Mahabharata · Chapter 8.80

atha tvidānīṃ tumule vimarde dviṣadbhireko bahubhiḥ samāvṛtaḥ /
mahāraṇe sārathimityuvāca bhīmaścamūṃ vāhaya dhārtarāṣṭrīm / tvaṃ sārathe yāhi javena vāhai-- rnayāmyetāndhārtarāṣṭrānyamāya //

sañcodito bhīmasenena caivaṃ sa sārathiḥ putrabalaṃ tvadīyam /
prāyāttataḥ satvaramugravego yato bhīmastadbalaṃ gantumaicchat //

tato'pare nāgarathāśvapattibhiḥ
pratyudyayustaṃ kuravaḥ samantāt /
bhīmasya vāhāgryamudāravegaṃ samantato bāṇagaṇairnijaghnuḥ //

tataḥ śarānāpatato mahātmā ciccheda bāṇaistapīnayapuṅkhaiḥ /
te vai nipetustapanīyapuṅkhā dvidhā tridhā bhīmaśarairnikṛttāḥ //

tato rājannāgarathāśvayūnāṃ bhīmāhatānāṃ vararājamadhye /
ghoro ninādaḥ sumahānabhūttadā vajrāhatānāmiva parvatānām //

te vadhyamānāśca narendramukhyā nirbhidyanto bhīmaśarapravekaiḥ /
bhīmaṃ samantātsamare'bhyarohan vṛkṣaṃ śakuntā iva puṣpahetoḥ //

tato'bhiyāte tava sainye sa bhīmaḥ prāduścakre vegamanantavegaḥ /
yathā'ntakāle kṣapayandidhakṣu-- rbhūtāntakṛtkāla ivāttadaṇḍaḥ //

tasyātivegasya raṇe'tivegaṃ nāśaknuvandhārayituṃ tvadīyāḥ /
vyāttānanasyāpatato yathaiva kālasya kāle harataḥ prajā vai //

tato balaṃ bhārata bhāratānāṃ pradahyamānaṃ samare mahātmanā /
bhītaṃ diśo'kīryata bhīmanunnaṃ mahānilenābhragaṇā yathaiva //

tato dhīmānsārathimabravīdbalī sa bhīmasenaḥ punareva hṛṣṭaḥ //

sūtābhijānīhi parānsvakānvā rathāndhvajāṃścāpatataḥ sametān /
yudhyanhyahaṃ nābhijānāmi kiñci-- nmā sainyaṃ svaṃ chādayiṣye pramattaḥ //

arīnviśokānhi nirīkṣya sarvato mahāṃśca manyuḥ punareti māṃ bhṛśam /
rājāturo nāgamadyatkirīṭī bahūni duḥkhānyabhicintayāmi //

etadduḥkhaṃ dhāraye dharmarājo yanmāṃ hitvā yātavāñśatrumadhye /
nainaṃ jīvaṃ nābhijānāmyajīvaṃ bībhatsuṃ vā tanmamādyātiduḥkham //

so'haṃ dviṣatsainyamudagrakalpaṃ vināśayiṣye paramapratītaḥ /
etannihatyājimadhye sametaṃ prīto bhaviṣyāmi saha tvayādya //

sarvāṃstūṇānsāyakānāmavekṣya kiṃ śiṣṭaṃ syātsāyakānāṃ rathe me /
kā vā jātiḥ kiṃ pramāṇaṃ ca teṣāṃ jñātvā vyaktaṃ tatsamācakṣva sūta / kati vā sahasrāṇi kati vā śatāni hyācakṣva me sārathe kṣiprameva //
viśoka uvāca /

sarvaṃ viditvaivamahaṃ vadāmi tavārthasiddhipradamadya vīra /
kaikeyakāmbhojasurāṣṭrabāhlikā mlecchāśca suhmāḥ parataṅkaṇāśca /

madrāśca vaṅgā magadhāḥ kuṇindā ānartakāvartakāḥ pārvatīyāḥ /
sarve gṛhītapravarāyudhāstvāṃ saṃveṣṭya saṃveṣṭya tato viveduḥ //

rathe tavāsminniśitāḥ supītā-- stato bhallā dvādaśa vai sahasrāḥ /
ṣaṇmārgaṇānāmayutāni vīra kṣurāśca bhallāśca tathāyutākhyāḥ //

nārācānāṃ dve sahasre ca vīra trīṇyepa ca pradarāṇāṃ sma pārtha /
astyāyudhaṃ pāṇḍaveyāvaśiṣṭaṃ na yadvahecchakaṭaṃ ṣaṅgavīyam //

etadvidvanmuñca sahasraśo'pi gadāsibāhudraviṇaṃ ca te'sti /
prāsāśca mudrarāḥ śaktayastomarāśca mābhaiṣīstvaṃ sankṣayādāyudhānām //
bhīmasena uvāca /

adyaiva nūnaṃ kathayantu siddhāṃ mama pratijñāṃ sarvaloke viśoka /
na mokṣyate samare bhīmasena ekaḥ śatrūnsamare vāpyajaiṣīt / āśaṃsitānāmidamekamastu tanme devāḥ sakalaṃ sādhayantu //

sūtādya madbāhuyutaiḥ samastā-- nsamāhanadbhiḥ pārthivānāśuvegaiḥ /
cchannaṃ bāṇairāhavaṃ ghorarūpaṃ naṣṭādityaṃ mṛtyulokena tulyam //

adyaitadyai viditaṃ pārthivānāṃ bhaviṣyati hyākumāraṃ ca sūta /
nimagno vā samare bhīmasena ekaḥ kurūnvā samare vyajaiṣīt //

sarve saṅkhye kuravo niṣpatantu māṃ vā lokāḥ kīrtayantvākumāram /
sarvānekastānahaṃ pātayiṣye te vā sarve bhīmasenaṃ tudantu //

āśāstāraḥ karma cāpyuttamaṃ ye tanme devāḥ saphalaṃ sādhayantu /
āyātīha keśavasārathī rathī śakrastūrṇaṃ yajña ivopahūtaḥ //

īkṣasvaitāṃ bhāratīṃ dīryamāṇā-- mete kasmādvidravante narendrāḥ /
vyaktaṃ dhīmānsavyasācī narāgryaḥ sainyaṃ hyetacchādayatyāśu bāṇaiḥ //

paśya dhvajāṃśca dravato viśoka nāgānhayānpattisaṅghāṃśca saṅkhye /
rathānvikīrṇāñśaraśaktitāḍitā-- npaśyasvaitānrathinaścaiva sūta //

āpūryate kauravī cāpyabhīkṣṇaṃ senā hyasau subhṛśaṃ hanyamānā /
dhanañjayasyāśanitulyavegai-- rgrastā śaraiḥ kāñcanabarhajālaiḥ //

ete dravanti sma rathāśvanāgāḥ padātisaṅghānatimardayantaḥ /
sammuhyamānāḥ kauravāḥ sarva eva dravanti nāgā iva dāhabhītāḥ //

hāhākṛtāścaiva raṇe viśoka muñcanti nādānvipulāngajendrāḥ //
viśoka uvāca /

kiṃ bhīma nainaṃ tvamihāśṛṇoṣi visphāritaṃ gāṇḍivasyātighoram /
kruddhena pārthena vikṛṣyato'dya kaccinnemau tava karṇau vinaṣṭau //

sarve kāmāḥ pāṇḍava te samṛddhāḥ kapirhyasau dṛśyate hastisainye /
nīlāddhanādvidyutamuccarantīṃ tathā paśya visphurantīṃ dhanurjyām //

kapirhyasau vīkṣate sarvato vai dhvajāgramāruhya dhanañjayasya /
vitrāsayanri pusaṅghānvimarde bibhemyasmādātmanaivābhivīkṣya //

vibhrājate cātimātraṃ kirīṭaṃ vicitrametacca dhanañjayasya /
divākarābho maṇireṣa divyo vibhrājate caiva kirīṭasaṃsthaḥ //

pārśve bhīmaṃ pāṇḍurābhraprakāśaṃ paśyasva saṅkhaṃ devadattaṃ sughoṣam /
abhīṣuhastasya janārdanasya vigāhamānasya camūṃ pareṣām //

raviprabhaṃ vajranābhaṃ kṣurāntaṃ pārśve sthitaṃ paśya janārdanasya /
cakraṃ yaśovardhanaṃ keśavasya sadārcitaṃ yadibhiḥ paśya vīra //

mahādvipānāṃ saraladrumopamāḥ karā nikṛttāḥ prapatantyamī kṣuraiḥ /
kirīṭinā tena punaḥ sasādinaḥ śarairnikṛttāḥ kuliśairivādrayaḥ //

tathaiva kṛṣṇasya ca pāñcajanyaṃ mahārhametaṃ dvijarājavarṇam /
kaunteya paśyorasi kaustubhaṃ ca jājvalyamānaṃ vijayāṃ srajaṃ ca //

dhravaṃ rathāgryaḥ samupaiti pārtho vidrāvayansainyamidaṃ pareṣām /
sitābhravarṇairasitaprayuktai-- rhayairmahārhai rathināṃ variṣṭhaḥ //

rathānhayānpattigaṇāṃśca sāyakai-- rvidāritānpaśya patantyamī yathā /
tavānujenāmararājatejasā mahāvanānīva suparṇavāyunā //

catuḥ śatānpaśya rathānimānhatān savājisūtānsamare kirīṭinā /
maheṣubhiḥ saptaśatāni dantināṃ
padātisādīṃśca rathānanekaśaḥ //

ayaṃ samabhyeti tavāntikaṃ balī nighnankurūṃścitra iva graho'rjunaḥ /
samṛddhakāmo'si hatāstavāhitā balaṃ tavāyuśca cirāya vardhatām //
bhīmasena uvāca /

dadāni te grāmavarāṃścaturdaśa priyākhyāne sārathe suprasannaḥ /
dāsīśataṃ cāpi rathāṃśca viṃśatiṃ yadarjunaṃ vedayase viśoka //