Mahāsubhāṣitasaṃgraha 1-9979 · Verses 9395-9414

kā durdaśā kupitanirdayacitragupta- vitrāsitasya jagato yadi devi na syāḥ /
tvaṃ karmabandhanavimocanadharmarāja- lekhādhikārapariśodhanajātapatrī //

kā dyauḥ, kiṃ balasadma, kā vasumatī, syāt sarvametad yadi pratyakṣaṃ na bhavet kadācidapi kiṃ te sarvasandarśinaḥ /
bhrāmyantaḥ pralapantu nāma viditaṃ maṇḍūka samyak tvayā muktvemaṃ paramaṃ kukūpamitarat kiṃ nāma saṃbhāvyate //

kānane sariduddeśe girīṇāmapi kandare /
paśyantyantakasaṃkāśaṃ tvāmekaṃ ripavaḥ puraḥ //

kā nāma buddhihīnasya vidheravidagdhatā /
kūṣmāṇḍānāṃ na yaścakre tailamūrṇāṃ ca dantinām

kāni sthānāni dagdhānyatiśayagahanāḥ santi ke vā pradeśāḥ kiṃ vā śeṣaṃ vanasya sthitamiti pavanāsaṅgavispaṣṭatejāḥ /
caṇḍajvālāvalīḍhasphuṭitatarulatāgranthimuktāṭṭahāso dāvāgniḥ śuṣkavṛkṣe śikhariṇi gahane'dhiṣṭhitaḥ paśyatīva //

kānīnas tu pitāmahaḥ samabhavat pitrādayo golakās tatputrāśca yudhiṣṭhiraprabhṛtayaḥ kuṇḍā hyamī pāṇḍavāḥ /
pañcānāṃ drupadātmajā sahacarī yuddhe hatā bāndhavā śrīkṛṣṇena kulaṃ kalaṅkanicitaṃ nītaṃ jagadvanditam //

kānīnasya muneḥ svabāndhavavadhūvaidhavyavidhvaṃsino naptāraḥ khalu golakasya tanayāḥ kuṇḍāḥ svayaṃ pāṇḍavāḥ /
te'mī pañca samānayoniratayas teṣāṃ guṇotkīrtanād akṣayyaṃ sukṛtaṃ bhavedavikalaṃ, dharmasya sūkṣmā gatiḥ //
kāntaṃ kandarpapuṣpaṃ stanataṭaśaśinaṃ rāgavṛkṣapravālaṃ śayyāyuddhābhighātaṃ surataratharaṇaśrāntadhuryapratomad /
unmeṣaṃ vimramāṇāṃ karajapadamayaṃ guhyasambhogacihnaṃ rāgākrāntā vahantāṃ jaghananipatitaṃ karkaśāḥ strīkiśoryaḥ //

kāntaṃ khalagirā kāvyaṃ labhate bhūyasīṃ rucam /
spṛṣṭaṃ ca daṃṣṭtrayā hṛdyaṃ yathā hemavibhūṣaṇam //

kāntaṃ nirīkṣya valayāṅkitakaṇṭhadeśaṃ muktāstayā parabhiyā paruṣā na vācaḥ /
dūtīmukhe mṛgadṛśā skhaladambupūrā dūrātparaṃ nidadhire nayanāntapātāḥ //
kāntaṃ rūpaṃ yauvanaṃ cārulīlaṃ dānaṃ dākṣipyaṃ vāk ca sāmopapannā /
yaṃ prāpyaite sadguṇāḥ bhānti sarve loke kāminyaḥ kā na tasya prasādyāḥ //

kāntaṃ vakti kapotikākulatayā nāthāntakālo'dhunā vyādho'dho dhṛtacāpasajjitaśaraḥ śvenaḥ paribhrāmati /
itthaṃ satyahinā sa daṣṭa iṣuṇā śyeno'pi tenāhatas tūrṇaṃ tau tu yamālayaṃ prati gatau daivī vicitrā gatiḥ //

kāntaṃ vicintya sulabhetarasaṃprayogāṃ śrutvā vidarbhapatimānamitaṃ balaiśca /
dhārābhirātapa ivābhihataṃ sarojaṃ duḥkhāyate ca hṛdayaṃ sukhamaśnute ca //

kāntaṃ vinā nadītīraṃ madamālokya kekinī /
atra kriyāpadaṃ guptaṃ yo jānāti sa paṇḍitaḥ //

kāntaṃ vīkṣya vipakṣapakṣmaladṛśaḥ pādāmbujālaktakair āliptānanamānatīkṛtamukhī citrārpitevābhavat /
rūkṣaṃ noktavatī na vā kṛtavatī niḥśvāsakoṣṇe dṛśau prātarmaṅgalamaṅganā karatalādādarśamādarśayat //

kāntaḥ kaṭākṣapātena bhrāmayannayanadvayam /
sugandhimāruto tāta śṛṅgārarasasevitaḥ //

kāntaḥ karaṃ spṛśati jalpati cāṭuvācam ālokate mukhamapākurute dukūlam /
ityeva kevalamanaṅga vilāsabhītā svapne'pi paśyati navoḍhasaroruhākṣī //

kāntaḥ kucādekakareṇa veṇīm eṇīdṛśaḥ karṣati kautukena /
anyāṅganāsaṅgamaśuddhihetoḥ śyāmāṃ bhujaṅgīmiva hemakumbhāt //

kāntaḥ kṛtāntacaritaḥ kuṭilā tadambā vajropamāni vacanāni ca durjanānām /
pratyaṅgamantaratanoḥ praharanti bāṇāḥ prāṇāḥ punaḥ sakhi bahirna khalu prayānti //

kāntaḥ padena hata iti saralāmaparādhya kiṃ prasādayatha /
so'pyevameva sulabhaḥ padaprahāraḥ prasādaḥ kim //

kāntaḥ putri haṭhād gataścaraṇayorna tvaṃ nipatya sthitā baddho mekhalayānayā ratirahaḥ sakhyā na vā phūtkṛtam /
kā lajjā muṣitāsi kiṃ prakaṭitairebhirvilakṣasmitair āḥ pāpe virahānalasya na śikhā jānāsi marmacchidaḥ //

kāntadūtya iva kuṅkumatāmrāḥ sāyamaṇḍalamabhitvarayantyaḥ /
sādaraṃ dadṛśire vanitābhiḥ saudhajālapatitā ravibhāsaḥ //