Mahabharata · Chapter 9.45

sarasvatyāḥ prabhāvo'yamuktaste dvijasattama /
kumārasyābhiṣekaṃ tu brahmannākhyātumarhasi //

yasmindeśe ca kāle ca yathā ca vadatāṃ vara /
yaiścābhiṣikto bhagavānvidhinā yena ca prabhuḥ //

skando yathā ca daityānāmakarotkadanaṃ mahat /
tathā me sarvamācakṣva paraṃ kautūhalaṃ hi me //
vaiśampāyana uvāca /

kuruvaṃśasya sadṛśaṃ kautūhalamidaṃ tava /
harṣamutpādayatveva vaco me janamejaya //

hanta te kathayiṣyāmi śṛṇvānasya narādhipa /
abhiṣekaṃ kumārasya prabhāvaṃ ca mahātmanaḥ //

tejo māheśvaraṃ skannamagnau prapatitaṃ purā /
tatsarvaṃ bhagavānagnirnāśakaddhartumakṣayam //

tena sīdati tejasvī dīptimānhavyavāhanaḥ /
na caivaṃ dhārayāmāsa brahmaṇe uktavānprabhuḥ //

sa gaṅgāmupasagamya niyogādbrahmaṇaḥ prabhuḥ /
garbhamāhitavāndivyaṃ bhāskaropamatejasam //

atha gaṅgāpi taṃ garbhamasahantī vidhāraṇe utsasarja girau ramye himavatyamarārcite //

sa tatra vavṛdhe lokānāvṛtya jvalanātmajaḥ /
dadṛśurjvalanākāraṃ taṃ garbhamatha kṛttikāḥ //

śarastambe mahātmānamanalātmajamīśvaram /
mamāyamiti tāḥ sarvāḥ putrārthinyo'bhicukruśuḥ //

tāsāṃ viditvā bhāvaṃ taṃ mātṝṇāṃ bhagavānprabhuḥ /
prasnutānāṃ payaḥ ṣaḍbhirvadanairapibattadā //

taṃ prabhāvaṃ samālakṣya tasya bālasya kṛttikāḥ /
paraṃ vismayamāpannā devyo divyavapurdharāḥ //

yatrotsṛṣṭaśca garbhaḥ sa gaṅgayā nirimūrdhani /
sa śailaḥ kāñcanaḥ sarvaḥ sambabhau meruvattadā //

vardhatā caiva garbheṇa pṛthivī tena rañjitā /
ataśca sarve saṃvṛttā girayaḥ kāñcanātmakāḥ //

kumāraḥ sumahāvīryaḥ kārtikeya iti smṛtaḥ /
gāṅgeyaḥ pūrvamabhavanmahākāyo balānvitaḥ //

śamena tapasā caiva vīryeṇa ca samanvitaḥ / vavṛdhe'tīva rājendra candravatpriyadarśanaḥ /

sa tasminkāñcane divye śarastambe śriyā vṛtaḥ /
stayamānaḥ sadā śete gandharvairmunibhistathā //

tathainamanvanṛtyanta devakanyāḥ sahasraśaḥ /
divyavāditranṛtyajñāḥ stuvantyaścārudarśanāḥ //

anvayuścāgnayaḥ sarve gaṅgā ca saritāṃ varā / dadhāra pṛthivī cainaṃ bibhratī rūpamuttamam /

jātakarmādikāstasya kriyāścakre bṛhaspatiḥ /
vedaścainaṃ caturmūrtirapatasthe kṛtāñjaliḥ //

dhanurvedaścatuṣpādaḥ sāstragrāmaḥ sasaṅgrahaḥ /
tatrainaṃ samupātiṣṭhatsākṣādvāṇī ca kevalā //

sa dadarśa mahātmānaṃ devadevamumāpatiḥ /
śailaputryā samāgamyabhūtasaṅghaśatairvṛtaḥ //

nikāyā bhūtasaṅghānāṃ paramādbhutadarśanāḥ /
vikṛtā vikṛtākārā vikṛtābharaṇadhvajāḥ //

vyāghrasiṃharkṣavadanā biḍālamakarānanāḥ /
vṛṣadaṃśamukhāścānye gajoṣṭravadanāstathā //

ulūkavadanāḥ kecidgṛdhragomāyudarśanāḥ /
krauñcapārāvatanibhairvadanai rāṅkavairapi //

śvāvicchalyakagodhānāmajaiḍakagavāṃ tathā /
sadṛśāni vapūṃṣyanye tatratatra vyadhārayan //

kecicchelāmbudaprakhyāścakrālātagadāyudhāḥ /
kecidañjanapuñjābhāḥ kecicchvetācalaprabhāḥ //

saptamātṛgaṇāścaiva samājagmurviśāmpate /
sādhyā viśve'tha maruto vasavaḥ pitarastathā //

rudrādityāstathā siddhā bhujagā dānavāḥ khagāḥ /
brahmā svayambhūrbhagavānsaputraḥ sahaviṣṇunā //

śakrastathā'bhyayāddraṣṭuṃ kumāramamitaprabham /
nāradapramukhāścāpi devagandharvasattamāḥ //

devarṣayaśca siddhāśca bṛhaspatipurogamāḥ / pitaro jagataḥ śreṣṭhā devānāmapi devatāḥ /
te'pi tatra samājagmuryāmā dhāmāśca sarvaśaḥ //

sa tu bālo'pi balavānmahāyogabalānvitaḥ /
abhyājagāma deveśaṃ śūlahastaṃ pinākinam //

tamāvrajantamālakṣya śivasyāsīnmanogatam /
yugapacchailaputryāśca gaṅgāyāḥ pāvakasya ca //

kaṃ nu pūrvamayaṃ bālo gauravādabhyupaiṣyati /
api māmiti sarveṣāṃ teṣāmāsīnmanogatam //

teṣāmetamabhiprāyaṃ caturṇāmupalakṣya saḥ /
yugapadyogamāsthāya sasarja vividhāstanūḥ //

tato'bhavaccaturmūrtiḥ kṣaṇena bhagavānprabhuḥ /
tasya śākho viśākhaśca naigameyaśca pṛṣṭhataḥ //

evaṃ sa kṛtvā hyātmānaṃ caturdhā bhagavānprabhuḥ /
yato rudrastataḥ skando jagāmādbhutadarśanaḥ //

viśākhastu yayau devīṃ tato girivarātmajām /
śākho yayau sa bhagavāndivyamūrtirvibhāvasum //

naigameyo'gamadgaṅgāṃ kumāraḥ pāvakaprabhaḥ //

sarve bhāsuradehāste catvāraḥ samarūpiṇaḥ /
tānsamabhyayuravyagrāstadadbhutamivābhavat //

hāhākāro mahānāsīddevadānavarakṣasām /
taddṛṣṭvā mahadāścaryamadbhutaṃ romaharṣaṇam //

tato rudraśca devī ca pāvakaśca pitāmaham /
gaṅgayā sahitāḥ sarve praṇipeturjagatpatim //

praṇipatya tataste tu vidhivadrājapuṅgava /
idamūcurvaco rājankārtikeyapriyepsayā //

asya bālasya bhagavannādhipatya yathepsitam /
asmatpriyārthaṃ deveśa sadṛśaṃ dātumarhasi //

tataḥ sa bhagavāndhīmānsarvalokapitāmahaḥ /
manasā cintayāmāsa kimayaṃ labhatāmiti //

aiśvaryāṇi ca sarvāṇi devagandharvarakṣasām /
bhūtayakṣavihaṅgānāṃ pannagānāṃ ca sarvaśaḥ //

sarvamevādideśāsau kauraveya mahātmanaḥ /
samarthaṃ ca tamaiśvarye mahāmatiramanyata //

tato muhūrtaṃ sa dhyātvā devānāṃ sreyasi sthitaḥ /
saināpatyaṃ dadau tasmai sarva bhūteṣu bhārata //

sarvadevanikāyānāṃ ye rājānaḥ pariśrutāḥ /
tānsarvānvyādideśāsmai sarvabhūtapitāmahaḥ //

tataḥ kumāramādāya devā brahmapurogamāḥ /
abhiṣekārthamājagmuḥ śailendraṃ sahitāstataḥ //

puṇyāṃ haimavatīṃ devīṃ saricchreṣṭhāṃ sarasvatīm /
samantapañcake yā vai triṣu lokeṣu viśrutā //

tatra tīre sarasvatyāḥ puṇye sarvaguṇānvite /
niṣedurdevagandharvāḥ sarve sampūrṇamānasāḥ //