Mahabharata · Chapter 8.46

suduṣkaramidaṃ karma kṛtaṃ bhīmena sañjaya /
yena karṇo mahābāhū rathopasthe nipātitaḥ //

karṇo hyeko raṇe hantā pāṇḍavānsṛñjayaiḥ saha /
iti duryodhanaḥ sūta prābravīnmāṃ muhurmuhuḥ //

parājitaṃ tu rādheyaṃ dṛṣṭvā bhīmena saṃyuge /
tataḥ paraṃ kimakarotputro duryodhano mama //
sañjaya uvāca /

vimukhaṃ prekṣya rādheyaṃ sūtaputraṃ mahāhave /
putrastava mahārāja sodaryānidamabravīt //

śīghraṃ gacchata bhadraṃ vo rādheyaṃ parirakṣata /
bhīmasenabhaye'gādhe ma़jjantaṃ vyasanārṇave //

te tu rājñā samādiṣṭā bhīmasenaṃ jighāṃsavaḥ /
abhyavartanta saṅkruddhāḥ pataṅgāḥ pāvakaṃ yathā //

śrutāyurdurdharaḥ krātho vivitsurvikaṭaḥ samaḥ /
niṣaṅgī kavacī pāśī tathā nandopanandakau //

duṣpradharṣaḥ subāhuśca vātavegasuvarcasau /
dhanurgrāho durmadaśca jalasandhaḥ śalaḥ sahaḥ //

ete rathaiḥ parivṛtā vīryavanto mahābalāḥ /
bhīmasenaṃ samāsādya samantātparyavārayan //

te vyamuñcañcharavrātānnānāliṅgānsamantataḥ /
sa tairabhyardyamānastu bhīmaseno mahābalaḥ //

teṣāmāpatatāṃ kṣipraṃ sutānāṃ te janādhipa /
rathaiḥ pañcaśataiḥ sārdhaṃ pañcāśadahanadrathān //

vivitsostu tataḥ kruddho bhallenāpāharacchiraḥ /
bhīmaseno mahārāja tatpapāta hataṃ bhuvi //

sakuṇḍalaśirastrāṇaṃ pūrṇacandropamaṃ tathā /
aśobhata mahārāja pūrṇacandra ivāmbare //

taṃ dṛṣṭvā nihataṃ śūraṃ bhrātaraḥ sarvatastadā /
abhyadravanta samare bhīmaṃ bhīmaparākramam //

tato'parābhyāṃ bhallābhyāṃ putrayoste mahāhave /
jahāra samare prāṇānbhīmo bhīmaparākramaḥ //

tau dharāmanvapadyetāṃ vātarugṇāviva drumau /
vikaṭaśca sahaścomau devaputropamau nṛpa //

tatastu tvarito bhīmaḥ krāthaṃ ninye yamakṣayam /
nārācena sutīkṣṇena sa hato nyapatadbhuvi //

hāhākārastatastīvraḥ sambabhūva janeśvara /
vadhyamāneṣu vīreṣu tava putreṣu dhanviṣu //

teṣāṃ sululite sainye punarbhīmo mahābalaḥ /
nandopanandau samare praiṣayadyamasādanam //

tataste prādravanbhītāḥ putrāste vihvalīkṛtāḥ /
bhīmasenaṃ raṇe dṛṣṭvā kālāntakayamopamam //

putrāṃste nihatāndṛṣṭvā sūtaputraḥ sudurmanāḥ /
haṃsavarṇānhayānbhūyaḥ praiṣayadyatra pāṇḍavaḥ //

te preṣitā mahārāja madrarājena vājinaḥ /
bhīmasenarathaṃ prāpya samasajjanta vegitāḥ //

sa sannipātastumulo ghorarūpo viśāmpate /
āsīdraudro mahārāja karṇapāṇḍavayormṛdhe //

dṛṣṭvā mama mahārāja tau sametau mahārathau /
āsīdbudviḥ kathaṃ yudvametadadya bhaviṣyati //

tato bhīmo raṇaślāghī chādayāmāsa patribhiḥ /
karṇaṃ raṇe mahārāja putrāṇāṃ tava paśyatām //

tataḥ karṇo bhṛśaṃ kruddho bhīmaṃ navabhirāyasaiḥ /
vivyādha paramāstrajño bhallaiḥ sannataparvabhiḥ //

tānnihatya mahābāhurbhīmo bhīmaparākramaḥ /
ākarṇapūrṇairviśikhaiḥ karṇaṃ vivyādha saptabhiḥ //

tataḥ karṇo mahārāja āśīviṣa iva śvasan /
śaravarṣeṇa mahatā chādayāmāsa pāṇḍavam //

bhīmo'pi tataṃ śaravrātaiśchādayitvā mahāratham /
paśyatāṃ kauraveyāṇāṃ vinanarda mahābalaḥ //

tataḥ karṇo bhṛśaṃ kruddho dṛḍhamādāya kārmukam / bhīmaṃ vivyādha daśabhiḥ kaṅkapatraiḥ śilāśitaiḥ /
kārmukaṃ cāsya ciccheda bhallena niśitena ca //

tato bhīmo mahābāhurhemapaṭṭavibhūṣitam / parighaṃ ghoramādāya mṛtatyudaṇḍamivāparam /
karṇasya nidhanākāṅkṣī cikṣepātibalo nadan //

tamāpatantaṃ parighaṃ vajrāśanisamasvanam /
ciccheda bahudhā karṇaḥ śarairāśīviṣopamaiḥ //

tataḥ kārmukamādāya bhīmo dṛḍhataraṃ tadā /
chādayāmāsa viśikhaiḥ karṇaṃ parabalārdanam //

tato yuddhamabhūddhoraṃ karṇapāṇḍavayormṛdhe /
balīndrayoriva muhuḥ parasparavadhaiṣiṇoḥ //

tataḥ karṇo mahārāja bhīmasenaṃ tribhiḥ śaraiḥ /
ākarṇapūrṇairvivyādha dṛḍhamānamya kārmukam //

so'tividdho maheṣvāsaḥ karṇena balināṃ varaḥ /
ghoramādatta viśikhaṃ karṇakāyāvadāraṇam //

tasya bhittvā tanutrāṇaṃ bhittvā kāyaṃ ca sāyakaḥ /
prāviśadvaraṇīṃ rājanvalmīkamiva pannagaḥ //

sa tenātiprahāreṇa vyathito vihvalanniva //
sañcacāla rathe karṇaḥ kṣitikampe yathā'calaḥ //

tataḥ karṇo mahārāja roṣāmarṣasamanvitaḥ /
bhīmaṃ taṃ pañcaviṃśatyā nārācānāṃ samārpayat //

ciccheda kārmukaṃ tūrṇaṃ pāṇḍavasyāśu patriṇā //

tatato muhūrtādrājendra nātikṛcchrādvasanniva /
virathaṃ bhīmakarmāṇaṃ bhīmaṃ karṇaścakāra ha //

viratho bharataśreṣṭha prahasannanilopamaḥ /
gadāṃ gṛhya mahābāhurapatatsyandanottamāt //

gadayā ca mahārāja karṇasya rathakūbaram /
pothayāmāsa saṅkruddhaḥ samare śatrutāpanaḥ //

sa krodhavaśamāpannaḥ pāṇḍuputraḥ pratāpavān /
vidrāvya gadayā vīrastava putrānmahāhave //

nāgānsaptaśatānrājannīṣādantānprahāriṇaḥ /
vyadhamatsahasā bhīmaḥ kruddharūpaḥ parantapaḥ //

dantaveṣṭeṣu netreṣu kumbheṣu ca kaṭeṣu ca /
marmasvapi ca marmajñastānnāgānavadhīdbalī //

arditā bhīmasenena vinadanto bhṛśāturāḥ / tataste prādravanbhītāḥ prahatāśca punaḥpunaḥ /
mahāmātrāstamāvavrurmeghā iva divākaram //

tānsa saptaśatānnāgānsārohāyudhaketanān /
bhūmiṣṭho gadayā jaghne vajreṇendra ivācalān //

tataḥ subalaputrasya nāgānatibalānpunaḥ /
pothayāmāsa kaunteyo dvipañcāśadarindamaḥ //

tathā rathaśatataṃ sāgraṃ pattīṃśca śataśo'parān /
nyahanatpāṇḍavo yuddhe tāpayaṃstava vāhinīm //

pratāpyamānaṃ sūryeṇa bhīmena ca mahātmanā /
tava sainyaṃ sañcukoca carmāgnāvāhitaṃ yathā //

te bhīmabhayasantrastāstāvakā bharatarṣabha /
vihāya samare karṇaṃ dudruvurvai diśo daśa //

rathāḥ pañcaśatāścānye hādinaḥ śaravarṣiṇaḥ /
bhīmamabhyadravanghnantaḥ śarapūgaiḥ samantataḥ //

tānsa pañcaśatānvīrānsapatākadhvajāyudhān /
pothayāmāsa gadayā bhīmo viṣṇurivāsurān //

tataḥ śakuninirdiṣṭāḥ sādinaḥ śūrasammatāḥ /
trisāhasrāṇyabhiyayuḥ śaraśaktyṛṣṭipāṇayaḥ //

tānpratyudgamya yavanānsāśvārohāṃstadā'rihā /
vividhānvicaranmārgāngadayā samapothayat //

teṣāmāsīnmahāñchabdastāḍitānāṃ ca sarvaśaḥ /
agnibhirdahyamānānāṃ nalānāmiva bhārata //

evaṃ subalaputrasya trisāhasrānhayottamān /
hatvā'nyaṃ rathamāsthāya kruddho rādheyamabhyayāt //

karṇo'pi samare rājandharmaputramarindamam /
sa śaraiśchādayāmāsa sārathiṃ cāpyapātayat //

tataḥ sa pradrutaṃ sainyaṃ dṛṣṭvā karṇo mahārathaḥ /
anvadhāvatkiranbāṇaiḥ kaṅkapatrairajihmagaiḥ //

rājānamabhidhāvantaṃ śarairāvṛtya rodasī /
kruddhaḥ pracchādayāmāsa śarajālena mārutiḥ //

sannivṛttastatastūrṇaṃ rādheyaḥ śatrukarśanaḥ /
bhīmaṃ pracchādayāmāsa samantānniśitaiḥ śaraiḥ //

bhīmasenarathaprepsuṃ karṇaṃ bhārata sātyakiḥ /
abhyardayadameyātmā pārṣṇigrahaṇakāraṇāt //

bhīmasenarathaprepsuṃ karṇo bhārata sātyakim /
abhyavartata śaineyamardayañcharavṛṣṭibhiḥ //

tāvanyonyaṃ samāsādya vṛṣabhau sarvadhanvinām /
visṛjantau śarāndīptānvibhrājetāṃ manasvinau //

tābhyāṃ viyati rājendra vitatatataṃ bhīmadarśanam /
kauñcapṛṣṭhāruṇaṃ raudraṃ bāṇajālaṃ vyadṛśyata //

naiva sūryaprabhā rājanna diśaḥ pradiśastathā /
prājñāsiṣma vayaṃ te vā śarairmuktaiḥ sahasraśaḥ //

madhyāhne tapato rājanbhāskarasya mahāprabhāḥ /
hṛtāḥ sarvāḥ śaraughaistaiḥ karṇamādhavayostadā //

saubalaṃ kṛtavarmāṇaṃ drauṇimādhirathiṃ kṛpam /
saṃsaktānpāṇḍavairdṛṣṭvā nivṛttāḥ kuravaḥ punaḥ //

teṣāmāpatatāṃ śabdastītra āsīdviśāmpate /
udvṛttānāṃ yathā vṛṣṭyā sāgarāṇāṃ bhayāvahaḥ //

te sene bhṛśasaṃsakte dṛṣṭvā'nyonyaṃ mahāhave /
harṣeṇa mahatā yukte parigṛhya parasparam //

tataḥ pravavṛte yuddhaṃ madhyaṃ prāpte divākare /
yādṛśaṃ naivamasmābhirdṛṣṭapūrvaṃ na ca śrutam //

balaughastu samāsādya balaughaṃ sahasā raṇe /
upasarpata vegena vāryogha iva sāgaram //

āsīnninādaḥ sumahānbāṇaughānāṃ parasparam /
garjatāṃ sāgaraughāṇāṃ yathā syānniḥsvano mahān //

te tu sene samāsādya vegavatyau parasparam /
ekībhāvamanuprāpte nadyāviva samāgame //

tataḥ pravavṛte yuddhaṃ ghorarūpaṃ viśāmpate /
kurūṇāṃ pāṇḍavānāṃ ca lipsatāṃ sumahadyaśaḥ //

śūrāṇāṃ garjatāṃ tatra hyavicchedakṛtā giraḥ /
śruyante vividhā rājannāmānyuddiśya bhārata //

yasya yaddhi raṇe vyaṅgaṃ pitṛto mātṛto'pi vā /
karmataḥ śīlato vā'pi sa tacchrāvayate yudhi //

tāndṛṣṭvā samare śūśāṃstarjamānānparasparam /
abhavanme matī rājannaiṣāmastīti jīvitam //

teṣāṃ dṛṣṭvā tu kruddhānāṃ vapūṃṣyamitatejasām /
abhavanme bhayaṃ tīvraṃ kathametadbhaviṣyati //

tataste pāṇḍavā rājankauravāśca mahārathāḥ /
tatakṣuḥ sāyakaistūrṇamanyonyaṃ vijayaiṣiṇaḥ //