Mahabharata · Chapter 9.10

tasminvilulite sainye vadhyamāne parasparam /
dravamāṇeṣu yodheṣu vidravatsu ca dantiṣu //

kūjatāṃ stanatāṃ caiva padātīnāṃ mahāhave /
nihateṣu mahārāja hayeṣu bahudhā tadā //

prakṣaye dāruṇe ghore saṃhāre sarvadehinām /
nānāśastrasamāvāpe vyatiṣaktarathadvipe //

harṣaṇe yuddhaśauṇḍānāṃ bhīrūṇāṃ bhayavardhane /
gāhamāneṣu yodheṣu parasparavadhaiṣiṣu //

prāṇādāne mahāghore vartamāne durodare /
saṅgrāme ghorarūpe tu yamarāṣṭravivardhane //

pāṇḍavāstāvakaṃ sainyaṃ vyadhamanniśitaiḥ śaraiḥ /
tathaiva tāvakā yodhā jaghnuḥ pāṇḍavasainikān //

tasmiṃstathā vartamāne yuddhe bhīrubhayāvahe /
pūrvāhṇe cāpi samprāpte bhāskarodayanaṃ prati //

labdhalakṣāḥ pare rājanrakṣitāstu mahātmanā /
ayodhayaṃstava balaṃ mṛtyuṃ kṛtvā nivartanam //

balibhiḥ pāṇḍavairdṛptairlaibdhalakṣaiḥ prahāribhiḥ /
kauravyasīdatpṛtanā mṛgīvāgnibayākulā //

tāṃ dṛṣṭvā sīdatīṃ senāṃ paṅke gāmiva durbalām /
ujjihīrṣustadā śalyaḥ prāyātpāṇḍusutānprati //

madrarājaḥ susaṅkruddho gṛhītvā dhanuruttamam /
abhyadravata saṅgrāme pāṇḍavānātatāyinaḥ //

pāṇḍavā api bhūpāla samare jitakāśinaḥ /
madrarājaṃ samāsādya bibhidurniśitaiḥ śaraiḥ //

tataḥ śaraśataistīkṣṇairmadrarājo mahārathaḥ /
ardayāmāsa tāṃ senāṃ dharmarājasya paśyataḥ //

prādurāsannimittāni nānārūpāṇyanekaśaḥ /
cacāla śabdaṃ kurvāṇā mahī cāpi saparvatā //

[sadaṇḍaśūlā dīptāgrā dīryamāṇāḥ samantataḥ.] ulkā bhūmiṃ divaḥ peturāhatya ravimaṇḍalam //

mṛgāśca mahiṣāścāpi pakṣiṇaśca viśāmpate /
apasavyaṃ tadā cakruḥ senāṃ te bahuśo nṛpa //

[bhṛgusūnudharāputrau śaśijena samanvitau /
caramaṃ pāṇḍuputrāṇāṃ purastātsarvabhūbhujām //

śastrāgreṣvabhavajjvālā netrāṇyāhatya varṣatī /
śiraḥ svalīyanta bhṛśaṃ kākolūkāśca ketuṣu] //

tatastadyuddhamatyugramabhavatsahacāriṇām /
tathā sarvāṇyanīkāni sannipatya janādhipa //

abhyaghnatkauravo rājā pāṇḍavānāmanīkinīm /
śalyastu śaravarṣeṇa varṣanniva sahasradṛk //

abhyavarṣata dharmātmā kuntīputraṃ yudhiṣṭhiram /
bhīmasenaṃ śaraiścāpi rukmapuṅkhaiḥ śilāśitaiḥ //

draupadeyāṃstathā sarvānmādrīputrau ca pāṇḍavau /
dhṛṣṭadyumnaṃ ca śaineyaṃ śikhaṇḍinamathāpi ca //

ekaikaṃ daśabhirbāṇairvivyādha sa mahābalaḥ /
tato'sṛjadbāṇavarṣaṃ gharmānte maghavāniva //

tataḥ prabhadrakā rājansomakāśca sahasraśaḥ /
patitāḥ pātyamānāśca dṛśyante śalyasāyakaiḥ //

bhramarāṇāmiva vrātāḥ śalabhānāmiva vrajāḥ /
hādinya iva meghebhyaḥ śalyasya nyapatañśarāḥ //

dviradāsturagāścārtāḥ pattayo rathinastathā /
śalyasya bāṇairapatanbabhramurvyanadaṃstathā //

āviṣṭa iva madreśo manyunā pauruṣeṇa ca / prācchādayadarīnsaṅkhye kālasṛṣṭa ivāntakaḥ /
vinardamāno madreśo meghahādo mahābalaḥ //

sā vadhyamānā śalyena pāṇḍavānāmanīkinī /
ajātaśatruṃ kaunteyamabhyadhāvadyudhiṣṭhiram //

tāṃ sammardya śataiḥ saṅkhye laghuhastaḥ śitaiḥ śaraiḥ /
bāṇavarṣeṇa mahatā yudhiṣṭhiramatāḍayat //

tamāpatantaṃ jātyaśvaiḥ kruddho rājā yudhiṣṭhiraḥ /
avārayaccharaistīkṣṇairmahādvipamivāṅkuśaiḥ //

tasya śalyaḥ śaraṃ ghoraṃ mumocāśīviṣopamam /
so'bhyavidhyanmahātmānaṃ vegenābhyapatacca gām //

tato vṛkodaraḥ kruddhaḥ śalyaṃ vivyādha saptabhiḥ /
pañcabhiḥ sahadevastu nakulo daśabhiḥ śaraiḥ //

draupadeyāśca śatrughnaṃ śūramārtāyaniṃ śaraiḥ /
abhyavarṣanmahārāja meghā iva mahīdhasm //

tato dṛṣṭvā vāryamāṇaṃ śalyaṃ pārthaiḥ samantataḥ /
kṛtavarmā kṛpaścaiva saṅkruddhāvabhyadhāvatām //

ulūkaśca mahāvīryaḥ śakuniṃścāpi saubalaḥ / samāgamyātha śanakairaśvatthāmā mahābalaḥ /
tava putrāśca kārtsnyena jugupuḥ śalyamāhave //

bhīmasenaṃ tribhirviddhā kṛtavarmā śilīmukhaiḥ / bāṇavarṣeṇa mahatā kruddharūpamavārayat /
dhṛṣṭadyumnaṃ tataḥ kruddho bāṇavarṣairapīḍayat //

draupadeyāṃśca śakuniryamau ca drauṇirabhyayāt //

duryodhano yudhāṃśreṣṭha āhave keśavārjunau /
samabhyayādugratejāḥ śaraiścāpyahanadbalī //

evaṃ dvandvaśatānyāsaṃstvadīyānāṃ paraiḥ saha /
ghorarūpāṇi citrāṇi tatratatra viśāmpate //

ṛkṣavarṇāñjaghānāśvānbhojo bhīmasya saṃyuge / so'vatīrya rathopasthāddhatāśvātpāṇḍunandanaḥ /
kālo daṇḍamivodyamya gadāpāṇirayudhyata //

pramukhe sahadevasya jaghānāśvānsa madrarāṭ /
tataḥ śalyasya tanayaṃ sahadevo'sināvadhīt //

gautamaḥ punarācāryo dhṛṣṭadyumnamayodhayat /
asambhrāntamasambhrānto yatnavānyatnavattaram //

draupadeyāṃstathā vīrānekaikaṃ daśabhiḥ śaraiḥ /
aviddhyadācāryasuto nātikruddho hasanniva //

[punaśca bhīmasenasya jaghānāśvāṃstathā'have /
so'vatīrya rathāttūrṇaṃ hatāśvaḥ pāṇḍunandanaḥ //

kālo daṇ़ḍamivodyamya gadāṃ kruddho mahābalaḥ / pothayāmāsa turagānrathaṃ ca kṛtavarmaṇaḥ /
kṛtavarmā tvavaplutya rathāttasmādapākramat // ]

śalyo'pi rājansaṅkruddho nighnansomakapāṇḍavān /
punareva śitairbāṇairyudhiṣṭhiramapīḍayat //

tasya bhīmo raṇe kruddhaḥ sandaśya daśanacchadam /
vināśāyābhisandhāya gadāmādāya vīryavān //

yamadaṇḍapratīkāśāṃ kālarātrimivodyatām /
gajavājimanuṣyāṇāṃ dehāntakaraṇīmati //

hemapaṭṭaparikṣiptāmulkāṃ prajvalitāmiva /
śaikyāṃ vyālīmivātyugrāṃ vajrakalpāmayomayīm //

candanāgurupaṅkāktāṃ pramadāmīpsitāmiva /
vasāmedopadigdhāṅgīṃ jihvāṃ vaivasvatīmiva //

paṭughaṇṭāśataravāṃ vāsavīmaśanīmiva /
nirmuktāśīviṣākārāṃ pṛktāṃ gajamadairapi //

trāsanīṃ sarvabhūtānāṃ svasainyapariharṣiṇīm /
manuṣyaloke vikhyātāṃ giriśṛṅgavidāraṇīm //

yayā kailāsabhavane maheśvarasakhaṃ balī /
āhvayāmāsa kaunteyaḥ saṅkruddhamalakādhipam //

yayā māyāmayāndṛptānsubahūndhanadālaye / jaghāna guhyakānkruddho mandārārthe mahābalaḥ /
nivāryamāṇo bahubhirdraupadyāḥ priyamāsthitaḥ //

tāṃ vajramaṇiratnaughakalmāṣāṃ vajragauravām /
samudyamya mahābāhuḥ śalyamabhyapatadraṇe //

gadayā yuddhakuśalastayā dāruṇanādayā /
pothayāmāsa śalyasya caturo'śvānmahājavān //

tataḥ śalyo raṇe kruddhaḥ pīne vakṣasi tomaram /
nicakhāna nadanvīrovarma bhittvā ca sobhyayāt //

vṛkodarastvasambhrāntastamevoddhṛtya tomaram /
yantāraṃ madrarājasya nirbibheda tadā hṛdi //

sa bhinnavarmā rudhiraṃ vamanvitrastamānasaḥ /
papātābhimukho bhīmaṃ madrarājastvapākramat //

kṛtapratikṛtaṃ dṛṣṭvā śalyo vismitamānasaḥ /
gadāmāśritya dharmātmā pratyamitramavaikṣata //

tataḥ sumanasaḥ pārthā bhīmasenamapūjayan /
te dṛṣṭvā karma saṅgrāme ghoramakliṣṭakarmaṇaḥ //