Mahabharata · Chapter 9.66

vādikānāṃ sakāśāttu śrutvā duryodhanaṃ hatam /
hataśiṣṭāstadā rājankauravāṇāṃ mahārathāḥ //

vinirbhinnāḥ śitairbāṇairṇadātomaraśaktibhiḥ / aśvatthāmā kṛpaścaiva kṛtavarmā ca sātvataḥ /
tvaritā javanairaśvairāyodhanamupāgaman //

tatrāpaśyanmahātmānaṃ dhārtarāṣṭraṃ nipātitam /
prabhagnaṃ vāyuvegena mahāsālaṃ yathā vane //

bhūmau viveṣṭamānaṃ taṃ rudhireṇa samukṣitam /
mahāgarjāmevāraṇye vyādhena vinipātitam //

vivartamānaṃ bahuśo rudhiraughapariplutam /
yadṛcchayā nipatitaṃ candramādityagocarāt //

yugāntamāruteneva śoṣitaṃ makarālayam /
pūrṇacandramiva vyomni tuṣārāvṛtamaṇḍalam //

reṇudhvastaṃ dīrghabhujaṃ mātaṅgamiva vikrame /
vṛtaṃ bhūtagaṇairghoraiḥ kravyādaiśca samantataḥ //

yathā dhanaṃ lipsamānairbhṛtyairnṛpatisattamam / bhrukuṭīkṛtavaktrāntaṃ krodhādudvṛttacakṣuṣam /
sāmarṣaṃ taṃ naravyāghraṃ bhaumaṃ nipatitaṃ tathā //

te taṃ dṛṣṭvā maheṣvāsaṃ bhūtale patitaṃ nṛpam /
mohamabhyāgamansarve kṛpaprabhṛtayo rathāḥ //

avatīrya rathebhyaśca prādravanrājasannidhau /
duryodhanaṃ ca samprāpya sarve bhūmāvupāviśan //

tato drauṇirmahārāja bāṣpapūrṇekṣaṇaḥ śvasan /
uvāca bharataśreṣṭhaṃ sarvalokeśvareśvaram //

na nūnaṃ vidyate puṇyaṃ mānuṣe kiñcideva hi /
yatra tvaṃ puruṣavyāghra śeṣe pāṃsuṣu rūṣitaḥ //

bhūtvā hi nṛpatiḥ pūrvaṃ samājñāpya ca medinīm /
kathameko'dya rājendra tiṣṭhase nirjane vane //

duḥśāsanaṃ na paśyāmi nāpi karṇaṃ mahāratham /
nāpi tānsuhṛdaḥ sarvānkimidaṃ bharatarṣabha //

duḥkhaṃ nūnaṃ kṛtāntasya gatiṃ jñātuṃ kathañcana /
lokanātho bhavānyatra śeṣe pāṃsuṣu rūṣitaḥ //

eṣa mūrdhābhiṣiktānāmagre gatvā parantapaḥ /
satṛṇaṃ grasate pāṃsuṃ paśya kālasya paryayam //

kva te tadamalaṃ chatraṃ vyajanaṃ kva ca pārthiva /
sā ca te mahatī senā kva gatā pārthivottama //

durvijñeyā gatirnūnaṃ kāryāṇāṃ kāraṇāntare /
yo vai lokagururnātho bhavānetāṃ daśāṃ gatāḥ //

adhruvā sarvamartyeṣu dhruvaiva śrīrvicintyate /
bhavato vyasanaṃ dṛṣṭvā śakravispardhino bhṛśam //

tasya tadvacanaṃ śrutvā duḥkhitasya viśeṣataḥ /
uvāca rājanputraste prāptakālamidaṃ vacaḥ //

vimṛjya netre pāṇibhyāṃ śokajaṃ bāṣpamutsṛjan /
kṛpādīnsa tadā vīrānsarvāneva narādhipaḥ //

īdṛśo lokadharmo'yaṃ dhātrā nirdiṣṭa ucyate /
vināśaḥ sarvabhūtānāṃ kālaparyāyakāritaḥ //

so'yaṃ māṃ samanuprāptaḥ pratyakṣo bhavatāṃ hi yaḥ /
pṛthivīṃ pālayitvā'hametāṃ niṣṭhāmupāgataḥ //

diṣṭyā nāhaṃ parāvṛtto yuddhe kasyāñcidāpadi /
diṣṭyā'haṃ nihataḥ pāpaiścalenaiva viśeṣataḥ //

utsāhaśca kṛto nityaṃ mayā diṣṭyā yuyutsatā /
diṣṭyā cāsminhato yuddhe nihatajñātibāndhavaḥ //

diṣṭyā ca vo'haṃ paśyāmi muktānasmājjanakṣayāt /
svastiyuktāṃśca kalyāṇāṃstanme priyamanuttamam //

mā bhavanto'tra tapyantāṃ sauhṛdānnidhanena me /
yadi vedāḥ pramāṇaṃ vo jitā lokā mayā'kṣayāḥ //

jānamānaḥ prabhāvaṃ ca kṛṣṇasyāmitatejasaḥ /
tena na cyāvitaścāhaṃ kṣatradharmātsvanuṣṭhitāt //

sa mayā samanuprāpto nāsmi śocyaḥ kathañcana / kṛtaṃ bhavadbhiḥ sadṛśamanurūpamivātmanaḥ /
yatitaṃ vijaye śaktyā daivaṃ tu duratikramam //

etāvaduktvā vacanaṃ bāṣpavyākulalocanaḥ /
tūṣṇībabhūva rājendra rujā'sau vihvalo bhṛśam //

tathā dṛṣṭvā tu rājānaṃ bāṣpaśokasamanvitam /
drauṇiḥ krodhena jajvāla yathā vahnirjagatkṣaye //

sa ca krodhasamāviṣṭaḥ pāṇau pāṇiṃ nipīḍya ca /
bāṣpavihvalayā vācā rājānamidamabravīt //

pitā me nihataḥ kṣudraiḥ sunṛśaṃsena karmaṇā /
na tathā tena tapyāmi tathā rājaṃstvayā'dya vai //

śṛṇu cedaṃ vaco mahyaṃ satyena vadataḥ prabho /
iṣṭāpūrtena dānena dharmeṇa sukṛtena ca //

adyāhaṃ sarvapāñcālānvāsudevasya paśyataḥ /
adya rātrau mahārāja nihaniṣyāmi pāṇḍavān //

anujñāṃ tu mahārāja bhavānme dātumarhati //

tacchrutvā vacanaṃ drauṇerdhṛtarāṣṭra tavātmajaḥ / manasaḥ prītijananaṃ kṛpaṃ vacanamabravīt /
duryodhana uvāca /
ācārya śīghraṃ kalaśaṃ jalapūrṇaṃ samānaya //

sa tadvacanamājñāya rājño brāhmaṇasattamaḥ /
kalaśaṃ pūrṇamādāya rājño'ntikamupāgamat //

tamabravīnmahārāja putrastava viśāmpate / mamājñayā dvijaśreṣṭha droṇaputro'bhiṣicyatām /
saināpatyena bhadraṃ te mama cedicchasi priyam //

rājño niyogādyodvavyaṃ brāhmaṇena viśeṣataḥ /
vartatā kṣatradharmeṇa hyevaṃ dharmavido viduḥ //

rājñastu vacanaṃ śrutvā kṛpaḥ śāradvatastataḥ /
drauṇiṃ rājño niyogena saināpatye'bhyaṣecayat //

so'bhiṣikto mahārāja pariṣvajya nṛpottamam /
prayayau siṃhanādena diśaḥ sarvā vinādayan //

duryodhano'pi rājendra śoṇitena pariplutaḥ /
tāṃ niśāṃ pratipede'tha sarvabhūtabhayāvahām //

apakramya tu te tūrṇaṃ tasmādāyodhanānnṛpa /
śokasaṃvignamanasaścintāmāpedire bhṛśam //

ataḥ paraṃ sauptikaṃ parva bhaviṣyati / tasyāyamādyaḥ ślokaḥ /
sañjaya uvāca /
tataste sahitāḥ sarve prayātā dakṣiṇāmukhāḥ / upāstamayavelāyāṃ śibirābhyāśamāgatāḥ //