Mañjuśrīmūlakalpa · Chapter 24

mahāyānavaipulyasūtrād bodhisattvapiṭakāvataṃsakādāryamañjuśriyamūlakalpāt ekaviṃśatitamaḥ śabdajñānagaṇanānāmanirdeśaparivartapaṭalavisaraḥ parisamāpta iti /
Atha caturviṃśatitamaḥ paṭalavisaraḥ /
atha bhagavāṃ śākyamuniḥ sarvanakṣatragrahatārakajyotiṣāṃ sarvalokadhātuparyāpannānāṃ sarvadigvyavasthitāṃ sarvamaharddhikotkṛṣṭatarāṃ grahaṇāmantrayate sma / śṛṇvantu bhavantaḥ mārṣāḥ sarvagrahanakṣatraprabhāvasvavākyaṃ prabhāvaṃ nirdeśayituṃ bhavantaḥ sarvamantrakriyārthāṃ sādhayantu bhavantaḥ / iha kalparāje mañjughoṣasya śāsane siddhiṃ parataścānyāṃ kalparājāṃsi autsukyamānā bhavantu bhavanta iti 'tha bhagavāṃ śākyamuniḥ -
grahāṇāṃ caritaṃ sarvaṃ sattvārthaṃ vahekārtham /
sarvajāpināṃ mantrārthaṃ ca prasādhitam /
+ + + + + + + + vakṣye sarvaṃ sa sarvavit

aśvinyā bharaṇyā kṛttikā /
nakṣatrā trividhā hyete aṅgāragrahacihnitā

meṣarāśiprakathyete teṣu siddhirna jāyate /
uttamā madhyamāścaiva kanyasā siddhi dṛśyate /
na gacchet sarvapatthānāṃ krūragrahanivāritaḥ

rohiṇī mṛgaśiraścaiva ārdraṃ nakṣatramucyate /
punarvasupuṣyanakṣatrau aśleṣaśca prakīrtitaḥ

maghāphalgunyau ubhau cāpi hastacitrau tathaiva ca /
svātyaviśākhamanurādhajyeṣṭhamūlastathaiva ca

āṣāḍhau tau śubhapraśastau jāpināṃ hitau /
śravaṇadhaniṣṭhanakṣatrau krūrakarmaṇi

śatabhiṣabhadrapadau ubhau nakṣatrau siddhihetavaḥ /
revatyā jāyate śrīmān yuddhaśauṇḍo viśāradaḥ

śeṣā nakṣatramukhyāstu na jāyante yugādhame /
abhijit sucaritaścaiva siddhipuṇyā prakīrtitā

tiṣya upapadaścaiva kaniṣṭho niṣṭha eva tu /
bhūtaḥ satyastathā loka ālokaśca prakīrtyate

bhogadaḥ śubhadaścaiva aniruddho ruddha eva tu /
yaśodastejarāḍ rājā lokastathaiva ca

nakṣatrā bahudhā proktā catuḥṣaṣṭisahasrakāḥ /
na eteṣāṃ prabhāvo 'yamasmin kāle yugādhame

kathitā kevalaṃ jñāne kalparāje sukhodaye /
svayambhuprabhāvāstu sattvā vai tasmin kāle kṛtau yuge

ākāśagāminaḥ sarve jarāmṛtyuvivarjitā /
asmin kāle na nakṣatrā nārkacandrā na tārakā /
na devatā nāsurā loke ādau kāle yugottame

na saṃjñā nāpi gotraṃ vai na tithirna ca jātakam /
nopavāso na mantrā vai na ca karma śubhāśubham

svacchandā vicarantyete na bhojyaṃ nāpi bhojanam /
śuddhā nirāmayā hyete sattvā bahudhā samā /
lokabhājanasaṃjñā vai + + grasyāyāṃ pravartate

tataste pūrveṇa karmeṇa ākṛṣṭā yānti bhūtalam /
bhūmau vimānadivyasaṃsthāṃ sasurāsuraḥ

+ + + sambhavaṃ tato madhyame + + + /
madhyame tu yuge prāpte mānuṣyaṃ tanumāśritāḥ

āhārapānalubdhānāṃ sā prabhā praṇāśitā /
gātre khakhaṭatvaṃ vai śubhāśubhaviceṣṭitam

tato divasamāsā vai saṃvṛtā vai grahajyotsnayā /
tataḥ prabhṛti yat kiñcit jyotiṣāṃ jñānameva vā /
mayā hi tat kṛtaṃ sarvaṃ satvānāmanugrahakṣamā

ṛṣibhirveṣaḥ purā hyāsīt brahmaveṣo 'tha dhīmataḥ /
maheśvaraṃ tanumāśritya viṣṇuveṣo 'thavā punaḥ /
gāruḍīṃ tanumābhujya yakṣarākṣasavāriṇām

paiśācīṃ tanu eva syājjāto jāto vadāmyaham /
kuśalā bodhisattvāstu tāsu tāsu ca jātiṣu

upapattivaśānnityaṃ bodhicaryārthakāraṇāt /
bodhisattvaḥ purāsīdahameva tadā yuge

ajñānatamasā vṛto bāliśo 'haṃ purā hyasau /
yāvanti kecilloke 'smin vijñānā śilpaceṣṭitā

śāstre nītipurāṇāṃ ca bedavyākaraṇaṃ tathā /
chandaṃ ca jyotiṣaścaiva gaṇitaṃ kalpasammatam

mithyājñānaṃ tathā jñānaṃ mithyācāraṃ tathaiva ca /
sarvaśāstraṃ tathā loke purā gītaṃ mayā cirā /
na ca jñānaṃ mayā labdhaṃ yathā śānto munī hyayam

bodhikāraṇamuktyarthaṃ mokṣahetostathaiva ca /
saṃsāracārake ruddho na ca mukto 'smi karmabhiḥ

buddhatvaṃ virajaṃ śāntaṃ nirvāṇaṃ yacyutaṃ padam /
samyakṣa labdho me cirākālābhilāṣitam /
prāpto 'smi vidhinā karmaiḥ yuktimanto 'dhunā svayam

prāptaḥ svāyambhuvaṃ jñānaṃ jinaiḥ pūrvadarśitam /
na taṃ paśyāmi taṃ sthānaṃ bahirmārgeṇa labhyate

bhrāntaḥ saṃsārakāntāre bodhikāraṇadurlabhām /
na ca prāpto mayā jñānaṃ yādṛśo 'yaṃ svayambhuvaḥ

adhunā prāpto 'smi nirvāṇaṃ karmayuktā śubhe rataḥ /
kevalaṃ tu mayā hyetad vakṣyate śāstrasaṅgrahaḥ

na ca karmavinirmuktaṃ labhyate siddhihetavaḥ /
dīrghaḥ saṃsārasūtro 'yaṃ karmabaddho nibandhanaḥ

tasyaitad bhūtimāhātmyaṃ pacyate ca śubhāśubham /
kevalaṃ sūcayantyete nakṣatragrahajyotiṣām

nānyeṣāṃ dṛśyate cihnamadharmiṣṭhā manujāṃ tathā /
ata eva grahādyuktā sānugrāhyā śubhāśubhe

catvāro lokapālāstu āpo bhumyanilajyotiṣakhadyotibhūtāḥ prakīrttitāḥ /
ityete ca mahābhūtā bhūtasaṅgrahakāraṇā

pracoditāstu mantre vai sattvasaṅgrahakāraṇāt /
teṣāṃ kālaniyamācca mantrasiddhirajāyate

teṣu jāpiṣu yatne vai rakṣaṇīyā śubhāśubhaiḥ /
prakṛṣṭo lokamukhyaistu śakrādyāśca sureśvarāḥ

te 'pi tasmin tadā kāle yugānte parikalpitā /
mantrā siddhiṃ prayatnena siddhyante ca yugādhame

ata eva hi jinendraistu kumāraparikalpitaḥ /
mañjughoṣo mahāprājñaḥ bāladārakarūpiṇaḥ /
bhramate sarvaloke 'smin sattvānugrahatatkṣamaḥ

tasmin kāle tadā siddhirmañjughoṣasya dṛśyate /
nakṣatraṃ jyotiṣajñānaṃ tasmin kāle bhaviṣyati

saptāviṃśatinakṣatrā muhūrtāśca prakīrtitā /
rāśayo dvādaśaścaiva tasmin kāle yugādhame

te grahā saṃvibhājyaṃ vai nakṣatrāṇāṃ rāśimāśritā /
pṛthubhūtāni sarvāṇi saṃśrayanti pṛthak pṛthak

jātakaṃ caritaṃ caiva sattvā rāśe pratiṣṭhitā /
mohajā viparītāstu śubhāśubhaphalodayā

ata eva karmavādinyo rāśayaste muhurmuhuḥ /
sattvānāṃ siddhiyātraṃ tu kalpayanti śubhāśubham

jātakeṣu tu nakṣatro rohiṇyāṃ parikalpitaḥ /
śrīmāṃ kṣāntisampannaḥ bahuputraḥ cirāyuṣaḥ

arthabhāgī tathā nityaṃ senāpatyaṃ karoti saḥ /
vṛṣarāśirbhavedeṣa vṛṣe ca parimardate

mṛgaśire caiva lokajñaḥ dhārmikaḥ priyadarśanaḥ /
kṛttikāṃśe tathā nityaṃ rājā dṛśyati medinīm /
trisamudrādhipatirnityaṃ vyaktajātakamāśṛte

prādeśike 'tha durge vā ekadeśe nṛpo bhavet /
yadi jātakasampannaḥ grahe ca gurucihnite

samantād vasudhāṃ kṛtsnāṃ anubhoktā bhaviṣyati /
daśa varṣāṇi pañca vai tasya tasya rājyaṃ vidhīyate

aśvinyā bharaṇī caiva kṛttikāṃśaṃ vidhīyate /
eṣa rāśisamartho vai vaṇijyārthārthasammadā

yadi jātakasampannaḥ aiśvaryabhogasampadam /
jātakaṃ asya nakṣatre rakte bhāskaramaṇḍale

astaṃ gate yathānityaṃ vikṛtistasya jāyate /
krūraḥ sāhasikaścaivāsatyalāpī ca jāyate

tanutvaco 'tha raktābho dṛśyate 'sau mahītale /
asya jātikṣaṇānmeṣanimiṣaṃ ca prakīrttitam

atrāntare ca yo jātastasyaite guṇavistarāḥ /
acchaṭāpadamātraṃ tu jātireṣāṃ prakīrttitā

ato jātito bhraṣṭā grahāṇāṃ dṛṣṭivarjitā /
jāyante vividhā sattvā vyatimiśre prajātake

vyatimiśrā gatiniṣpattirvyatimiśrā bhogasampadā /
ata eva na jāyante jātikeṣveva varṇitaiḥ

jātakā kathitā triṃśat śubhāśubhaphalodayā /
krūrajātirbhave hyeṣāṃ aṅgāragrahacihnitā

mahodaro 'tha snigdhābho viśālākṣaḥ priyaṃvadaḥ /
jāyate nityaṃ dhṛtimāṃ bṛhaspategrahamīkṣite

yugamātre tathā bhānau uditau candrārkadevatau /
ahorātre tathā nityaṃ samyag jātakamiṣyate

viparītairjātakairanyairviparītāstu prakalpitā /
grahadarśanasiddhyantu mithyājātiśubhāśubhe

mithyāphalaniḥṣpattiḥ samyag jñānaśubhodayaḥ /
gatiyoni samāśṛtya kṣetre jātipratiṣṭhitāḥ

avadāto mahāsattvo bhārgavairgrahacihnite /
ārdraḥ punarvasuścaiva āśleṣasyāṃśa ucyate

eṣa jāto mahātyāgī śaṭhaḥ sāhasiko naraḥ /
strīṣu saṅgī sadā lubdho arthānarthasavidviṣaḥ

paradārābhigāmī syāt kṛṣṇābhaḥ śyāma eva vā /
varṇato jāyate dhūmro ugro vai maithunapriyaḥ

maithunaṃ rāśimāśritya jāyate 'sau śanīśvarī /
śaniścarati tatrasthā divā rātrau muhurmahuḥ

eṣa jātakamadhyāhne prabhāvodbhavamānasaḥ /
tasmin kāleti yo jāyastatpramāṇamudāhṛtam

sa bhave dhananiṣpattiḥ aiśvarya bhuvi cihnitam /
puṣye tathaiva nakṣatre āśleṣe ca vidhīyate

etat kaṭako rāśiḥ guruyukto maharddhikaḥ /
pītako varṇato hyagro jātakaḥ samprakīrtitaḥ

arddharātre tathā nityaṃ jātako 'yamudāhṛtaḥ /
tatkālaṃ tu pramāṇena yadi jātaḥ sattvamiṣyate

sarvārthasādhako hyeṣa vidhidṛṣṭena hetunā /
rājyadhananiṣpattiḥ ābālyāddhi karoti saḥ

pītābhāso 'tha śyāmo vā dṛśyate varṇapuṣkalaḥ /
śaucācārarataḥ śrīmāṃ jāyate 'sau viśāradaḥ

maghaḥ phalgunīścaiva sāṃśamuttaraphalgunī /
bhāskaraḥ sa bhavet kṣetraḥ siṃho rāśirvidhīyate

tatra jātā mahāśūrā māṃsatatparabhojanā /
giridurga samāśritya rājyaiśvaryaṃ karoti vai

yadi jātakasampannaḥ kṣetrasthā niyatāśritā /
udyante tathā bhānau jātaka eṣu kīrtyate

uttarā phalgunī saṃśā hastacitrā tathaiva ca /
nakṣatreṣu ca jātastho śūraścauro bhavennaraḥ

asaṃyamī paradāreṣu senāpatyaṃ karoti saḥ /
yadi jātakasampannaḥ niyataṃ rājyakāraṇam

kanyārāśirbhave hyeṣā yatraite tārakā sṛtā /
ubhau bhavedeṣāṃ svāmī syādanyo vātra kvacit punaḥ

eteṣāṃ tārakā śreṣṭhā graho rakṣati dāruṇaḥ /
saumyo vā punarbhadraśca pramudraḥ sadā pati

madhyāhnāpūraṇājjātiḥ jātakaṃ eṣu dṛśyate /
citrāṃśaṃ svātinaścaiva viśākhāsyārddhasādhikam

tulārāśiḥ prakṛṣṭārthasomaścarati dehinām /
etadāruṇaṃ kṣetraṃ śanirbhārgavanālayam

jātakaṃ hyeṣu jātasthaḥ praharānte niśāsu vai /
eṣu jātā bhavenmartyā bahupānaratāḥ sadā /
apragalbhā tathā hrīśā mahāsammatapūjitā

kvacid rājyaṃ kvacid bhogāṃ prāpnuvanti kvacid dhruva /
aniyatā jātake dṛṣṭā mātrā bālyavivarjitā /
yadi jātakasampannā bahvapatyā sukhodayāḥ

anurādha dṛṣṭanakṣatre prakṛṣṭaḥ karmasādhanam /
maitrātmako bahumitraḥ śūraḥ sāhasikaḥ sadā

jyeṣṭhā kathitaṃ loke jātaḥ pracaṇḍo hi mānavaḥ /
bahuduḥkho sahiṣṇuśca krūro jāyati mānavaḥ

vṛścikāṃ rāśimityāhuḥ tīkṣṇaḥ sāhasikaḥ sadā /
eteṣveva sadā jāti jātakaṃ ca udāhṛtam

madhyandine tathāditye yadi jantuḥ prajāyate /
tīvro vijitasaṅgrāmaḥ rājāsau bhavate dhruvam

bāladārakarūpāstu grahomīkṣati tatkṣaṇam /
yo 'sāvaṅgārakaḥ proktaḥ pṛthivīdevatāśubhaḥ

ata eva pṛthivīṃ bhuṅkte svasutaścaiva pālitā /
tato 'nyo viparītāstu jāti eva śubhāśubhā /
dīrghāyuṣo 'tha tejasvī manasvī caiva jāyate

jāyato hyanurādhāyāṃ mahāprājño mitravatsalaḥ /
etadaṅgārakakṣetraṃ vyatimiśraiḥ grahaiḥ sadā /
mūlanakṣatrasañjātaḥ pūrvāṣāḍhāstathaiva ca

āṣāḍhe uttare aṃśe dhanūrāśiḥ prakīrtitā /
etad bṛhaspateḥ kṣetraṃ jātakaṃ tasya jāyate

aparāhne tathā sūrye śaśine vāpi niśāsu vai /
tasya jātakamityāhuḥ yo jāto rājyahetavaḥ

svakulaṃ nāśayenmūle yatne śobhanamucyate /
madhyajanmasthito bhogān prāpnuyāt sa na saṃśayaḥ

atikrānte tu tāruṇye yathā bhāskaramaṇḍale /
vārddhikye bhavate rājā mahābhogo mahādhanaḥ

nimnadeśe sasāmarthyo nānyadeśeṣu kīrtyate /
tato 'nye viparītāstu dṛśyante vividhā jinā

uttarāṣāḍhamevaṃ syā śravaścaiva prakīrtyate /
dhaniṣṭhaḥ śreṣṭhanakṣatraḥ rāśireṣā makaro bhavet

etat śāniścarakṣetraṃ tadanyairvā grahacihnitam /
jātakarmeṣu nityastho dṛśyate ca mahītale

nirgate rajanībhāge prathamānte ca madhyame /
eṣu jātā mahābhogā dṛśyate ca samantataḥ

nīcā nīcakulāvasthā mahīpālā bhavanti te /
pracaṇḍā kṛṣṇavarṇābhāḥ śyāmavarṇā bhavanti te

raktāntalocanā mṛdavaḥ śūrāḥ sāhasikāḥ sadā /
jalākīrṇe tathā deśe nṛpatitvaṃ karoti vai

dīrghāyuṣo hyanapatyā bahuduḥkhā sahiṣṇavaḥ /
tato 'nye viparītāstu daridravyādhito janā

dhaniṣṭhā śatabhiṣaścaiva pūrvabhadrapadaṃ tathā /
aṃśametad bhaved rāśiḥ kumbhasaṃjñeti ucyate

etad grahamukhyena kṣetramadhyupitaṃ sadā /
vyatimiśraistathā candraiḥ śukrainaiva tu dhīmatā

eṣu jātirbhavedrātrau pratyūṣe ca pradṛśyate /
prakṛṣṭo 'yaṃ jātako nityo loke ceṣṭitaśuddhitaḥ

krūrakarme bhavenmṛtyo buddhimantyo udāhṛtaḥ /
vicitrāṃ bhogasampattimanubhoktā mahītale

tadanye viparītāstu daridravyādhito janā /
bhadrapadaścaiva nakṣatraḥ revatī ca prakīrtitā

pūrvabhadrapade aṃśe mīnarāśiprakalpitā /
jātakarmeṣu nityasthā dṛśyate ca samantataḥ

rātryā madhyame yāme divā vā savitā sthite /
arddhayāmagate bhānau madhyāhne īṣadutthitam

stokamātravinirgataṃ .............. /
hastamātrāvaśeṣe tu ekakālaṃ tu jātakam /
śuddhaḥ śuklataraścaiva śuklataiva suyojitaḥ

śukrakṣetramiti devā taṃ vidurbrahmācāriṇaḥ /
pītakaiḥ śuklanirbhāsairgrahaiścāpi radhiṣṭhitaḥ /
tat kṣetraṃ śreyaso nityaṃ dhārmikaṃ paramaṃ śubham

eṣu jātā bhavenmartyā sarvāṅgāśca suśobhanā /
rājyakāmā mahāvīryā dṛḍhasauhṛdabāndhavā

dīrghāyuṣo mahābhogā nimnadeśe samāśritā /
prāciṃ diśa samāśritya vṛddhiṃ yāsyanti te sadā

na teṣāṃ jaṅgale deśe vṛddhi jāyati vā na vā /
na matsyā mūlacāriṇyā dṛśyante ha kathañcana /
jalaugha cābhivarddhante ṛṣīṇāmālayo 'mbhasi

teṣu jāti prakīrtyete rāśireva prakīrtitā /
teṣu jātā hi martyā vai nimnadeśe 'tivarddhakā

mahīpālā mahābhogā prācyāvasthitā sadā /
grahāḥ śreṣṭhābhivīkṣyante bṛhaspatyādyāḥ śanaiścarāḥ

prācyādhipatyaṃ tu kurvanti eṣu jātaṃ na saṃśayaḥ /
rāśayo bahudhā proktā nakṣatrāśca anekadhāḥ

tṛvidhā grahamukhyāstu cirakāle tu nādhunā /
mānuṣāṇāmato jñānaṃ tithayaḥ pañcadaśastathā

triṃśatiścaiva divasāni ato māsaḥ prakīrtitaḥ /
pakṣaḥ pañcadaśāhorātrāḥ dvipakṣo māsa ucyate

tato dvādaśame māse varṣamekaṃ prakīrtitam /
etat kālapramāṇaṃ tu yugānte parikalpitam

prāpte kaliyuge kāle eṣā saṅkhyā prakīrtitā /
mānuṣāṇāṃ tathāyuṣyaṃ śatavarṣāṇi kīrtitā

teṣāṃ saṃvatsare prokto ṛtavaḥ samprakīrtitāḥ /
ādimante tathā madhye trividhā te parikīrtitāḥ

antarā uccanīcaṃ syādāyuṣaṃ mānuṣeṣviha /
teṣā manuṣyaloke 'smiṃ utpātāśca prakīrtitāḥ

mānuṣāṇāṃ tathāyuṣyaṃ śatavarṣāṇi kīrtitam /
amānuṣyā jivaloke 'smin vidravanti itastataḥ /
vitrastā te 'pi bhītā vai vicaranti itastataḥ

devāsuramukhyānāṃ yadā yuddhaṃ pravartate /
tadā te manuṣyaloke 'smiṃ kurvante vyādhisambhavam /
ketukampāstatholkāśca aśanirvajra eva tu

dhūmrā diśaḥ samantād vai dhūmaketu pradṛśyate /
śaśimaṇḍala bhāno vai kabandhākārakīlakā

chidraṃ ca dṛśyate bhānau candrai caiva maharddhike /
evaṃ hi vividhākārā dṛśyante bahudhā punaḥ

durbhikṣaṃ ca anāyuṣyaṃ rāṣṭrabhaṅgaṃ tathaiva ca /
nṛpatermaraṇa caiva yatīnāṃ ca mahad bhayam

lokānāṃ caiva sarveṣāṃ tatra deśe bhayānakam /
maghāsu calitā bhūmiraśvinyāṃ ca punarvasū

madhyadeśāśca pīḍyante caurāḥ sāhasikāstadā /
mahārājyaṃ vilumpete dakṣiṇāpathasaṃśṛtaiḥ

bharaṇiḥ kṛttikāścaiva rohiṇyā mṛgaśirāstathā /
yadā kampo mahābhayo loko tatra śaṅkā prajāyate

paścimāṃ diśimāśṛtya rājāno mriyate tadā /
ye 'pi pratyantavāsinyo mlecchataskarajīvinaḥ

vindhyapṛṣṭhe tathā kukṣau anuklino janeśvaraḥ /
te 'pi tasmiṃ tadā kāle pīḍyante vyādhimūrchitāḥ

arīṇāṃ sambhavasteṣāmanyonyātiśayā janāḥ /
ārdraḥ puṣyanakṣatraḥ āśleṣāścaiva phalgunī

+ + + + + ubhāvuttarapūrvakau /
eteṣu calitā bhūminakṣatreṣu narādhipām

sarvāṃ ca kurute vyagrāṃ anyo ātapasarundhanā /
vadhabandhaprapīḍāśca durbhikṣaśca prajāyate

hastacitra tathā svātyā anurādhā jeṣṭhaṃ eva tu /
eṣu kampo yadā jātaḥ bhūri smiṃ lokabhājane

himavantagatā mlecchā taskarāśca samantataḥ /
nepālādhipateścaiva khaśadroṇisamāśritāḥ

sarve nṛpatayastatra parasparavirodhinaḥ /
saṅgrāmaśīlinaḥ sarve bhavante nātra saṃśayaḥ

mūlanakṣatrakampo 'yaṃ āṣāḍhau tau pūrvamuttarau /
nakṣatreṣveva dṛśyante calanaṃ vasudhātale

pūrvaṃ deśā manuṣyāśca pauṇḍrodrāḥ kāmarūpiṇaḥ /
vaṅgālādhipatī rājā mṛyate nātra saṃśayaḥ

gauḍānāmadhipatiḥ śrīmān rudhyate pararāṣṭrakaiḥ /
glāno vā bhavate sadyaṃ mṛtyurvā jāyate kvacit

samudrānto tathā lokā gaṅgātīre samāśritā /
plāvyante udake sarvaṃ bahuvyādhiprapīḍitā

śravaṇe yadi dhaniṣṭhāyāṃ śatabhiṣā bhadrapadau tathā /
pūrvamuttarameva syād revatyāṃ yadi jāyate

mahāprakampo madhyāhne lokabhājanasañcalam /
prakampate vasumatī sarvā parvatāśca sakānanā

sarve te vyastavinyastā dṛśyate gagane sadā /
uttarāpathadeśāśca paścādeśasamāśritā

dakṣiṇāpathe sarvatra sarvāṃ diśi samāśritā /
nṛpavarā bhūtibhūyiṣṭhā anyonyāparundhinā

mahāmāryo ca sattvānāṃ durbhikṣarāṣṭrabhedane /
pratyūṣe ca śivā śāntirdehināṃ ca prakampane

tatotkṛṣṭavelāyāṃ raudrakampaḥ prajāyate /
tatotkṛṣṭataraścāpi māgadhānāṃ vadhātmakāḥ

aṅgadeśāśca pīḍyante māgadho nṛpatistathā /
tato hrāsi madhyāhne aparāhṇe divākare

yadi kampaḥ pravṛtto 'yaṃ kṛtsne caiva mahītale /
sarvapravrajitā nityaṃ prāpnuyād vyādhisambhavam

jvarārogaśūlaistu vyādhibhiḥ sphoṭakaiḥ sadā /
kliśyante saptarājyaṃ tu śreyasteṣāṃ tataḥ pare

tamo hrāsigate bhānoḥ kṣmākampo yadi jāyate /
caturvarṇatarotkṛṣṭā brāhmaṇāḥ somapāyinaḥ

kliśyante naśyate cāpi mantrī rājño na saṃśayaḥ /
purohito dharmiṣṭho amātyo vā rājasevakaḥ

anyo vā vratino mukhyo mantramantrārthakovidaḥ /
brāhmaṇaḥ kṣatriyo vāpi vaiśya śūdrastathaiva ca

nipuṇaḥ paṇḍitaścāpi śāstratatvārthanītimām /
hanyate naśyate cāpi vyādhinā vā prapīḍyate

smṛtimān śrutitattvajña itihāsapracintakaḥ /
hanyate vyādhinā kṣipraṃ vajreṇeva sa pādapaḥ /
tato 'staṃ gate bhānau tatotkṛṣṭatarātha pṛṣvate

aparāhṇe yugānte ca yadi kampaḥ prajāyate /
vyatimiśrāstathā sattvāstiryagyonisamāśritā /
mānuṣā lokamukhyāstu tasmiṃ kampe 'dhirīśvarāḥ

tato rātreḥ prathame yāme yadi kampaḥ prajāyate /
mahāvṛṣṭiḥ pradṛśyate śilāpātanasambhavā

tato hrāsi yāme vai calite vasumatī tadā /
tasya cihnaṃ tadā dṛṣṭvā vātavarṣaṃ mahad bhavet

tato hrāsi yāmānte dṛśyate karma dāruṇam /
paracakrāgamanaṃ vindyā pāścātyaṃ tu narādhipam

tato dvitīyo yadā kampaḥ prajāyate /
mṛtyuvyādhiparacakrakukṣirogaṃ ca dāruṇam

pittaśleṣmagatā vyādhiṃ sa kopayati jantunām /
saṃvejayati bhūtāni deśād deśāgamaṃ tathā

tato dvitīyamadhye tu yāme kampaḥ prajāyate /
mahāvātaṃ tato vindyād vṛkṣadevakulāṃ bhide

aṭṭaprākāraśṛṅgāśca parvatānāṃ na saṃśayaḥ /
vihārāvasathān ramyān mandirāṃśca satoraṇām /
pātayatyāśu bhūtānāṃ āvāsāṃ tiryaggatāṃ tathā

arddharātrakāle tu yo kampa prajāyate /
hanyante nṛpavarā mukhyāḥ prācyānāmadhipatistadā /
suto vā naśyate tasya durbhikṣaṃ vā samādiśet

tato hrāsimadhye tu ante yāme prajāyate /
kampo mahītale kṛtsnaḥ śāntimārogyaṃ nirdiśet

tato 'nte 'rddharātre tu yadā kampaḥ prajāyate /
anūpā madhyadeśāśca nṛpato vyādhipīḍitāḥ /
mriyante dāruṇaiḥ duḥkhaiḥ parasparavirodhinaḥ

tṛtīye māsa samprāpte bāliśānāṃ sukhodayam /
maśadaṃśapataṅgāśca sarve naśyanti taskarāḥ

āyurārogyasaubhikṣaṃ kuryāt pratyūṣakampane /
agnidāhaṃ vijānīyānnagarāṇāṃ tu sarvataḥ

udayantaṃ yadāditye bhūmikampa prajāyate /
madhyadeśe 'tha sarvatra taskaraiśca utadrutaḥ /
dṛśyate nṛpatermṛtyuḥ saptāhātparatastadā

yasmiṃ sthāne yadā kampo dṛśyate prabalo yadā /
tasmiṃ sthāne tadā dṛṣṭaḥ śubhāśubhaviceṣṭitam

ulkānirghātabhūkampaṃ ekakāle samādiśet /
jvalanaṃ sitamulkāyāḥ yadvakra nāśayettu tam

sitavarṇāstathā nityaṃ praśastaḥ śubhadastadā /
raktavarṇo mahāghoraḥ agnidāho 'padiśyate

dhūmravarṇo 'tha kṛṣṇo vā rājño mṛtyu samādiśet /
pītavarṇātha kapilā vā vyatimiśrā vātha varṇataḥ

vyatimiśraṃ tadā kampaṃ utpātaṃ caiva nirdiśeta /
nirghātaścaiva kīrtyate yasyāṃ diśi tasyāmādiśet

yadi madhyaṃ tadā madhye deśeṣveva prakīrtitam /
sasvaro madhuraścaiva kṣemamārogyamādiśet

krūraghorataro loke śubhado dundubhisvanaḥ /
bhīṣaṇo hyatibhīmaśca durbhikṣaṃ tatra nirdiśet

evamādyāḥ prayogāstu grahāṇāṃ vai tadā sadā /
siddhikarma tadā kuryānnakṣatreṣveṣu śobhane

aśvinī bharaṇī caiva puṣyā bhadrapadā ubhe /
revatyā cānurādhaśca jāpakāle praśasyate /
siddhyante eṣu mantrā vai siddhamartthaṃ dadanti te

maṇḍalaṃ caiva ālekhyameteṣveva tārakaiḥ /
vāragrahamukhyānāṃ pītaśuklāvabhāsinām

tithayaḥ śobhane hyete pūrṇamī pañcadaśī tathā /
pravāsaṃ naiva kurvīta maṇḍalaṃ tu samālikhet

prathamā tṛtīyapañcamyā daśamī caiva saptamī /
trayodaśyāṃ tathā yātrā kalpayantu narādhipāḥ /
śubhadaḥ sarvajantūnāṃ yātrāyānaṃ praśasyate

na likhet sarvamantrāṇāṃ maṇḍalaṃ tantramantrayoḥ /
na siddhyante eṣu mantrā vai vighnahetumudāhṛtā

yātrāṃ homataḥ siddhiḥ tithiḥ śliṣṭaiḥ grahottamaiḥ /
bṛhaspatiḥ śukracandraścaḥ budhaḥ śreṣṭhaḥ sarvakarmasu

eta grahā varā nityaṃ catvārastithimiśritā /
siddhiyātrāṃ tathā loke kurvante 'tha mahītale

duṣṭāriṣṭavinirmuktā chedabhaṅgāyatattvaram /
eteṣveva vinirmuktā divasāṃścaiva prakalpayet

dvādaśaiva muhūrttāni tasmiṃ kāle prayojayet /
śveto maitra evaṃ syāt raktākṣāḥ prakīrtitāḥ

raudro mahendraḥ śuddhaśca abhijiścaiva suśobhanaḥ /
bhramaṇo bhrāmaṇaścaiva kīrtyate ca śubhapradaḥ

saumyo 'tha varadaścaiva kīrtyate ca śubhapradaḥ /
somo 'pi varadaścaiva ityete dvādaśā kṣaṇāḥ

bahudhā lakṣaṇā proktā muhūrtānāṃ tṛṃśatsaṃjñakā /
daśamyā vṛṣṭirevaṃ syāt caturdaśyā rātrāveva ca

aṣṭamī dvādaśī caiva + + + + + varjitāḥ /
tvarādyā gaṇite yukto asite pakṣe tu rātritaḥ

vighnakāraṇameṣāṃ tu vināyakoha caturthitaḥ /
etadgaṇanayoryuktaṃ kālametat prakīrtitam

eṣonmeṣanimeṣaśca acchaṭā tvaritā gatiḥ /
etatkālapramāṇaṃ tu vistaraṃ vakṣyate punaḥ

acchaṭāśatasaṅghātaṃ nāḍikāśca prakīrtitā /
caturnāḍikayo ghaṭītyuktā caturghaṭyā praharaḥ smṛtaḥ

catuḥpraharo divasastu rātryaḥ ebhiḥ prakīrtitāḥ /
ebhiraṣṭaistathāyuktaḥ ahorātraṃ prakalpitam

daśonmeṣanimeṣaṃ tu kṣaṇamātraṃ prakalpitam /
daśatālapramāṇaṃ tu kṣaṇamātraṃ tu vakṣyate

daśa kṣaṇā nimityāhurmuhūrttaṃ patikalpitam /
caturmuhūrttaḥ praharastu mantrajñaiḥ parikalpitaḥ

etatkālapramāṇaṃ tu trisandhye parikalpayet /
homakāle tathā jāpe siddhikāle tu yojayet

svapnakāle tathā jāgraṃ snānapāne 'haniḥ sadā /
ahorātraṃ tu divasaṃ vai saṃjñā eṣā prakīrttitā

divasāni pañcadaśaścaiva pakṣamekaṃ prakīrttitam /
dvipakṣaṃ māsamityāhurgaṇitajñā viśāradā

ṣaḍbhirmāsaistathā candraḥ rāhuṇā grasyate punaḥ /
tato dvādaśame māse varṣaśabdaḥ prakīrtitaḥ

tato dvādaśa varṣāṇi mahāvarṣaṃ taducyate /
viparītā grahanakṣatrā dānavendrāśca prakīrttitā /
tato dvādaśame abde kurvantīha śubhāśubham

ekapakṣe yadā rāhurasurendraḥ pradṛśyate /
samastaṃ vyastavinyastaṃ śaśibhāskaramaṇḍalau /
mahāntaṃ śastrasampātaṃ dṛśyate vasudhātale

evamādyāṃ sadā nityaṃ kālekāle prayojayet /
aneke bahudhā caiva vighnā dṛśyanti dāruṇāḥ

prāpte kāle yugānte vai adhārmiṣṭhe lokabhājane /
samastaṃ candramasaṃ grastaṃ mūlanakṣatramāśritam

rātrau saṅgrahaścaiva astameti sa candramā /
divā vā yadi vā bhānorastameti sa pīḍitaḥ

raviṇe candramasaścaiva arddharātre tu sagrahe /
astamanti yadā bhītā dānavendrasya cchāyayā

hanyate pūrvadeśastho rājā duṣṭo na saṃśayaḥ /
svakaṃ vā mṛtyubhayaṃ tasya parairvā sa vilupyate

mlecchānāmadhipatiścaiva pūrvadeśaṃ vilumpate /
udrā janapadā sarve udrāṇāmadhipatistathā

aśvinyā yadi dṛśyeraṃ rohiṇyāṃ bharaṇīstathā /
kṛttikāso yadā dṛśyau grahau candradivākarau

vividhāḥ śleṣmikā rogā paittikā vātamudbhavā /
vyatimiśrāstathā cānye jāyante sarvadehinām

vividhā rogamutthānā dṛśyate sarvabāliśām /
maghāsu yadi phalgunyo uttarā pūrvamerva tau

hastacitte tathā svātyāṃ viśākhāsu tathaiva ca /
eṣu candro yadā gṛhye bhāskaro vā na saṃśayaḥ

rāhuṇā grasyate pūrvaṃ śaśibhāskarameva tau /
prācyo + + + + + + deśādhipatistathā

vaṅgāṅgamāgadho rājā akṣiśūlena gṛhyate /
putro vā mṛyate teṣāṃ mṛtyurvā patnito bhayam /
arīṇāṃ duṣṭacittānāṃ saṅghāto vā bhavet tadā

mṛgaśirārdrapunarvasvā puṣyāśleṣau tathaiva ca /
eṣu dṛśyati rāhurvai sūryaśaśine tathā

māgadho nṛpatiḥ pīḍyate māgadhā janapadā tadā /
amātyā vyādhibhayaṃ vindyād bandhakleśāṃ sapaurajām

anurādhājyeṣṭhayoḥ sarvaṃ dṛśyeraṃ dānaveśvaraḥ /
sarvān janapadān vyādhiṃ janayet sarvagataṃ tadā

vadhabandhaparikleśāṃ āyāsāṃ vividhāṃstathā /
bandharundha tatasteṣu janamukhyaistu varddhate /
pūrvāṣāḍhe śravaṇe ca uttarāṣāḍhe tathaiva ca

bhānormaṇḍalaṃ vyasto 'sau śaśine raktabhāvatā /
grahasyāgamaṃ nityaṃ durbhikṣaṃ copajāyate

śravaṇadhaniṣṭhanakṣatrapūrvabhadrapadam /
śatabhiṣeṣu yadā candra bhāno vā yadi gṛhyate

kṛṣṇabhāvaṃ samāśritya grahasyāgamanaṃ viduḥ /
mahāntaśokamāyāsaṃ durbhikṣaṃ ca samantataḥ /
sarvāṃ janapadāṃ vidyād rājacauramahad bhayam

revatyāmatha nakṣatre uttarābhadrapadā yadā /
rāhuṇā grasyate pūrvaṃ śaśinau bhāskaramaṇḍalau /
paścād bhāno 'tha vinyastaḥ pakṣenekena dṛśyate

rājyād bhraśyate sarvaḥ māgadho nṛpatiḥ patiḥ /
ete ca kathitā cihnā rāhorāgamanaṃ yadā

diśāsu yāsu gṛhṇāti śaśino bhāskaramaṇḍalam /
teṣu teṣu tadā deśe utpadyante śubhāśubham

ya eva bhūtale kampā kathitā lokacihnitā /
grahoparāge taṃ vindyāt tatra tatra śubhāśubham

dhūmikā vṛṣṭihetuḥ syād divasātye 'tha pañca vai /
tato 'rddhaṃ lokataḥ cintā tīrabhuktisamāśṛtā

naśyante janapadāḥ sarvā vyādhisambhavamālayā /
nṛpatiścāpi naśyeta gaṅgātīra uttare

himavantastathā kukṣau durbhagajvaramāśṛtā /
bhūpālā cāpi vinyastā kohu pālāḥ samantataḥ

gaṅgāyā uttare tīre tīrabhuktipatistadā /
vividhaiḥ śokasantāpaiḥ mṛyate 'sau narādhipaḥ

saputrabhāryayā sārddhaṃ naśyate 'sau narādhipaḥ /
nakṣatreṣu yeṣu kampo vai teṣu dhūmaṃ samādiśet

diśaḥ sarvāsu dhūmāśca ghorā vardalavarjitā /
pañcāhā samatikrāntā bahudevasike sadā

naśyet parasparā martyā gocarā mānuṣodbhavā /
na dṛṣṭistatra pravartante mānuṣāṇāṃ parasparam

vindyānmahad bhayaṃ tatra sarāṣṭraṃ nṛpatiṃ hanet /
yeṣu evaṃ bhavet kampaḥ ulkāpāta samantataḥ

paryeṣāṃ cāpi vinyastaṃ dvitriścaiva dāruṇaḥ /
rātrau indradhanuścaiva śvetapakṣaṃ yadi vāyasam

śuklavarṇo 'tha kṛṣṇo vai kṛṣṇo śuklo 'tha dṛśyate /
viparītā pakṣiṇo varṇā viparītā ṛtunisvanā

viparītāḥ pakṣiṇaḥ santi yatra tatra mahad bhayam /
dvipadāścatuṣpadāścaiva sarve bahupadāpadā

pakṣiṇaḥ tiryak prāṇā viparītāstu mahābhayam /
ūrdhvatuṇḍā tathā śvānā ravante ca muhurmuhuḥ /
divā vā yadi vā rātrau yatra tatra mahābhayam

evaṃprakārā anekāśca bahudhā yatra prakalpitā /
anāvṛṣṭirbhavet tatra rājñāścakraṃ vinaśyati

yathā hi jātakarmākhyātaṃ prāṇināṃ ca śubhāśubham /
tathotpātā tato jātā kurvantīha śubhāśubham

nānyathā dṛśyate kiñcinnimittaṃ pūrvahetunā /
nāhetukaṃ pravartante vighnā utpātasambhavā iti