Mahabharata · Chapter 8.15

nakulaṃ rabhasaṃ yuddhe drāvayantaṃ varūthinīm /
karṇo vaikartano rājanvārayāmāsa vai ruṣā //

nakulastu tataḥ karṇaṃ prahasannidamabravīt // cirasya bata dṛṣṭo'haṃ daivataiḥ saumyacakṣuṣā /

yasya me tvaṃ raṇe pāpa cakṣurviṣayamāgataḥ // tvaṃ hi mūlamanarthānāṃ vairasya kalahasya ca /

tvaddoṣātkuravaḥ kṣīṇāḥ samāsādya parasparam /
tvāmadya samare hatvā kṛtakṛtyo'smi vijvaraḥ //

evamuktaḥ pratyuvāca nakulaṃ sūtanandanaḥ /
sadṛśaṃ rājaputrasya dhanvinaśca viśeṣataḥ //

praharasva ca me vīra paśyāmastava pauruṣam /
karma kṛtvā rame śūra tataḥ katthitumarhasi //

anuktvā samare tāta śūrā yudhyanti śaktitaḥ /
prayudhyasva mayā śaktyā haniṣye darpameva te //

ityuktvā prāharattūrṇaṃ pāṇḍuputrāya sūtajaḥ /
vivyādha cainaṃ samare trisaptatyā śilīmukhaiḥ //

nakulastu tato vidvaḥ sūtaputreṇa bhārata /
aśītyā'śīviṣaprakhyaiḥ sūtaputramavidhyata //

tasya karṇo dhanuśchittvā svarṇapuṅkhaiḥ śilāśitaiḥ /
triṃśatā parameṣvāsaḥ śaraiḥ pāṇḍavamardayat //

te tasya kavacaṃ bhittvā papuḥ śoṇitamāhave /
āśīviṣā yathā nāgā bhittvā gāṃ salilaṃ papuḥ //

athānyadvanurādāya hemapṛṣṭhaṃ durāsadam /
karṇaṃ vivyādha saptatyā sārathiñca tribhiḥ śaraiḥ //

tataḥ kruddho mahārāja nakulaḥ paravīhā /
kṣurapreṇa sutīkṣṇena karṇasya dhanurācchinat //

athainaṃ chinnadhanvānaṃ sāyakānāṃ śataistribhiḥ /
ājaghne prahasanvīraḥ sarvalokamahāratham //

karṇamabhyarditaṃ dṛṣṭvā pāṇḍuputreṇa māriṣa /
vismayaṃ paramaṃ jagmurṛṣayaḥ saha daivataiḥ //

athānyadvanurādāya karṇo vaikartanastadā /
nakulaṃ pañchabhirbāṇairjatrudeśe samārpayat //

urasthairatha tairbāṇairmādrīputro vyarocata /
svaraśmibhirivādityo bhuvane visṛjanprabhām //

nakulastu tataḥ karṇaṃ vidvvā saptabhirāśugaiḥ /
athāsya dhanuṣaḥ koṭiṃ punaściccheda māriṣa //

so'nyatkārmukamādāya samare vegavattaram /
nakulasya tato baiṇaiḥ samantācchādayaddiśaḥ //

sañchādyamānaḥ sahasā karṇacāpyutaiḥ saraiḥ /
ciccheda sa śarāṃstūrṇaṃ śaraireva mahārathaḥ //

tato bāṇamayaṃ jālaṃ vitataṃ vyomnyadṛśyata /
khadyotānāmiva vrātaiḥ sampatadbhiryathā nabhaḥ //

tairvimuktaiḥ śaraśataiśchāditaṃ gaganaṃ tadā /
śalabhānāṃ yathā vrātaistadvadāsīdviśāmpate //

te śarā hemavikṛtāḥ sampantau muhurmuhuḥ /
śreṇīkṛtā vyakāśānta krauñcāḥ śreṇīkṛtā iva //

bāṇajālavṛte vyomni cchādite ca divākare /
na sma sampatate bhūtaṃ kiñcidapyantarikṣagam //

nirudve tatra mārge ca śarasaṅghaiḥ samantataḥ /
vyarocetāṃ mahātmānau kālasūryāvivoditau //

karṇacāpacyutairbāṇairvadhyamānāstu somakāḥ /
avālīyanta rājendra vedanārtā bhūśārditāḥ //

nakulasya tathā bāṇairhanyamānā camūstava /
vyaśīryata diśo rājanvātanunnā ivāmbudāḥ //

te sene hanyamāne tu tābhyāṃ divyairmahāśaraiḥ /
śarapātamapākramya tasthatuḥ prekṣike tadā //

protsāritajane tasminkarṇapāṇḍavayoḥ śaraiḥ /
avidhyetāṃ mahātmānāvanyonyaṃ śaravṛṣṭibhiḥ //

vidarśayantau divyāni śastrāṇi raṇamūrdhani /
chādayantau ca sahasā parasparavadhaiṣiṇau //

nakulena śarā muktā kaṅkabarhiṇavāsasaḥ /
sūtaputramavacchādya vyatiṣṭhanta yathā'mbare //

tathaiva sūtaputreṇa preṣitāḥ paramāhave /
pāṇḍuputramavacchādya vyatiṣṭhantāmbare śarāḥ //

śaraveśmapraviṣṭau tau dadṛśāte na kaiścana /
sūryācandramasau rājañchādyamānau ghanairiva //

tataḥ kruddho raṇe karṇaḥ kṛtvā ghorataraṃ vapuḥ /
pāṇḍavaṃ chādayāmāsa samantāccharavṛṣṭibhiḥ //

so'ticchanno mahārāja sūtaputreṇa pāṇḍavaḥ /
na cakāra vyathāṃ rājanbhāskaro jaladairyathā //

tataḥ prahasyādhirathiḥ śarajālāni māriṣa /
preṣayāmāsa samare śataśo'tha sahasraśaḥ //

ekacchāyamabhūtsarvaṃ tasya bāṇairmahātmanaḥ //
abhracchāyeva sañjajñe sampatadbhiḥ śarottamaiḥ //

tataḥ karṇo mahārāja dhanuśchittvā mahātmanaḥ /
sārathiṃ pātayāmāsa rathanīḍādvasanniva //

tato'śvāṃśchaturaścāsya caturbhirniśitaiḥ śaraiḥ /
yamasya bhavanaṃ tūrṇaṃ preṣayāmāsa bhārata //

athāsya taṃ rathaṃ divyaṃ tilaśo vyadhamaccharaiḥ /
patākāṃ cakrarakṣāṃśca gadāṃ khaṅgaṃ ca māriṣa //

śatacandraṃ ca taccarma sarvāpakaraṇāni ca /
suvarṇavikṛtaṃ tacca dhanuḥ śaramāhave //

hatāśvo virathaścaiva vivarmā ca viśāmpate /
avatīrya rathāttūrṇaṃ parighaṃ gṛhya dhiṣṭhitaḥ //

tamudyataṃ mahāraghoraṃ parighaṃ tasya sūtajaḥ /
vyahanatsāyakai rājansutīkṣṇairbhārasādhanaiḥ //

vyāyudhaṃ cainamālakṣya śaraiḥ sannataparvabhiḥ /
ārpayadbahubhiḥ karṇo na cainaṃ samapīḍayat //

sa hanyamānaḥ samare kṛtāstreṇa balīyasā /
prādravatsahasā rājannakulo vyākulendriyaḥ //

tamabhidrutya rādheyaḥ prahasanvai punaḥpunaḥ /
sajyamasya dhanuḥ kaṇṭhe vyavāsṛjata bhārata //

tataḥ sa śuśubhe rājankaṇṭhāsaktamahādhanuḥ /
pariveṣamanuprāpto yathā syādvyomni candramāḥ //

yathaiva cāsito meghaḥ śakracāpena śobhitaḥ /
aśobhata mahārāja pāṇḍuputrastathā raṇe //

tamabravīttataḥ karṇo vyarthaṃ vyāhṛtavānasi /
vadedānīṃ punarhṛṣṭo vadhyamānaḥ punaḥpunaḥ //

mā yotsīḥ kurubhiḥ sārdhaṃ balavadbhiśca pāṇḍava /
sadṛśaistāta yudhyasva vrīḍāṃ mā kuru pāṇḍava //

gṛhaṃ vā gaccha mādreya yatra vā kṛṣṇaphalgunau /
evamuktvā mahārāja visasarja sa taṃ tadā //

vadhaprāptaṃ tu taṃ śūro nāhanadvarmavittadā /
smṛtvā kuntyā vaco rājaṃstata enaṃ vyasarjayat //

visṛṣṭaḥ pāṇḍavo rājansūtaputreṇa dhanvinā /
vrīḍanniva jagāmātha yudhiṣṭhirarathaṃ prati //

āruroha rathaṃ cāpi sūtaputrapratāpitaḥ /
niḥśvasanduḥkhasantaptaḥ kumbhakṣipta ivoragaḥ //

taṃ vijityātha karṇo'pi pāñcālāṃstvarito yayau /
rathenātipatākena candravarṇahayena ca //

tatrākrando mahānāsītpāṇḍavānāṃ viśāmpate /
dṛṣṭvā senāpatiṃ yāntaṃ pāñcālānāṃ rathavrajān //

tatrākaronmahārāja kadanaṃ sūtanandanaḥ /
madhyaṃ prāpte dinakare cakravadvicaranprabhuḥ //

bhagnacakrai rathaiḥ kaiścicchinnadhyavajapatākibhiḥ / hatāśvairhatasūtaiśca bhagnākṣaiścaiva māriṣa /
hiyamāṇānapaśyāma pāñcālānāṃ rathavrajān //

tatratatra ca sambhrāntā viceruratha kuñjarāḥ /
dāvāgnyabhiparītāṅgā yathaiva syurmahāvane //

bhinnakumbhāḥ sarudhirāśchinnahastāśca vāraṇāḥ / chinnagātrāvarāścaiva cchinnavāladhayo'pare /
chinnābhrāṇīva sampeturhanyamānā mahātmanā //

apare trāsitā nāgā nārācaśaratomaraiḥ /
tamevābhimukhaṃ jagmuḥ śalabhā iva pāvakam //

apare niṣṭanantaśca vyadṛśyanta mahādvipāḥ /
kṣarantaḥ śoṇitaṃ gātrairnagā iva jalasravāḥ //

uraśchadairviyuktāṃśca vālabandhaiśca vājinaḥ /
rājataiśca tathā kāṃsyaiḥ sauvarṇaiścaiva bhūṣaṇaiḥ //

hīnāṃścābharaṇaiścaiva khalīnaiśca vivarjitān /
cāmaraiśca kuthābhiśca tūṇīraiḥ patitairapi //

nihataiḥ sādibhiścaiva śūrairāhavaśobhitaiḥ /
apaśyāma raṇe tatra bhrāmyamāṇānhayottamān //

prāsaiḥ khaṅgaiśca rahitānṛṣṭibhiścāpi bhārata /
hayasādīnapaśyāma kañcukoṣṇīṣadhāriṇaḥ //

nihatānvadhyamānāṃśca vepamānāṃśca bhārata /
nāgāṅgāvayavairhīnāṃstatratatraiva bhārata //

rathānhemapariṣkārānsaṃyuktāñjavanairhayaiḥ /
bhrāmyamāṇānapaśyāma hateṣu rathiṣu drutam //

bhagnākṣakūbarānkāṃścidbhagnacakrāṃśca bhārata /
vipatākadhvajāṃścānyāñchinneṣādaṇḍabandhurān //

vihīnānrathinastatra dhāvamānāṃstatastataḥ /
sūtaputraśaraistīkṣṇairhanyamānānviśāmpate //

viśastrāṃśca tathaivānyānsaśastrāṃśca hatānbahūn /
tārakājālasañchannānvaraghaṇṭāviśobhitān //

nānāvarṇavicitrābhiḥ patākābhiralaṅkṛtān /
vāramaānanupaśyāma dhāvamānānsamantataḥ //

śirāṃsi bāhūnūrūṃśca cchinnānanyāṃstathaiva ca /
karṇacāpacyutairbāṇairapaśyāma samantataḥ //

mahānvyatikaro raudro yodhānāmanvapadyata /
karṇasāyakanunnānāṃ yudhyatāṃ ca śitaiḥ śaraiḥ //

te vadhyamānāḥ samare sūtaputreṇa sṛñjayāḥ /
tamevābhimukhaṃ yānti pataṅgā iva pāvakam //

taṃ dahantamanīkāni tatratatra mahāratham /
kṣatriyā varjayāmāsuryugāntāgnimivolbaṇam //

hataśeṣāstu ye vīrāḥ pāñcālānāṃ mahārathāḥ / tānprabhagrāndutānvīraḥ pṛṣṭho vikiṟañcharaiḥ /
abhyadhāvata tejasvī viśīrṇavacanadhvajān //

tāpayāmāsa tānbāṇaiḥ sūtaputro mahābalaḥ /
madhyandinamanuprāpto bhūtānīva tamonudaḥ //