Mahabharata · Chapter 8.43

yuktaṃ praviśya pārthānāṃ sainyaṃ kurvañjanakṣayam /
karṇo rājānamabhyetya tanmamācakṣva s̤añjaya //

ke ca pravīrāḥ pārthānāṃ yudhi karṇamavārayan /
kāṃśca pramathyādhirathiryudhiṣṭhiramapīḍayat //
sañjaya uvāca /

dhṛṣṭadyumnamukhānpārthāndṛṣṭvā karṇo vyavasthitān /
samabhyadhāvattvaritaḥ pāñcālāñchatrukarśanaḥ //

taṃ tūrṇamabhidhāvantaṃ pāñcālā jitakāśinaḥ /
pratyudyayurmahātmānaṃ haṃsāḥ sara ivoṣṇage //

tataḥ śaṅkhasahasrāṇāṃ niḥsvano hṛdayaṅgamaḥ /
prādurāsīdubhayato bherīśabdaśca dāruṇaḥ //

nānābāṇaninādaśca dvipāśvarathaniḥsvanaḥ /
siṃhanādaśca vīrāṇāmabhavaddāruṇastadā //

sādridrumārṇavā bhūmiḥ savātāmbudamambaram /
sārkendugrahanakṣatrā dyauśca vyaktaṃ vighūrṇitā //

iti bhūtāni taṃ śabdaṃ menire te ca vivyathuḥ /
yāni cāpyalpasatvāni prāyastāni mṛtāni vai //

atha karṇo bhṛśaṃ kruddhaḥ śīghramastramudīrayan /
jaghāna pāṇḍavīṃ senāmāsurīṃ maghavāniva //

sa pāṇḍavabalaṃ karṇaḥ praviśya visṛjañcharān /
prabhadrakāṇāṃ pravarānahanatsaptasaptatim //

tataḥ supuṅkhairniśitairatha śraṣṭho ratheṣubhiḥ /
avadhītpañcaviṃśatyā pāñcālānpañcaviṃśatim //

suvarṇapuṅkhairnārācaiḥ parakāyavidāraṇaiḥ /
cedikānavadhīdvīraḥ śataśo'tha sahasraśaḥ //

taṃ tathā samare karma kurvāṇamatimānuṣam /
parivavrurmahārāja pāñcālānāṃ rathavrajāḥ //

tataḥ sandhāya viśikhānpañca bhārata duḥsahān /
pāñcālānavadhītpañca karṇo vaikartano vṛṣaḥ //

bhānudevaṃ citrasenaṃ senābinduṃ ca bhārata /
tapanaṃ śūrasenaṃ ca pāñcālānahanadraṇe //

pāñcāleṣu ca śūreṣu vadhyamāneṣu sāyakaiḥ /
hāhākāro mahānāsītpāñcālānāṃ mahāhave //

teṣāṃ sahkrīḍamānānāṃ hāhākāraṃ prakurvatām /
punareva ca tānkarṇo jaghānāśu patattribhiḥ //

cakrarakṣau tu karṇasya putrau māriṣa durjayau /
suṣeṇaḥ satyasenaśca tyaktvā prāṇānayudhyatām //

pṛṣṭhagoptā tu karṇasya jyeṣṭhaḥ putro mahārathaḥ /
vṛṣaseno'nvayātkarṇaṃ pṛṣṭhataḥ paripālayan //

dhṛṣṭadyumnaḥ sātyakiśca draupadeyā vṛkodaraḥ /
janamejayaḥ śikhaṇḍī ca pravīrāśca prabhadrakāḥ //

cedikekayapāñcālā yamau mātsyāśca daṃśitāḥ /
samabhyadhāvanrādheyaṃ jighāṃsantaḥ prahāriṇam //

ta enaṃ vividhaiḥ śastraiḥ śaradhārābhireva ca /
abhyavarṣanvimardantaṃ prāvṛṣīvāmbudā girim //

pitaraṃ tu parīpsantaḥ karṇaputrāḥ prahāriṇaḥ /
tvadīyāścāpare rājanvīrā vīrānavārayan //

suṣeṇo bhīmasenasya cchittvā bhallena kārmukam /
nārācaiḥ saptabirviddhvā hṛdi bhīmaṃ nanāda ha //

athānyadvanurādāya sudṛḍhaṃ bhīmavikramaḥ /
sajyaṃ vṛkodaraḥ kṛtvā suṣeṇasyācchinadvanuḥ //

vivyādha cainaṃ daśabhiḥ kruddho nṛtyanniveṣubhiḥ /
karṇaṃ ca tūrṇaṃ vivyādha trisaptatyā śitaiḥ śaraiḥ //

satyasenaṃ ca daśabhiḥ sāśvasūtāyudhadhvajam /
paśyatāṃ suhṛdāṃ madhye karṇaputramapātayat //

kṣurapraṇunnaṃ tattasya śiraścandranibhānanam /
śubhadarśanamevāsīnnālabhraṣṭamivāmbujam //

hatvā karṇasutaṃ bhīmastāvakānpunarārdayat /
kṛpahārdikyayośchittvā cāpau tāvapyathārdayat //

duḥśāsanaṃ tribhirviddhvā śakuniṃ ṣaḍbhirāyasaiḥ /
ulūkaṃ ca patatriṃ ca cakāra virathāvubhau //

he suṣeṇa hato'sīti bruvannādatta sāyakam /
tamasya karṇaściccheda tribhiścainamatāḍayat //

athānyaṃ parijagrāha suparvāṇaṃ sutejanam /
suṣeṇāyāsṛjadbhīmastamapyasyācchinadvṛṣaḥ //

punaḥ karṇastrisaptatyā bhīmasenamatheṣubhiḥ /
putraṃ parīpsanvivyādha kruddhaḥ śatrujighāṃsayā //

suṣeṇastu dhanurgṛhya bhārasādhanamuttamam /
nakulampañcabhirbāṇairbāhvorurasi cārpayat //

nakulastaṃ tu viṃśatyā vidvvā bhārasahairdṛḍhaiḥ /
nanāda balavannādaṃ karṇasya bhayamādadhat //

taṃ suṣeṇo mahārāja viddhvā daśabhirāśugaiḥ /
ciccheda ca dhanuḥ śīghraṃ kṣurapreṇa mahārathaḥ //

athānyadvanurādāya nakulaḥ krodhamūrcchitaḥ /
suṣeṇaṃ navabhirbāṇairvārayāmāsa saṃyuge //

sa tu bāṇairdiśo rājannācchādya paravīrahā // ājaghne sārathiṃ cāsya suṣeṇaṃ ca tatastribhiḥ /
ciccheda cāsya sudṛḍhaṃ dhanurbhallaistribhistridhā //

athānyadvanurādāya suṣeṇaḥ krodhamūrcchitaḥ /
āvidhyannakulaṃ ṣaṣṭyā sahadevaṃ ca saptabhiḥ //

tadyuddhaṃ sumahaddhoramāsīddevāsuropamam /
nighnatāṃ sāyakaistūrṇamanyonyasya vadhaṃ prati //

sātyakirvṛṣasenaṃ tu viddhvā saptabhirāyasaiḥ /
punarvivyādha saptatyā sārathiṃ ca tribhiḥ śitaiḥ //

vṛṣasenastu śaineyaṃ śareṇānataparvaṇā /
ājaghāna mahārāja śaṅkhadeśe mahāratham //

śaineyo vṛṣasenena patriṇā paripīḍitaḥ /
kopaṃ cakre mahārāja kruddho vegaṃ ca dāruṇam //

jagrāheṣuvarānvīraḥ śīghraṃ vai daśa pañca ca /
sātyakirvṛṣasenasya sūtaṃ hatvā tribhiḥ śaraiḥ //

dhanuściccheda bhallena jaghānāśvāṃśca saptabhiḥ /
dhvajamekeṣuṇonmathya tribhiśtaṃ hṛdyatāḍayat //

athāvasannaḥ svarathe muhūrtātpunarutthitaḥ / sa raṇe yuyudhānena visūtāśvarathadhvajaḥ /
kṛto jighāṃsuḥ śaineyaṃ khaṅgacarmadhṛgabhyayāt //

tasya cāpatataḥ śīghraṃ vṛṣasenasya sātyakiḥ /
vārāhakarṇairdaśabhiravidhyadasicarmaṇī //

duḥśāsanastu taṃ dṛṣṭvā virathaṃ vyāyudhaṃ kṛtam /
āropya svarathaṃ tūrṇamapovāha rathāntaram //

athānyaṃ rathamāsthāya vṛṣaseno mahārathaḥ /
draupadeyāṃstrisaptatyā yuyudhānaṃ ca pañcabhiḥ //

bhīmasenaṃ catuḥṣaṣṭyā sahadevaṃ ca pañcabhiḥ /
nakulaṃ triṃśatā bāṇaiḥ śatānīkaṃ ca saptabhiḥ //

śikhaṇḍinaṃ ca daśabhirdharmarājaṃ śatena ca /
etāṃścānyāṃśca rājendra pravīrāñcayagṛddhinaḥ //

abhyardayanmaheṣvāsaḥ karṇaputro viśāmpate /
karṇasya yudhi durdharṣastataḥ pṛṣṭhamapālayat //

yuyudhānaṃ ca rādheyo navairnavabhirāyasaiḥ /
visūtāśvarathaṃ kṛtvā lalāṭe tribhirārpayat //

sa tvanyaṃ rathamāsthāya vidhivatkalpitaṃ punaḥ /
yuyudhe pāṇḍubhiḥ sārdhaṃ karṇasya vyadhamadbalam //

dhṛṣṭadyumnastataḥ karṇamavidhyaddaśabhiḥ śaraiḥ /
draupadeyāstrisaptatyā yuyudhānastu saptabhiḥ //

bhīmasenaścatuḥṣaṣṭyā sahadevaśca saptibhiḥ /
nakulastriṃśatā bāṇaiḥ śatānīkastu saptabhiḥ //

śikhaṇḍī daśabhirvīro dharmarājaḥ śatena tu / ete cānye ca rājendra pravīrā jayagṛdvinaḥ /
abhyardayanmaheṣvāsaṃ sūtaputraṃ mahāmṛdhe //

tānsūtaputro viśikhairdaśabhirdaśabhiḥ śaraiḥ / rathenānucaranvīraḥ pratyavidhyadarindamaḥ /

sātyakiṃ bhīmasenaṃ ca dhṛṣṭadyumnaṃ śikhaṇḍinam /
draupadeyāṃśca saṃrabdhānyatamānānmahārathān //

paśyatāṃ sarvasainyānāmathainānsūtanandanaḥ /
virathānrathinaḥ śreṣṭhānnimeṣārdhāccakāra ha //

amoghatvācca bāṇānāṃ bhūtasaṅghā visipmayuḥ //

tatrāstravīryaṃ karṇasya lāghavaṃ ca mahātmanaḥ /
apaśyāma mahābhāga tadadbhutamivābhavat //

na hyādadānaṃ dadṛśuḥ sandadhānaṃ ca sāyakān /
vimuñcantaṃ ca saṃrambhāda paśyannaiva taṃ janāḥ //

pratīcyāṃ diśi taṃ dṛṣṭvā prācyāṃ paśyāma lāghavāt /
na ca paśyāma rājendra kva nu karṇo vyatiṣṭhata //

iṣūnevāsya paśyāmo vinikīrṇā'nsamantataḥ /
chādayānāndiśo rājañśalabhānāmiva vrajān //

tasya tairiṣubhistrīkṣṇaiḥ sampatadbhiḥ sahasraśaḥ /
marīcibhirivoṣṇāṃśoḥ śaraiḥ sannataparvabhiḥ //

vyāptāḥ sarvā diśo rājanyodhāśca dadṛśustadā /
śaraiḥ saṃvṛtamākāśaṃ tatrābhrairiva cābhavat //

dyaurviyadbhūrdiśaścaiva pracchannā niśitaiḥ śaraiḥ /
aruṇābhrāvṛtākāraṃ tasmindeśe babhau viyat //

tataḥ punarameyātmā karṇo rājā mahārathaḥ /
nyahanatsamare yodhānyodhavṛttamanuṣṭhitaḥ //

nṛtyanniva hi rādheyaścāpahasto raṇājire /
yairvidvaḥ pratyavidvyattānekaikaṃ triguṇaiḥ śaraiḥ //

śataiśca daśabhiścaitānpunarviddhvā nanāda ca /
sāśvasūtadhvajacchatrāstataste vivaraṃ daduḥ //

te hanyamānāḥ karṇena palāyanta diśo daśa /
nādayanto diśaḥ sarvāḥ karmatrastā vicetasaḥ //

tānpramathya maheṣvāsānrādheyaḥ śaravṛṣṭibhiḥ /
rājānīkamasambādhaṃ prāviśacchatrukarśanaḥ //

sa rathāṃstriśataṃ hatvā cedīnāmanivartinām /
rādheyo niśitairbāṇaistato'bhyāgādyudhiṣṭhiram //

tataste virathāḥ śūrā rathānanyānsamāsthitāḥ /
parivavrurmahārāja dharmaputraṃ yudhiṣṭhiram //

tataste tu pare rājañchikhaṇḍī ca sasātyakiḥ / rādheyātparirakṣanto rājānaṃ paryavārayan /
muñcanto vividhānbāṇānsvarṇapuṅkhāñśilāśitān //

tathaiva tāvakāḥ sarve karṇaṃ durvāraṇaṃ raṇe /
yattāḥ śūrā maheṣvāsāḥ paryarakṣanta sarvaśaḥ //

nānāvāditraghoṣāśca prādurāsanviśāmpate /
siṃhanādaśca sañjajñe śūrāṇāmabhigarjatām //

tataḥ punaḥ samājagmurabhītāḥ kurupāṇḍavāḥ /
yudhiṣṭhiramukhāḥ pārthāḥ sūtaputramukhā vayam //