Mahāsubhāṣitasaṃgraha 1-9979 · Verses 7814-7834

etadarthaṃ hi rājyāni praśāsati nareśvarāḥ /
yadeṣāṃ sarvakṛtyeṣu mano na pratihanyate //

etadarthe kulīnānāṃ nṛpāḥ kurvanti saṃgraham /
ādimadhyāvasāneṣu na te gacchanti vikriyām //

etaducchvasitapītamaindavaṃ soḍhumakṣamamiva prabhārasam /
muktaṣaṭpadavirāvamañjasā bhidyate kumudamā nibandhanāt //

etadeva kulīnatvam etadeva guṇārjanam /
yat sadaiva satāṃ satsu vinayāvanataṃ śiraḥ //

etadeva tu vijñeyaṃ svārthadharmavighātaje /
viṣayadhvaṃsaje śatror viṣayapratipīḍanam //

etadeva paraṃ śauryaṃ yat paraprāṇarakṣaṇam /
nahi prāṇaharaḥ śūraḥ śūraḥ prāṇaprado'rthinām //
etadeva mama puṇyamagaṇyaṃ yat kṛśodari dṛśoratithis tvam /
dūramastu madaghūrṇitatāraṃ śāradendumukhi vīkṣaṇamakṣṇoḥ //

etadeva mahaccitraṃ prāktanasyeha karmaṇaḥ /
yadanātmavatāmāyur yaccānatimatāṃ śriyaḥ //

etadeva hi pāṇḍityam iyameva bahujñatā /
ayameva paro lābho yat svalpād bhūrirakṣaṇam //

etadeva hi pāṇḍityaṃ eṣā caiva kulīnatā /
eṣa eva paro dharma āyādūnataro vyayaḥ //

etadevāyuṣaḥ sāraṃ nisargakṣaṇabhaṅginaḥ /
snigdharmugdhairvidagdhaiśca yadayantritamāsyate //
etadevārthasāmarthyaṃ pratyakṣeṇopalakṣyate /
putradārādisaṃbandhaḥ puṃsāṃ dhananibandhanaḥ //

etadevārthasāmarthyaṃ pratyakṣeṇopalakṣyate /
yat skandhabandhe jīvadbhiḥ śavaḥ śibikayohyate //

etadgandhagajas tṛṣāmbhasi bhṛśaṃ kaṇṭhāntamajjattanuḥ phenaiḥ pāṇḍuritaḥ svadikkarijayakrīḍāyaśaḥspardhibhiḥ /
dantadvandvajalānubimbanacaturdantaḥ karāmbhovami- vyājādabhramuvallabhena virahaṃ nirvāpayatyambudheḥ //

etaddattāsighātasravadasṛgasuhṛdvaṃśasārdrendhanait ad- doruddāmapratāpajvaladanalamiladbhūmadhūmabhramāya /
etaddigjaitrayātrāsamasamarabharaṃ paśyataḥ kasya nāsīd etannāsīravājivrajakhurajarajorājirājisthalīṣu //

etad dadhāti navayauvananartakasya kaśmīrajacchuritatālakayugmalakṣmīm /
madhye samucchvasitavṛtti manāgupānte labdhātmasīma kucakuḍmalayugmamasyāḥ //

etaddantibalairvilokya nikhilāmāliṅgitāṅgīṃ bhuvaṃ saṃgrāmāṅgaṇasīmni jaṅgamagiristomabhramādhāyibhiḥ /
pṛthvīndraḥ pṛthuretadugrasamaraprekṣopanamrāmara- śreṇīmadhyacaraḥ punaḥ kṣitidharakṣepāya dhatte dhiyam //

etad deva yaśaskaraṃ narapateryat taskare nigraho dīrghaṃ jīva yathāparādhamadhuraṃ daṇḍaṃ jagatyāvahan /
yenāyaṃ paripanthipārthivavadhūsindūracauras tvayā baddhaśca pratidaṇḍabhairavakarī kṣiptaśca kārāgṛhe //

etad dhanañjayo vācyo nityodyukto vṛkodaraḥ /
yadarthaṃ kṣatriyā sūte tasya kālo'yamāgataḥ //

etaddhi paramaṃ nāryāḥ kāryaṃ loke sanātanam /
prāṇānapi parityajya yad bhartṛhitamācaret //

etad babhrukacānukārikiraṇaṃ rājadruho'hnaḥ śiraś- chedābhaṃ viyataḥ pratīci nipatatyabdhau ravermaṇḍalam /
eṣāpi dyuramā priyānugamanaṃ proddāmakāṣṭhotthite saṃdhyāgnau vinidhāya tārakamiṣājjātāsthiśeṣasthitiḥ //

etad buddhimaśeṣāṇāṃ sattvamātanya yogavit /
parityajati samprāpya buddhisaukṣmyamanuttamam //