Mahabharata · Chapter 8.2

tacchrutvā karṇahananaṃ putrāṃścaiva palāyitān /
dhṛtarāṣṭro nṛpaścaiva dvijaśreṣṭha kimabravīt //

prāptavānvyasanaṃ ghoraṃ putravyasanajaṃ mahat /
kāle yaduktavāṃstasmiṃstanmamācakṣva tattvataḥ //
vaiśampāyana uvāca /

etacchrutvā mahārāja dhṛtarāṣṭro'mbikāsutaḥ /
abravītsañjayaṃ sūtaṃ śokasaṃvignamānasaḥ //

duṣpraṇītena me tāta putrasyādīrghajīvinaḥ /
hataṃ vaikartanaṃ śrutvā śoko marmāṇi kṛntati //

tasya me saṃśayaṃ chindhi duḥkhapāraṃ titīrṣataḥ /
kurūṇāṃ sṛñjayānāṃ ca ke jīvanti ke mṛtāḥ //
sañjaya uvāca /

hataḥ śāntanavo rājandurādharṣaḥ pratāpavān /
hatvā pāṇḍavayodhānāmarbudaṃ daśabhirdinaiḥ //

tathā droṇo maheṣvāsaḥ pāñcālānāṃ rathavrajān /
nihatya yudhi durdharṣaḥ pañcādrukmaratho hataḥ //

hataśeṣasya bhīṣmeṇa droṇena ca mahātmanā /
ardhaṃ nihatya sainyasya karṇo vaikartano hataḥ //

viviṃśatirmahārāja rājaputro mahābalaḥ /
ānartayodhāñśataśo nihatya nihato raṇe //

tathā putro vikarṇaste kṣatravratamanusmaran /
kṣīṇabāṇo hataḥ śūraḥ sthito hyabhimukhaḥ paraiḥ //

dhorarūpānparikleśānduryodhanakṛtānbahūn /
pratijñāṃ smaratā tena bhīmasenena pātitaḥ //

vindānuvindāvāvantyau rājaputrau mahārathau /
kṛtvā svasukaraṃ karma gatau vaivasvatakṣayam //

sindhurāṣṭramukhānīha daśa rāṣṭrāṇi yāniha /
yasya tiṣṭhanti vacane yaḥ sthitastava śāsane //

akṣauhiṇīrdaśaikāṃ ca vinirjitya śitaiḥ śaraiḥ /
so'rjunena hato rājanmahāvīryo jayadrathaḥ //

tathā duryodhanasutastarasvī yuddhadurmadaḥ /
vartamānaḥ pituḥ śāstre saubhadreṇa nipātitaḥ //

tathā dauḥśāsaniḥ sūro bāhuśālī raṇotkaṭaḥ /
draupadeyena saṅgamya gamito yamasādanam //

kirātānāmadhipatiḥ sāgarānūpavāsinām /
devarājasya dharmātmā priyo bahumataḥ sakhā //

bhagadatto mahīpālaḥ kṣatradharmarataḥ sadā /
dhanañjayena vikramya gamito yamasādanam //

tathā kauravadāyādo nyastaśastro mahāyaśāḥ /
hato bhūriśravā rājañśūraḥ sātyakinā yudhi //

śrutāyurapi cāmbaṣṭhaḥ kṣatriyāṇāṃ dhurandharaḥ /
carannabhītavatsaṅkhye nihataḥ savyasācinā //

tava putraḥ sadāmarṣī kṛtāstro yuddhadurmadaḥ /
duḥśāsano mahārāja bhīmasenena pātitaḥ //

yasya rājangajānīkaṃ bahusāhasramadbhutam /
sudakṣiṇaḥ sa saṅgrāme nihataḥ savyasācinā //

kosalānāmadhipatirhatvā bahumatānparān /
saubhadreṇeha vikramya gamito yamasādanam //

bahuśo yodhayitvā tu bhīmasenaṃ mahāratham /
citrasenastava suto bhīmasenena pātitaḥ //

madrarājātmajaḥ śūraḥ pareṣāṃ bhayavardhanaḥ /
asicarmadharaḥ śrīmānsaubhadreṇa nipātitaḥ //

samaḥ karṇasya samare yaḥ sa karṇasya paśyataḥ /
vṛṣaseno mahātejāḥ śīghrāstro dṛḍhavikramaḥ //

abhimanyorvadhaṃ smṛtvā pratijñāmapi cātmanaḥ /
dhanañjayena vikramya gamito yamasādanam //

nityaṃ prasaktavairo yaḥ pāṇḍavaiḥ pṛthivīpatiḥ /
viśrāvya vairaṃ pārthena śrutāyuḥ sa nipātitaḥ //

śalyaputrastu vikrāntaḥ sahadevena māriṣa /
hato rukmaratho rājañśyālo mātulajo yudhi //

rājā bhāgīratho vṛddho bṛhatkṣatraśca kekayaḥ /
parākramantau vikrāntau nihatau vīryavattarau //

bhagadattasuto rājankṛtaprajño maṃhābalaḥ /
śyenavaccaratā saṅkhye nakulena nipātitaḥ //

pitāmahastava tathā bāhlīkaḥ saha bāhlikaiḥ /
nihato bhīmasenena mahābālaparākramaḥ //

jayatsenastathā rājañjārāsandhirmahābalaḥ /
māgadho nihataḥ saṅkhye saubhadreṇa mahātmanā //

putraste durmukho rājanduḥsahaśca mahārathaḥ /
gadayā bhīmasenena nihatau śūramāninau //

durmarṣaṇo durviṣaho durjayaśca mahārathaḥ /
kṛtvā tvasukaraṃ karma gatā vaivasvatakṣayam //

ubhau kaliṅgavṛṣakau bhrātarau yuddhadurmadau /
kṛtvā cāsukaraṃ karma gatau vaivasvatakṣayam //

sacivo vṛṣaparvā te śūraḥ paramavīryavān /
bhīmasenena vikramya gamito yamasādanam //

tathaiva pauravo rājā nāgāyutabalo mahān /
samare pāṇḍuputreṇa nihataḥ savyasācinā //

vasātayo mahārāja dvisāhasrāḥ prahāriṇaḥ /
śūrasenāśca vikrāntāḥ sarve yudhi nipātitāḥ //

abhīṣāhāḥ kavacinaḥ praharanto raṇotkaṭāḥ /
śibayaśca rathodārāḥ kāliṅgasahitā hatāḥ //

gokule nityasaṃvṛddhā yuddhe paramakopanāḥ /
gopālāḥ kṛtavīrāste nihatāḥ savyasācinā //

śreṇayo bahusāhasrāḥ saṃśaptakagaṇāśca ye /
te sarve pārthamāsādya gadā vaivasvatakṣayam //

śyālau tava mahārāja rājānau vṛṣakācalau /
tvadarthamativikrāntau nihatau savyasācinā //

ugrakarmā maheṣvāso nāmataḥ karmatastathā /
sālvarājo mahābāhurbhīmasenena pātitaḥ //

oghavāṃśca mahārāja bṛhantaḥ sahitau raṇe /
parākramantau mitrārthe gatau vaivasvatakṣayam //

tathaiva rathināṃ śreṣṭhaḥ kṣemadhūrtirviśāmpate /
nihato gadayā rājanbhīmasenena saṃyuge //

tathā rājanmaheṣvāso jalasandhau mahābalaḥ /
sumahatkadanaṃ kṛtvā hataḥ sātyakinā raṇe //

alambuso rākṣasendraḥ kharabandhurayānavān /
ghaṭotkacena vikramya gamito yamasādanam //

rādheyaḥ sūtaputraśca bhrātaraśca mahārathāḥ /
kekayāḥ sarvaśaścāpi nihatāḥ svyasācinā //

mālavā madrakāścaiva drāviḍāścograkarmiṇaḥ /
yaudheyāśca lalitthāśca kṣudrakāścāpyuśīnarāḥ //

māvellakāstuṇḍikerāḥ sāvitrīputrakāśca ye /
prācyodīcyāḥ pratīcyāśca dākṣiṇātyāśca māriṣa //

pattīnāṃ nihatāḥ saṅghā hayānāṃ prayutāni ca /
rathavrajāśca nihatā hatāśca varavāraṇāḥ //

sadhvajāḥ sāyudhāḥ śūrāḥ savarmāmbarabhūṣaṇāḥ /
kālena mahatā'yastāḥ kuśalairye ca vardhitāḥ //

te hatāḥ samare rājanpārthenākliṣṭakarmaṇā /
anye tathā'mitabalāḥ parasparavadhaiṣiṇaḥ //

ete cānye ca bahavo rājānaḥ sagaṇā raṇe /
hatāḥ sahasraśo rājanyanmāṃ tvaṃ paripṛcchasi //

evameṣa kṣayo vṛttaḥ karṇārjunasamāgame /
mahendreṇa yathā vṛtro yathā rāmeṇa rāvaṇaḥ //

yathā kṛṣṇena narako muruśca nihato raṇe /
kārtavīryaśca rāmeṇa bhārgaveṇa yathā hataḥ //

sajñātibāndhavaḥ śūraḥ samare yuddhadurmadaḥ /
raṇe kṛtvā mahadyuddhaṃ ghoraṃ trailokyamohanam //

yathā skandena mahiṣo yathā rudreṇa cāndhakaḥ /
tathā'rjunena sa hato dvairathe yuddhadurmadaḥ //

sāmātyabāndhavo rājankarṇaḥ praharatāṃ varaḥ /
jayāśā dhārtarāṣṭrāṇāṃ vairasya ca mukhaṃ nṛpaḥ //

tīrṇaṃ tatpāṇḍavai rājanyatpurā nāvabudhyase /
ucyamāno mahārāja bandhubhirhitakāṅkṣibhiḥ //

na kṛtaṃ ca tvayā pūrvaṃ daivena vidhinā balāt /
tadidaṃ samanuprāptaṃ vyasanaṃ sumahātyayam //

gāṇāṃ rājyakāmānāṃ tvayā rājanhitaiṣiṇā /
ahitānyeva cīrṇāni teṣāṃ te phalamāgatam //