Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mahabharata · Chapter 8.36

8.36.1

madrādhipasyādhirathirmahātmā vaco niśamyāpriyamapratītaḥ /
uvāca śalyaṃ viditaṃ mamaita-- dyathāvidhāvarjunavāsudevau //

8.36.2

śaure rathaṃ vāhayato'rjunasya balaṃ mahāstrāṇi ca pāṇḍavasya /
ahaṃ vijānāmi yathāvadadya parokṣabhūtaṃ tava tattu śalya //

8.36.3

tau cāpyahaṃ śastrabhṛtāṃ variṣṭhau vyapetabhīryodhayiṣyāmi kṛṣṇau /
santāpayatyabhyadhikaṃ hi rāmā-- cchāpo'dya māṃ brāhmaṇasattamācca //

8.36.4

purā mahendrādrivare samudre tapasvinaṃ rāmamupetya śalya /
astrārthinaṃ mā'dya śiṣyaṃ gṛhāṇe-- tyathā'bruvaṃ brāhmaṇacchadmanā ca //

8.36.5

tatrāvasaṃ brāhmaṇa ityavipro brahmāstralobhādanṛtena cāham /
tajjāmadagnyena paraṃ mahāstraṃ samantrayuktaṃ vihitaṃ mamāsīt //

8.36.6

astraṃ yadā tadviditaṃ mamāsī-- ttadā'bravīdbrāhmaṇo māṃ maharṣiḥ /
āpadgatenāstramidaṃ prayojyaṃ tvayā raṇe gacchatā sādhayeti //

8.36.7

tatrāpi me devarājena vighno hitārthinā phalgunasyaiva śalya /
kṛto vibhedena mamorumetya praviśya kīṭasya tanuṃ virūpām //

8.36.8

mamorumetya prabibheda kīṭaḥ supte gurau tatra śiro nidhāya /
ūruprabhedācca mahānbabhūva śarīrato me ghanaśoṇitaughaḥ //

8.36.9

gurorbhayāccāpi na celivānahaṃ tato vibuddho dadṛśe sa vipraḥ /
sa dhairyayuktaṃ prasamīkṣya māṃ vai na tvaṃ vipraḥ ko'si satyaṃ vadeti //

8.36.10

tasmai tadā'tmānamahaṃ yathāva-- dākhyātavānsūta ityeva śalya /
sa māṃ niśāmyātha mahātapasvī saṃśaptavānroṣaparītacetāḥ //

8.36.11

sūta tvayā hyāptamidaṃ tavāstraṃ na karmakāle pratibhāsyatīti /
anyatra tu syāttava mṛtyukālā-- dabrāhmaṇe brahma na hi dhruvaṃ syāt //

8.36.12

tadadya paryāptamatīva me'stra-- mupasthite'smiṃstumule vimarde //

8.36.13

śalyogradhanvānamahaṃ variṣṭhaṃ tarasvinaṃ bhīmamasahyavīryam /
satyapratijñaṃ yudhi pāṇḍaveyaṃ dhanañjayaṃ mṛtyumukhaṃ nayiṣye //

8.36.14

astraṃ tato'nyatpratipannamadya yena kṣepsye samare śatrupūgān /
pratāpinaṃ balavantaṃ kṛtāstraṃ tamugradhanvānamamitaujasaṃ ca / krūraṃ śūraṃ raudramamitrasāhaṃ dhanañjayaṃ saṃyuge'haṃ haniṣye //

8.36.15

apāmpatirvegavānaprameyo nimajjayiṣyanbahulāḥ prajā iva /
mahāravaṃ yaḥ kurute samudro veleva taṃ vārayāmyaprameyam //

8.36.16

pramuñcantaṃ bāṇasaṅghānameyā-- nmarmacchido vīrahaṇaḥ supatrān /
kuntīputraṃ pratiyotsyāmi yuddhe jyāṃ karṣatāmuttamaṃ martyaloke //

8.36.17

evaṃ balenātibalaṃ mahāstraṃ samudrakalpaṃ sudurāpamugram /
śaraughiṇaṃ pārthivānmajjayantaṃ veleva pārthamiṣubhirvārayiṣye //

8.36.18

kṛtī kṛtāstro dṛḍhahastayodhī divyāstravicchvetahayaḥ pramāthī /
surāsurānyudhi vai yo jayeta tenādya me paśya yudvaṃ sughoram //

8.36.19

abhīrmānī pāṇḍavo yudvakāmo hyamānuṣairasyati māṃ mahāstraiḥ /
tasyāstramastrairabhibhūya saṅkhye bāṇottamaiḥ pātayiṣyāmi pārtham //

8.36.20

sahasraraśmipratimaṃ jvalantaṃ diśaśca sarvāḥ pratapantamugram /
tamonudaṃ megha ivātimātraṃ dhanañjayaṃ chādayiṣyāmi bāṇaiḥ //

8.36.21

vaiśvānaraṃ dhūmaketuṃ jvalantaṃ tejasvinaṃ naravīrāndahantam /
parjanyabhūtaḥ śaravarṣairyathā'gniṃ tathā pārthaṃ śamayiṣyāmi yuddhe //

8.36.22

āśīviṣaṃ dṛṣṭihaṇaṃ sughoraṃ sutīkṣṇadaṃṣṭraṃ jvalanaprabhavām /
krodhātpradīptānalavaddahantaṃ kuntīputraṃ śamayiṣyāmi bhallaiḥ //

8.36.23

pravāhiṇaṃ balavantaṃ mahaujasaṃ prabhañjanaṃ mātariśvānamugram /
yuddhe sahiṣye himavānivācalo dhanañjayaṃ kruddhamamṛṣyamāṇam /

8.36.24

viśāradaṃ rathamārgeṣu śaktaṃ dhuryaṃ nityaṃ samareṣu pravīram /
loke varaṃ sarvadhanurdharāṇāṃ dhanañjayaṃ saṃyuge'haṃ haniṣye //

8.36.25

adyāhave yasya na tulyamanyaṃ manye manuṣyaṃ dhanurādadānam /
sarvāmimāṃ yaḥ pṛthivīṃ saheta tathāpi tenādya raṇe sameṣye //

8.36.26

yaḥ sarvabhūtāni sadaivatāni prasthe'jayatkhāṇḍave savyasācī
ko jīvitaṃ rakṣamāṇo hi tena yuyutsate'strairmānuṣo māmṛte'nyaḥ //

8.36.27

mānī kṛtāstraḥ kṛtahastayodhī divyāstravicchvetahayaḥ pramāthī /
tasyāhamadyātirathasya kāyā-- cchiro hariṣyāmi śitaiḥ pṛṣatkaiḥ /

8.36.28

yotsyāmyenaṃ śalya dhanañjayaṃ vai mṛtyuṃ puraskṛtya raṇe jayaṃ vā /
anyo hi na hyekarathena martyo yudhyeta yaḥ pāṇḍavamindrakalpam

8.36.29

tasyāhave pauruṣaṃ pāṇḍavasya brūyāṃ pṛṣṭaḥ samitau kṣatriyāṇām
kiṃ tvaṃ mūrkhaḥ prahasanmūḍhacetā ākhyāsi me pauruṣaṃ phalgunasya //

8.36.30

atyapriyo yaḥ puruṣo niṣṭhuro hi kṣudraḥ kṣeptā kṣamiṇaścākṣamāvān /
hanyāmahaṃ tvādṛśānāṃ śatāni kṣamāmyahaṃ kṣamiṇāṃ kāla eṣaḥ //

8.36.31

avocastvaṃ pāṇḍavārye priyāṇi pradharṣayanmāṃ mūḍhavatpāpakarman /
mayyārjave jihmamatiryatastvaṃ mitradrohī sāptapadaṃ hi mitram //

8.36.32

kālastvayaṃ pratyupayāti dāruṇo duryodhano yuddhamupāgamadyat /
tasyārthasiddhiṃ tvabhikāṅkṣamāṇa-- stamanveṣye yatra caikāntamasti //

8.36.33

tathāpyahaṃ pāṇḍavavāsudevau yotsye raṇe madvidhasyaiva karma /
na prākṛtaḥ sajjate vai kadāci-- dyaḥ pratyudīyātkṛṣṇadhanañjayau tau //

8.36.34

mitraṃ mindernandateḥ prīyatervā santrāyaterminutermodatervā /
duryodhane sarvamidaṃ mamāsti taccāpi sarvaṃ mama vetti rājā //

8.36.35

śatruḥ śadeḥ śāsatervā śyatervā śṛṇātervā śvasateḥ sīdatervā /
śrameḥ śuco bahuśaḥ sūdateśca prāyeṇa sarvaṃ tvayi tacca mahyam //

8.36.36

duryodhanārthaṃ tava ca priyārthaṃ yaśorthamātmārthamapīśvarārtham /
tasmādahaṃ pāṇḍavavāsudevau yotsye yatnātkarma ca paśya me'dya //

8.36.37

śalyādyāhaṃ saṅgataḥ pāṇḍavena mucyeyaṃ cejjīvamānaḥ kathañcit /
śaśvanmṛtyoḥ syāmanādhṛṣyarūpo vyaktaṃ tasmātsaṃyugādvipramuktāḥ //

8.36.38

astraṃ brāhmaṃ manasā sañjapanvai yadā'syate krodhitaḥ savyasācī /
tadāpi me naiva mucyeta pārtho na cetpatedviṣame me'dya cakram //

8.36.39

astrāṇi viddhvā samare gatāni brāhmāṇi divyānyatha mānuṣāṇi /
āsādayiṣyāmyahamugravīryaṃ nāgottamaṃ nāga iva prabhinnaḥ //

8.36.40

vaivasvatāddaṇḍahastādvaruṇādvāpi pāśinaḥ /
sagadādvā dhanapateḥ savajrādvā surādhipāt //

8.36.41

athānyasmādapi surādamitrādātatāyinaḥ /
iti śalya vijānīhi yathā nāhaṃ bibhemyuta //

8.36.42

tasmānna me bhayaṃ pārthānnāpi caiva janārdanāt /
saha yuddhaṃ hi me tābhyāṃ sāmparāye bhaviṣyati //

8.36.43

śvabhre te patatāṃ cakramiti māṃ brāhmaṇo'bravīt /
yudhyamānasya saṅgrāme prāptasyaikāyanaṃ bhayam //

8.36.44

tasmādbibhemi balavadbrāhmaṇavyāhṛtādaham /
ete hi somarājāna īśvarāḥ sukhaduḥkhayoḥ //

8.36.45

kadācibrāhmaṇasyātha yogyaheterahaṃ nṛpa /
ajānannakṣipaṃ bāṇaṃ ghorarūpaṃ bhayāvaham //

8.36.46

homadhenvāstato vatsaḥ pramatta iṣuṇā hataḥ /
caranvai vijane śalya tato'nu vyājahāra saḥ //

8.36.47

yasmādvatsastvayā cātra homadhenvā hato nṛpa /
tasmāttvamapi rādheya vākśalyaṃ mahadāpnuhi //

8.36.48

śvabhre te patitā cakraṃ yudhyamānasya śatruṇā /
prāpta ekāyane kāle mṛtyusādhāraṇe tvayi //

8.36.49

spardhase yena saṅgrāme yadarthaṃ ghaṭase'niśam /
tata eva dhruvaṃ mṛtyuṃ sūta prāpsyasi saṃyuge //

8.36.50

ahaṃ prasādayāñcakre brāhmaṇaṃ saṃśitavratam //

8.36.51

gavāṃ daśaśataṃ vittaṃ balīvardāṃśca ṣaṭ्śatam /
pracchannaṃ kāñcanaiḥ kāmaṃ brāhmaṇārthamahaṃ tadā //

8.36.52

dāsīśataṃ niṣkakaṇṭhaṃ śatamaśvatarīrathān /
kanyānāṃ niṣkakaṇṭhīnāṃ sahasraṃ samalankṛtam //

8.36.53

īṣādantānnāgaśatāndāsīdāsaśatāni ca /
dadmi tairdvijamukhyo me prasādaṃ na cakāra saḥ //

8.36.54

kṛṣṇānāṃ śvetavatsānāṃ gośatāni caturdaśa /
dadanhi na labhe tasmātprasādaṃ dvijasattamāt //

8.36.55

yatkiñcinmāmakaṃ vittaṃ tvadadhīnaṃ karomi tat / iti māṃ yācamānaṃ vai brāhmaṇaḥ pratyavārayat /
krodhadīptekṣaṇaḥ śaḷya nirdahanniva cakṣuṣā //

8.36.56

vyāhṛtaṃ yanmayā sūta tattathā na tadanyathā /
anṛtoktaṃ prajāṃ hanyāttataḥ pāpamavāpnuyām //

8.36.57

tasmāddharmābhirakṣārthaṃ nānṛtaṃ vaktumutsahe /
mā tvaṃ brahmagatiṃ hiṃsyāḥ prāyaścittaṃ kṛtaṃ tvayā //

8.36.58

madvākyaṃ nānṛtaṃ loke kaścitkuryātsamāpnuhi /
yanmayoktaṃ saroṣeṇa gaccha sūtaja māciram //

8.36.59

iti māmasakṛtkruddhaḥ sa uvāca dbijottamaḥ /
ete hi somarājāna īśvarāḥ sukhaduḥkhayoḥ //

8.36.60

nāhaṃ bibhemi bībhatsorna śalya madhusūdanām /
tasmādbibhemyahaṃ śāpāttena satyena te śape //

8.36.61

saha yuddhaṃ sametābhyāmadyedaṃ samupasthitam /
yudve'smiñjīvitaṃ me'dya śalya saṃśayamāgatam //

8.36.62

śakro'pyamararāṭ tābhyāmupagamyāhavaṃ saha /
saṃśayaṃ paramaṃ gacchetkathaṃ vā manyate bhavān //

8.36.63

ityevaṃ te mayā'khyātaṃ kṣiptena na suhṛttayā /
jānāmi tvā'dhikṣipantaṃ doṣamātmagataṃ śṛṇu //

Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0

Esc