Mahāsubhāṣitasaṃgraha 1-9979 · Verses 8836-8855

karṇe tat kathayanti dundubhiravai rāṣṭre yadudghoṣitaṃ tannamrāṅgatayā vadanti karuṇaṃ yasmāt trapāvān bhavet /
ślāghante tadudīryate yadariṇāpyugraṃ na marmāntakṛd ye kecin nanu śāṭhyamaugdhyanidhayas te bhūbhṛtāṃ rañjakāḥ //

karṇe tāṭaṅkalakṣmīmurasi makarikāpatramūrau dukūlaṃ savye'rdhe dakṣiṇe ca dvirasanabhasitavyālakṛttīrdadhānaḥ /
kaṇṭhe niḥsīmaśīrṣasrajamatha vidadhadvīkṣitaḥ śailaputryā sabhrūvikṣepamantaḥsmitalalitamukho bhūtabhartāvatād vaḥ //

karṇe tāladalaṃ tanau malayajaṃ karpūravāsoṃ'śuke cūle gumphitaketakīdalabharaḥ kaṇṭhe navaikāvalī /
vāsaḥ śrīvanavāsasīmani vacaśrīḥ satkaveruktayo vaktre nāgarakhaṇḍamastu purataḥ premākulāḥ kuntalāḥ //

karṇena ghātayitvā ghaṭotkacaṃ śakraśaktinirmokṣāt /
jīvitamarakṣi pārthaiḥ svātmānaṃ sarvato rakṣet //

karṇena nirjito'smīti cintāṃ cintāmaṇe tyaja /
jitā devadrumāḥ pañca na duḥkhaṃ pañcabhiḥ saha //

karṇe baddhā ravau śvetaturaṃgaripumūlikā /
sarvajvaraharā śvetamandārasya ca mūlikā //

karṇe yanna kṛtaṃ sakhījanavaco yannādṛtā bandhuvāk yat pāde nipatannapi priyatamaḥ karṇotpalenāhataḥ /
tenendurdahanāyate malayajālepaḥ sphuliṅgāyate rātriḥ kalpaśatāyate bisalatāhāro'pi bhārāyate //

karṇe'vataṃsayitumarpayituṃ śikhāsu māṣṭuṃ ratiśramajalaṃ caṣake nidhātum /
kaṇṭhe guṇaṃ racayituṃ valayān rvidhātuṃ strīṇāṃ mano'tilulubhe śaśinaḥ kareṣu //

karṇottaṃsaḥ śiśuśukavadhūpicchalīlaṃ śirīṣaṃ sāntaḥsūtrāḥ parimalamuco mallikānāṃ ca hārāḥ /
muktāgaurairvalayaracanākandalāgrairbisānāṃ grīṣmārambhe ramayati navaṃ maṇḍanaṃ kāminīnām //

karṇottālitakuntalāntanipatattoyakṣaṇāsaṅginā hāreṇeva vṛtastanī pulakitā śītena sītkāriṇī /
nirdhautāñjanaśoṇakoṇanayanā snānāvasāne'ṅganā prasyandatkabarībharā na kurute kasya spṛhārdraṃ manaḥ //
karṇotpalaṃ kaṭākṣāḥ kāntiste kanakakañcukaviśeṣaḥ /
hasitāni sindhukanye hārāsstanaśailanirjhaṃravihārāḥ //

karṇotpalānnayanamapi gaticyutātte tanmīlane mukhamayaṃ na jahāti bhṛṅgaḥ /
yenaivamadya vinivārayasi pramatte tasmin kare'pi na kimambujasāmyadoṣaḥ //

karṇotpalenāpi mukhaṃ sanāthaṃ labheta netradyutinirjitena /
yadyetadīyena tataḥ kṛtārthā svacakṣuṣī kiṃ kurute kuraṅgī //

karṇotsaṅgavisarpiṇī nayanayoḥ kāntirvataṃsotpalaṃ lākṣāsaṃbhramanirvyapekṣamadharaṃ lāvaṇyamevāñcati /
hāro'syāḥ smitacandrikaiva kucayoraṅgaprabhā kañcukī tanvyāḥ kevalamaṅgabhāramadhunā manye paraṃ bhūṣaṇam //

karṇau tāvat kuvalayadṛśāṃ locanāmbhoruhābhyām abhyākrāntau kanakaruciro bhāladeśo'pi neyaḥ /
ityāśaṅkākulitamanasā vedhasā kajjalaughaiḥ sīmārekhā vyaraci nibiḍabhrūlatākaitavena //

karṇau sapatnyaḥ praviśālayeyur viśālayeyurna kadāpi netre /
vidyā sadabhyāsavaśena labhyā saujanyamabhyāsavaśādalabhyam //
kartavyaṃ jinavandanaṃ vidhiparairharṣollasanmānasaiḥ saccāritravibhūṣitāḥ pratidinaṃ sevyāḥ sadā sādhavaḥ /
śrotavyaṃ ca dine dine jinavaco mithyātvanirnāśanaṃ dānādau vratapālane ca satataṃ kāryā ratiḥ śrāvakaiḥ //

kartavyaṃ tveva karmeti manoreṣa viniścayaḥ /
ekāntena hyanīho'yaṃ parābhavati pūruṣaḥ //

kartavyaṃ na karoti bandhubhirapi snehātmabhirbodhitaḥ kāmitvādavamanyate hitamataṃ dhīro'pyabhīṣṭaṃ naraḥ /
niṣkāmasya na vikriyā tanubhṛto loke kvacid dṛśyate yattasmādidameva mūlamakhilānarthasya nirdhāritam //

kartavyaṃ bhūmipālena śaraṇāgatarakṣaṇam /
kapotarakṣaṇaṃ śyenāt kṛtvā kīrtiṃ śibirgataḥ //

kartavyaṃ vacanaṃ sarvaiḥ samūhahitavādinām /
... ... ... ... ... ... //

kartavyaḥ pratidivasaṃ prasannacittaiḥ svalpo'pi vrataniyamopavāsadharmaḥ /
prāṇeṣu praharati nityameva mṛtyur bhūtānāṃ mahati kṛte'pi hi prayatne //