Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mahabharata · Chapter 9.44

9.44.1

sa śaptā tena kruddhena viśvāmitreṇa dhīmatā /
tasmiṃstīrthavare śubhraṃ śoṇitaṃ samupāvahat //

9.44.2

athājagmustato rājanrākṣasāstatra bhārata /
tatra te śoṇitaṃ sarve pibantaḥ sukhamāsate //

9.44.3

tṛptāśca subhṛśaṃ tena sukhitā vigatajvarāḥ /
nṛtyantaśca hasantaśca yathā svargajitastathā //

9.44.4

kasyacittvatha kālasya ṛṣayaḥ sutapodhanāḥ /
tīrthayātrāṃ samājagmuḥ sarasvatyāṃ mahīpate //

9.44.5

teṣu sarveṣu tīrtheṣu svāplutya munipuṅgavāḥ /
prāpya prītiṃ parāṃ cāpi tapolupdhā viśāradāḥ //

9.44.6

prayayurhi tato rājanyena tīrthamasṛgvaham /
athāgamya mahābhāgāstattīrthaṃ dāruṇaṃ tadā //

9.44.7

dṛṣṭvā toyaṃ sarasvatyāḥ śoṇitena pariplutam /
pīyamānaṃ ca rakṣobhirbahubhirnṛpasattama //

9.44.8

tāndṛṣṭvā rākṣasānrājanmunayaḥ saṃśitavratāḥ /
paritrāṇe sarasvatyāḥ paraṃ yatnaṃ pracakrire //

9.44.9

te tu sarve mahābhāgāḥ samāgamya mahāvratāḥ /
āhūya saritāṃ śreṣṭhāmidaṃ vacanamabruvan //

9.44.10

kāraṇaṃ brūhi kalyāṇi kimarthaṃ te hṛdo hyayam /
evamagrāhyatāṃ yātaḥ śrutvā'dhyāsyāmahe vayam //

9.44.11

tataḥ sā sarvamācaṣṭa yathāvṛttaṃ pravepatī /
duḥkhitāmatha tāṃ dṛṣṭvā ūcuste vai tapodhanāḥ //

9.44.12

kāraṇaṃ śrutamasmābhiḥ śāpaścaiva śruto'naghe /
kariṣyanti tu yatprāptaṃ sarva eva tapodhanāḥ //

9.44.13

evamuktvā saricchreṣṭhāmūcuste'tha parasparam /
vimocayāmahe sarve śāpādetāṃ sarasvatīm //

9.44.14

te sarve brāhmaṇā rājaṃstapobhirniyamaistathā /
upavāsaiśca vividhairyamaiḥ kaṣṭavrataistathā //

9.44.15

ārādhya paśubhartāraṃ mahādevaṃ jagatpatim /
mokṣayāmāsustāṃ devīṃ saricchreṣṭhāṃ sarasvatīm //

9.44.16

teṣāṃ tu sā prabhāveṇa prakṛtisthā sarasvatī / prasannasalilā jajñe yathā pūrvaṃ tathaiva hi /
nirmuktā ca saricchreṣṭhā vibabhau sā yathā purā //

9.44.17

dṛṣṭvā toyaṃ sarasvatyā munibhistaistathā kṛtam /
tāneva śaraṇaṃ jagmū rākṣasāḥ kṣudhitāstathā //

9.44.18

kṛtvāñjaliṃ tato rājanrākṣasāḥ kṣudhayā'rditāḥ /
ūcustānvai munīnsarvānkṛpāyuktānpunaḥpunaḥ //

9.44.19

vayaṃ ca kṣudhitāścaiva dharmāddhīnāśca śāśvatāt /
na ca naḥ kāmakāro'yaṃ yadvayaṃ pāpakāriṇā //

9.44.20

yuṣmākaṃ cāprasādena duṣkṛtena ca karmaṇā / pakṣo'yaṃ vardhate'smākaṃ yataḥ smo brahmarākṣasāḥ /
yoṣitāṃ caiva pāpena yonidoṣakṛtena ca //

9.44.21

evaṃ hi vaiśyaśūdrāṇāṃ kṣatriyāṇāṃ tathaiva ca /
ye brāhmaṇānpradviṣanti te bhavantīha rākṣasāḥ //

9.44.22

śaktimanto'pi ye kecidāśritānāṃ ca rakṣaṇam /
na kurvanti manuṣyāste sambhavantīha rākṣasāḥ //

9.44.23

ācāryamṛtvijaṃ caiva guruṃ vṛdvajanaṃ tathā /
praṇino ye'vamanyante te bhavantīha rākṣasāḥ //

9.44.24

tatkurudhvamihāsmākaṃ tāraṇaṃ dvijasattamāḥ /
śaktā bhavantaḥ sarveṣāṃ lokānāmapi tāraṇe //

9.44.25

teṣāṃ tu vacanaṃ śrutvā tuṣṭuvustāṃ mahānadīm /
mokṣārthaṃ rakṣasāṃ teṣāmūcuḥ prayatamānasāḥ //
ṛṣaya ūcuḥ /

9.44.26

kṣutaṃ kīṭāvapannaṃ ca yaccocchiṣṭācitaṃ bhavet /
sakeśamavadhūtaṃ ca ruditopahataṃ ca yat //

9.44.27

śvabhiḥ saṃsṛṣṭamannaṃ ca bhāgo'sau rakṣasāmiha / tasmājjñātvā sadā vidvānetānyatnādvivarjayet /
rākṣasānnamasau bhuṅkte yo bhuṅkte hyannamīdṛśam //

9.44.28

śodhayitvā tatastīrthamṛṣayaste tapodhanāḥ /
mokṣārthaṃ rākṣasānāṃ ca nadīṃ tāṃ pratyacodayan //

9.44.29

maharṣīṇāṃ mataṃ jñātvā tataḥ sā saritāṃ varā /
aruṇāmānayāmāsa svāṃ tanuṃ puruṣarṣabha //

9.44.30

tasyānterākṣasāḥ snātvā tanūstyaktvā divaṃ gatāḥ /
aruṇāyāṃ mahārāja brahmavadhyāpahā hi sā //

9.44.31

etamarthamabhijñāya devarājaḥ śatakratuḥ /
tasmiṃstīrthe vare snātvā vimuktaḥ pāpmanā kila //
janamejaya uvāca /

9.44.32

kimarthaṃ bhagavāñśakro brahmavadhyāmavāptavān /
kathamasmiṃśca tīrthe vai āplutyākalmaṣo'bhavat //
vaiśampāyana uvāca /

9.44.33

śṛṇuṣvaitadupākhyānaṃ yathāvṛttaṃ janeśvara /
yathā bibheda samayaṃ namucervāsavaḥ purā //

9.44.34

jamucirvāsavādbhītaḥ sūryaraśmiṃ samāviśat /
tenendraḥ sakhyamakarotsamayaṃ cedamabravīt //

9.44.35

na cārdreṇa na śuṣkeṇa na rātrau nāpi cāhani /
vadhiṣyāmyasuraśreṣṭha sakhe satyena te śape //

9.44.36

evaṃ sa kṛtvā samayaṃ dṛṣṭvā nīhāsmīśvaraḥ /
cicchedāsya śiro rājannapāṃ phenena vāsavaḥ //

9.44.37

tacchiro namuceśchinnaṃ pṛṣṭhataḥ śakramanviyāt /
bhobho mitraha pāpeti bruvāṇaṃ śakramantikāt //

9.44.38

evaṃ sa śirasā tena codyamānaḥ punaḥ punaḥ /
pitāmahāya santapta etamarthaṃ nyavedayat //

9.44.39

tamabravīllokagururaruṇāyāṃ yathāvidhi /
iṣṭvopaspṛśa devendra tīrthe pāpabhayāpahe //

9.44.40

[eṣā puṇyajalā śakra kṛtā munibhireva tu /
nigūḍhamasyāgamanamihāsītpūrvameva tu //

9.44.41

tato'bhyetyāruṇāṃ devīṃ plāvayāmāsa vāriṇā /
sarasvatyāruṇāyāśca puṇyo'yaṃ saṅgamo mahān //

9.44.42

iha tvaṃ yaja devendra dada dānānyanekaśaḥ / atrāplutya sughorāttvaṃ pātakādvipramokṣyase // ]

9.44.43

ityuktaḥ sa sarasvatyāḥ kuñje vai janamejaya /
iṣṭvā yathāvadbalabhidaruṇāyāmupāspṛśat //

9.44.44

sa muktaḥ pāpmanā tena brahmavadhyākṛtena ca /
jagāma saṃhṛṣṭamanāstridivaṃ tridaśeśvaraḥ //

9.44.45

śirastaccāpi namucestatraivāplutya bhārata /
lokānkāmadudhātprāptamakṣayānrājasattama //
vaiśapāyana uvāca /

9.44.46

tatrāpyupaspṛśya balo mahātmā dattvā ca dānāni pṛthagvidhāni /
avāpya dharmaṃ paramāryakarmā jagāma somasya mahatsutīrtham //

9.44.47

yatrāyajadrājasūyena somaḥ sākṣātpurā vidhivatpārthivendra /
atrirdhīmānbrahmaputro babhūva hotā yasminkratumukhye mahātmā //

9.44.48

yasyānte'bhūtsumahaddānavānāṃ daiteyānāṃ rākṣasānāṃ ca devaiḥ /
saṅgrāmo vai tārakākhyaḥ sutīvro yatra skandastārakākhyaṃ jaghāna //

9.44.49

saināpatyaṃ labdhavāndaivatānāṃ mahāseno yatra daityāntakartā /
sākṣāccaivaṃ nyavasatkārtikeyaḥ sadā kumāro yatra sa plukṣarājaḥ //

Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0

Esc