌષધયો બોધિસત્ત્વાનાં પિ તેષાં માહાત્મ્યવિસ્તરમૃદ્ધિવિકુર્વણં વા નાપિ વિકલ્પવિસ્તરમનાર્યૈર્ભાષિતમિતિ કૃત્વા ઉત્સૃજ્ય ત્યજન્તે અવગચ્છન્તિ ન શક્નુવન્તિ વા શ્રોતુમ્; તસ્માત્ સ્થાનાદપક્રમન્તે મહાન્ તેષામપુણ્યં ભવિષ્યતીત્યાહ ॥
યે નરા મૂઢચિત્તો વૈ પ્રતિક્ષેપ્સ્યન્તિ વરમિમમ્ ।
ધર્મં મુનિવરૈર્ગીતં જિનપુત્રૈશ્ચ ધીમતૈઃ

તેનકા નરકં યાન્તિ સોત્સેધં સતિર્યગમ્ ।
કાલસૂત્રમથ સઞ્જીવં ક્ષુરધારાં ગૂથમૃત્તિકામ્

કુણપં ક્ષારનદી ગ્રાહ્ય જ્વરધારા પુનસ્તતઃ ।
અસિપત્રવનં ઘોરમવવંહહવં તથા

અટટં લોકવિખ્યાતં નરકં પાપકર્મિણામ્ ।
ગચ્છતે જના તત્ર યે નરા ધર્મદૂષકાઃ

અવીચિર્નામ તદ્ ઘોરં પ્રખ્યાતં લોકવિશ્રુતમ્ ।
કુત્સિતમયઃ પ્રાકારવિક્ષિપ્તમાવાસં પાપકર્મિણામ્

પચ્યન્તે તે જનાસ્તસ્મિન્ યો ધર્મં લોપયેદિમમ્ ।
અવીચિપર્યન્તસર્વાં તાં સોત્સવાં સમૂલજામ્

અનન્તાં નરકભૂમ્યન્તાં ગતે ઽસૌ વિમતિઃ સદા ।
પ્રતિક્ષેપ્તા ધર્મસર્વસ્વં ઇદં સૂત્રં સવિસ્તરમ્

લોકે કુત્સતાં યાન્તિ + + + + + + ।
અવીચ્યન્તાં નરકાન્ યાન્તિ વિવશૈર્વશગતસ્તદા

યો હિ સંસૂત્રકલ્પાખ્યં મન્ત્રતન્ત્રભૂષિતમ્ ।
સિદ્ધિચિત્રગતાલમ્બ્ય ભૂતકોટિમનાવૃતમ્

શરીરં ધર્મધાત્વર્થમનાલમ્બનભાવનમ્ ।
વિસ્તરં પટલોત્કૃષ્ટં સકલ્પં કલ્પવિસ્તરમ્

મઞ્જુઘોષસુવિન્યસ્તં સમ્પચ્છ્રીમતિપૂજિતમ્ ।
મૂલકલ્પમનલ્પં વૈ કથિતં બહુવિસ્તરમ્

શાશ્વતોચ્છેદમધ્યાન્તમુભયાર્થાન્તવર્જિતમ્ ।
સઙ્ક્રમં ક્રમનિર્દિષ્ટં મન્ત્રમૂર્તિસમુચ્છ્રિતમ્

અનિલં નિલમાકાશં શૂન્યત્વસુભાવિતમ્ ।
પ્રતિક્ષેપ્તા સદા ગચ્છેદધો અધગતાં તદા

વિસઙ્ખ્યેયાર્જિતં પુણ્યં કલ્પૈર્બહુવિધૈસ્તદા ।
સમુદાનીય તથા બોધિં મયાગ્રવરે જિને

ભાષિતઃ મન્ત્રતન્ત્રાર્થં ગતિદેશનિરત્યયમ્ ।
મૂલકલ્પં પવિત્રં વૈ મઙ્ગલ્યમઘનાશનમ્

પટલં સવિસરં પ્રોક્તં નીલસૂત્રાન્તશોભનમ્ ।
નૃપતીનાં ગુણમાહાત્મ્યં કાલદેશપ્રયોગિતમ્

સદ્ધર્મં જિનપુત્રાણાં ભૂતલે ઽથ તૃજન્મિનામ્ ।
કથિતં લોકમુખ્યાનાં મુનિસપ્તમતં જિને

ભાષિતઃ કલ્પવિસ્તારઃ શ્રીસમ્પત્સમભિવર્ધનઃ ।
સમૂલો વિસરપટલાખ્યો મન્ત્રતન્ત્રસમર્ચિતો

યો હીહિમં સૂત્રવરં મુખ્યં ધર્મકોશં જિનોર્જિતમ્ ।
પ્રતિક્ષેપ્તારો ભુવિ મર્ત્યાં વા અવીચૌ નરકાન્તકૌ ।
મહાકલ્પાનનેકાં વૈ ચોપવર્ણિતામ્

યદા કાલે તુ મર્ત્યાઃ કદાચિત્ કર્હચિદ્ ભવેત્ ।
દરિદ્રો વ્યાધિતો મૂર્ખો જાયતે મ્લેચ્છજન્મિનઃ ।
લોકે કુત્સતાં યાતિ કુષ્ઠવ્યાધી ભવેત્

દુર્ગન્ધો ઽથ બીભત્સ વ્યઙ્ગો અન્ધ એવ સઃ ।
ભીમરૂપી સદારૂપી સદારૂક્ષઃ પ્રેત વ દૃશ્યતે ભુવિ

કુશલો દીનચિત્તશ્ચ કુનખઃ કુત્સિતસ્તથા ।
કૃમિભિર્ભક્ષ્યમાણસ્તુ દદ્રુકણ્ડૂસમાકુલઃ

અવાસી પરમવીભત્સઃ અસમ્ભાષી ચોપપદ્યતે ।
ક્રમતિ ગ્રસ્તચિત્તસ્તુ કુમતિર્યાતિ પુનઃ પુનઃ

પ્રતિક્ષેપ્તા ચ ધર્મકોશસ્તુ જિનાનાં ધાતુપૂજિતમ્ ।
બહુદુઃખસમાયાસાં બહુમિત્રમનાથવામ્

જાયતે બહુધા મર્ત્યઃ શોકદુઃખસમાકુલઃ ।
યત્ર તત્ર ગતિર્યાતિ કુમતિસ્તત્ર જાયતે ।
પ્રતિક્ષેપ્તાદિદં સૂત્રં તત્ર તત્રોપપદ્યતે