Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mahabharata · Chapter 8.23

8.23.1

evamukto mahārāja tava putraḥ pratāpavān / madreśvaraṃ prati raṇe surasainyabhayaṅkaram /
sarvaṃ tathā'karottūrṇaṃ rādheyastadyathā'bravīt //

8.23.2

madrājaṃ ca samare praṇamya ca mahāratham /
vinayenopasaṅgamya praṇayādvākyamabravīt //

8.23.3

satyavrata mahābhāga dviṣatāṃ tāpavardhana /
madreśvara raṇeśūra parasainyabhayaṅkara //

8.23.4

matpriyārthaṃ hitārthaṃ ca tathā pārthavadhāya ca / śrutavānasi karṇasya bruvato vadatāṃ vara /
yathā nṛpatisiṃhānāṃ madhye tvāṃ varaye svayam //

8.23.5

tattvāmaprativīryādya śatrupakṣakṣayāvaha /
madreśvara prayāce'haṃ śirasā vinayena ca //

8.23.6

tasmātpārthavināśārthaṃ hitārthaṃ mama caiva hi /
tvaṃ pāhi sarvataḥ karṇaṃ bhavaṃ brahmeva suvrata //

8.23.7

sārathyaṃ rathināṃ śreṣṭha praṇayātkartumarhasi /
tvayi yantari rādheyo vidviṣo me vijeṣyate //

8.23.8

abhīṣūṇāṃ hi karṇasya grahītānyo na vidyate /
ṛte hi tvāṃ mahābhāga vāsudevasamaṃ yudhi //

8.23.9

sa pāhi sarvathā karṇaṃ yathā brahmā maheśvaram / yathā ca sarvathā'patsu vārṣṇeyaḥ pāti pāṇḍavam /
tathā madreśvarādya tvaṃ rādheyaṃ pratipālaya //

8.23.10

bhīṣmo droṇaḥ kṛpaḥ karṇo bhavānbhojaśca vīryavān /
śakuniḥ saubalo drauṇirahameva ca no balam //

8.23.11

evameṣa kṛto bhāgo navadhā pṛthivīpate /
na ca bhāgo'tra bhīṣmasya droṇasya ca mahātmanaḥ //

8.23.12

tābhyāmatītya tau bhāgau nihatā mama śatravaḥ /
vṛdvau hi tau maheṣvāsau chalena nihatau yudhi //

8.23.13

kṛtvā cāsukaraṃ karma gatau svargamito'nagha /
tathānye puruṣavyāghrāḥ parairvinihatā yudhi //

8.23.14

asmadīyāśca bahavaḥ svargāya gamitāḥ paraiḥ / tyaktvā prāṇānaythāśakti ceṣṭāṃ kṛtvā ca puṣkalām /

8.23.15

tadidaṃ hatabhūyiṣṭhaṃ balaṃ mama narādhipa /
pūrvamapyalpakaiḥ pārthairhataṃ kimuta sāmpratam //

8.23.16

balavanto mahātmānaḥ kaunteyāḥ satyavikramāḥ /
balaṃ śeṣaṃ na hanyurme yathā tatkuru pārthiva //

8.23.17

hatavīramidaṃ sainyaṃ pāṇḍavaiḥ samare vibho /
karṇo hyeko mahābāhurasmatpriyahite rataḥ //

8.23.18

bhavāṃśca puruṣavyāghra sarvalokamahārathaḥ /
śalya karṇo'rjunenādya yodvumicchati saṃyuge //

8.23.19

tasmiñjayāśā vipulā madrarāja narādhipa /
tasyābhīṣugrahavaro nānyo'sti bhuvi kaścana //

8.23.20

pārthasya samare kṛṣṇo yathā'bhīṣugraho varaḥ /
tathā tvamapi karṇasya rathe'bhīṣugraho bhava //

8.23.21

tena yukto raṇe pārtho rakṣyamāṇaśca pārthiva /
yāni karmāṇi kurute pratyakṣāṇi tathaiva tat //

8.23.22

pūrvaṃ naḥ samare hyevamadhīdarjuno ripūn /
idānīṃ vikramo hyasya kṛṣṇena sahitasya ca //

8.23.23

kṛṣṇena sahitaḥ pārtho dhārtarāṣṭrīṃ mahācamūm /
ahanyahani madreśa drāvayandṛśyate yudhi //

8.23.24

bhāgo'vaśiṣṭaḥ karṇasya tava caiva mahādyute /
taṃ bhāgaṃ saha karṇena yugapannāśayādya hi //

8.23.25

aruṇena yathā sārdhaṃ tamaḥ sūryo vyapohati /
tathā karṇena sahito jahi pārthaṃ mahāhave //

8.23.26

udyantau ca yathā sūryau bālasūryasamaprabhau /
karṇaśalyau raṇe dṛṣṭvā vidravantu mahārathāḥ //

8.23.27

sūryāruṣau yathā dṛṣṭvā tamo naśyati māriṣa /
tathā naśyantu kaunteyāḥ sapāñcālāḥ sasṛñjayāḥ //

8.23.28

rathināṃ pravaraḥ karṇo yantṝṇāṃ pravaro bhavān /
saṃyogo yuvayorloke nābhūnna ca bhaviṣyati //

8.23.29

yathā sarvāsvavasthāsu vārṣmeyaḥ pāti pāṇḍavam / tathā bhavānparitrātu karṇaṃ vaikartanaṃ raṇe /
sārathyaṃ kriyatāṃ tasya yudhyamānasya saṃyuge //

8.23.30

yathā ca samare kṛṣṇo rakṣate sarvato'rjunam /
tathā tvamapi rādheyaṃ rakṣasva ca mahāraṇe //

8.23.31

tvayā sārathinā hyeṣa apradhṛṣyo bhaviṣyati / devatānāmapi raṇe saśakrāṇāṃ mahīpate /
kiṃ punaḥ pāṇḍaveyānāṃ mā viśaṅkīrvaco mama //
sañjaya uvāca /

8.23.32

duryodhanavacaḥ śrutvā śalyaḥ krodhasamanvitaḥ /
dhārtarāṣṭramathovāca sṛkviṇī parilelihan //

8.23.33

triśikhāṃ bhrukuṭiṃ kṛtvā dhunvanhastau punaḥpunaḥ / krodharakte mahānetre parivṛtya mahābhujaḥ /
kulaiśvaryaśrutabalairdṛptaḥ śalyo'bravīdidam //
śalya uvāca /

8.23.34

na māmarhasi rājedra niyoktuṃ karmaṇīdṛśe /
na hi pāpīyasaḥ śreyānpreṣyatvaṃ kartumarhati //

8.23.35

yo hyabhyupagataṃ mitraṃ garīyāṃsaṃ viśeṣataḥ /
vaśe pāpīyaso dhatte tatkāryamadharottaram //

8.23.36

brahmaṇā brāhmaṇāḥ sṛṣṭā mukhātkṣatraṃ ca bāhutaḥ /
ūrubhyāmatha vaiśyā vai śūdrāḥ padbhyāmiti śrutiḥ //

8.23.37

tebhyo varṇaviśeṣāśca pratilomānulomajāḥ /
athānyonyasya saṃyogāccāturvarṇyasya bhārata //

8.23.38

goptāraḥ saṅgṛhītāro dātāraḥ kṣatriyāḥ smṛtāḥ //

8.23.39

yājanādhyāpanairviprā viśudvaiśca pratigrahaiḥ /
lokasyānugrahārthāya sthāpitā brāhmaṇā bhuvi //

8.23.40

kṛṣiśca pāśupālyaṃ ca viśāṃ dānaṃ ca dharmataḥ /
brahmakṣatraviśāṃ śūdrā vihitāḥ paricārakāḥ //

8.23.41

brahmakṣatrasya vihitāḥ sūtā vai paricārakāḥ /
na kṣatriyo vai sūtānāṃ śṛṇuyācca kathañcana //

8.23.42

ahaṃ mūrdhābhiṣikto hi rājarṣikulajo nṛpaḥ /
mahārathasamākhyātaḥ sevyaḥ stutyaśca vandināṃ //

8.23.43

so'mahetādṛśo bhūtvā nehāribalasūdanaḥ /
sūtaputrasya saṅgrāme sārathyaṃ kartumutsahe //

8.23.44

avamanyase māṃ gāndhāre dhruvaṃ cāpyatiśaṅkase /
yasmādbravīṣi visrabdhaḥ sārathyaṃ kriyatāmiti //

8.23.45

asmatto'bhyadhikaṃ karṇaṃ manvānastaṃ praśaṃsasi /
na cāhaṃ yudhi rādheyaṃ gaṇaye tulyamātmanaḥ //

8.23.46

ādiśyatāmabhyadhiko mamāṃśaḥ pṛthivīpate /
tamahaṃ samare hatvā gamiṣyāmi yathāgatam //

8.23.47

athavāpyeka evāhaṃ yotsyāmi tava śatrubhiḥ /
paśya vīryaṃ mamādya tvaṃ saṅgrāme dahato ripūn //

8.23.48

na cāpi kāmānkauravya nidhāya hṛdaye pumān /
asmadvidhaḥ pravarteta mā mā tvamatiśaṅkithāḥ //

8.23.49

api cāpyavamāno me na kartavyaḥ kathañcana /
paśya bhīmau mama bhujau vajrasaṃhananau dṛḍhau //

8.23.50

dhanuḥ paśya ca me citraṃ śarāṃścāśīviṣapamān /
rathaṃ ca paśya me citraṃ sadaśvairvātavegibhiḥ //

8.23.51

gadāṃ ca paśya gāndhāre hemapaṭṭavibhūṣitām / dārayeyaṃ mahīṃ kruddho vikireyaṃ ca parvatān /
śoṣayeyaṃ samudrāṃśca pātayeyaṃ ca bhāskaram //

8.23.52

taṃ māmevaṃvidhaṃ rājansamarthamarinigrahe /
kasmādyunaṅkṣi sārathye sūtasyādhirathestu mām //

8.23.53

na cāpi mama rādheyaḥ kalāmarhati ṣoḍaśīm //

8.23.54

sakarṇā ye trayo lokāḥ sārjunāḥ sajanārdanāḥ /
nibadvāṃstantraṇe rājanna gaṇeyaṃ kathañcana //

8.23.55

na cāhaṃ prākṛtaḥ kaścinna cāsmyadhigataḥ svayam /
ayaṃ cāpyavamāno me na kartavyaḥ kathañcana //

8.23.56

āpṛcche tvādya gāndhāre yāsyāmi viṣayaṃ prati /
na cāhaṃ sūtaputrasya sārathyamupajagmivān //

8.23.57

avamānamahaṃ prāpya na yotsyāmi kathañcana /
āpṛcche tvā'dya gāndhāre gamiṣyāmi gṛhāya vai //
sañjaya uvāca /

8.23.58

evamuktvā mahārāja śalyaḥ samitiśobhanaḥ /
utthāya prayayau tūrṇaṃ rājamadhyādamarṣitaḥ //

8.23.59

praṇayādbahumānācca taṃ nigṛhya sutastava /
abravīnmadhuraṃ vākyaṃ sāmnā sarvārthasādhakam //

8.23.60

yathā śalya tvamātthedamevametadasaṃśayam /
abhiprāyastu me kaścittaṃ nibodha janeśvara //

8.23.61

na karṇo'bhyadhikastvatto na cānye caiva pārthivāḥ /
na ca madreśvara tvāṃ vai kṛṣṇaḥ soḍhuṃ ca śakṣyati //

8.23.62

ṛtameva hi pūrvāste vadanti puruṣottamāḥ /
tasmādārtāyaniḥ prokto bhavāniti matirmama //

8.23.63

śalyabūtastu śatrūṇāṃ yasmāttvaṃ yudhi mānada /
tasmācchalyeti te nāma kathyate pṛthivītale //

8.23.64

yadetadvyāhṛtaṃ pūrvaṃ bhavatā bhūridakṣiṇa /
tadeva kuru dharmajña madarthaṃ yadyaducyate //

8.23.65

na ca tvatto hi rādheyo na cāhamapi vīryavān /
vṛṇe'haṃ tvāṃ hayāgryāṇāṃ yantāramiha saṃyuge //

8.23.66

manye cābhyadhikaṃ śalya guṇaiḥ karṇaṃ dhanañjayāt /
bhavantaṃ vāsudevācca loko'yamatimanyate //

8.23.67

karṇo hyabhyadhikaḥ pārthādastraireva nararṣabha /
bhavānabhyadhikaḥ kṛṣṇādaśvajñāne bale tathā //

8.23.68

yathā'śvahṛdayaṃ veda vāsudevo mahāmanāḥ /
dviguṇaṃ tvaṃ tathā vetsi madrarājeśvarātmaja //
śalya uvāca /

8.23.69

yanmāṃ bravīṣi gāndhāre madhye sainyasya kaurava /
viśiṣṭaṃ devakīputrātprītimānasmyahaṃ tvayi //

8.23.70

eṣa sārathyamātiṣṭhe rādheyasya yaśasvinaḥ /
yudhyataḥ pāṇḍavāgryeṇa yathā tvaṃ vīra manyase //

8.23.71

samayaśca hi me vīra kaścidvaikartanaṃ prati /
utsṛjeyaṃ yathāśradvamahaṃ vāco'sya sannidhau //
sañjaya uvāca /

8.23.72

tatheti rājanputraste saha karṇena bhārata /

8.23.72

abravīnmadrarājasya mataṃ bharatasaxxxx //

Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0

Esc