Maitrayani Samhita · Chapter 4.4

rājasūya-brāhmaṇam
4.4.1 anuvākaḥ

pratīpamanya ūrmir yudhyatyanvīpamanyo mithunatvāya, yattasya gṛhṇāti yaḥ pratīpaṃ yudhyati ojasā vā eṣa vīryeṇa pratīpaṃ yudhyati , ojasā vā etadvīryeṇa rāṣṭra ojo vīryaṃ dadhāti , atha yattasya gṛhṇāti yo'nvīpaṃ īrayati māhiṣaṃ tena tokaṃ prajanayati , atha yan nadīpater apāṃ vā etan mithunaṃ, apāṃ vā etan mithunena rāṣṭre mithunaṃ dadhāti , atha yadaprahāvarīṇāṃ madhyameṣṭheyaṃ tenāvarundhemi , atha yat parivāhiṇīnāṃ pārevasyantyāstena tokaṃ prajanayati , atha yā āpo'ñśerā, ojasā vā etā vīryeṇāpo'ñśerā , ojasā vā etadvīryeṇa rāṣṭra ojo vīryaṃ dadhāti , atha yat kūpyānāṃ ubhayīstenāpo'varundheo, yāśca samudriyā yāścāsamudriyā īśvarā vā etaṃ etā srotasyā āpo'śāntā nirmṛjo , yat sthāvarāṇāṃ gṛhṇāti, śāntyā anirmārgāya, yā ātapati varṣati yāśca paridadṛśe tā āpo brahmavarcasyā, stābhī rāṣṭre brahmavarcasaṃ dadhāti , atha yaddhrādunīnāṃ viśastena vīryamavarunddhe , atha yat puṣpāṇāṃ āraṇyaṃ tena atha yadulbyānāṃ , vajro vai paśavo , vajrā ulbyā , vajreṇa vā etad rāṣṭre vajraṃ dadhāti , atha yat payasaḥ, payasā vā etad rāṣṭre payo dadhāti , atha yad ghṛtasya , etā vā āpo'nādhṛṣyā, stābhī rāṣṭram anādhṛṣyaṃ karoti , atha yanmadho , rapāṃ vā eṣa oṣadhīnāṃ raso , apāṃ vā etadoṣadhīnāṃ rasena rāṣṭre rasaṃ dadhāti, ṣoḍaśa vā ete grahāḥ prājāpatyāḥ, samānītaḥ saptadaśaḥ, prajāpatiḥ saptadaśaḥ, prajāpatimevāpnoti //
4.4.2 anuvākaḥ

devīrāpo madhumatīḥ saṃsṛjyadhvaṃ mahi kṣatraṃ kṣatriyāya vanvānā iti , etā hi kṣatrasya vanrīrā , ranādhṛṣṭāḥ sīdatorjasvatīrmahi varcaḥ kṣatriyāya dadhatīriti , etā hi kṣatrasya dhātrī, ranibhṛṣṭamasīti , anibhṛṣṭam̐ hyeva rāṣṭram aka, stapojā iti , tapojā hi rāṣṭram , somasya dātram iti, somasya hyetad dātram , śukrā vaḥ śukreṇa punāmi, candrā vaścandreṇa punāmīti , āyurvai hiraṇyam , āyuṣyā evainā akar , varco vai hiraṇyam , varcasyā evainā akar , devo vaḥ savitā punātvachidreṇa pavitreṇeti , etadvā achidraṃ pavitraṃ yat sūryasya raśmayo , achidreṇaivaināḥ pavitreṇa punāti, svāhā rājasūyā iti , rājasūyā hyetāḥ sadhamādo dyumnyā ūrjā ekā, iti vyānayati vāruṇyā, vāruṇīr hyāpaḥ, svayaiva devatayā, rudra yatte giriparaṃ nāmeti, rudramevāsmāttena niravadayate, tasmin hutamasi, yameṣṭamasi, svāheti (svāhesi) , mṛtyurvai yamo , mṛtyumevāsmāttena niravadayate, somā indro varuṇo mitro agniste devā dharmadhṛto dharmaṃ dhārayanvye iti , ete vai devā dharmadhṛto yadime prāṇā , yadenaṃ etebhyo'procyābhiṣiñceyuraparodhukā enaṃ syu , ratha yadenaṃ etebhyaḥ procyābhiṣiñcanti tathā hainaṃ anaparodhukā bhavanti, parṇasya vā agre'nte brahma samavadanta, tadvāva suśravā yattadaśṛṇot , parṇamayenābhiṣiñcati, brahmābhiṣiñcati, brahmavarcasenaivainaṃ abhiṣiñcati , atho brahma vai brahmā, brahmaṇaivainaṃ brahmābhiṣiñcati , āśvatthena vaiśyo , viśo vīryamapākrāmat , tadaśvatthaṃ prāviśat , sa tena vīryeṇa bharbharābhavat , tadviśa evaitena vīryamavarundhek , audumbareṇa bhrātṛvyā, ūrg vā udumbarā , ūrjaṃ vā etadannādyaṃ yajamāno bhrātṛvyasya vṛṅkte, yo janyo mitraṃ sa naiyyagrodhena, mitreṇa vai kṣatraṃ vyavatataṃ , avarodhair nyagrodho, mitreṇa vā etat kṣatraṃ vyavatanoti draḍhimne'śithiratvāya //
4.4.3 anuvākaḥ

kṣatrasya yonirasi, kṣatrasyolbamasi, kṣatrasya nābhirasi , iti , indro vai yadajāyata tasya vā eṣa yonirāsīdyattārpyam ulbaṃ pāṇḍaram , nābhiruṣṇīṣaḥ, sūtavaśāyā adhyajāyata, sūnā catuḥpadyūdharāsīt , nīvārāḥ pīyūṣa, stasmān naivāraḥ puroḍāśaḥ, pañcāśatamanyasminnakṣaṇyānakyeyūkapañcāśatamanyasmin , śatāyurvai puruṣaḥ śatavīryā , āyureva vīryamāpnoti , apa upaspṛśati , amṛtaṃ vā āpo , amṛtenaivainaṃ saṃraṃbhayati , āvitto agnirgṛhapatiriti, gārhapatyāyaivainaṃ āvedayati , āvittā indro vṛddhaśravā iti , indriyaṃ vā indra, indriyāyaivainaṃ āvedayati , āvittau mitrāvaruṇau dhṛtavratā iti , ahorātre vai mitrāvaruṇā , ahorātrābhyāṃ evainaṃ āvedayati , āvitte dyāvāpṛthivī ṛtāvṛdhā iti, dyāvāpṛthivībhyāṃ evainaṃ āvedayati , āvittaḥ pūṣā viśvavedā iti, paśavo vai pūṣā, paśubhya evainaṃ āvedayati , āvittā devyaditiriti , ādityā vā imāḥ prajā, stābhya evainaṃ āvedayati , āvitto'yamasā āmuṣyāyaṇo'muṣyāḥ putro'muṣyāṃ viśīti, viśa evainaṃ āvedayati, tasmādvā eṣa viśaḥ priyo , viśe hyenaṃ āvedayati , eṣa te janate rājeti, janatāyā evainaṃ āvedayati, somo'smākaṃ brāhmaṇānāṃ rāje, ti, brahmoddharati, sarvebhya evainaṃ anyebhyo bhūtebhya āvedayati, brahmoddharati, tasmādāhu , rbrahmoddhṛtaṃ iti, brahma hy uddharati , indrasya vajro'si vārtraghna, stvayāyaṃ vṛtraṃ vadhyā, diti dhanuḥ prayacchati, vajro vai dhanuḥ , vajro rājanyaḥ , vajreṇaiva vajraṃ samardhayati, śatrubādhanāḥ sthe, ti bāṇavato , anto vai bāṇavanto , anto rājanyo , antenaivāntaṃ samardhayati, trīn prayacchati, tisro vai śaravyā, divyā pārthivā samudriyā, tā asmād yoyāva, pāta prāñcaṃ , pāta pratyañcaṃ , pāta tiryañcaṃ , pātānvañcaṃ , pātordham , digbhya enaṃ pāteti, digbhya enaṃ pānti, mitro'sītīmamabhimantrayate, mitrasya hyetad rūpaṃ , varuṇo'sī, tīmaṃ , varuṇasya hyetad rūpaṃ , hiraṇyavarṇamuṣaso vyuṣṭā, ityudyatā abhimantrayeto ,
rdhvabāhustiṣṭhantamabhiṣiñcati, bṛhat sāma bhavati, svargaṃ evainaṃ lokamabhisaṃtanoti //
4.4.4 anuvākaḥ

diśa enaṃ vyāsthāpayati, vajreṇa vā etadimā diśo'bhijayati, tasmādvā etasya sarvā diśo'bhijitā yāṃyāmabhiparyāvartate, diśo vai svargo loka , etaddevatyā vā imā diśo , yathādevataṃ vā etadābhyo digyom'dhi svargaṃ lokaṃ eti, somasya tviṣirasi tviṣimat, taveva me tviṣirbhūyā, diti vyāghracarmaṃ viveṣṭayati, some vā ekā tviṣi , rvyāghra ekā, sarpa ekā, tā evāvarundhev, pratyastaṃ namuceḥ śirā, iti sīsaṃ paṇḍagāya pratyasyati, pāpmā vai namuceḥ śiraḥ, pāpmānaṃ vāvāsmā etat pratyasyati svargaṃ lokamabhyārohan , aveṣṭā dandaśūkā, iti lohitāyasaṃ keśavāpāya, dandaśūkān evāsmāttena niravadayate, tasmādvā etasya nābhicāro'sti, yāvanto hi mṛtyavastānasmān niravadayate, mṛtyoḥ pāhī, ti rajataṃ rukmaṃ adhastādupohate, mṛtyorvā etad rūpaṃ yad vyāghro , amṛtaṃ hiraṇyam , amṛtenaiva mṛtyumantardhatte, didivaḥ pāhī, ti haritaṃ rukmaṃ upariṣṭādadhyūhate, divyāyā evainaṃ aśanyā yoyāva , iyaṃ vai rajatā , asau hariṇī , ābhyāmevainaṃ parigṛhya , āyurvai hiraṇyam , āyuṣyā evainaṃ abhyatikṣaranti, varco vai hiraṇyam , varcasyā evainaṃ abhyatikṣaranti, varuṇasya vā abhiṣicyamānasyāpa indriyaṃ vīryaṃ niraghnan , yad rukmamantardadhāti indriyasya vīryasyānirghātāya, śatamāno bhavati śatakṣaraḥ, śatāyurvai puruṣaḥ śatavīryā , āyureva vīryamāpnoti //
4.4.5 anuvākaḥ

athaitāni pārthāni, saṃvatsaro vai pārthāni, saṃvatsaraṃ vā etanmadhyataḥ praviśati, tasmādvā eṣa duḥparāṇodaḥ, saṃvatsaraṃ hi madhyataḥ praviśati, girī vā etau rājasūyasya, bārhaspatyamanyeṣāmuttamaṃ bhavaty aindramanyeṣāṃ prathamaṃ , vīryaṃ vai bṛhaspati , rvīryamindro , vīrya evainaṃ abhisaṃdhatte , ādityanāmāni vā etāni , ādityā vā imāḥ prajā, stābhya eva sūyate, somasya tvā dyumnenāgnestejasendrasyendriyeṇa viśveṣāṃ tvā devānāṃ kratunābhiṣiñcāmīti , etairevainamindriyairetābhirdevatābhirabhiṣiñcati , indrasya yonirasi, janayeti , ato vā adhīndro'jāyata, svādevainaṃ yonerjanayati , ati dyūnpāhītyā, ha svargasya lokasya samaṣṭyai, samāvavṛtrannadharāgudaktā, iti samunmārṣṭi , indriyaṃ vā etadvīryamabhiṣicyamānasya vyavaiti, tadeva samunmārṣṭi, tenainaṃ samardhayati , ainryā triṣṭubhā brahmānveti , aindro vai rājanyastriṣṭupchandāḥ, svenaivainaṃ chandasānveti , atho prajāpatirvai brahmā yajñasya, prajāpateradhīndro'sūyata, prajāpaterevādhi sūyate , indrasya vajro'si vājasaniḥ , tvayāyaṃ vājaṃ se, diti rathaṃ upāvaharati, svayaiva devatayā, mitrāvaruṇayostvā praśāstroḥ praśiṣā yunajmī, ti yunakti, svayaiva devatayā, viṣṇoḥ kramo'si sapatnahe, ti rathamabhyātiṣṭhati , ato vai viṣṇurimāṃllokān udajayat , viṣṇorevojjitim anv imāṃllokān ujjayati, praibhyo lokebhyo bhrātṛvyaṃ nudate, marutāṃ prasave jayeti, māruta eva gaṇo bhūtvojjayati, rājanyaṃ jināti , antamevākramīt , tadasya na kaścanājyeya ucśiṣyate, tasmai tāmiṣumasyati, tadasyāmoghāyāstamabhūt , āptaṃ manaḥ samindriyeṇety uktvā vartate , antameva gatvāvartate , ātmano'hiṃsāyai , eṣa vajro vājasātama, stena nau putro vājaṃ se, diti patyaiva dhanvārtiṃ prayacchati , eṣa vai patnyā yajñasyānvāraṃbhaḥ, saha svarge loke bhavataḥ //
4.4.6 anuvākaḥ

iyadasi , āyurasi , āyurme dhehīti , āyurevāsmin dadhāti, yuṅṅ asi, varco'si, varco me dhehī, ti varca evāsmin dadhāti , ūrgasi , ūrjaṃ mayi dhehīti , iyaṃ vai rajatā , asau hariṇī , ime evālabhya , ūrg vā udumbarā , ūrjaṃ vā etanmadhyata ātmano dhatte, prajānāṃ ca mitro'sī, tīmaṃ upāvaharati, mitrasya hyetad rūpaṃ varuṇo'sī, tīmaṃ , varuṇasya hyetad rūpaṃ , sadasi, samahaṃ viśvairdevai, riti hastā āmikṣāmabhyavaharati, sadvā āmikṣā, sadevābhyavaharati, tatra te hiraṇye dadāti, sā dakṣiṇā, hinasti khalu vā eṣa paśūn pṛthivīmabhyavarohan , namo mātre pṛthivyā iti, vārāhī upānahā abhyavarohati , āraṇyān eva paśūnabhyavarohati, varāhastvevaitaṃ sagdhumarhati, tadvarāha evainaṃ saghnoti, prati tyannāma rājyamadhāyi svāṃ tanvaṃ varuṇo'suṣoditi, varuṇasavo vā eṣa, varuṇāyaivainaṃ prāha, ni trito jarimāṇaṃ na ānaḍ iti, jarimāṇamevāsmin yunakti, syonāsi suṣadeti, syonā hyeṣā suṣadā,
syonāmāsīda, suṣadāmāsīdeti, suṣadaivainaṃ sādayati //
niṣasāda dhṛtavrato varuṇaḥ pastyāsv ā /
sāmrājyāya sukratuḥ //
iti, varuṇasavo vā eṣa, varuṇamevainaṃ akar , agnaye svāhā, somāya svāhā , indrasyaujase svāhā, marutāṃ balāya svāhe, ti rathavimocanīyaṃ juhoti, yajuṣaiva yujyante, yajuṣā vimucyante, haṃsaḥ śuciṣadvasurantarikṣasaditi, rathaṃ vā etat parivadati, saha sārathinā rathavāhane rathaṃ ādadhati, sarvatvāyaiva prasavāya, brahmāṃ३stvaṃ brahmāsīti, kimabhūṃ kimabhū, miti vā etadāha, savitāsi satyasavā iti , idamasīdamasī, ti vāvainaṃ etadāha yadyad bhavati , eṣa vajra, stena me radhye, ti sphyaṃ prayacchati, vajro vai sphyo , vajreṇa vā etad rāṣṭraṃ randhayate, tamavarasparaṃ prayacchati, tenāvarasparaṃ rāṣṭraṃ randhayamāṇa eti, tasmādvā eta etasmā avarasparaṃ raddhā , baliṃ haranti, tena sphyenādhidevanaṃ kurvanti, tatra paṣṭhauhīṃ vidīvyante , āśāṃ vā eṣa upābhiṣiñcate , āśā paṣṭhauhī , āśāmevāsmā aka, stataścatuḥśatamakṣāṇavohyāha // udbhinnaṃ rājñaḥ // iti, catvāro vai puruṣā , brāhmaṇo rājanyo vaiśyaḥ śūdra, steṣāmevainaṃ udbhedayati, tataḥ pañcākṣān prayacchann āha, diśo abhyabhūdayamiti , imā evāsmai pañca diśo'nnādyāya prayacchati, kṣetraṃ dadāti, tena kṣetre dhṛto bhavati, varaṃ vṛṇīte, so'smai kāmaḥ samṛdhyate yatkāmo bhavati, maṅgalyanāmno hvayati, yat pūrvaṃ vyāhārṣaṃ tan nen moghamasaditi , asā amuṣya putro'muṣyāsau putra, iti nāmanī vyatiṣajati svargasya lokasya samaṣṭyai //
4.4.7 anuvākaḥ

samāno vā eṣa yajñakratuḥ saṃvatsaraṃ bhavati, vi vā etad daśapeyaśchidyate yadavabhṛthamavayanti, yadapāṃ naptre svāhorjo naptre svāhāgnaye gṛhapataye svāhe, ti juhvata āyanti yajñasya saṃtatyā avichedāya, yajño vai devebhyastiro'bhavat, taṃ devāḥ saṃsṛpsv anvaicchan , yat sāvitraḥ, savitṝprasūtā evānvaicchan , yat sārasvato , vāg vai sarasvatī, vācyevānvaicchan , yat pauṣṇaḥ, paśavo vai pūṣā, paśuṣvevānvaicchan , yad bārhaspatyo , brahma vai bṛhaspati , rbrahmaṇyevānvaicchan , yadaindra , indriyaṃ vā indra, indriya evānvaicchan, yadvāruṇo , varuṇa evānvaicchan, yat tvāṣṭraḥ, saṃvatsaro vai tvaṣṭā, saṃvatsara evānvaicchan , yadāgneyo , agnirvai sarvā devatā , devatāsv evānvaicchan , yatsaumyaḥ, saumīrvā oṣadhayā , oṣadhīṣvevānvaicchan , yad vaiṣṇavo , viṣṇurvai yajño , yajña evānvaicchan , taṃ viṣṇā avindan daśame, tasmādeṣa daśamo , daśame hyavindan, daśa camasā , daśa camasādhvaryavo , daśa daśa camasānabhitā ā daśamāt puruṣādanvācaṣṭe samṛddhyai, daśasamṛddho hyeṣa yajña, etaṃ vai te tadyajñamanvaicchan , ta ārdhnuvan , tadya etena yajata ṛdhnoti, saptadaśaḥ sarvo bhavati, prajāpatirvai saptadaśaḥ, prajāpatimevāpnoti , utsannayajño vā eṣa, saṃvatsarādvā adhy utsannayajño'varudhyate, saṃvatsarādevainaṃ adhyāptvāvarunddhā , indro vai vṛtramahan , tasyeme rūpāṇy upaitām , citrāṇīyam nakṣatrāṇyasau, nakṣatrāṇāṃ vā avakāśe puṇḍarīkaṃ jāyate, kṣatrasya vā etad rūpaṃ, kṣatrasyaiva rūpaṃ pratimuñcate, dvādaśapuṇḍarīkā bhavanti, dvādaśa māsāḥ saṃvatsaraḥ, saṃvatsaramevāptvāvarundhet //
4.4.8 anuvākaḥ

rukmo hotu , rāgneyo vai hotā, na vā etasmai vyucchati, vyevāsmai vāsayati, srag udgātuḥ, sauryo vā udgātā , atho amuṃ evāsmā ādityamāptvonnayati, prāvepā adhvaryosryamā iva hyadhvaryuḥ // aśvaḥ prastotuḥ, prājāpatyo vā aśvaḥ, prājāpatyaḥ prastotā , atho preva hyeṣa prothati, preva prastotā, dhenuḥ pratihartuḥ, pratīvā hyeṣā harati, pratīva pratihartā, vaśā maitrāvaruṇasya, vaśaṃ mā nayāditi , ṛṣabho brāhmaṇāñśam̐sinaḥ sendriyatvāya, vāsaḥ potuḥ pavitratvāya , anaḍvān neṣṭuragnīdho'nyo , yuktyā eva, sthūri yavācitamachāvākasya, sthūrīriva hyeṣā hotrā svargyā yadachāvākyā , atho nirvaruṇatvāyaiva yavā , na vā asyai tarhi sadasyebhyo dakṣiṇā dīyante, ta evāsyai tenābhīṣṭāḥ prītā bhavanti, dvādaśa paṣṭhauhīgarbhiṇīr brahmaṇo , vāg vai dhenu, rgarbho mantro, vācyevāsya mantraṃ dadhāti , āmantraṇīyo ha bhavati, dhenuṃbhavyā bhavanti, dvādaśa vai payāṃsi, tāni asmin dadhāti, tasmādvā etamāhuḥ, payasvī rājā puṇyā iti, yāvaddhi payastadasmin dhīyate //
4.4.9 anuvākaḥ

śrāyantīyaṃ brahmasāmaṃ bhavati , anuṣṭupsu yajñāyajñiyaṃ prohanti, vāravantīyamagniṣṭomasāmaṃ, indro vai vṛtramahan , sa ojasā vīryeṇa vyārdhyata, sa etat sāmāpaśyat , tenātmānaṃ samaśrayata , ojasā vā eṣa vīryeṇa vyṛdhyate yo rājasūyenābhiṣiñcate, tadetenaivātmānaṃ saṃśrayate, brahma vai yadagre vyabhavad ṛk sāma yaju, stasya vā eṣa raso yadyajñāyajñiyam , yadyajñāyajñiyaṃ gāyate brahmaṇyeva rasaṃ dadhāti, vācā vā eṣa vyṛdhyate yo rājasūyenābhiṣiñcate, vāg anuṣṭub , yadanuṣṭupsu yajñāyajñiyaṃ bhavati vācyevāsya rasaṃ dadhāti , indriyeṇa vā eṣa vīryeṇa vyṛdhyate yo rājasūyenābhiṣiñcate , indriyaṃ vīryaṃ vāravantīyam , yadvāravantīyamagniṣṭomasāmaṃ bhavati indriyasya vīryasyāvarudyai e , aśrayan vāva śrāyantīyena , avārayanta vāravantīyena, tadindriyasyaivaite vīryasya parigṛhītyai, yatra vā enaṃ ado diśo vyāsthāpayati tat svargaṃ lokamabhyārohati, yadimaṃ lokaṃ punar nopāvarohedatijanaṃ vā gachedudvā mādyet , yadetā diśāmaveṣṭaya , imaṃ vā etaṃ lokaṃ punarupāvarohati , annakāmo yajeta , etaddevatyā vā imā diśo , yathādevataṃ vā etadābhyo digyo ṃ'dhyannādyamavarundhed, yadi brāhmaṇo yajeta bārhaspatyaṃ madhye nidhāyāhutimāhutiṃ hutvābhighārayet , yadi vaiśyo vaiśvadevaṃ , yadi rājanya aindram , ekadhaivāsminnannādyaṃ pratiṣṭhāpayati, samāno vā eṣa yajñakratuḥ saṃvatsaraṃ bhavati, vi vā etadyajñaśchidyate yat saṃtiṣṭhate, yadetāḥ prayuja upaiti sāyamanyāḥ prātaranyā, dvau vā ṛtū ahaśca rātriśca, tā eva prayuṅkte, ṣaḍanyāḥ ṣaḍanyāḥ, ṣaḍ vā ṛtavo , ṛtūn eva prayuṅkte, tā ubhayīr dvādaśa, dvādaśa māsāḥ saṃvatsaraḥ, saṃvatsarameva prayuṅkte , anaḍvāhau dakṣiṇā, yuktyā eva, mārutī pṛśniḥ paṣṭhauhī garbhiṇīti, viḍvai maruto , viśo vā enaṃ etad garbhaṃ karoti, tasmādvā eṣa viśaḥ priyaḥ, priyo hi garbha , ādityājā malihā garbhiṇīti , iyaṃ vā aditi , rasyā vā enaṃ etad garbhaṃ karoti, tasmādvā eṣa duḥparāṇodo , asyā hi garbho , athaite satyadūtāḥ , prasavāya sāvitro , devā asurairvijayam upayanto'śvinoḥ pūṣaṇi satyaṃ nyadadhata, vāg vai sarasvatī, vācā satyaṃ prahiṇoti // abhyaṣikṣi rājābhūm // iti, śraddhāsmai suṣuvāṇāya dadhati, saṃvatsaram agnihotraṃ juhoti anusaṃtatyai //
4.4.10 anuvākaḥ

agniṣṭomamagre jyotiṣṭomaṃ āharati, yajñamukhaṃ vā agniṣṭomo , yajñamukhamevālabhya savamākramate , athaiṣa triṣṭoma, stasya trivṛt prātaḥsavanaṃ pañcadaśaṃ mādhyaṃdinaṃ savanaṃ , tejo vai trivṛt, kṣatraṃ pañcadaśa, steja evāsya kṣatre dadhāti, na vā atrāpi saptadaśastāyate, prajāpatirvai saptadaśo , yajñaḥ prajāpati , ryadyajñastāyate tena saptadaśo'nantaritaḥ, pañcadaśaṃ mādhyaṃdinaṃ savanaṃ, ekaviṃśaṃ tṛtīyasavanamiti, viḍ vā ekaviṃśaḥ, kṣatraṃ pañcadaśo , viśi vāvāsyaitat kṣatraṃ pratiṣṭhāpayāmakaḥ, sarve catustriṃśāḥ pavamānā abhiṣecanīyasya, trayastriṃśaddevatā, stā evāsyaitenābhīṣṭāḥ prītā bhavanti , atha ya eṣa catustriṃśaḥ, prajāpatirvai catustriṃśaḥ, prajāpatimevāpnoti, saṃśaro vā eṣa stomānāmayathāpūrvaṃ yadviṣamāḥ stomā yatsamāḥ pavamānāstenaivāsaṃśarastena yathāpūrvaṃ ātmanā vā agniṣṭomena ṛdhnoty ātmanā puṇyo bhavati, prajā vā ukthāni, paśava ukthāni, yadukthyo'nusaṃtatyai, yo vai savādeti nainaṃ sava upanamati, yaḥ sāmabhyā eti pāpīyānt suṣuvāṇo bhavati, yāni devarājānāṃ sāmāni yattebhyo naiti tenaiva savān naiti , etāni vai sāmāni yatpṛṣṭhāni yatpṛṣṭhāni upayanti tenaiva sāmabhyo naiti, yāni devarājānāṃ sāmāni tairasmiṃlloka ṛdhnoti, yāni manuṣyarājānāṃstairamuṣmin , tadubhayorevaitair lokayor ṛdhnotyasmiṃścāmuṣmiṃśca , udvatīṣu sruvate , udvadvā anuṣṭubho rūpaṃ, ānuṣṭubho rājanya, stasmādudvatīṣu sruvate , anuṣṭup prathamā bhavatyanuṣṭub uttamā, vāg vā anuṣṭub , vācā vā etat prayanti vācodyanti, sauryanuṣṭub uttamā bhavati svargasya lokasya samaṣṭyai , ekaviṃśaṃ keśavapanīyasya bahiṣpavamānaṃ ekaviṃśamabhiṣecanīyasyottamaṃ iti, viḍ vā ekaviṃśaḥ, kṣatraṃ saptadaśo , viśo vā etanmadhyataḥ sūyate, tasmādvā eṣa viśaḥ priyo , viśo hi madhyataḥ sūyate yatra vā enaṃ ado diśo vyāsthāpayati tat svargaṃ lokamabhyārohati, yadimaṃ lokaṃ punar nopāvarohedatijanaṃ vā gachedudvā mādyet ,
yadeṣa pratīcīnastoma , imaṃ vā etaṃ lokaṃ punarupāvarohati //
iti khilakāṇḍe caturthaḥ prapāṭhakaḥ