Mahāsubhāṣitasaṃgraha 1-9979 · Verses 4484-4503

ājanmavyavasāyinā kratuśatairārādhya puṣpāyudhaṃ kenākāri purā tanūdari tanutyāgaḥ prayāgabhrame /
yasyārthe sakhi lolanetranalinīnālāyamānaskhalad- baṣpāmbhaḥpatanāntarālavalitagrīvaṃ pathaḥ paśyasi //

ājanmasiddhaṃ kauṭilyaṃ khalasya ca halasya ca /
soḍhuṃ tayormūkhākṣepam alamekaiva sā kṣamā //

ājanmasevitaṃ dānair mānaiśca paripoṣitam /
tīkṣṇavākyānmitramapi tatkālaṃ yāti śatrutām /
vakroktiśalyamuddhartuṃ na śakyaṃ mānasaṃ yataḥ //

ājanmasthitayo mahīruha ime kūle samunmūlitāḥ kallolāḥ kṣaṇabhaṅgurāḥ punaramī nītāḥ parāmunnatim /
antaḥ prastarasaṃgraho bahirapi bhraśyanti gandhadrumā bhrātaḥ śoṇa na so'stiyo na hasati tvatsaṃpadāṃ viplave //

ājanmānugate'pyasmin nāle vimukhamambujam /
prāyeṇa guṇapūrṇeṣu rītirlakṣmīvatāmiyam //

ājanmaiva tamaḥ suhṛtkuṭilatā vaktre girāṃ nirgamo grāmotsādakaraḥ śmaśānaviṭapī prāyeṇa yasyāśrayaḥ /
dhig dhātaḥ sasṛje sa eva malinaḥ krūraḥ kathaṃ kauśikaḥ sṛṣṭo vā kimakalpyatāsya bhavatā kalpāntamāyuḥ sthiram //

ājānulambibāhuḥ kambugrīvo balī caturdaṃṣṭraḥ /
bhāgyanidhiḥ pṛthuvakṣā laghumadhurāśī ca padmākṣaḥ //

ājāvasau coḍanṛpasya senā mahāvanasyāśvamṛgākulasya /
mattebhasāradrumapūrṇitasya dāvānalo'bhūccalamūrticaṇḍaḥ //

ājīvaḥ kapaṭānurāgakalayā doṣo na duḥśīlatā vaidhavyaṃ na ca bādhate sadasatoḥ saṃbhāvanāvyatyayāt /
yatkiṃcitkaraṇe parasvaharaṇa vrīḍā na pīḍākarī no vā rājabhayaṃ ca hī bata sukhaṃ jīvanti vārastriyaḥ //

ā jīvanāstāt praṇayāḥ kopāstatkṣaṇabhaṅgurāḥ /
parityāgāśca niḥsaṅgā bhavanti hi mahātmanām //

ājīvitāntāḥ praṇayāḥ kopāśca kṣaṇabhaṅgurāḥ /
parityāgāśca niḥsaṅgā na bhavanti mahātmanām //

ājīvocchittaye yāsāṃ prītidveṣāvubhau hi tau /
kathaṃ nu khalu tau tāsāṃ syātāmupari kasyacit //

ājīvyaḥ sarvabhūtānāṃ rājā parjanyavad bhavet /
nirājīvyaṃ tyajantyenaṃ śuṣkaṃ sara ivāṇḍajāḥ //

ājīvyaikataraṃ bhāvaṃ yastvanyamupajīvati /
na tasmād vindate kṣemaṃ jārānnāryasatī yathā //

ājau tvadvājirājiprakharakhurataranyāsalīlābhirurvyāṃ dīrṇāyāṃ deva niryannaviralamavanīpāla pātālavahniḥ /
aśnīyād viśvameva pratinṛpativadhūnetradhārāmbudhārā- vārā yadyenamārādarikuladamana drāṅ na nirvāpayeyuḥ //

ājñāṃ manmathacakravartinṛpaterādāya niḥśaṅkadhīr bhrāmyadbhṛṅgamahājanān pikagirā sākūtamākārayan /
kuñjāṭe cyutapatrasaṃstaravati śrīmān vasantābhidho vyāpārī sumanomarandavasubhir vāṇijyamālambate //

ājñākaraśca tāḍana- paribhavasahanaśca satyamahamasyāḥ /
na tu śīlaśītaleyaṃ priyetaradvaktumapi veda //

ājñā kākuryācñā- kṣepo hasitaṃ ca śuṣkaruditaṃ ca /
iti nidhuvanapāṇḍityaṃ dhyāyaṃstasyā na tṛpyāmi //

ājñā kīrtiḥ pālanaṃ brāhmaṇānāṃ dānaṃ bhogo mitrasaṃrakṣaṇaṃ ca /
yeṣāmete ṣaḍguṇā na pravṛttāḥ ko'rthas teṣāṃ pārthivopāśrayeṇa //

ājñā tejaḥ pārthivānāṃ sā ca vāci pratiṣṭhitā /
yatte brūyurasat sadvā sa dharmo vyavahāriṇām //