Mahabharata · Chapter 8.36
madrādhipasyādhirathirmahātmā vaco niśamyāpriyamapratītaḥ /
uvāca śalyaṃ viditaṃ mamaita-- dyathāvidhāvarjunavāsudevau //
śaure rathaṃ vāhayato'rjunasya balaṃ mahāstrāṇi ca pāṇḍavasya /
ahaṃ vijānāmi yathāvadadya parokṣabhūtaṃ tava tattu śalya //
tau cāpyahaṃ śastrabhṛtāṃ variṣṭhau vyapetabhīryodhayiṣyāmi kṛṣṇau /
santāpayatyabhyadhikaṃ hi rāmā-- cchāpo'dya māṃ brāhmaṇasattamācca //
purā mahendrādrivare samudre tapasvinaṃ rāmamupetya śalya /
astrārthinaṃ mā'dya śiṣyaṃ gṛhāṇe-- tyathā'bruvaṃ brāhmaṇacchadmanā ca //
tatrāvasaṃ brāhmaṇa ityavipro brahmāstralobhādanṛtena cāham /
tajjāmadagnyena paraṃ mahāstraṃ samantrayuktaṃ vihitaṃ mamāsīt //
astraṃ yadā tadviditaṃ mamāsī-- ttadā'bravīdbrāhmaṇo māṃ maharṣiḥ /
āpadgatenāstramidaṃ prayojyaṃ tvayā raṇe gacchatā sādhayeti //
tatrāpi me devarājena vighno hitārthinā phalgunasyaiva śalya /
kṛto vibhedena mamorumetya praviśya kīṭasya tanuṃ virūpām //
mamorumetya prabibheda kīṭaḥ supte gurau tatra śiro nidhāya /
ūruprabhedācca mahānbabhūva śarīrato me ghanaśoṇitaughaḥ //
gurorbhayāccāpi na celivānahaṃ tato vibuddho dadṛśe sa vipraḥ /
sa dhairyayuktaṃ prasamīkṣya māṃ vai na tvaṃ vipraḥ ko'si satyaṃ vadeti //
tasmai tadā'tmānamahaṃ yathāva-- dākhyātavānsūta ityeva śalya /
sa māṃ niśāmyātha mahātapasvī saṃśaptavānroṣaparītacetāḥ //
sūta tvayā hyāptamidaṃ tavāstraṃ na karmakāle pratibhāsyatīti /
anyatra tu syāttava mṛtyukālā-- dabrāhmaṇe brahma na hi dhruvaṃ syāt //
tadadya paryāptamatīva me'stra-- mupasthite'smiṃstumule vimarde //
śalyogradhanvānamahaṃ variṣṭhaṃ tarasvinaṃ bhīmamasahyavīryam /
satyapratijñaṃ yudhi pāṇḍaveyaṃ dhanañjayaṃ mṛtyumukhaṃ nayiṣye //
astraṃ tato'nyatpratipannamadya yena kṣepsye samare śatrupūgān /
pratāpinaṃ balavantaṃ kṛtāstraṃ tamugradhanvānamamitaujasaṃ ca / krūraṃ śūraṃ raudramamitrasāhaṃ dhanañjayaṃ saṃyuge'haṃ haniṣye //
apāmpatirvegavānaprameyo nimajjayiṣyanbahulāḥ prajā iva /
mahāravaṃ yaḥ kurute samudro veleva taṃ vārayāmyaprameyam //
pramuñcantaṃ bāṇasaṅghānameyā-- nmarmacchido vīrahaṇaḥ supatrān /
kuntīputraṃ pratiyotsyāmi yuddhe jyāṃ karṣatāmuttamaṃ martyaloke //
evaṃ balenātibalaṃ mahāstraṃ samudrakalpaṃ sudurāpamugram /
śaraughiṇaṃ pārthivānmajjayantaṃ veleva pārthamiṣubhirvārayiṣye //
kṛtī kṛtāstro dṛḍhahastayodhī divyāstravicchvetahayaḥ pramāthī /
surāsurānyudhi vai yo jayeta tenādya me paśya yudvaṃ sughoram //
abhīrmānī pāṇḍavo yudvakāmo hyamānuṣairasyati māṃ mahāstraiḥ /
tasyāstramastrairabhibhūya saṅkhye bāṇottamaiḥ pātayiṣyāmi pārtham //
sahasraraśmipratimaṃ jvalantaṃ diśaśca sarvāḥ pratapantamugram /
tamonudaṃ megha ivātimātraṃ dhanañjayaṃ chādayiṣyāmi bāṇaiḥ //
vaiśvānaraṃ dhūmaketuṃ jvalantaṃ tejasvinaṃ naravīrāndahantam /
parjanyabhūtaḥ śaravarṣairyathā'gniṃ tathā pārthaṃ śamayiṣyāmi yuddhe //
āśīviṣaṃ dṛṣṭihaṇaṃ sughoraṃ sutīkṣṇadaṃṣṭraṃ jvalanaprabhavām /
krodhātpradīptānalavaddahantaṃ kuntīputraṃ śamayiṣyāmi bhallaiḥ //
pravāhiṇaṃ balavantaṃ mahaujasaṃ prabhañjanaṃ mātariśvānamugram /
yuddhe sahiṣye himavānivācalo dhanañjayaṃ kruddhamamṛṣyamāṇam /
viśāradaṃ rathamārgeṣu śaktaṃ dhuryaṃ nityaṃ samareṣu pravīram /
loke varaṃ sarvadhanurdharāṇāṃ dhanañjayaṃ saṃyuge'haṃ haniṣye //
adyāhave yasya na tulyamanyaṃ manye manuṣyaṃ dhanurādadānam /
sarvāmimāṃ yaḥ pṛthivīṃ saheta tathāpi tenādya raṇe sameṣye //
yaḥ sarvabhūtāni sadaivatāni prasthe'jayatkhāṇḍave savyasācī
ko jīvitaṃ rakṣamāṇo hi tena yuyutsate'strairmānuṣo māmṛte'nyaḥ //
mānī kṛtāstraḥ kṛtahastayodhī divyāstravicchvetahayaḥ pramāthī /
tasyāhamadyātirathasya kāyā-- cchiro hariṣyāmi śitaiḥ pṛṣatkaiḥ /
yotsyāmyenaṃ śalya dhanañjayaṃ vai mṛtyuṃ puraskṛtya raṇe jayaṃ vā /
anyo hi na hyekarathena martyo yudhyeta yaḥ pāṇḍavamindrakalpam
tasyāhave pauruṣaṃ pāṇḍavasya brūyāṃ pṛṣṭaḥ samitau kṣatriyāṇām
kiṃ tvaṃ mūrkhaḥ prahasanmūḍhacetā ākhyāsi me pauruṣaṃ phalgunasya //
atyapriyo yaḥ puruṣo niṣṭhuro hi kṣudraḥ kṣeptā kṣamiṇaścākṣamāvān /
hanyāmahaṃ tvādṛśānāṃ śatāni kṣamāmyahaṃ kṣamiṇāṃ kāla eṣaḥ //
avocastvaṃ pāṇḍavārye priyāṇi pradharṣayanmāṃ mūḍhavatpāpakarman /
mayyārjave jihmamatiryatastvaṃ mitradrohī sāptapadaṃ hi mitram //
kālastvayaṃ pratyupayāti dāruṇo duryodhano yuddhamupāgamadyat /
tasyārthasiddhiṃ tvabhikāṅkṣamāṇa-- stamanveṣye yatra caikāntamasti //
tathāpyahaṃ pāṇḍavavāsudevau yotsye raṇe madvidhasyaiva karma /
na prākṛtaḥ sajjate vai kadāci-- dyaḥ pratyudīyātkṛṣṇadhanañjayau tau //
mitraṃ mindernandateḥ prīyatervā santrāyaterminutermodatervā /
duryodhane sarvamidaṃ mamāsti taccāpi sarvaṃ mama vetti rājā //
śatruḥ śadeḥ śāsatervā śyatervā śṛṇātervā śvasateḥ sīdatervā /
śrameḥ śuco bahuśaḥ sūdateśca prāyeṇa sarvaṃ tvayi tacca mahyam //
duryodhanārthaṃ tava ca priyārthaṃ yaśorthamātmārthamapīśvarārtham /
tasmādahaṃ pāṇḍavavāsudevau yotsye yatnātkarma ca paśya me'dya //
śalyādyāhaṃ saṅgataḥ pāṇḍavena mucyeyaṃ cejjīvamānaḥ kathañcit /
śaśvanmṛtyoḥ syāmanādhṛṣyarūpo vyaktaṃ tasmātsaṃyugādvipramuktāḥ //
astraṃ brāhmaṃ manasā sañjapanvai yadā'syate krodhitaḥ savyasācī /
tadāpi me naiva mucyeta pārtho na cetpatedviṣame me'dya cakram //
astrāṇi viddhvā samare gatāni brāhmāṇi divyānyatha mānuṣāṇi /
āsādayiṣyāmyahamugravīryaṃ nāgottamaṃ nāga iva prabhinnaḥ //
vaivasvatāddaṇḍahastādvaruṇādvāpi pāśinaḥ /
sagadādvā dhanapateḥ savajrādvā surādhipāt //
athānyasmādapi surādamitrādātatāyinaḥ /
iti śalya vijānīhi yathā nāhaṃ bibhemyuta //
tasmānna me bhayaṃ pārthānnāpi caiva janārdanāt /
saha yuddhaṃ hi me tābhyāṃ sāmparāye bhaviṣyati //
śvabhre te patatāṃ cakramiti māṃ brāhmaṇo'bravīt /
yudhyamānasya saṅgrāme prāptasyaikāyanaṃ bhayam //
tasmādbibhemi balavadbrāhmaṇavyāhṛtādaham /
ete hi somarājāna īśvarāḥ sukhaduḥkhayoḥ //
kadācibrāhmaṇasyātha yogyaheterahaṃ nṛpa /
ajānannakṣipaṃ bāṇaṃ ghorarūpaṃ bhayāvaham //
homadhenvāstato vatsaḥ pramatta iṣuṇā hataḥ /
caranvai vijane śalya tato'nu vyājahāra saḥ //
yasmādvatsastvayā cātra homadhenvā hato nṛpa /
tasmāttvamapi rādheya vākśalyaṃ mahadāpnuhi //
śvabhre te patitā cakraṃ yudhyamānasya śatruṇā /
prāpta ekāyane kāle mṛtyusādhāraṇe tvayi //
spardhase yena saṅgrāme yadarthaṃ ghaṭase'niśam /
tata eva dhruvaṃ mṛtyuṃ sūta prāpsyasi saṃyuge //
ahaṃ prasādayāñcakre brāhmaṇaṃ saṃśitavratam //
gavāṃ daśaśataṃ vittaṃ balīvardāṃśca ṣaṭ्śatam /
pracchannaṃ kāñcanaiḥ kāmaṃ brāhmaṇārthamahaṃ tadā //
dāsīśataṃ niṣkakaṇṭhaṃ śatamaśvatarīrathān /
kanyānāṃ niṣkakaṇṭhīnāṃ sahasraṃ samalankṛtam //
īṣādantānnāgaśatāndāsīdāsaśatāni ca /
dadmi tairdvijamukhyo me prasādaṃ na cakāra saḥ //
kṛṣṇānāṃ śvetavatsānāṃ gośatāni caturdaśa /
dadanhi na labhe tasmātprasādaṃ dvijasattamāt //
yatkiñcinmāmakaṃ vittaṃ tvadadhīnaṃ karomi tat / iti māṃ yācamānaṃ vai brāhmaṇaḥ pratyavārayat /
krodhadīptekṣaṇaḥ śaḷya nirdahanniva cakṣuṣā //
vyāhṛtaṃ yanmayā sūta tattathā na tadanyathā /
anṛtoktaṃ prajāṃ hanyāttataḥ pāpamavāpnuyām //
tasmāddharmābhirakṣārthaṃ nānṛtaṃ vaktumutsahe /
mā tvaṃ brahmagatiṃ hiṃsyāḥ prāyaścittaṃ kṛtaṃ tvayā //
madvākyaṃ nānṛtaṃ loke kaścitkuryātsamāpnuhi /
yanmayoktaṃ saroṣeṇa gaccha sūtaja māciram //
iti māmasakṛtkruddhaḥ sa uvāca dbijottamaḥ /
ete hi somarājāna īśvarāḥ sukhaduḥkhayoḥ //
nāhaṃ bibhemi bībhatsorna śalya madhusūdanām /
tasmādbibhemyahaṃ śāpāttena satyena te śape //
saha yuddhaṃ sametābhyāmadyedaṃ samupasthitam /
yudve'smiñjīvitaṃ me'dya śalya saṃśayamāgatam //
śakro'pyamararāṭ tābhyāmupagamyāhavaṃ saha /
saṃśayaṃ paramaṃ gacchetkathaṃ vā manyate bhavān //
ityevaṃ te mayā'khyātaṃ kṣiptena na suhṛttayā /
jānāmi tvā'dhikṣipantaṃ doṣamātmagataṃ śṛṇu //
Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0