Mahabharata · Chapter 8.47
kṣatriyāste mahārāja parasparavadhaiṣiṇaḥ /
anyonyaṃ samare jaghnuḥ kṛtavairā mahaujasaḥ //
rathaughāśca hayaughāśca naraughāśca samantataḥ /
gajaughāśca mahārāja saṃsaktāśca parasparam //
gadānāṃ parighāṇāṃ ca śaktīnāṃ ca parasparam /
prāsānāṃ bhiṇḍipālānāṃ musuṇṭhīnāṃ ca sarvaśaḥ //
sampātaṃ cānupaśyāma saṅgrāme bhṛśadāruṇe /
śalabhā iva sampetuḥ śaravṛṣṭyaḥ samantataḥ //
nāgānnāgāḥ samāsādya vyadhamanta parasparam /
hayā hayāṃśca samare rathino rathinastathā //
pattayaḥ pattisaṅghāṃśca hayasaṅghāṃśca pattayaḥ / pattayo rathamātaṅgānrathā hastyaśvameva ca /
nāgāśca samare tryaṅgaṃ mamṛduḥ śīghragā nṛpa //
vadhyatāṃ tatra śūrāṇāṃ krośatāṃ ca parasparam /
ghoramāyodhanaṃ jajñe paśūnāṃ ghātane yathā //
rudhireṇa samāstīrṇā babhau bhārata medinī /
śakragopagaṇākīrṇā prāvṛṣīva vasundharā //
yathā vā vāsasī śukle mahārajanarañjite /
bibhratī yuvatī śyāmā tadvadāsīdvasundharā //
badvacūḍāmaṇidharaiḥ śirobhiścārukuṇḍalaiḥ /
ujjhitairvṛṣabhākṣāṇāṃ bhrājate sma vasundharā //
śaśaśoṇitadigdheva śātakumbhamayīva ca / bhūrbabhau bharataśreṣṭha śāntārcirbhirivānalaiḥ //
chinnānāṃ cottamāṅgānāṃ bāhūnāṃ corubhiḥ saha /
kuṇḍalānāṃ pinaddhānāṃ bhūṣaṇānāṃ ca bhārata //
niṣkāṇāṃ hemasūtrāṇāṃ śarīrāṇāṃ ca dhanvinām / carmaṇāṃ sapatākānāṃ saṅghāstatrāpatanbhuvi /
agamyakalpā pṛthivī sarvato bhṛśakardamā // gajā gajānsamāsādya viṣāṇairārdayannṛpa /
viṣāṇāgrahatāstatra bhrājante dviradottamāḥ / rudhireṇāvasiktāṅgā gairikaprasravā iva / prāvṛṭ्kāle mahārāja meghā iva savidyutaḥ //
syandamānā yathā bhānti parvatā dhātumaṇḍitāḥ /
tathā rejū raṇe nāgā rudhireṇa samāplutāḥ //
tomarānsādibhirmuktānpratimānasthitānbahūn /
hastairuddhṛtya tānnāgā babhañjuścāpare raṇe //
nārācaiśchinnavarmāṇo bhrājante sma gajottamāḥ /
himāgame yathā rājanvyabhrā iva mahīdharāḥ //
śaraiḥ kanakapuṅkhaiśca citā rerjurgajottamāḥ /
ulkābhiḥ sampradīptāgrāḥ parvatā iva bhārata //
kecidabhyāhatā nāgairnāgā nagavaropamāḥ /
na celuḥ samarāttasmācchinnapakṣā ivādrayaḥ //
apare prādravannāgāḥ śarārtā vraṇapīḍitāḥ /
pratimānaiśca kumbhaiśca petururvyāṃ mahāhave //
niṣeduḥ siṃhavaccānye nadanto bhairavānravān /
vemuśca bahavo rājaṃścukruśuścāpare gajāḥ //
hayāśca nihatā bāṇairhemabhāṇḍavibhūṣitāḥ /
niṣeduścaiva mamluśca babhramuśca diśo daśa //
apare kliśyamānāśca vyaveṣṭanta mahītale /
bhāvānbahuvidhāṃścakrustāḍitāḥ śaratomaraiḥ //
narāstu nihatā bhūmau kūjantastatra māripa /
dṛṣṭvā ca bāndhavānanye pitṝnanye pitāmahān //
dhāvamānānparāṃścānye dṛṣṭvānye tatra bhārata /
khyātāni gotranāmāni śaśaṃsuritaretaram //
teṣāṃ chinnā mahārāja bhujāḥ kanakabhūṣaṇāḥ /
udveṣṭante viveṣṭante bhramanti hyutpatanti ca //
nipatanti tathaivānye sphuranti ca sahasraśaḥ /
vegāṃścānye rame cakruḥ pañcāsyā iva pannagāḥ //
te bhujā bhogibhogābhāścandanāktā viśāmpate /
lohitārdrā bhṛśaṃ rejustapanīyadhvajā iva //
vartamāne tathā ghore saṅkule sarvato diśam /
avijñātāḥ sma yudhyante vinighnantaḥ parasparam //
bhaumena rajasākīrṇe śastrasampātasaṅkule /
naiva sve na pare rājanvyajñāyanta tamovṛtāḥ //
tathā tadabhavadyuddhaṃ ghorarūpaṃ bhayānakam /
lohitodā mahānadyaḥ prasasrustatra cāsakṛt //
śīrṣapāṣāṇasañchannāḥ keśaśaivalaśādvalāḥ /
asthimīnasamākīrṇā dhanuḥśaragadoḍupāḥ //
māṃsaśoṇitapaṅkinyo ghorarūpāḥ sudāruṇāḥ /
nadīḥ pravartayāmāsuḥ soṇitaughavivardhinīḥ //
bhīruvitrāsakāriṇyaḥ śūrāṇāṃ harṣavardhanāḥ /
tā nadyo ghorarūpāstu nayantyo yamasādanam //
avagāḍhānmajjayantyaḥ kṣatrasyājanayanbhayam /
kravyādānāṃ naravyāghra nardatāṃ tatratatra ha //
ghoramāyodhanaṃ jajñe pretarājapuropamam /
utthitānyagaṇeyāni kabandhāni samantataḥ //
nṛtyanti vai bhūtagaṇāḥ sutṛptā māṃsaśoṇitaiḥ /
pītvā ca śoṇitaṃ tatra vasāṃ bhuktvā ca bhārata //
medomajjāvasāmattāstṛptā māṃsasya caiva ha /
dhāvamānāḥ sma dṛśyante kākagṛghrabakāstathā //
śūrāstu samare rājanbhayaṃ tyaktvā sudustyajam /
yodhavratasamākhyātāścakruḥ karmāṇyabhītavat //
śaraśaktisamākīrṇe kravyādagaṇasaṅkule /
vyacaranta raṇe śūrāḥ khyāpayantaḥ svapauruṣam //
anyonyaṃ śrāvayanti sma nāmagotrāṇi bhārata /
pitṛnāmāni ca raṇe gotranāmāni vā vibho //
śrāvayāṇāśca bahavastatra yodhā viśāmpate /
anyonyamavamṛdrantaḥ śaktitomarapaṭṭasaiḥ //
vartamāne tathā yuddhe ghorarūpe sudāruṇe /
vyaṣīdatkauravī senā bhinnā nauriva sāgare //
Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0