Mahabharata · Chapter 7.99
vartamāne tadā yuddhe droṇasya saha pāṇḍubhiḥ / parivartamāna āditye tatra sūrye ca raśmibhiḥ /
rajasā kīryamāṇāśca mandībhūtāśca kauravāḥ //
tiṣṭhatāṃ yudhyamānānāṃ punarāvartatāmapi /
bhajyatāṃ jayatāṃ caiva jagāma tadahaḥ śanaiḥ //
tathā teṣu viṣakteṣu sainyeṣu jayagṛddhiṣu /
arjuno vāsudevaśca saindhavāyaiva jagmatuḥ //
rathamārgapramāṇaṃ tu kaunteyo niśitaiḥ śaraiḥ /
cakāra yaṃ ca panthānaṃ yayau tena janārdanaḥ //
yatrayatra ratho yāti pāṇḍavasya mahātmanaḥ /
tatratatraiva dīryante senāstava viśāmpate //
rathaśikṣāṃ tu dāśārho darśayāmāsa vīryavān /
uttamādhamamadhyāni maṇḍalāni vidarśayan //
te tu nāmāṅkitā bāṇāḥ kālajvalanasannibhāḥ /
snāyunaddhāḥ suparvāṇaḥ pṛthavo dīrghagāminaḥ //
vaiṇavāścāyasāścogrā grasanto vividhānarīn /
rudhiraṃ patagaiḥ sārdhaṃ prāṇināṃ papurāhave //
rathasthito'grataḥ krośaṃ yānasyatyarjunaḥ śarān /
rathe krośamatikrānte tasya te ghnanti śātravān //
tārkṣyamārutaraṃhobhirvājibhiḥ sādhuvāhibhiḥ /
yathā'gacchaddhṛṣīkeśaḥ kṛtsnaṃ vismāpayañjagat //
na tathā gacchati rathastapanasya viśāmpate /
nendrasya na tu rudrasya nāpi vaiśravaṇasya ca //
nānyasya samare rājangatapūrvastathā rathaḥ /
yathā yayāvarjunasya manobhiprāyaśīghragaḥ //
praviśya tu raṇe rājankeśavaḥ paravīrahā /
senāmadhye hayāṃstūrṇaṃ codayāmāsa bhārata //
tatastasya rathaughasya madhyaṃ prāpya hayottamāḥ /
kṛcchreṇarathamūhustaṃ kṣutpipāsāsamanvitāḥ //
kṣatāśca bahubhiḥ śastrairyuddhaśauṇḍairanekaśaḥ /
maṇḍalāni vicitrāṇi viceruste muhurmuhuḥ //
hatānāṃ vājināgānāṃ rathānāṃ ca naraiḥ saha /
upariṣṭādatikrāntāḥ śailābhānāṃ sahasraśaḥ //
śrameṇa mahatā yuktāste hayā vātaraṃhasaḥ /
mandavegagatā rājansaṃvṛttāstatra saṃyuge //
etasminnantare vīrāvāvantyau bhrātarau nṛpa /
sahasenau samārcchetāṃ pāṇḍavaṃ klāntavāhanam //
tāvarjunaṃ catuḥṣaṣṭyā saptatyā ca janārdanam /
śarāṇāṃ ca śatairaśvānavidhyetāṃ mudānvitau //
tāvarjuno mahārāja navabhirnataparvabhiḥ /
ājaghāna raṇe kruddho marmajño marmabhedibhiḥ //
tatastau tu śaraugheṇa bībhatsuṃ sahakeśavam /
ācchādayetāṃ saṃrabdhau siṃhanādaṃ ca cakratuḥ //
tayostu dhanuṣī muṣṭau bhallābhyāṃ śvetavāhanaḥ / ciccheda samare tūrṇaṃ bhūya eva dhanañjayaḥ /
athānyairviśikhaistūrṇaṃ dhvajau ca kanakojjvalau //
athānye dhanuṣī rājanpragṛhya samare tadā /
pāṇḍavaṃ bhṛśasaṅkruddhāvardayāmāsatuḥ śaraiḥ //
tayostu bhṛśasaṅkruddhaḥ śarābhyāṃ pāṇḍunandanaḥ /
dhanuṣī cicchide tūrṇaṃ bhūya eva dhanañjayaḥ //
tathānyairviśikhaistūrṇaṃ rukmapuṅkhaiḥ śilāśitaiḥ /
jaghānāśvāṃstathā sūtau pārṣṇī ca sapadānugau //
jyeṣṭhasya ca śiraḥ kāyātkṣurapreṇa nyakṛntata /
sa papāta hataḥ pṛthvyāṃ vātarugṇa iva drumaḥ //
vindaṃ tu nihataṃ dṛṣṭvā hyanuvindaḥ pratāpavān /
hatāśvaṃ rathamutsṛjya gadāṃ gṛhya mahābalaḥ //
abhyavartata saṅgrāme bhrāturvadhamanusmaran /
gadayā rathināṃ śreṣṭho nṛtyanniva mahārathaḥ //
anuvindastu gadayā lalāṭe madhusūdanam /
spaṣṭvā nākampayatkruddho mainākamiva parvatam //
tasyārjunaḥ śaraiḥ ṣaḍbhirgrīvāṃ pādau bhujau śiraḥ /
nicakarta sa sañchannaḥ papātādricayo yathā //
tatastau nihatau dṛṣṭvā tayo rājanpadānugāḥ /
abhyadruvanta saṅkruddhāḥ kirantaḥ śataśaḥ śarān //
tānarjunaḥ śaraistūrṇaṃ nihatya bharatarṣabha /
vyarocata yathā vahnirdāvaṃ dagdhvā himātyaye //
tayoḥ senāmatikramya kṛcchrādiva dhanañjayaḥ /
vibabhau jaladaṃ hitvā divākara ivoditaḥ //
taṃ dṛṣṭvā kuravastrastāḥ prahṛṣṭāścābhavanpunaḥ /
abhyavartanta pārthaṃ ca samantādbharatarṣabha //
śrāntaṃ cainaṃ samālakṣya jñātvā dūre ca saindhavam /
siṃhanādena mahatā sarvataḥ paryavārayan //
tāṃstu dṛṣṭvā susaṃrabdhānutsmayanpuruṣarbhaḥ /
śanakairiva dāśārhamarjuno vākyamabravīt //
śarārditāśca glānāśca hayā dūre ca saindhavaḥ /
kimihānantaraṃ kāryaṃ sādhiṣṭhaṃ tava rocate //
brūhi kṛṣṇa yathātattvaṃ tvaṃ hi prājñatamaḥ sadā /
bhavannetrā raṇe śatrūnvijeṣyantīha pāṇḍavāḥ //
mama tvanantaraṃ kṛtyaṃ yadvai tattvaṃ nibodha me /
hayānvimucya hi sukhaṃ viśalyānkuru mādhava //
sañjaya uvāca /
evamuktastu pārthena keśavaḥ pratyuvāca tam /
mamāpyetanmataṃ pārtha yaditaṃ te prabhāṣitam //
arjuna uvāca /
ahamāvārayiṣyāmi sarvasainyāni keśava /
tvamapyatra yathānyāyaṃ kuru kāryamanantaram //
sañjaya uvāca /
so'vatīrya rathopasthādasambhrānto dhanañjayaḥ /
gāṇḍīvaṃ dhanurādāya tasthau girivivācalaḥ) //
tamabhyadhāvankrośantaḥ kṣatriyā jayakāṅkṣiṇaḥ /
idaṃ chidramiti jñātvā dharaṇīsthaṃ dhanañjayam //
tamekaṃ rathavaṃśena mahatā paryavārayan /
vikarṣantaśca cāpāni visṛjantaśca sāyakān //
śastrāṇi ca vicitrāṇi kruddhāstatra vyadarśayan /
chādayantaḥ śaraiḥ pārthaṃ meghā iva divākaram //
abhyadravanta vegena kṣatriyāḥ kṣatriyarṣabham /
narasiṃhaṃ rathodārāḥ siṃhaṃ mattā iva dvipāḥ //
tatra pārthasya bhujayormahadbalamadṛśyata /
yatkruddho bahulāḥ senāḥ sarvataḥ samavārayat //
astrairastrāṇi saṃvārya dviṣatāṃ sarvato vibhuḥ /
iṣubhirbubhistūrṇaṃ sarvāneva samāvṛṇot //
tatrāntarikṣe bāṇānāṃ pragāḍhānāṃ viśāmpate /
saṅgharṣeṇa mahārciṣmānpāvakaḥ samajāyata //
tatratatra maheṣvāsaiḥ śvasadbhiḥ śoṇitokṣitaiḥ /
hayairnāgaiśca sambhinnairnadadbhiścārikarśana //
saṃrabdhaiścāribhirvīraiḥ prārthayadbhirjayaṃ mṛdhe /
ekasthairbahubhiḥ kruddhairūṣmeva samajāyata //
śarormiṇaṃ dhvajāvartaṃ nāganakraṃ duratyayam /
padātimatsyakalilaṃ śaṅkhadundubhiniḥsvanam //
asaṅkhyeyamapāraṃ ca rajo nīramatīva ca /
uṣṇīṣakamaṭhaṃ chatrapatākāphenamālinam //
rathasāgaramakṣobhyaṃ mātaṅgāṅgaśilācitam /
velābhūtastadā pārthaḥ patribhiḥ samavārayat //
[dhṛtarāṣṭra uvāca /
arjune dharaṇīṃ prāpte hayahaste ca keśave /
etadantaramāsādya kathaṃ pārtho na ghātitaḥ //
sañjaya uvāca /
sadyaḥ pārthiva pārthena niruddhāḥ sarvapārthivāḥ /
rathasthā dharaṇīsthena vākyamacchāndasaṃ yathā //
sa pārthaḥ pārthivānsarvānbhūmisthopi rathasthitān / eko nivārayāmāsa lobhaḥ sarvaguṇāniva // ]
tato janārdanaḥ saṅkhye priyaṃ puruṣasattamam /
asambhrānto mahābāhurarjunaṃ vākyamabravīt //
udapānamihāśvānāṃ nālamasti raṇe'rjuna /
parīpsante jalaṃ ceme peyaṃ na tvavagāhanam //
idamastītyasambhrānto bruvannastreṇa medinīm /
abhihatyārjunaścakre vājipānaṃ saraḥ śubham //
[haṃsakāraṇḍavākīrṇaṃ cakravākopaśobhitam /
suvistīrṇaṃ prasannāmbhaḥ praphullavarapaṅkajam //
kūrmamatsyagaṇākīrṇamagādhamṛṣisevitam / āgacchannāradamunirdarśanārthaṃ kṛtaṃ kṣaṇāt // ]
śaravaṃśaṃ śarasthūṇaṃ śarācchādanamadbhutam /
śaraveśmākarotpārthastvaṣṭevādbhutakarmakṛt //
tataḥ prahasya govindaḥ sādhusādhvityathābravīt /
śaraveśmani pārthena kṛte tasminmahātmanā //
Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0