Mahāsubhāṣitasaṃgraha 1-9979 · Verses 6467-6486
uttamakule'pi jātaḥ sevāṃ vidadhāti nīcalokasya /
vadati ca vācaṃ nīcām udareśvarapīḍito martyaḥ //
uttamataruṇaprakṛtiḥ pulakādikasūcitānyatanusaktiḥ /
sphuṭasaṃnihitavibhāvo nivāryate kena śṛ gāraḥ //
uttamapadārtharasikāḥ sulabhā loke bhavanti sarve'pi /
dūṣitapadārtharasikas tvamiva matas tvaṃ punaḥ karaṭa //
uttamabhujaṃgasaṃgama- nispandanitambacāpalastasyāḥ /
mandaragiririva vibudhair itastataḥ kṛṣyate kāyaḥ //
uttamarṇadhanadānaśa kayā pāvakotthaśikhayā hṛdisthayā /
deva dagdhavasanā sarasvatī nāsyato bahirupaiti lajjayā //
uttamarṇamukhaṃ paśyann adhamarṇo hriyā naman /
mṛtyujīvitayoryuddhasaṃbhramaṃ parilokate //
uttamavanitaikagatiḥ karīva sarasīpayaḥ sakhīdhairyam /
āskanditoruṇā tvaṃ hastenaiva spṛśan harasi //
uttamaś cintitaṃ kuryāt proktakārī tu madhyamaḥ /
adhamo'śraddhayā kuryād akartoccaritam pituḥ //
uttamastoṣamāyāti tada gaṃ poṣyate yadi /
vṛkṣaḥ prasīdati prāyaḥ pādābhya gena na svayam //
uttamasya kṣaṇaṃ kopo madhyasya praharadvayam /
adhamasya tvahorātraṃ pāpiṣṭho naiva mucyate //
uttamasyāpi varṇasya nīco'pi gṛhamāgataḥ /
pūjanīyo yathāyogyaṃ sarvadevamayo'tithiḥ //
uttamasyāpi varṇasya nīco'pi gṛhamāgataḥ /
bālo vā yadi vā vṛddhaḥ sarvasyābhyāgato guruḥ //
uttamāḥ svaguṇaiḥ khyātā madhyamāśca piturguṇaiḥ /
adhamā mātulasyāpi śvaśurasyādhamādhamāḥ //
uttamāḥ svārjitairdravyaiḥ piturvittena madhyamāḥ /
adhamā mātṛvittena strīvittenādhamādhamāḥ //
uttamā ātmanaḥ khyātāḥ pituḥ khyātāśca madhyamāḥ /
adhamā mātulāt khyātāḥ śvaśurāc cādhamādhamaḥ //
uttamā godbhavāj jyaiṣṭhyād brahmaṇaścaiva dhāraṇāt /
sarvasyaivāsya sargasya dharmato brāhmaṇaḥ prabhuḥ //
uttamādhamamadhyānāṃ śrotavyaṃ vacanaṃ budhaiḥ /
tatra cātmahitaṃ grāhyaṃ vastavākyaṃ yathā nṛpaḥ //
uttamādhamamadhyāni buddhvā kāryāṇi pārthivaḥ /
uttamādhamamadhyeṣu puruṣeṣu niyojayet //
uttamādhamasaṃsaktau jānan sadṛśavṛttitām /
nārīṇāṃ śucibāhyānām a ganākhyāṃ vyadhād vidhiḥ //
uttamānāṃ svabhāvo'yaṃ paraduḥkhāsahiṣṇutā /
svayaṃ duḥkhaṃ ca saṃprāptaṃ manyate'nyasya vāryate //
Original text: Mahāsubhāṣitasaṃgraha 1-9979 · Data entry n.n. · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0