Mahabharata · Chapter 8.34
adhikṣiptastu rādheyaḥ śalyenāmitatejasā /
śalyamāha susaṅkruddho vākśalyamavadhārayan //
karṇa uvāca /
guṇānguṇavatāṃ śalya guṇavānvetti nāguṇaḥ /
tvaṃ tu nityaṃ guṇairhīnaḥ kiṃ jñāsyasi guṇāguṇān //
arjunasya mahāstrāṇi krodhaṃ vīryaṃ dhanuḥ śarān /
ahaṃ śalyābhijānāmi na tvaṃ jānāsi tattathā //
tathā kṛṣṇasya māhātmyamṛṣabhasya mahīkṣitām /
yathāhaṃ śalya jānāmi na tvaṃ jānāsi tattathā //
evamevātmano vīryamahaṃ vīryaṃ ca pāṇḍave /
jānaṃstāvāhvaye yuddhe śalya nāgniṃ pataṅgavat //
asti cā'yamiṣuḥ śalya supuṅkho raktabhojanaḥ /
ekastūṇīśayaḥ patrī sudhautaḥ samalaṅkṛtaḥ //
śete candanacūrṇena pūjito bahulāḥ samāḥ /
āheyo viṣavānugro narāśvadvipasaṅghahā //
ghorarūpo mahāraudrastanutrāsthividāraṇaḥ /
nirbhindyāṃ yena ruṣṭo'hamapi meruṃ mahāgirim //
tamahaṃ jātu nāsyeyamanyasminphalgunādṛte /
kṛṣṇādvā devakīputrātsatyaṃ cāpi śṛṇuṣva me //
tenāhamiṣuṇā śalya vāsudevadhanañjayau /
yotsye paramasaṃrabdhau tatkarma sadṛśaṃ mama //
sarveṣāṃ vṛṣṇivīrāṇāṃ kṛṣṇe lakṣmīḥ pratiṣṭhitā / sarveṣāṃ pāṇḍuputrāṇāṃ jayaḥ pārthe pratiṣṭhitaḥ /
ubhayaṃ tu samāsādya ko nivartitumarhati //
tāvetau puruṣavyāghrau sametau syandane sthitau /
māmekamabhisaṃyuddhau sujātaṃ paśya śalya me //
pitṛṣvasāmātulajau bhrātarāvaparājitau /
maṇī sūtra iva protau draṣṭāsi nihatau mayā //
arjune gāṇḍivaṃ kṛṣṇe cakraṃ tārkṣyakapidhvajau /
bhīrūṇāṃ trāsajananaṃ śalya harṣakaraṃ mama //
tvaṃ tu duṣprakṛtirmūḍho mahāyudveṣvakovidaḥ /
bhayāvadīrṇaḥ santrāsādabaddhaṃ bahuḥ bhāṣase //
saṃstauṣi tau tu kenāpi hetunā tvaṃ kudeśaja /
tau hatvā samare hantā tvāmadya saha bāndhavam //
pāpadeśaja durbuddhe kṣudra kṣatriyapāṃsana /
suhṛdrūpo ripuḥ kiṃ māṃ kṛṣṇābhyāṃ bhīṣayiṣyasi //
tau vā māmadya hantārau haniṣye vā'pi tāvaham /
nāhaṃ bibhemi kṛṣṇābhyāṃ vijānannātmano balam //
vāsudevasahasraṃ vā phalgunānāṃ śatāni vā /
ahameko haniṣyāmi joṣamāssva kudeśaja //
striyo bālāśca vṛdvāśca prāyaḥ krīḍāgatā janāḥ //
yā gāthāḥ sampragāyanti kurvato'dhyayanaṃ yathā /
tā gāthāḥ śṛṇu me śalya madrakeṣu durātmasu //
brāhmaṇaiḥ kathitāḥ pūrvaṃ yathāvadrājasannidhau /
śrutvā caikamanā mūḍha mama vā brūhi cottaram //
mitradhruṅmadrako nityaṃ yo no dveṣṭi sa madrakaḥ /
madrake saṅgataṃ nāsti kṣudravākye narādhame //
durātmā madrako nityaṃ nityamānṛtiko'nṛjuḥ /
yaccānyadapi daurātmyaṃ madrakeṣviti naḥ śrutam //
pitā putraśca mātā ca śvaśrūśvaśuramātulāḥ /
bhaginī duhitā bhrātā naptā'nye te ca bāndhavāḥ //
vayasyābhyāgatāścānye dāsīdāsāśca saṅgatāḥ /
pumbhirvimiśrā nāryaśca jñātājñātāḥ svayecchayā //
yeṣāṃ gṛheṣvaśiṣṭānāṃ saktumadyāśināṃ sadā /
pītvā śīdhu sagomāṃsaṃ krandanti ca hasanti ca //
gāyanti cāpyabaddhāni pravartante ca kāmataḥ /
kāmapralāpino'nyonyaṃ teṣu dharmaḥkathaṃ bhavet //
madrakeṣvavalipteṣu prakhyātāśubhakarmasu /
nāpi vairaṃ na sauhārdaṃ madrakeṇa samācaret //
madrake saṅgataṃ nāsti madrako hi sadā malaḥ /
madrakeṣu ca saṃsṛṣṭaṃ śaucaṃ gāndhārakeṣu ca //
rājayājakayājye hi yathā dattaṃ havirnaśet /
śūdrasaṃskārako vipro yathā yāti parābhavam //
yathā brahmadviṣo nityaṃ gacchantīha parābhavam /
yathaiva sangataṃ kṛtvā naraḥ patati madrakaiḥ //
bāleṣvapi sadā na sma dhanaṃ vṛścika te viṣam /
ātharvaṇena mantreṇa sarvaśāntiḥ kṛtā mayā //
iti vṛścikadaṣṭasya viṣavegahatasya ca /
kurvanti bheṣajaṃ prājñāḥ satyaṃ taccāpi dṛśyate //
evaṃ vidvañjoṣamāssva brūhi cātrottaraṃ vacaḥ /
vāsāṃsyutsṛjya nṛtyanti striyo madyavimohitāḥ //
maithune'saṅgatāścāpi yathākāmavarāśca tāḥ /
tāsāṃ putra kathaṃ dharmaṃ madrako vaktumarhati //
yāstiṣṭhantyaḥ pramehanti yathaivoṣṭradaśerakāḥ / tāsāṃ vibhraṣṭadharmāṇāṃ nirlajjānāṃ tatastataḥ /
tvaṃ putrastādṛśīnāṃ hi dharmaṃ vaktumihecchasi //
sauvīrakaṃ yācyamānā madrikā karṣati sphicau /
adātukāmā vacanamidaṃ vadati dāruṇam //
mā māṃ sauvīrakaṃ kaścidyācatāṃ dayitaṃ mama /
putraṃ dadyāṃ patiṃ dadyāṃ na tu dadyāṃ suvīrakam //
gauryo bṛhatyo nirhīkā madrikāḥ kampalāvṛtāḥ /
ghasmarā naṣṭaśaucāśca prāya ityanuśuśruma //
pamehitvā sphicau bhūmau gharṣantyo hīnaśodhanāḥ /
śuddhā nādbhirna mṛdbhiśca nityocchiṣṭā bhavanti hi //
evamādi mayā'nyairvā śakyaṃ vaktuṃ bhavedbahu /
ākeśāntānnakhāgrācca vaktavyeṣu kukarmasu //
madrakāḥ sindhusauvīrā dharmaṃ vidyuḥ kathaṃ tviha /
pāpadeśodbhavā mlecchā dharmāṇāmavicakṣaṇāḥ //
eṣa mukhyatamo dharmaḥ kṣatriyasyeti naḥ śrutam /
yadājau nihataḥ śete sadbhiḥ samabhipūjitaḥ //
āyudhānāṃ sāmparāye yanmuñceyamahaṃ tataḥ /
mamaiṣa prathamaḥ kalpo nidhane svargamicchataḥ //
soyaṃ priyasakhā cāsmi dhārtarāṣṭrasya dhīmataḥ /
tadarthe hi mama prāṇā yacca me vidyate vasu //
vyaktaṃ tvamapyupahitaḥ pāṇḍavaiḥ pāpadeśaja /
yathā cāmitravatsarvaṃ tvamasmāsu pravartase //
kāmaṃ na khalu śakyo'haṃ tvadvidhānāṃ śatairapi /
saṅgrāmādvimukhaḥ kartuṃ dharmajña iva nāstikaiḥ //
sāraṅga iva gharmārtaḥ kāmaṃ vilapa śuṣya ca /
nāhaṃ bhīṣayituṃ śakyaḥ kṣatradharme vyavasthitaḥ //
tanutyajāṃ nṛsiṃhānāmāhaveṣvanivartinām /
yā gatirguruṇā proktā premṇā rāmeṇa tāṃ smare //
sveṣāṃ trāṇārthamudyantaṃ vadhārthaṃ dviṣatāmapi /
viddhi māmāsthitaṃ vṛttaṃ paurūravasamuttamam //
na tadbhūtaṃ prapaśyāmi triṣu lokeṣu madrapa /
yo māmasmādabhiprāyādvārayediti me matiḥ //
evaṃ vidvañjoṣamāssva trāsātkiṃ bahu bhāṣase /
na tvāṃ hatvā pradāsyāmi kravyādbhyo madrakādham //
mitrapratīkṣayā śalya dhṛtarāṣṭrasya cobhayoḥ /
apavādatitikṣābhistribhiretairhi jīvasi //
punaścedīdṛśaṃ vākyaṃ madrarāja vadiṣyasi /
śiraste pātayiṣyāsi gadayā vajrakalpayā //
śrotārastvidamadyeha draṣṭāro vrā kudeśaja /
karṇaṃ vā jaghnatuḥ kṛṣṇau karṇo vā nijaghāna tau //
evamuktvā tu rādheyaḥ punareva viśāmpate /
abravīnmadrarājānaṃ yāhiyāhītyasambhramam //
Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0