Mahabharata · Chapter 7.73

tvayi yāte mahābāho saṃśaptakabalaṃ prati /
prayatnamakarottīvramācāryo prahaṇe mama //

vyūḍhānīkaṃ tato droṇaṃ yatamānaṃ mahāmṛdhe /
prativyūhya sahānīkāḥ pratyarudhma vayaṃ balāt //

sa vāryamāṇo rathibhirmayi cāpi surakṣite /
asmānabhijagāmāśu pīḍayanniśitaiḥ śaraiḥ //

te pīḍyamānā droṇena droṇānīkaṃ na śaknumaḥ /
prativīkṣitumapyājau bhettuṃ tatkuta eva tu //

tatastamapratirathamahaṃ saubhadramabravam /
droṇānīkamidaṃ bhinddhi dvāraṃ sañjanayasva naḥ //

sa tathā codito'smābhiḥ sadaśva iva vīryavān /
asahyamapi taṃ bhāraṃ voḍhumevopacakrame //

sa tavāstropadeśena vīryeṇa ca samanvitaḥ /
prāviśattadbalaṃ bālaḥ suparṇa iva sāgaram //

te'nuyātā vayaṃ vīraṃ sātvatīputramāhave /
praveṣṭukāmāstenaiva yena sa prāviśaccamūm //

tataḥ saindhavako rājā kṣudrastāta jayadrathaḥ /
varadānena rudrasya sarvānnaḥ samavārayat //

tato droṇaḥ kṛpaḥ karṇo drauṇiḥ kausalya eva ca /
kṛtavarmā ca saubhadraṃ ṣaḍrathāḥ paryavārayan //

parivārya tu taiḥ sarvairyudhi bālo mahārathaiḥ /
yatamānaḥ paraṃ śaktyā bahubhirvirathīkṛtaḥ //

tato dauḥśāsaniḥ kṣipraṃ tathā tairvirathīkṛtam / saṃśayaṃ paramaṃ prāptaṃ padātinamavasthitam /
gadāhasto'bhyayāttūrṇaṃ jighāṃsuraparājitam //

gadinaṃ tvatha taṃ dṛṣṭvā vāsavasyātmajātmajaḥ /
sa jagrāha gadāṃ vīro gadāyuddhaviśāradaḥ //

gadāmaṇḍalamārgasthau sarvakṣatrasya paśyataḥ /
tau samprajagmaturvīrāvanyonyasyāntaraiṣaṇau //

tāvanyonyaṃ gadāgrābhyāṃ tāḍitau yuddhadurmadau /
indradhvajāvivotsṛṣṭau gatasatvau mahīngatau //

dauḥśāsanirathotthāya kurūṇāṃ kīrtivardhanaḥ /
uttiṣṭhamānaṃ saubhadraṃ gadayā mūrdhnyatāḍayat //

gadāvegena mahatā vyāyāmena ca mohitaḥ /
vimanā nyapatadbhūmau saubhadraḥ paravīrahā //

sa tu hatvā sahasrāṇi dvipāśvarathapattinām /
rājaputraśataṃ cāgryaṃ vīrāṃścālakṣitānbahūn //

bṛhadbalaṃ ca rājānaṃ svargeṇa samayojayat /
gataḥ sukṛtināṃ lokānye ca svargajitāṃ śubhāḥ //

adīnastrāsayañchatrūnnandayitvā ca bāndhavān /
asakṛnnāma viśrāvya pitṝṇāṃ mātulasya ca //

vīro diṣṭāntamāpannaḥ śocayanvāndhavānbahūn /
tataḥ sma śokasantaptā bhavatā'dya sameyuṣaḥ //

etāvadeva nirvṛttamasmākaṃ śokavardhanam /
sa caivaṃ puruṣavyāghraḥ svargalokamavāptavān //
sañjaya uvāca /

tato'rjuno vacaḥ śrutvā dharmarājena bhāṣitam /
hā putra iti niḥśvasya vyathito nyapatadbhuvi //

viṣaṇṇavadanāḥ sarve parivārya dhanañjayam /
netrairanimiṣairdīnāḥ pratyavaikṣanparasparam //

pratilabhya tataḥ sañjñāṃ vāsaviḥ krodhamūrcchitaḥ /
kampamāno jvareṇeva niḥśvasaṃśca muhurmuhuḥ //

pāṇiṃ pāṇau viniṣpiṣya dantānkaṭakaṭāyya ca / triśikhāṃ bhrukuṭīṃ kṛtvā krodhasaṃraktalocanaḥ /
unmatta iva viprekṣannidaṃ vacanamabravīt //
arjuna uvāca /

satyaṃ vaḥ pratijānāmi śvo'smi hantā'jayadratham /
na cedvadhabhayādbhīto dhārtarāṣṭrānprahāsyati //

na cāsmāñśaraṇaṃ gacchetkṛṣṇaṃ vā puruṣottamam /
bhavantaṃ vā mahārāja śvo'smi hantā jayadratham //

dhārtarāṣṭrapriyakaraṃ mayi vismṛtasauhṛdam /
pāpaṃ bālavadhe hetuṃ śvo'smi hantā jayadratham //

rakṣamāṇāśca taṃ saṅkhye ye māṃ yotsyanti kecana /
api droṇakṛpau rājañchādayiṣyāmi tāñcharaiḥ //

yadyetadevaṃ saṅgrāme na kuryāṃ puruṣarṣabhāḥ /
mā sma puṇyakṛtāṃ lokānprāpnuyāṃ śūrasammatān //

ye lokā mātṛhantṝṇāṃ ye cāpi pitṛghātinām /
gurudāragatānāṃ ye piśunānāṃ ca ye sadā //

sādhūnasūyatāṃ ye ca ye cāpi parivādinām /
ye ca nikṣepahantṝṇāṃ ye ca viśvāsaghātinām //

bhuktapūrvāṃ striyaṃ ye ca nindatāmaghaśaṃsinām /
brahmaghnānāṃ ca ye lokā ye ca goghātināmapi //

pāyasaṃ vā yavānnaṃ vā śākaṃ kṛsarameva vā / saṃyāvāpūpamāṃsāni ye ca lokā vṛthāśnatām /
tānanhāyādhigaccheyaṃ na ceddhanyāṃ jayadratham //

vedādhyāyinamatyarthaṃ saṃśitaṃ vā dvijottamam /
avamanyamāno yānyāti vṛddhānsādhūngurūṃstathā //

spṛśato brāhmaṇaṃ gāṃ ca pādenāgniṃ ca yā bhavet / yā'psu śleṣma purīṣaṃ ca mūtraṃ vā muñcatāṃ gatiḥ /
tāṃ gaccheyaṃ gatiṃ kaṣṭāṃ na ceddhanyāṃ jayadratham //

nagnasya snāyamānasya yā ca vandhyā'tithergatiḥ /
utkocināṃ mṛṣoktīnāṃ vañcakānāṃ ca yā gatiḥ //

ātmāpahāriṇāṃ yā ca yā ca mithyābhiśaṃsinām /
bhṛtyaiḥ sandṛśyamānānāṃ putradārāśritaistathā //

asaṃvibhajya kṣudrāṇāṃ yā gatirmiṣṭamaśnatām /
tāṃ gaccheyaṃ gatiṃ ghorāṃ na ceddhanyāṃ jayadratham //

saṃśritaṃ cāpi yastyaktvā sādhuṃ tadvacane ratam /
na bibharti nṛsaṃsātmā nindate copakāriṇam //

arhate prātiveśyāya śrāddhaṃ yo na dadāti ca /
anarhebhyaśca yo dadyādvṛṣalīpataye tathā //

madyapo bhinnamaryādaḥ kṛtaghno bhartṛnindakaḥ /
teṣāṃ gatimiyāṃ kṣipraṃ na ceddhānyāṃ jayadratham //

bhuñjānānāṃ tu savyena utsaṅge cāpi khādatām /
pālāśamāsanaṃ caiva tindukairdantadhāvanam //

ye cāvarjayatāṃ lokāḥ svapatāṃ ca tathoṣasi /
śītabhītāśca ye viprā raṇabhītāśca kṣatriyāḥ //

ekakūpodakagrāme vedadhvanivivarjite /
ṣaṇmāsaṃ tatra vasatāṃ tathā śāstraṃ vinindatām //

divāmaithunināṃ cāpi divaseṣu ca śerate /
agāradāhināṃ caiva garadānāṃ ca ye matāḥ //

agnyātithyavihīnāśca gopāneṣu ca vighnadāḥ /
rajasvalāṃ sevayantaḥ kanyāṃ śulkena dāyinaḥ //

yā ca vai bahuyājināṃ brāhmaṇānāṃ śvavṛttinām /
āsyamaithunikānāṃ ca ye divāmaithune ratāḥ //

brāhmaṇasya pratiśrutya yo vai lobhāddadāti na /
teṣāṃ gatiṃ gamiṣyāmi śvo na hanyāṃ jayadratham //

dharmādapetā ye cānye mayā nātrānukīrtitāḥ /
ye cānukīrtitāsteṣāṃ gatiṃ kṣipramavāpnuyām //

yadi vyuṣṭāmimāṃ rātriṃ śvo na hanyāṃ jayadratham /
imāṃ cāpyaparāṃ bhūyaḥ pratijñāṃ me nibodhata //

yadyasminna hatte pāpe sūryo'stamupayāsyati /
ihaiva sampraveṣṭā'haṃ jvalitaṃ jātavedasam //

asurasuramanuṣyāḥ pakṣiṇo voragā vā pitṛrajanicarā vā brahmadevarṣayo vā /
caramacaramapīdaṃ yatparaṃ cāpi tasmā-- ttadapi mama ripuṃ taṃ rakṣituṃ naiva śaktāḥ //

yadi viśati rasātalaṃ tadagryaṃ viyadapi devapuraṃ diteḥ puraṃ vā /
tadapi śaraśatairahaṃ prabhāte bhṛśamabhimanyuripoḥ śiro'bhihartā //
sañjaya uvāca /

evamuktvā vicikṣepa gāṇḍīvaṃ savyadakṣiṇam /
tasya sarvamatikramya dhanuḥśabdo'spṛśaddivam //

arjunena pratijñāte pāñcajanyaṃ janārdanaḥ /
pradadhmau tatra saṅkruddho devadattaṃ ca phalgunaḥ //

sa pāñcajanyo'cyutavaktravāyunā bhṛśaṃ supūrṇodaraniḥsṛtadhvaniḥ /
jagatsapātālaviyaddigīśvaraṃ prakampayāmāsa yugātyaye yathā //

tato vāditraghoṣāśca prādurāsansahasraśaḥ /
siṃhanādaśca pāṇḍūnāṃ pratijñāte mahātmanā //

prānṛtyadiva gāṇḍīvaṃ śarāstūṇīgatā mudā /
nirākrāmanniva tadā svayameva mṛdhaiṣiṇaḥ //

bhīmasenaḥ susaṃhṛṣṭaḥ pratyabhāṣata bhārata /
dhanañjayamabhiprekṣya harṣagadgadayā girā //

pratijñodbhavaśabdena kṛṣṇaśaṅkhasvanena ca /
nihato dhārtarāṣṭro'yaṃ sānubandhaḥ suyodhanaḥ //

atha mṛditatamāgryadāmamālyaṃ tava sutaśokamayaṃ ca roṣajātam /
vyapanudati mahāprabhāvasena-- nnaravara vākyamidaṃ mahārthamiṣṭam //
sañjaya uvāca /

atha śaṅkhyaiśca bherībhiḥ paṇavaiḥ sainikāstathā /
sasūtamāgadhā jiṣṇuṃ stutibhiḥ samapūjayan //

tadā bhīmaṃ balaṃ sarve tena nādena mohitam /
tāvakaṃ tanmahārāja viṣaṇṇaṃ samapadyata //