Language

ENहिગુ
Scripture Library

Maitrayani Samhita · Chapter 1.2

1.2.1

adhvaraḥ
1.2.1 anuvākaḥ

1.2.2

āpo devīḥ śundhata mā madhumantaṃ madhumatīrdevayajyāyai //
oṣadhe trāyasvainaṃ svadhite mainaṃ hiṃsīḥ /
yā te śivatamā tanūstayainaṃ upaspṛśa //
svastyuttaraṃ aśīya //
hiraṇyavarṇāḥ śucayaḥ pāvakāḥ pracakramuri hitvāvadyamāpaḥ /
śataṃ pavitrā vitatāni āsu tebhirmā devaḥ savitā punātu //
āpo mā mātaraḥ sūdayantu ghṛtena mā ghṛtapvaḥ punantu /
viśvaṃ hi ripraṃ pravahantu devīrudidābhyaḥ śucirā pūta emi //
viṣṇoḥ śarmāsi śarma me yaccha , ūrje tvā , mahīnāṃ payo'syapāmoṣadhīnāṃ raso ,
varcodhā asi varco me dhehi //
vṛtrasyāsi kanīnikā cakṣuṣo me vayodhāḥ , antarahaṃ tvayā dveṣo antararātīrdadhe mahatā parvatena
cakṣuṣpā asi cakṣurme pāhi //
citpatistvā punātu vācaspatistvā punātu //
devastvā savitā punātvachidreṇa pavitreṇa / vasoḥ sūryasya raśmibhiḥ //
tasya te pavitrapate pavitreṇa yasmai kaṃ pune , taṃ śakeyam //
1.2.2 anuvākaḥ

1.2.3

ākūtyai prayuje agnaye svāhā , medhāyai manase agnaye svāhā , dīkṣāyai tapase agnaye svāhā
sarasvatyai pūṣṇe agnaye svāhā //
āpo devīrbṛhatīrviśvaśaṃbhuvo dyāvāpṛthivī uro antarikṣa /
bṛhaspatirno haviṣā vṛdhātu // svāhā //
viśvo devasya neturmarto vurīta sakhyam /
viśvo rāya iṣudhyati dyumnaṃ vṛṇīta puṣyase // svāhā //
ṛksāmayoḥ śilpe sthaste vāṃ ārabhe , ā modṛcaḥ pātaṃ , viṣṇoḥ śarmāsi, śarma me yaccha namaste astu mā mā hiṃsīḥ //
imāṃ dhiyaṃ śikṣamāṇasya deva kratuṃ dakṣaṃ varuṇa saṃśiśādhi /
yayāti viśvā duritā tarema sutarmāṇaṃ adhi nāvaṃ ruheyam //
sūryāgnī dyāvāpṛthivī uro antarikṣāpaḥ//
oṣadhayā upa mā dīkṣāyāṃ dīkṣāpatayo hvayadhvaṃ , deva savitastvaṃ dīkṣāyā dīkṣāpatirasi , itthaṃ mā santaṃ pāhi ,
ūrgasyaṅgirasyūrṇamradāḥ , ūrjaṃ mayi dhehi , indrasya yonirasi, gopāya mā , namaste astu mā mā hiṃsīḥ //
kṛṣiṃ susasyāmutkṛṣe supippalā oṣadhīskṛdhi /
viṣāṇe viṣyaitaṃ granthiṃ yadasya guḥpitaṃ hṛdi mano yadasya guḥpitaṃ //
bṛhannasi vānaspatyaḥ , sudyumno dyumnaṃ yajamānāya dhehi , nakṣatrāṇāṃ mātīkāśāt pāhi //
ā vo devāsa īmahe vāmaṃ prayatyadhvare /
yadvo devāsa āguri yajñiyāso havāmahe //
svāhā yajñaṃ manasaḥ svāhā divaḥ svāhā pṛthivyāḥ svāhororantarikṣāt , svāhā vātāt parigṛhṇāmi svāhā //
1.2.3 anuvākaḥ

1.2.4

nakṣatrāṇāṃ sakāśān mā yauṣaṃ , vrataṃ carata //
daivīṃ dhiyaṃ manāmahe sumṛḍīkāmabhiṣṭaye /
varcodhāṃ yajñavāhasaṃ sutīrthā no asadvaśe //
ye devā manujātā manoyujaḥ sudakṣā dakṣapitaraste no'vantu te naḥ pāntu , tebhyaḥ svāhā //
śivāḥ pītā bhavata yūyamāpo asmākaṃ yonā udare suśevāḥ /
irāvatīranamīvā anāgasaḥ śivā no bhavata jīvase //
haviṣāṃ mandiṣṭho'gne tvaṃ su jāgṛhi vayaṃ su mandiṣīmahi /
gopāya naḥ svastaye prabudhe naḥ punaskṛdhi //
punarmanaḥ punarāyurnā āgāt punaḥ prāṇaḥ punarākūtamāgāt /
vaiśvānaro'dabdhastanūpā apabādhatāṃ duritāni viśvā //
tvamagne vratapā asi deva ā martyeṣvā /
tvaṃ yajñeṣvīḍyo vrataṃ asmāsu dhāraya //
pūṣā sanīnāṃ , somo rādhasāṃ , mā pṛṇan pūrtyā virādhiṣṭa , mā vayamāyuṣā varcasā ca
rāstveyat somā , ā bhūyo bhara , devaḥ savitā vasorvasudāvā , vāyurgopāstvaṣṭādhipatiḥ , pūṣā pratigrahītā ,
devīrāpo apāṃ napādya ūrmirhaviṣya indriyāvān madintamastaṃ vo mā kramiṣaṃ ,
yāḥ paśūnāṃ ṛṣabhe vācastāḥ sūryo agre śukro agre tāḥ prahiṇomi yathābhāgaṃ vo atra
śivā naḥ punarāyantu vāco , vāyave tvā, varuṇāya tvā, rudrāya tvā, nirṛtyai tvā ,
indrāya tvā , marudbhyastvā //
1.2.4 anuvākaḥ

1.2.5

iyaṃ te śukra tanūridaṃ varcastayā saṃbhava , bhrājaṃ gaccha , jūrasi dhṛtā manasā juṣṭā viṣṇave ,
tasyāste satyasavasaḥ prasave tanvo yantramaśīya svāhā , śukramasi candramasi , amṛtamasi vaiśvadevamasi cidasi manāsi dhīrasi dakṣiṇāsi yajñiyāsi kṣatriyāsi , aditirasyubhayataḥśīrṣṇī
sā naḥ suprācī supratīcī bhava , mitrastvā padi badhnātu pūṣādhvanaḥ pātu , indrāyādhyakṣāya ,
anu tvā mātā manyatām anu pitā , anu bhrātā sagarbhyo , anu sakhā sayūthyaḥ,
sā devi devamachehi , indrāya somaṃ , rudrastvāvartayatu , svasti somasakhā punarehi , vasvyasi rudrāsi , aditirasi , ādityāsi candrāsi rudrāsi , bṛhaspatiṣṭvā sumne ramṇātu , rudro vasubhirācake
pṛthivyāstvā mūrdhannājigharmi yajñiyā iḍāyāspade ghṛtavati svāhā , asme ramasva , asme te rāyastava rāyastava tava rāyo , mā rāyaspoṣeṇa viyauṣmaḥ tvaṣṭrīmantastvā sapema //
1.2.5 anuvākaḥ

1.2.6

sūryasya cakṣurāruhamagnerakṣṇaḥ kanīnikām /
yadetaśebhirīyase bhrājamāno vipaścitā //
api panthāṃ aganmahi svastigāmanehasaṃ /
yena viśvāḥ pari dviṣo vṛṇakti vindate vasu //
asmāko'si
śukraste grahaḥ
svāhā tvā vicidbhyaḥ //
abhi tyaṃ devaṃ savitāramoṇyoḥ kavikratumarcāmi satyasavasaṃ ratnadhāmabhi priyaṃ matim /
ūrdhvā yasyāmatir bhā adidyutatsavīmani hiraṇyapāṇiramimīta sukratuḥ kṛpā svaḥ //
prajābhyastvā prajāstvānuprāṇantu
prajāḥ pāhi
śukraṃ te śukra śukreṇa candraṃ candreṇāmṛtamamṛtena krīṇāmi deva somaḥ
śakma yatte gora .sme te candrāṇi
tapasastanūrasi prajāpatervarṇaḥ
sahasrapoṣaṃ puṣyanti
parameṇa paśunā kriyasvā , sme te bandhuḥ
suvāṅgabhrāḍaṅghāre bambhāre'starahastaḥ kṛśāno ,
ete vaḥ somakrayaṇāstān rakṣadhvaṃ ,
mā vo dabhan , duścakṣā vo māvakṣat //
1.2.6 anuvākaḥ

1.2.7

svajā asi , svabhūrasya, sme karmaṇe jātaḥ , ṛtena tvā gṛhṇāmi , ṛtena naḥ pāhi
mitro nā ehi sumitradhaḥ saha rāyaspoṣeṇa , indrasyorumāviśa dakṣiṇaṃ uśannuśantaṃ syonaḥ syonaṃ //
udāyuṣā svāyuṣodoṣadhīnāṃ rasena /
utparjanyasya dhāmnodasthāmamṛtaṃ anu //
urvantarikṣaṃ vīhi , adityāḥ sadā āsīda //
astabhnād dyāṃ ṛṣabho antarikṣamamimīta varimāṇaṃ pṛthivyāḥ /
āsīdadviśvā bhuvanāni samrāḍ viśvettāni varuṇasya vratāni //
vaneṣu vyantarikṣaṃ tatāna vājamarvatsu payo aghnyāsu /
hṛtsu kratuṃ varuṇaṃ dikṣvagniṃ divi sūryamadadhāt somamadrau //
dhūrasi dhvara dhvarantaṃ yo asmān dhvarāt , yaṃ vayaṃ dhvarāma taṃ dhvara //
vāruṇamasi, varuṇaḥ tvottabhnātu , varuṇasya skambho'si //
pracyavasva bhuvanaspate viśvāni abhi dhāmāni /
mā tvā paripariṇo mā paripanthino mā tvā vṛkā aghāyavo vidan //
śyeno bhūtvā parāpata yajamānasya no gṛhe saṃskṛtaṃ /
devebhyaḥ sutyāyai //
namo mitrasya varuṇasya cakṣase maho devāya tadṛtaṃ saparyata /
dūredṛśe devajātāya ketave divasputrāya sūryāya śam̐sata //
vāruṇamasi varuṇaḥ tvottabhnātu varuṇasya skambhasarjanaṃ asi //
vicṛtto varuṇasya pāśaḥ pratyasto varuṇasya pāśo , namo varuṇasya pāśāya ,
agnestanūrasi viṣṇave tvā
somasya tanūrasi viṣṇave tvā ,
atitherātithyamasi viṣṇave tvā ,
agnaye tvā rāyaspoṣade viṣṇave tvā
śyenāya tvā somabhṛte viṣṇave tvā
vāruṇamasi varuṇo'si dhṛtavrato ,
varuṇasya ṛtasadanaṃ āsīda varuṇāya tvā //
1.2.7 anuvākaḥ

1.2.8

agnerjanitraṃ asi vṛṣaṇau sthā , urvaśyasi , āyurasi, purūravā asi gāyatramasi triṣṭubasi jagadasi //
bhavataṃ naḥ samanasau samokasau sacetasā arepasau //
mā yajñaṃ hiṃsiṣṭaṃ mā yajñapatiṃ jātavedasau , śivau bhavatamadya naḥ //
agnā agniścarati praviṣṭā ṛṣīṇāṃ putro adhirāja eṣaḥ //
tasmai vidhema haviṣā vayaṃ, mā devānāṃ yūyupāma bhāgadheyam //
āpataye tvā gṛhṇāmi, paripataye tvā gṛhṇāmi , tanūnaptre śakmane śakvarāya śakmanā ojiṣṭhāya ,
anādhṛṣṭamasyanādhṛṣyaṃ devānāṃ ojaḥ // abhiśastipā anabhiśastenyam //
anu ma idaṃ vrataṃ vratapatirmanyatām anu dīkṣāṃ dīkṣāpatirañjasā, satyaṃ upāgāṃ ,
suvite mā dhā , agne vratapate yā mama tanūreṣā sā tvayi ,
agne vratapate yā tava tanūriyaṃ sā mayi
saha nau vratapate vratinorvratāni ,
aṃśuraṃśuste deva somāpyāyatām indrāyaikadhanavide , ā tvamindrāya pyāyasva ,
ā tubhyamindraḥ pyāyatām
āpyāyaya sakhīntsanyā medhayā
svasti te deva soma sutyāmaśīya svastyaudṛcaṃ
eṣṭā rāyā eṣṭā vāmāni preṣe bhagāya ṛtaṃ ṛtavādibhyo , namo dive namaḥ pṛthivyai //
yā te agne'yāśayā tanūrvarṣiṣṭhā gahaneṣṭhā /
tveṣaṃ vaco apāvadhīrugraṃ vaco apāvadhīḥ // svāhā //
yā te agne rajāśayā, yā te agne harāśayā, yā te agne rudriyā tanūstayā naḥ pāhi, tasyai te svāhā //
1.2.8 anuvākaḥ

1.2.9

taptāyanī me'si
vittāyanī me'si ,
avatānmā nāthitaṃ
avatādvyathitaṃ
agne aṅgiro yo'syāṃ pṛthivyāmadhyasyāyunā nāmnehi
vasavastvā harantu gāyatreṇa chandasā
vitsva yajñapate ryatte'nādhṛṣṭaṃ dhāmānādhṛṣyaṃ tena tvādadhe ,
agne aṅgiro yo dvitīyasyāṃ pṛthivyāmadhyasyāyunā nāmnehi
rudrāstvā harantu traiṣṭubhena chandasā
vitsva yajñapate ,
ryatte'nādhṛṣṭaṃ dhāmānādhṛṣyaṃ tena tvādadhe ,
agne aṅgiro yastṛtīyasyāṃ pṛthivyāmadhyasyāyunā nāmnehi ,
ādityāstvā harantu jāgatena chandasā
vitsva yajñapate ,
ryatte'nādhṛṣṭaṃ dhāmānādhṛṣyaṃ tena tvādadhe
videragne nabho nāma yatte
siṃhīrasi
mahiṣīrasi
devebhyaḥ śundhasva
devebhyaḥ śumbhasva ,
indraghoṣāstvā purastādvasubhiḥ pāntu
pitarastvā manojavā dakṣiṇataḥ pāntu
rudrāstvā pracetasaḥ paścāt pāntu
viśvakarmā tvādityairuttarāt pātu
siṃhīrasi sapatnasāhī svāhā
siṃhīrasi rāyaspoṣavaniḥ svāhā
siṃhīrasi suprajāvaniḥ svāhā
siṃhīrasyādityavaniḥ sajātavaniḥ svāhā
siṃhīrasi , āvaha devān devāyate yajamānāya svāhā
bhūtebhyastvā , viśvāyurasi , pṛthivīṃ dṛṃha , dhruvakṣitirasi , antarikṣaṃ dṛṃha , acyutakṣidasi, divaṃ dṛṃha , agnerbhasmāsi ,
agneḥ purīṣamasi , agneḥ kulāyamasi //
vibhrāḍ bṛhat pibatu somyaṃ madhvāyurdadhadyajñapatā avihrutaṃ /
vātajūto yo abhirakṣati tmanā prajāḥ piparti bahudhā virājati //
1.2.9 anuvākaḥ

1.2.10

devaśrutau deveṣvāghoṣethāṃ //
yuñjate mana uta yuñjate dhiyo viprā viprasya bṛhato vipaścitaḥ /
vi hotrā dadhe vayunāvidekā inmahī devasya savituḥ pariṣṭutiḥ //
apa janyaṃ bhayaṃ nuda mā cakrā avṛtsata /
gṛhaṃ somasya gacchataṃ gacchadindrasya niṣkṛtaṃ //
idaṃ viṣṇurvicakrame tredhā nidadhe padā /
samūḍhamasya pāṃsure //
irāvatī dhenumatī hi bhūtaṃ sūyavasinī manave yaśasye /
vyaṣkabhnā rodasī viṣṇa ete dādhartha pṛthivīmabhito mayūkhaiḥ //
suvāgāvada deva duryaṃ ariṣyannariṣyataḥ //
ā no vīro jāyatāṃ karmaṇyo'bhiśastipā anabhiśastenyaḥ /
yaṃ bahavo'nujīvānyo bahūnāmasadvaśī //
vaiṣṇavamasi , viṣṇustvottabhnātu //
divo viṣṇa uta vā pṛthivyā urorvā viṣṇo bṛhato antarikṣāt /
hastau pṛṇasva bahubhirvasavyairāt prayaccha dakṣiṇādota savyāt //
viṣṇornu kaṃ vīryāṇi pravocaṃ yaḥ pārthivāni vimame rajāṃsi /
yo askabhāyaduttaraṃ sadhasthaṃ vicakramāṇaḥ tredhorugāyaḥ //
viṣṇoḥ pṛṣṭhamasi , viṣṇo rarāṭamasi , viṣṇoḥ śipre stho , viṣṇoḥ syūrasi , viṣṇordhruvo'si , vaiṣṇavamasi , viṣṇave tvā //
pra tadviṣṇuḥ stavate vīryeṇa mṛgo na bhīmaḥ kucaro giriṣṭhāḥ /
yasyoruṣu triṣu vikramaṇeṣvadhikṣiyanti bhuvanāni viśvā //
1.2.10 anuvākaḥ

1.2.11

devasya tvā savituḥ prasave'śvinorbāhubhyāṃ pūṣṇo hastābhyāṃ ādade , abhrirasi , nārirasi , idamahaṃ rakṣaso grīvā apikṛntāmi ,
idamahaṃ yo me samāno yo'samāno'rātīyati tasya grīvā apikṛntāmi
bṛhannasi bṛhadrāyā , bṛhatīmindrāya vācaṃ vada rakṣohaṇaṃ valagahanaṃ vaiṣṇavīṃ , samrāḍ asi sapatnahā , idamahaṃ tānvalagānudvapāmi yānme samāno yānasamāno nicakhāna ye kulphadaghne
nirasto valagaḥ svarāḍasyabhimātihā , idamahaṃ tānvalagānudvapāmi yānme sajāto yānasajāto nicakhāna ye jānudaghne
nirasto valago , virāḍasi rakṣohā , idamahaṃ tānvalagānudvapāmi yānme sabandhru yānasabandhru nicakhāna ye nābhidaghne
nirasto valagaḥ
satrarāḍasyaśastihā , idamahaṃ tānvalagānudvapāmi yānme bhrātṛvyo yānabhrātṛvyo nicakhāna ye aṃsadaghne
nirasto valagaḥ sarvarāḍasyarātīyato hantā , idamahaṃ tānvalagānudvapāmi yānme sajanyo yānasajanyo nicakhāna ye śīrṣadaghne nirasto valagaḥ //
saṃmṛśa imānāyuṣe varcase ca devānāṃ nidhirasi dveṣoyavanaḥ /
yuyodhyasmaddveṣāṃsi yāni kāni ca cakṛma //
devānāmidaṃ nihitaṃ yadastyathābhāhi pradiśaścatasraḥ /
kṛṇvāno anyaṃ adharāntsapatnān //
1.2.11 anuvākaḥ

1.2.12

pṛthivyai tvā , antarikṣāya tvā , dive tvā , śundhantāṃ lokāḥ pitṛṣadanā , yavo'si yavaya dveṣo asmadya, vayārātim , pitṛṣadanaṃ tvā lokamavastṛṇāmi //
uñśrayasva vanaspate sajūrdevena barhiṣā / nitānastvā māruto nihantu mitrāvaruṇau dhruveṇa dharmaṇā //
brahmavaniṃ tvā kṣatravaniṃ paryūhāmi, brahma dṛṃha, kṣatraṃ dṛṃha rāyaspoṣaṃ dṛṃha , prajāṃ dṛṃha , sajātānasmai yajamānāya dṛṃha //
ghṛtena dyāvāpṛthivī āpṛṇa viśvajanasya chāyāsi //
pari tvā girvaṇo gira imā bhavantu viśvataḥ / vṛddhāyumanu vṛddhayo juṣṭā bhavantu juṣṭayaḥ //
indrāya tvā , indrasya syūrasi , indrasya dhruvo'si , aindramasi , indrāya tvā , rakṣoghno vo valagaghnaḥ prokṣāmi vaiṣṇavān , rakṣohaṇaṃ tvā valagahanaṃ avasiñcāmi vaiṣṇavaṃ , rakṣohaṇaṃ tvā valagahanaṃ avastṛṇāmi vaiṣṇavaṃ , rakṣoghnī vāṃ valagaghnī upadadhāmi vaiṣṇavī , rakṣoghnī vāṃ valagaghnī paryūhāmi vaiṣṇavī , rakṣohaṇaṃ tvā valagahanaṃ āstṛṇāmi vaiṣṇavaṃ //
1.2.12 anuvākaḥ

1.2.13

vibhūrasi pravāhaṇaḥ , vahnirasi havyavāhanaḥ , śvātro'si pracetāstutho'si viśvavedā , avasyurasi duvasvān ,
aṅghārirasi bambhāriru , śigasi kaviḥ , śundhyurasi mārjālīyaḥ , samrāḍ asi kṛśānuḥ , pariṣadyo'syāstavyo ,
nabho'si pratakvā , asaṃmṛṣṭo'si havyasūdanaḥ , ṛtadhāmāsi svarjyotiḥ , samudro'si viśvavyacā ,
ahirasi budhnyaḥ , kavyo'si kavyavāhano , mā mā hiṃsīḥ //
1.2.13 anuvākaḥ

1.2.14

tvaṃ soma tanūkṛdbhyo dveṣobhyo'nyakṛtebhyaḥ / uru yantāsi varūthaṃ // svāhā //
juṣāṇo apturājyasya vetu // svāhā // agne naya supathā rāye asmān viśvāni deva vayunāni vidvān /
yuyodhyasmajjuhurāṇameno bhūyiṣṭhāṃ te namauktiṃ vidhema // uru viṣṇo vikramasvoru kṣayāya naskṛdhi /
ghṛtaṃ ghṛtavane piba prapra yajñapatiṃ tira // svāhā // evā vandasva varuṇaṃ bṛhantaṃ namasyā dhīraṃ amṛtasya gopām /
sa naḥ śarma trivarūthaṃ viyaṃsatpātaṃ no dyāvāpṛthivī upasthe // urvantarikṣaṃ vīhi , adityāḥ sadā āsīda , deva savitareṣa te somastaṃ rakṣasva , mā tvā dabhan , duścakṣāste māvakṣat , etat tvaṃ deva soma devān upāvṛta , idamahaṃ manuṣyāntsaha rāyaspoṣeṇa prajayā copāvarte , namo devebhyaḥ , svadhā pitṝbhyo , nirvaruṇasya pāśādamukṣi svarabhivyakṣaṃ jyotirvaiśvānaram , agne vratapate yā tava tanūrmayyabhūdeṣā sā tvayi , agne vratapate yā mama tanūstvayyabhūdiyaṃ sā mayi , punarnau vratapate vratinorvratāni , yathāyathaṃ nau vratapate vratinorvratāni , vi vratāni sṛjāvahai //
1.2.14 anuvākaḥ

1.2.15

atyanyānagāṃ nānyānupāgāṃ , arvāk tvā parebhyaḥ paro'varebhyo'vidaṃ , taṃ tvā juṣāmahe devayajyāyai juṣṭam̐ viṣṇave
viṣṇave tvā //
uru viṣṇo vikramasvoru kṣayāya naskṛdhi /
ghṛtaṃ ghṛtavane piba prapra yajñapatiṃ tira // svāhā //
oṣadhe trāyasvainaṃ svadhite mainaṃ hiṃsīḥ /
yā te śivatamā tanūstayainaṃ upaspṛśa //
yaṃ tvāmayaṃ svadhitistigmatejāḥ praṇināya mahate saubhagāya /
divamagreṇa mā hiṃsī , rantarikṣaṃ madhyena , pṛthivyā saṃbhava , bhrājaṃ gaccha /
vanaspate śatavaliśo viroha sahasravaliśā vi vayaṃ ruhema //
pṛthivyai tvā , antarikṣāya tvā , dive tvā , śundhantāṃ lokāḥ pitṛṣadanās , yavo'si, yāvaya dveṣo asmadya, vayārātim , pitṛṣadanaṃ tvā lokamavastṛṇāmi //
svāveśo'syagregā netṝṇāṃ , adhi tvā sthāsyati , tasya vitsva //
ghṛtena dyāvāpṛthivī āpṛṇa , devastvā savitā madhvānaktu //
indrasya caṣālaṃ asi , supippalā oṣadhīskṛdhi , divamagreṇottabhānā , ntarikṣaṃ madhyenāpṛṇa , pṛthivīṃ upareṇa dṛṃha //
tā te dhāmāni uṣmasi gamadhyai gāvo yatra bhūriśṛṅgā ayāsaḥ /
atrāha tadurugāyasya viṣṇoḥ paramaṃ padamavabhāti bhūri //
viṣṇoḥ karmāṇi paśyata yato vratāni paspaśe /
indrasya yujyaḥ sakhā //
brahmavaniṃ tvā kṣatravaniṃ paryūhāmi , brahma dṛṃha , kṣatraṃ dṛṃha , rāyaspoṣaṃ dṛṃha , prajāṃ dṛṃha , sajātānasmai yajamānāya dṛṃha //
tadviṣṇoḥ paramaṃ padaṃ śacyā paśyanti sūrayaḥ /
divīva cakṣurātataṃ //
parivīrasi , pari tvā daivīrviśo vyayantām , parīmaṃ yajamānaṃ manuṣyāḥ saha rāyaspoṣeṇa prajayā ca vyayantām ,
divaḥ sānūpeṣa , divaṃ te dhūmo gacchatu , antarikṣaṃ jyotiḥ , pṛthivīṃ bhasma svāhā //
1.2.15 anuvākaḥ

1.2.16

iṣe tvā , upāvīrasi , upo devān daivīrviśaḥ prāgurvahnaya uśijaḥ , bṛhaspate dhārayā vasūni havyā te svadaṃ , deva tvaṣṭarvasu raṇe , revatī ramadhvaṃ , devasya tvā savituḥ prasave'śvinorbāhubhyāṃ pūṣṇo hastābhyāṃ ādade , ṛtasya tvā devahaviḥ pāśena pratimuñcāmi , amuṣmai tvā juṣṭaṃ , dharṣā mānuṣāḥ , adbhyo tvauṣadhībhyo juṣṭaṃ prokṣāmi , anu tvā mātā manyatām anu pitā , anu bhrātā sagarbhyo , anu sakhā sayūthyaḥ , anumānāvaha devān devāyate yajamānāya , apāṃ perurasi svāttaṃ saddhavirāpo devīḥ svadantu , saṃ te vāyurvātena gacchatām , saṃ yajatrairaṅgāni saṃ yajñapatirāśiṣā , ghṛtenāktau paśūṃstrāyethāṃ //
ye badhyamānaṃ anu badhyamānā anvaikṣanta manasā cakṣuṣā ca /
agniṣṭaṃ agre pramumoktu devaḥ prajāpatiḥ prajayā saṃrarāṇaḥ //
revati predhā yajñapatimāviśo,ro antarikṣa sajūrdevena vātena //
tmanāsya haviṣo yaja samasya tanvā bhava /
varṣīyo varṣīyaso yajñaṃ yajñapatau dhāḥ //
svarvidasi , svarvittvā svarihi, svarmahyam , svaḥ paśubhyo , lokavidasi , lokaṃ vittvā lokamihi , lokaṃ mahyam , lokaṃ paśubhyo , nāthavidasi , nāthaṃ vittvā nāthamihi , nāthaṃ mahyam , nāthaṃ paśubhyo , gātuvidasi , gātuṃ vittvā gātumihi , gātuṃ mahyam , gātuṃ paśubhyaḥ //
na vā etan mriyase nota riṣyasi devaṃ ideṣi pathibhiḥ śivebhiḥ /
yatra yanti sukṛto nāpi duṣkṛtastatra tvā devaḥ savitā dadhātu //
śamitāra upetana yajñaṃ devebhiranvitaṃ /
pāśāt paśuṃ pramuñcata bandhādyajñapatiṃ pari //
aditiḥ pāśān pramumoktvetān paśoḥ pāśān paśupateradhi /
yo no dveṣṭyadharaḥ sa padyatāṃ tasmin pāśān pratimuñcāma etān //
1.2.16 anuvākaḥ

1.2.1.2.17

namasta ātāna , anarvāk prehi yajamānāya ghṛtasya kulyāmanu saha rāyaspoṣeṇa , devīrāpaḥ śuddhā yūyaṃ devān yuyudhvaṃ ,
śuddhā vayaṃ supariviṣṭāḥ pariveṣṭāro vo bhūyāsma , vācamasya mā hiṃsīḥ , prāṇamasya mā hiṃsīḥ , cakṣurasya mā hiṃsīḥ ,
śrotraṃ asya mā hiṃsīḥ , yatte krūraṃ yadāsthitaṃ tadetena śundhasva , devebhyaḥ śumbhasva , gātrāṇyasya mā hiṃsīḥ ,
caritrānasya mā hiṃsīḥ , nābhimasya mā hiṃsīḥ , meḍhraṃ asya mā hiṃsīḥ , pāyumasya mā hiṃsīḥ , śamadbhyaḥ //
oṣadhe trāyasvainaṃ svadhite mainaṃ hiṃsīḥ /
yā te śivatamā tanūstayainaṃ upaspṛśa //
pṛthivyai tvā , rakṣasāṃ bhāgo'si , idamahaṃ rakṣo'vabādhe , idamahaṃ rakṣo'dhamaṃ tamo nayāmi , iṣe tvā , ūrje tvā , devebhyaḥ śundhasva devebhyaḥ śumbhasva //
ghṛtena dyāvāpṛthivī prorṇuvātām , amuṣmai tvā juṣṭaṃ , namaḥ sūryasya saṃdṛśe // urvantarikṣaṃ vīhi pratyuṣṭam̐ rakṣaḥ pratyuṣṭārāti , rvāyoḥ stokānāṃ , prayutā dveṣāṃsi , svāhordhvanabhasaṃ mārutaṃ devaṃ gacchataṃ

1.2.18

juṣṭaṃ devebhyo havyaṃ ghṛtāvat , amuṣmai tvā juṣṭaṃ , reḍasi , agniṣṭvā śrīṇātu , āpastvā samariṇvan vātasya tvā dhrājyai pūṣṇo raṃhyā ūṣmaṇo'vyathiṣe'pāmoṣadhīnāṃ raso , ghṛtaṃ ghṛtapāvānaḥ pibata , vasāṃ vasāpāvānaḥ pibata , antarikṣasya havirasi , svāhā tvā vātāya, diśaḥ pradiśa ādiśo vidiśa uddiśo diśa , aindraḥ prāṇo aṅge aṅge nidīdhyat , aindro'pāno aṅge aṅge nibobhuvat , aindro vyāno aṅge aṅge vibobhuvat //
deva tvaṣṭarbhūri te satsametu salakṣma yadviṣurūpaṃ babhūva /
devatrā yantamavase sakhāyo anu tvā mātā pitaro madantu //
1.2.18 anuvākaḥ

samudraṃ gaccha svāhā , antarikṣaṃ gaccha svāhā , devaṃ savitāraṃ gaccha svāhā , ahorātre gaccha svāhā,
mitrāvaruṇau gaccha svāhā , dyāvāpṛthivī gaccha svāhā , chandāṃsi gaccha svāhā , somaṃ gaccha svāhā ,
yajñaṃ gaccha svāhā , divyaṃ nabho gaccha svāhā , agniṃ vaiśvānaraṃ gaccha svāhā , mano hārdiṃ yaccha ,
oṣadhībhyastvā //
dhāmnodhāmno rājannito varuṇa no muñca yadāpo aghnyā varuṇeti śapāmahai /
tato varuṇa no muñca //
uduttamaṃ varuṇa pāśamasmadavādhamaṃ vi madhyamaṃ śrathāya /
athā vayamāditya vrate tavānāgaso aditaye syāma //
sumitrā nā āpā oṣadhayaḥ santu durmitrāstasmai santu /
yo asmān dveṣṭi yaṃ ca vayaṃ dviṣmaḥ //

Original text: kṛṣṇayajurvedaḥ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc