Mahabharata · Chapter 8.82

tato bhagneṣu sainyeṣu bhīmasenena saṃyuge /
duryodhano'bravītkiṃ nu saubalo vā'pi sañjaya //

karṇo vā jayatāṃ śreṣṭho yodhā vā māmakā yudhi /
kṛpo vā kṛtavarmā vā drauṇirduḥśāsano'pi vā //

atyadbhutamahaṃ manye pāṇḍaveyasya vikramam /
yadekaḥ samare sarvānyodhayāmāsa māmakān //

yathāpratijñaṃ yodhānāṃ rādheyaḥ kṛtavānapi / kurūṇāmatha sarveṣāṃ karṇaḥ śatruniṣūdanaḥ /
śarma varma pratiṣṭhā ca jīvitāśā ca sañjaya //

tadbhagraṃ svabalaṃ dṛṣṭvā kaunteyenāmitaujasā /
dhanurdarāṇāṃ pravaraḥ karṇaḥ kimakarodyudhi //

putrā vā mama durdharṣā rājāno vā mahārathāḥ /
etanme sarvamācakṣva kuśalo hyasi sañjaya //
sañjaya uvāca /

aparāhṇe mahārāja sūtaputraḥ pratāpavān /
jaghāna somakānsarvānbhīmasenasya paśyataḥ //

bhīmo'pyatibalaṃ sainyaṃ dhārtarāṣṭraṃ vyapothayat //

drāvyamāṇaṃ balaṃ dṛṣṭvā bhīmasenena dhīmatā /
yantāramabravītkarṇaḥ pāñcālāneva māṃ vaha //

madrarājastataḥ śalyaḥ śvetānaśvānmahājavān /
prāhiṇoccedipāñcālānkarūśāṃśca mahābalaḥ //

praviśya ca mahatsainyaṃ śalyaḥ parabalārdanaḥ /
nyayacchatturagānhṛṣṭo yatrayatra ca te rathāḥ //

taṃ rathaṃ meghasaṅkāśaṃ vaiyāghraparivāraṇam /
sandṛśya pāṇḍupañcālāstrastā hyāsanviśāmpate //

tato rathasya ninadaḥ prādurāsīnmahāraṇe /
parjanyasamanirghoṣaḥ parvatasyeva dīryataḥ //

tataḥ śaraśataistīkṣaṇaiḥ karṇa ākarṇaniḥsṛtaiḥ /
jaghāna pāṇḍavabalaṃ śataśo'tha sahasraśaḥ //

taṃ tathā samare karma kurvāṇamaparājitam /
parivavrurmaheṣvāsāḥ pāṇḍavānāṃ mahārathāḥ //

taṃ śikhaṇḍī ca bhīmaśca dhṛṣṭadyumnaśca pārṣataḥ /
nakulaḥ sahadevaśca draupadeyāśca sātyakiḥ //

parivavrurjighāṃsanto rādheyaṃ śaravṛṣṭibhiḥ /
sātyakistu tadā karṇaṃ viṃśatyā niśitaiḥ śaraiḥ //

atāḍayadraṇe śūro jatrudeśe narottamaḥ /
śikhaṇḍī pañcaviṃśatyā dhṛṣṭadyumnaśca saptabhiḥ //

draupadeyāścatuḥṣaṣṭyā sahadevaśca saptabhiḥ /
nakulaśca śatenājau karṇaṃ vivyādha sāyakaiḥ //

bhīmasenastu rādheyaṃ navatyā nataparvaṇām /
vivyādha samare kruddho jatrudeśe mahābalaḥ //

atha prahasyādhirathirvyākṣipaddhanuruttamam /
mumoca niśitānbāṇānpīḍayansumahābalaḥ //

tānpratyavidhyadrādheyaḥ pañcabhiḥ pañcabhiḥ śaraiḥ /
sātyakestu dhanuśchittvā dhvajaṃ ca bharatarṣabha //

taṃ tathā navabhirbāṇairājaghāna stanāntare /
bhīmasenaṃ tataḥ kruddho vivyādha triṃśatā śaraiḥ //

sahadevasya bhallena dhvajaṃ ciccheda māriṣa /
sārathiṃ ca tribhirbāṇairājaghāna parantapaḥ //

virathāndraupadeyāṃśca cakāra bharatarṣabha /
akṣṇornimeṣamātreṇa tadadbhutamivābhavat //

vimukhīkṛtya tānsarvāñśaraiḥ sannataparvabhiḥ /
pāñcālānahanañchūrāṃścedīnāṃ ca mahārathān //

te vadhyamānāḥ samare cedimatsyā viśāmpate /
karṇamekamabhidrutya śarasaṅkhaiḥ samārpayan //

tāñjaghāna śitairbāṇaiḥ sūtaputro mahārathaḥ / te vadhyamānāḥ samare cedimātsyā viśāmpate /
prādravanta raṇe bhītāḥ siṃhatrastā mṛgā iva //

etadatyudbhataṃ karma dṛṣṭvānasmi bhārata /
yadekaḥ samare śūrānsūtaputraḥ pratāpavān //

yatamānānparaṃ śaktyā yodhayānāṃśca dhanvinaḥ /
pāṇḍaveyānmahārāja śarairvāritavānraṇe //

tatra bhārata karṇasya lāghavena mahātmanaḥ /
tutuṣurdevatāḥ sarvāḥ siddhāśca saha cāraṇaiḥ //

apūjayanmaheṣvāsā dhārtarāṣṭrā narottamam /
karṇaṃ rathavaraśreṣṭhaṃ śreṣṭhaṃ sarvadhanuṣmatām //

tataḥ karṇo mahārāja dadāha ripuvāhinīm /
kakṣamiddho yathā vahnirnidādhe jvalito mahān //

te vadhyamānāḥ karṇena pāṇḍaveyāstatastataḥ /
prādravanta raṇe bhītāḥ karṇaṃ dṛṣṭvā mahāratham //

tatrākrando mahānāsītpāñcālānāṃ mahāraṇe /
vadhyatāṃ sāyakaistīkṣṇaiḥ karṇacāpavaracyutaiḥ //

tena śabdena vitrastā pāṇḍavānāṃ mahācamūḥ /
karṇamekaṃ raṇe yodhaṃ menire tatra śātravāḥ //

tatrādbhutaṃ punaścakre rādheyaḥ śatrukarśanaḥ /
yadenaṃ pāṇḍavāḥ sarve na śekurabhivīkṣitum //

jalaughaḥ parvataśreṣṭhaṃ yathāsādya prabhidyate /
tathā tatpāṇḍavaṃ sainyaṃ karṇamāsādya dīryate //

karṇo'pi samare rājanvidhūmo'gniriva jvalat /
dahaṃstasthau mahābāhuḥ pāṇḍavānāṃ mahācamūm //

śirāṃsi ca mahārāja karṇāṃ ścaiva sakuṇḍalān /
bāhūṃśca vīro vīrāṇāṃ ciccheda laghu ceṣubhiḥ //

hastidantatsarūnkhaṅgāndhvajāñśaktīrhayāngajān /
rathāṃśca vividhānrājanpatākā vyajanāni ca //

akṣaṃ ca yugayoktrāṇi cakrāṇi vividhāni ca /
ciccheda bahudhā karṇo yodhavratamanuṣṭhitaḥ //

tatra bhārata karṇena nihatairgajavājibhiḥ /
agamyarūpā pṛthivī māṃsaśoṇitakardamā //

viṣamaṃ ca samaṃ caiva hatairaśvapadātibhiḥ /
rathaiśca kuñjaraiścaiva na prājñāyata kiñcana //

nāpi sve na pare yodhāḥ prājñāyanta parasparam /
ghore śarāndhakāre tu karṇāstre ca vijṛmbhite //

rādheyacāpanirmuktaiḥ śaraiḥ kāñcanabhūṣaṇaiḥ /
sañchāditā mahārāja pāṇḍavānāṃ mahārathāḥ //

te pāṇḍaveyāḥ samare rādheyena punaḥ punaḥ /
abhajyanta mahārāja yatamānā mahārathāḥ //

mṛgasaṅghānyathā kruddhaḥ siṃho drāvayate vane /
pañcālānāṃ rathaśreṣṭhāndrāvayañśātravāṃstathā //

karṇastu samare yodhāṃstrāsayunsumahāyaśāḥ /
kālayāmāsa tatsainyaṃ yathā paśugaṇānvṛkaḥ //

dṛṣṭvā tu pāṇḍavīṃ menāṃ dhārtarāṣṭrāḥ parāṅyukhīm /
tatrājagmurmaheṣvāsā rudanto bhairavātravān //

duryodhano hi rājendra mudā paramayā yutaḥ /
vādayāmāsa saṃhṛṣṭo nānāvādyāni sarvaśaḥ //

pāñcālāśca maheṣvāsā bhagnāstatra narottamāḥ /
nyavartanta tadā śūrā mṛtyuṃ kṛtvā nivartanam //

tānnivṛttānraṇe śūrānrādheyaḥ śatrutāpanaḥ /
anekaśo mahārāja babhañja puruṣarṣabhaḥ //

tatra bhārata karṇena pāñcālā viṃśatī rathāḥ /
nihatāḥ sāyakaiḥ krodhāccedayaśca paraṃśatāḥ //

kṛtvā śūnyānrathopasthānvājipṛṣṭhāṃśca bhārata /
nirmanuṣyāngajaskandhānpādātāṃścaiva vidrutān //

āditya iva madhyāhne durnirīkṣyaḥ parantapaḥ /
kālāntakavapuḥ śūraḥ sūtaputro'bhyarājata //

evametanmahārāja naravājirathadvipān /
hatvā tasthau maheṣvāsaḥ karṇo'rigaṇasūdanaḥ //

yathā bhūtagaṇānhatvā kālastiṣṭhenmahābalaḥ /
tathā sa somakānhatvā tasthāveko mahārathaḥ //

tatrādbhutamapaśyāma pāñcālānāṃ parākramam /
vadhyamānā'pi yatkarṇaṃ nājahū raṇamūrdhani //

rājā duḥśāsanaścaiva kṛpaḥ śāradvatastathā / aśvatthāmā kṛtavarmā śakuniśca mahābalaḥ /
vyahananpāṇḍavīṃ senāṃ śataśo'tha sahasraśaḥ //

karmaputrau tu rājendra bhrātarau satyavikramau /
nijaghnāte balaṃ kruddhau pāṇḍavānāmitastataḥ //

tatra yuddhaṃ mahaccāsītkrūraṃ viśasanaṃ mahat //

tathaiva pāṇḍavāḥ śūrā dhṛṣṭadyumnaśikhaṇḍinau /
draupadeyāśca saṅkruddhā abhyaghnaṃstāvakaṃ balam //

evameṣa kṣayo vṛttaḥ pāṇḍavānāṃ tatastataḥ /
tāvakānāmapi raṇe bhīmaṃ prāpya mahābalam //