Mahāsubhāṣitasaṃgraha 1-9979 · Verses 9815-9834

kālavyālahataṃ vīkṣya patantaṃ bhānumambarāt /
oṣadhīśaṃ samādāya dhāvatīva pitṛprasūḥ //

kālavicchrotriyo rājā nadī sādhuśca pañcamaḥ /
ete yatra na vidyante tatra vāsaṃ na kārayet //

kālaścālayati prāyaḥ paṇḍitān pāmarānapi /
taṃ cec cikīrṣasi vaśe titikṣaiva mahauṣadham //

kālaścet karuṇāparaḥ kaliyugaṃ yadyadya dharmapriyaṃ nistriṃśo yadi peśalo viṣadharaḥ santoṣadāyī yadi /
agniścedatiśītalaṃ khalajanaḥ sarvopakārī sa ced āyuṣyaṃ yadi vā bhaviṣyati viṣaṃ veśyāpi tad rāgiṇī //

kālasya kāraṇaṃ rājā sadasatkarmaṇastvataḥ /
sukāryodyatadaṇḍābhyāṃ svadharme sthāpayet prajāḥ //

... ... ... ... ... ... /
kālasya sumahadbīryaṃ sarvabhūteṣu lakṣmaṇa //

kālasyaiva vaśo sarvaṃ durgaṃ durgataraṃ ca yat /
kāle kruddhe kathaṃ kālāt trāṇaṃ no'dya bhaviṣyati //
kālāgarūdgārasugandhigandha- dhūpādhivāsāśrayabhūgṛheṣu /
na tatra surmāghasamīraṇebhyaḥ śyāmākucoṣmāśrayiṇaḥ pumāṃsaḥ //

kālāgurupracuracandanacarcitāṅgyaḥ puṣpāvataṃsasurabhīkṛtakeśapāśāḥ /
śrutvā dhvaniṃ jalamucāṃ tvaritaṃ pradoṣe śayyāgṛhaṃ gurugṛhāt praviśanti nāryaḥ //

kālāgurau surabhitātiśaye'pi saṅgād ārabhyate surabhitāparapādape'pi /
pāṭīrapāṭavamidaṃ tava saṅgivātais tādātmyameti kataro na taroḥ samūhaḥ //

kālāgnirudra ādhāre śaktiḥ kuṇḍalinī tathā /
ānandākhyā svadhiṣṭhāne śaktyā kāmākhyayā saha //

kālātikramaṇaṃ kuruṣva taḍitāṃ visphūrjitaistrāsaya sphārairbhīṣaya garjitairatitarāṃ kārṣṇyaṃ mukhe darśaya /
yasyānanyagateḥ payoda manaso jiṃjñāsayā cātaka- syādhehi tvamihākhilaṃ tadapi na tvattaḥ paraṃ yācate //

kālātikramaṇaṃ vṛtter yo na kurvīta bhūpatiḥ /
kadācit taṃ na muñcanti bhartsitā api sevakāḥ //

kālātikramaṇe hyeva bhaktavetanayorbhṛtāḥ /
bhartuḥ kupyanti duṣyanti so'narthaḥ sumahān smṛtaḥ //

kālātipātaḥ kāryāṇāṃ dharmārthaparipīḍanam /
nityābhyantaravartitvāt sādhuprakṛtikopanam //

rahasyabhedas tat pakṣād akāryeṣu pravartanam /
īrṣyāmarṣas tathā krodho nirodhaḥ sāhasāni ca //

ityādi ca strīvyasane yac ca pūrvaṃ prakīrtitam /
tasmāt strīvyasanaṃ rājā rājyakāmaḥ parityajet //

kālāt prarohati viśvaṃ punaḥ kālaḥ pravartate /
sthūlasūkṣmagatiḥ kālo vividhaṃ tasya cocyate //

kālāt pravartate bījaṃ kālād garbhaṃ pramuñcati /
kālo janayate putraṃ punaḥ kālo'pi saṃharet //

kālād prarohate bījaṃ phalaṃ kālāt pravartate /
kālo hi vartayet sṛṣṭiṃ punaḥ kālo hi saṃharet //

kālānapāsya viṣuvāyanasaṃkramādīn astaṃgate himakare ca divākare ca /
amba smareyamapi te caraṇāravindam ānandalakṣaṇamapāstasamastabhedam //