Mahabharata · Chapter 7.78

etacchrutvā vacastasya keśavasya mahātmanaḥ /
subhadrā putraśokārtā vilalāpa suduḥkhitā //

hā putrā mama mandāyāḥ kathametyāsi saṃyugam /
nidhanaṃ prāptavāṃstāta pitustulyaparākramaḥ //

kathamindīvaraśyāmaṃ sudaṃṣṭraṃ cārulocanam /
mukhaṃ te dṛśyate vatsa guṇṭhitaṃ raṇareṇunā //

nūnaṃ śūraṃ nipatitaṃ tvāṃ paśyantyanivartinam /
suśirogrīvabāhvaṃsaṃ vyūḍhoraskaṃ natodaram //

cārūpacitasarvāṅgaṃ svakṣaṃ śastrakṣatācitam /
bhūtāni tvāṃ nirīkṣante bhūmau candramivoditam //

śayanīyaṃ purā'dhyuṣya spardhyāstaraṇasaṃvṛtam /
bhūmāvadya kathaṃ śeṣe vipraviddhaḥ sukhocitaḥ //

yo'nvāsyata purā vīro varastrībhirmahābhujaḥ /
kathamanvāsyate so'dya śivābhiḥ patito mṛdhe //

yo'stūyata purā hṛṣṭaiḥ sūtamāgadhabandibhiḥ /
so'dya kravyādgaṇairghorairvinadadbhirupāsyeta //

pāṇḍaveṣu ca nātheṣu vṛṣṇivīreṣu vā vibho /
pāñcāleṣu ca vīreṣu hataḥ kenāsyanāthavat //

yatra tvaṃ keśave nāthe satyanātho yathā hataḥ / atṛptadarśanā putra darśanasya tavānagha /
mandabhāgyā gamiṣyāmi vyaktamadya yamakṣayam //

viśālākṣaṃ sukeśāntaṃ cāruvākyaṃ sugandhi ca /
tava putra kadā bhūyo mukhaṃ drakṣyāmi nirvraṇam //

dhigbalaṃ bhīmasenasya dhikpārthasya dhanuṣmatām /
dhigvīryaṃ vṛṣṇivīrāṇāṃ cāñcālānāṃ ca dhigbalaṃ //

dhikkekayāṃstathā cedīnmatsyāṃścaivātha sṛñjayān /
ye tvāṃ raṇagataṃ vīraṃ na śekurabhirakṣitum //

adya paśyāmi pṛthivīṃ śūnyāmiva hatatviṣam /
abhimanyumapaśyantī śokavyākulalocanā //

svasrīyaṃ vāsudevasya putraṃ gāṇḍavīdhanvanaḥ /
kathaṃ tvā'tirathaṃ vīraṃ drakṣyāmyadya nipātitam //

ehyehi tṛṣito vatsa stanau pūrṇau pibāśu me /
aṅkamāruhya mandāyā hyatṛptāyāśca darśane //

hā vīra dṛṣṭo naṣṭaśca dhanaṃ svapna ivāsi me /
aho hyanityaṃ mānuṣyaṃ jalabudbudacañcalam //

imāṃ te taruṇīṃ bhāryāṃ tavādhibhirabhiplutām /
uttarāmuttamāṃ jātyā suśīlāṃ priya bhāṣiṇīm //

śanakaiḥ parirabhyaināṃ snuṣāṃ mama yaśasvinīm /
sukumārīṃ viśālākṣīṃ pūrṇacandranibhānanām //

bālapallavatanvaṅgīṃ mattamātaṅgagāminīm /
bimbādharoṣṭhīmabalāmabhimanyo praharṣaya //

tvayā vinā kathaṃ putra jīrṇāṃ patitamānasām /
imāṃ sandhārayiṣyāmi vṛṣabhādiva dhenukām //

aho hyakāle prasthānaṃ kṛtavānasi putraka /
vihāya phalakāle māṃ sugṛddhāṃ tava darśane //

nūnaṃ gatiḥ kṛtāntasya prājñairapi sudurvidā /
yatra tvaṃ keśave nāthe saṅgrāme'nāthavaddhataḥ //

yajvanāṃ dānaśīlānāṃ brāhmaṇānāṃ kṛtātmanām /
caritabrahmacaryāṇāṃ puṇyatīrthāvagāhinām //

kṛtajñānāṃ vadānyānāṃ guruśuśrūṣiṇāmapi /
sahasradakṣiṇānāṃ ca yā gatistāmavāpnuhi //

yā gatiryudhyamānānāṃ śūrāṇāmanivartinām /
hatvārīnnihatānāṃ ca saṅgrāme tāṃ gati vraja //

gosahasrapradātṝṇāṃ kratudānāṃ ca yā gatiḥ /
naiveśikaṃ cābhimataṃ dadatāṃ yā gatiḥ śubhā //

brāhmaṇebhyaḥ śaraṇyebhyo nidhiṃ nidadhatāṃ ca yā /
yā cāpi nyastadaṇḍānāṃ tāṃ gatiṃ vraja putraka //

brahmacaryeṇa yāṃ yānti munayaḥ saṃśitavratāḥ /
ekapatnyaśca yāṃ yānti tāṃ gatiṃ vraja putraka //

rājñā sucaritairyā ca gatirbhavati śāśvatī /
caramāśramiṇāṃ puṇyaiḥ sevitānāṃ puraḥ sthitaiḥ //

dīnānukampināṃ yā ca satataṃ saṃvibhāginām /
paiśunyācca nivṛttānāṃ tāṃ gatiṃ vraja putraka //

vratināṃ dharmaśīlānāṃ guruśuśrūṣiṇāmapi /
amoghātithināṃ yā ca tāṃ gatiṃ vraja putraka //

kṛcchreṣu yā dhārayatāmātmānaṃ vyasaneṣu ca /
gatiḥ śokāgnidagdhānāṃ tāṃ gatiṃ vraja putraka //

mātāpitrośca śuśrūṣāṃ kalpayantīha ye sadā /
svadāraniratānāṃ ca yā gatistāmavāpnuhi //

ṛtukāle svakāṃ bhāryāṃ gacchatāṃ yā manīṣiṇām /
parastrībhyo nivṛttānāṃ tāṃ gatiṃ vraja putraka //

sāmnā ye sarvabhūtāni paśyanti gatamatsarāḥ /
nāruntudānāṃ kṣamiṇāṃ yā gatistāmavāpnuhi //

madhumāṃsānnivṛttānāṃ madāddṛmbhāttathā'nṛtāt /
paropatāpādanyāyāttāṃ gatiṃ vraja putraka //

hīmantaḥ sarvaśāstrajñā jñānatṛptā jitendriyāḥ /
yāṃ gatiṃ sādhavo yānti tāṃ gatiṃ vraja putraka //
sañjaya uvāca /

evaṃ vilapatīṃ dīnāṃ subhadrāṃ śokakarśitām /
anvapadyata pāñcālī vairāṭisahitāṃ tadā //

sā prakāmaṃ ruditvā ca vilapya ca suduḥkhitā /
unmattavattadā rājanvisañjñā patitā kṣitau //

sopacārastu kṛṣṇastāṃ duḥkhitāṃ bhṛśaduḥkhitaḥ /
siktvāmbhasā samāśvāsya tattaduktvā hitaṃ vacaḥ //

visañjñakalpāṃ rudatīmapaviddhāṃ pravepatīm /
bhaginīṃ puṇḍarīkākṣa idaṃ vacanamabravīt //

subhadre mā śucaḥ putraṃ pāñcālyāśvāsayottarām /
gato'bhimanyuḥ prathitāṃ gatiṃ kṣatriyapuṅgavaḥ //

ye cānye'pi kule santi puruṣā no varānane /
sarve na te gatiṃ yānti yā'bhimanyoryaśasvinaḥ //

kuryāma tadvayaṃ karma kuryuryutsuhṛdaśca naḥ /
kṛtavānyādṛgadyaikastava putro mahārathaḥ //
sañjaya uvāca /

evamāśvāsya bhaginīṃ draupadīmapi cottarām /
pārthasyaiva mahābāhuḥ pārśvamāgādarindamaḥ //

tato'bhyanujñāya nṛpānkṛṣṇo bandhūṃstathā'rjunam /
viveśāntaḥ pure rājaṃste ca jagmuḥ svamālayam //