Mahabharata · Chapter 9.57

tato vāgyuddhamabhavattumulaṃ janamejaya /
yatra duḥkhānvito rājā dhṛtarāṣṭro'bravīdidam //

dhigastu khalu mānuṣyaṃ yasya niṣṭheyamīdṛśī /
ekādaśacamūbhartā yatra putro mamānagha //

ājñāpya sarvānnṛpatīnbhuktvā cemāṃ vasundharām /
gadāmādāya caikākī padātiḥ prasthito raṇam //

bhūtvā hi jagato nātho hyanātha iva me sutaḥ /
gadāmudyamya yo yāti kimanyadbhāgadheyataḥ //

aho duḥkhaṃ mahatprāptaṃ putreṇa mama s̤añjaya /
evamuktvā sa duḥkhārto virarāma janādhipaḥ //
sañjaya uvāca /

sa meghaninado harṣānninadanniva govṛṣaḥ /
ājuhāva tadā pārthaṃ yuddhāya yudhi vīryavān //

bhīmamāhvayamāne tu kururāje mahātmani /
prādurāsansughorāṇi rūpāṇi vividhānyuta //

vavurvātāḥ sanirghātāḥ pāṃsuvarṣaṃ papāta ca /
babhūvuśca diśaḥ sarvāstimireṇa samāvṛtāḥ //

mahāsvanāḥ sunirvātāstumulā romaharṣaṇāḥ /
petustatholkāḥ śataśaḥ sphoṭayantyo nabhastalāt //

rāhuścāgrasadādityamaparvaṇi viśāmpate /
cakampe ca mahākampaṃ pṛthivī savanadrumā //

rūkṣāśca vātāḥ pravavurnīcaiḥ śarkarakarṣiṇaḥ /
girīṇāṃ śikharāṇyeva nyapatanta mahītale //

mṛgā bahuvidhākārāḥ sampatanti dīśo daśa /
dīptāḥ śivāścāpyanadanghorarūpāḥ sudāruṇāḥ //

nirghātāśca mahāghorā babhūvū romaharṣaṇāḥ /
dīptāyāṃ diśi rājendra mṛgāścāśubhavādinaḥ //

udapānagatāścāpo vyavardhanta samantataḥ /
aśarīrā mahānādāḥ śrūyante sma bhayānakāḥ //

evamādīni dṛṣṭvā sa nimittāni vṛkodaraḥ /
uvāca bhrātaraṃ jyeṣṭhaṃ dharmarājaṃ yudhiṣṭhiram //

eṣa śakyo mayā jetuṃ mandātmā ca suyodhanaḥ //

adya krodhaṃ vimokṣyāmi nigūḍhaṃ hṛdayeśayam /
suyodhane kauravendre khāṇḍave'gnimivārjunaḥ //

śalyamadyoddhariṣyāmi tava pāṇḍava hṛcchayam /
nihatya gadayā pāpamimaṃ kurukulāntakam //

adya kīrtimayīṃ mālāṃ pratimokṣyāmyahaṃ tvayi /
hatvemaṃ pāpakarmāṇaṃ gadayā raṇamūrdhani //

adyorugadayā rājanbhettā'smi samare'nayā /
nāyaṃ praveṣṭā nagaraṃ punarvāraṇasāhvayam //

sarpotsargasya śayane viṣadānasya bhojane /
pramāṇakoṭyāṃ pātasya dāhasya jatuveśmani //

sabhāyāmavahāsasya sarvasvaharaṇasya ca /
varṣamajñātavāsasya vanavāsasya cānagha //

adyāntameṣāṃ duḥkhānāṃ gantā'haṃ bharatarṣabha /
ekāhnā vinihatyemaṃ bhaviṣyāmyātmano'nṛṇaḥ //

adyāyurdhārtarāṣṭrasya durmaterakṛtātmanaḥ /
samāptaṃ bharataśreṣṭha mātāpitrośca darśanam //

adya saukhyaṃ tu rājendra kururājasya durmateḥ /
samāptaṃ ca mahārāja nārīṇāṃ darśanaṃ punaḥ //

adyāyaṃ kururājasya śantanoḥ kulapāṃsanaḥ /
prāṇāñśriyaṃ ca rājyaṃ ca tyaktvā śeṣyati bhūtale //

rājā ca dhṛtarāṣṭro'dya śrutvā putraṃ nipātitam /
smariṣyatyaśubhaṃ karma yattacchakunibuddhijam //

ityuktvā rājaśārdūla gadāmādāya vīryavān /
abhyatiṣṭhata yuddhāya śakro vṛtramivāhvayan //

tamudyatagadaṃ dṛṣṭvā kailāsamiva śṛṅgiṇam /
bhīmasenaḥ punaḥ kruddho duryodhanamuvāca ha //

rājñaśca dhṛtarāṣṭrasya tathā tvamapi cātmanaḥ /
smara tadduṣkṛtaṃ karma yadvṛttaṃ vāraṇāvate //

draupadī ca parikliṣṭā sabhāmadhye rajasvalā /
dyūte ca vañcito rājā yattvayā saubalena ca //

vane duḥkhaṃ ca yatprāptamasmābhistvatkṛtaṃ mahat / virāṭanagare caiva yonyantaragatairiva /
tatsarvaṃ pātayāmyadya diṣṭyā dṛṣṭo'si durmate //

tvatkṛte'sau hataḥ śete śaratalpe pitāmahaḥ /
gāṅgeyo rathināṃ śreṣṭho rathinā yājñaseninā //

hato droṇaśca karṇaśca tathā śalyaḥ pratāpavān /
vairāgnerādikartāsau śakuniḥ saubalo hataḥ //

prātikāmī tathā pāpo draupadyāḥ kleśakṛddhataḥ /
bhrātaraste hatāḥ sarve śūrā vikrāntayodhinaḥ //

ete cānye ca bahavo nihatāstvatkṛte nṛpāḥ /
tvāmadya nihaniṣyāmi gadayā nātra saṃśayaḥ //

ityevamuccai rājānaṃ bhāṣamāṇaṃ vṛkodaram /
uvāca gatabhī rājanputraste satyavikramaḥ //

kiṃ katthanena bahunā yudhyasveha vṛkodara /
adya te'haṃ vineṣyāmi yuddhaśraddhāṃ kulādhama //

iti duryārdheno'kṣudrastvayā kṣudrabalena vai /
śakyasrāsayituṃ vācā na cānyaḥ prākṛto yathā //

cirakālepsitaṃ diṣṭyā hṛdayasthamidaṃ mama /
tvayā saha gadāyuddhaṃ tridaśairupapāditam //

kiṃ vācā bahunoktena katthitena ca durmate /
vāṇī saṅkocyatāmeṣā karmaṇā mā ciraṃ kṛthāḥ //

tasya tadvacanaṃ śrutvā sarva evābhyapūjayan /
rājānaḥ somakāścaiva ye tatrāsansamāgatāḥ //

tataḥ sampūjitaḥ sarvaiḥ samprahṛṣṭatanūruhaḥ /
bhūyo dhīrāṃ matiṃ cakre yuddhāya kurunandanaḥ //

taṃ mattamiva mātaṅgaṃ talaśabdairnarādhipāḥ /
bhūyaḥ saṃharṣayāñcakrurduryodhanamamarṣaṇam //

taṃ mahātmā mahātmānaṃ gadāmudyamya pāṇḍavaḥ /
abhidudrāva vegena dhārtarāṣṭraṃ vṛkodaraḥ //

bṛṃhanti kuñcarāstatra hayā heṣanti cāsakṛt / śastrāṇi cāpyadīpyanta pāṇḍavānāṃ jayaiṣiṇāṃ //