Mahāsubhāṣitasaṃgraha 1-9979 · Verses 7754-7773

grāmyo dhātṛdvijasutaḥ prāptalābhaśca gāyanaḥ /
sadyaḥ sārthapatiḥ prāptaḥ śrīmān daivaparāyaṇaḥ //

gatānugatiko mūrkhaḥ śāstronmādaśca paṇḍitaḥ /
nityakṣībaśca veśyānāṃ jaṅgamāḥ kalpapādapāḥ //

eko viśvasatāṃ harāmyapaghṛṇaḥ prāṇānahaṃ prāṇinām ityevaṃ paricintya mātmamanasi vyādhānutāpaṃ kṛthāḥ /
bhūpānāṃ bhavaneṣu kiṃ ca vimalakṣetreṣu gūḍhāśayāḥ sādhūnāmarayo vasanti kati na tvattulyakakṣā narāḥ //

eko vaiśyaśca dvau śūdrau brāhmaṇāstraya eva ca /
vidyopajīvinaḥ pañca na gaccheyuḥ samaṃ svayam //
eko vaiśyo dvau ca śūdrau kṣatriyāḥ sapta pañca vā /
nava nāryo na gaccheyuḥ na gacched brāhmaṇatrayam //

eko'hamasahāyo'haṃ kṛśo'hamaparicchadaḥ /
svapne'pyevaṃvidhā cintā mṛgendrasya na jāyate //

eko'hamasmīti ca manyase tvaṃ na hṛcchayaṃ vetsi muniṃ purāṇam /
yo veditā karmaṇaḥ pāpakasya yasyāntike tvaṃ vṛjinaṃ karoṣi //

eko'hamasmītyātmānaṃ yat tvaṃ kalyāṇa manyase /
nityaṃ sthitas te hṛdyeṣa puṇyapāpekṣitā muniḥ //

eko haraḥ priyādhara- guṇavedī diviṣado'pare mūḍhāḥ /
viṣamamṛtaṃ vā samamiti yaḥ paśyan garalameva papau //

eko hi kurute pāpaṃ kālapāśavaśaṃ gataḥ /
nīcenātmāpacāreṇa kulaṃ tena vinaśyati //

eko hi khañjanavaro nalinīdalastho dṛṣṭaḥ karoti caturaṅgabalādhipatyam /
kiṃ me kariṣyati bhavadvadanāravinde jānāmi no nayanakhañjanayugmametat //

eko hi doṣo guṇasaṃnipāte nimajjatītyetadayuktamuktam /
rūpādikān sarvaguṇān nihanti kiṃ maurkhyamekaṃ na śarīrabhājām //

eko hi doṣo guṇasaṃnipāte nimajjatīndoḥ kiraṇeṣvivāṅkaḥ /
kenāpi nūnaṃ kavinā ca dṛṣṭaṃ dāridryamekaṃ guṇarāśināśi //

eko hyamātyo medhāvī śūro dānto vicakṣaṇaḥ /
rājānaṃ rājaputraṃ vā prāpayen mahatīṃ śriyam //

eṇaḥ krīḍati śūkaraśca khanati dvīpī ca garvāyate kroṣṭā krandati valgate ca śaśako vegād rururdhāvati /
niḥśaṅkaḥ karipotakastarulatāmunmoṭate līlayā haṃho siṃha vinā tvayādya vipine kīdṛgdaśā vartate //

eṇaśreṇiḥ śaśakanikaraḥ śallakīnāṃ kadambaṃ kolavyūhaḥ spṛśati sukhitāṃ yatra tatrāpi kuñje /
ko nāmāsmin bata hatavane pādapastādṛguccair yasya cchāyāmayamadhivasatyuṣṇarugṇo gajendraḥ //

eṇākṣīspṛhayālutā na kathamapyāste vivekodayān nityaṃ pracyutiśaṅkayā kṣaṇamapi svarge na modāmahe /
apyanyeṣu vināśivastuviṣayābhogeṣu tṛṣṇā na me svarṇadyāḥ puline paraṃ haripadadhyānaṃ samīhāmahe //

eṇādyāḥ paśavaḥ kirātapariṣannaiṣā guṇagrāhiṇī saṃcāro'pi na nāgarasya viṣayocchinnaṃ munīnāṃ manaḥ /
dhūmenaiva sugandhinā pratipadaṃ dikcakramāmodayan āmūlaṃ paridahyate'gurutaruḥ kasmai kimācakṣmahe //

eṇīgaṇeṣu gurugarvanimīlitākṣaḥ kiṃ kṛṣṇasāra khalu khelasi kānane'smin /
sīmāmimāṃ kalaya bhinnakarīndrakumbha- muktāmayīṃ harivihāravasundharāyāḥ //

eṇīdṛśaḥ pāṇipuṭe niruddhā veṇī vireje śayanotthitāyāḥ /
sarojakośādiva niṣpatantī śreṇī ghanībhūya madhuvratānām //

eṇīdṛśaḥ śravaṇasīmni yadānayanti tenaiva tasya mahimā navacampakasya /
tvaṃ tatra no viharase yadi bhṛṅga tena naitasya kiṃcidapi tat tu tavaiva hāniḥ //