Mahabharata · Chapter 7.7

vedaṃ ṣaḍaṅgaṃ vedāhamarthavidyāṃ ca mānavīm /
traiyyambakamatheṣvastraṃ śastrāṇi vividhāni ca //

ye cāpyuktā mayi guṇā bhavadbhirjayakāṅkṣibhiḥ /
cikīrṣustānahaṃ sarvānyodhayiṣyāmi pāṇḍavān //

pārṣataṃ tu raṇe rājanna haniṣye kathañcana /
sa hi sṛṣṭo vadhārthāya mamaiva puruṣarṣabhaḥ //

yodhayiṣyāmi sainyāni nāśayansarvasomakān /
na ca māṃ pāṇḍavā yuddhe yodhayiṣyanti harṣitāḥ //
sañjaya uvāca /

sa evamabhyanujñātaścakre senāpatiṃ tataḥ /
droṇaṃ tava suto rājanvidhidṛṣṭena karmaṇā //

athābhiṣiṣicurdroṇaṃ duryodhanamukhā nṛpāḥ / svastivādaravaiścānyaiḥ ślakṣṇaiścānyairmanoramaiḥ /
saināpatye yathā skandaṃ purā śakramukhāḥ surāḥ //

tato vāditraghoṣeṇa śaṅkhānāṃ ca mahāsvanaiḥ /
prādurāsītkṛte droṇe harṣaḥ senāpatau tadā //

tataḥ puṇyāhaghoṣeṇa sāśīrvādasvanena ca /
saṃstavairgītaśabdaiśca sūtamāgadhabandinām //

jayaśabdairdvijāgryāṇāṃ subhagānartitaistathā /
satkṛtya vidhinā droṇaṃ menire pāṇḍavāñjitān //
sañjaya uvāca /

saināpatyaṃ tu samprāpya bhāradvājo mahārathaḥ /
yuyutsurvyūhya sainyāni prāyāttava sutaiḥ saha //

saindhavaśca kaliṅgaśca vikarṇaśca tavātmajaḥ /
dakṣiṇaṃ pārśvamāsthāya samatiṣṭhanta daṃśitāḥ //

prapakṣaḥ śakunisteṣāṃ pravarairhayasādibhiḥ /
yayau gāndhārakaiḥ sārdhaṃ vimalaprāsayodhibhiḥ //

kṛpaśca kṛtavarmā ca citraseno viviṃśatiḥ /
duḥśāsanamukhā yattāḥ savyaṃ pakṣamapālayan //

teṣāṃ prapakṣāḥ kāmbhojāḥ sudakṣiṇapussarāḥ /
yayuraścairmahāvegaiḥ śakāśca yavanaiḥ saha //

madrāstrigartāḥ sāmbaṣṭhāḥ pratīcyodīcyamālavāḥ /
śibayaḥ śūrasenāśca śūdrāśca maladaiḥ saha //

sauvīrāḥ kitavāḥ prācyā dākṣiṇātyāśca sarvaśaḥ /
navātmajaṃ puraskṛtya sūtaputrasya pṛṣṭhataḥ //

harṣayantaḥ svasainyāni yayustava sutaiḥ saha /
pravaraḥ sarvayodhānāṃ baleṣu balamādadham //

yayau vaikartanaḥ karṇaḥ pramukhe sarvadhanvinām /
tasya dīpto mahākāyaḥ svānyanīkāniharṣayan //

hastikakṣyo gahāketurbabhau sūryasamadyutiḥ /
na bhīṣmavyasanaṃ kaścidṛṣṭvā karṇamamanyata //

viśokāścābhavansarve rājānaḥ kurubhiḥ saha /
hṛṣṭāśca bahavo yodhāstatrājalpanta vegataḥ //

na hi karṇaṃ raṇe dṛṣṭvā yudhi sthāsyanti pāṇḍavāḥ /
karṇo hi samare śakto jetuṃ devānsavāsavān //

kimu pāṇḍusutānyuddhe hīnavīryaparākramān /
bhīṣmeṇa tu raṇe pārthāḥ pālitā bāhuśālinā //

tāṃstu karṇaḥ śaraistīkṣṇairnāśayiṣyati saṃyuge /
evaṃ bruvantaste'nyonyaṃ hṛṣṭarūpā viśāmpate //

rādheyaṃ pūjayantaśca praśaṃsantaśca niryayuḥ /
asmākaṃ śakaṭavyūhoṃ droṇena vihito'bhavat //

pareṣāṃ krauñca evāsīdvyūho rājanmahātmanām /
prīyamāṇena vihito dharmarājena bhārata //

vyūhapramukhatasteṣāṃ tasthatuḥ puruṣarṣabhau /
vānaradhvajamucchritya viṣvaksenadhanañjayau //

kakudaṃ sarvasainyānāṃ dhāma sarvadhanuṣmatām /
ādityapathagaḥ ketuḥ pārthasyāmitatejasaḥ //

dīpayāmāsa tatsainyaṃ pāṇḍavasya mahātmanaḥ /
yathā prajvalitaḥ sūryo yugānte vai vasundharām //

dīpyandṛśyeta hi tathā ketuḥ sarvatra dhīmataḥ /
yodhānāmarjunaḥ śreṣṭho gāṇḍīvaṃ dhanuṣāṃ varam //

vāsudevaśca bhūtānāṃ cakrāṇāṃ ca sudarśanam /
catvāryetāni tejāñsi vahañśvetahayo rathaḥ //

pareṣāmagratastasthau kālacakramivodyatam /
evaṃ tau sumahātmānau balasenāgragāvubhau //

tāvakānāṃ mukhe karṇaḥ pareṣāṃ ca dhanañjayaḥ /
tato jayābhisaṃrabdhau parasparavadhaiṣiṇau //

avekṣetāṃ tadānyonyaṃ samare karṇapāṇḍavau /
tataḥ prayāte sahasā bhāradvāje mahārathe //

siṃhanādena ghoreṇa vasudhā samakampata /
tatastumulamākāśamāvṛṇotsadivākaram //

vātodbhūtaṃ rajastīvraṃ kauśeyanikaropamam /
vavarṣa dyauranabhrā'pi māṃsāsthirudhirāṇyuta //

gṛdhrāḥ śyenā bakāḥ kaṅkā vāyasāśca sahasraśaḥ /
uparyupari senāṃ te tadā paryapatannṛpa //

gomāyavaśca prākrośanbhayadāndāruṇānravān /
akārṣurapasavyaṃ ca bahuśaḥ pṛtanāṃ tava //

cikhādiṣanto māṃsāni pipāsantaśca śoṇitam /
apataddīpyamānā ca sanirghātā sakampanā //

ulkā jvalantī saṅgrāme pucchenāvṛtya sarvaśaḥ /
pariveṣo mahāṃścāpi savidyutstanayitnumān //

bhāskarasyābhavadrājanprayāte vāhinīpatau / ete cānye ca bahavaḥ prādurāsansudāruṇāḥ /
utpātā yudhi vīrāṇāṃ jīvitakṣayakāriṇaḥ //

tataḥ pravavṛte yuddhaṃ parasparavadhaiṣiṇām /
kurupāṇḍavasainyānāṃ śabdenāpūrayajjagat //

te tvanyonyaṃ susaṃrabdhāḥ pāṇḍavāḥ kauravaiḥ saha /
abhyaghnanniśitaiḥ śastrairjayagṛddhāḥ prahāriṇaḥ //

sa pāṇḍavānāṃ mahatīṃ maheṣvāso mahādyutiḥ /
vegenābhyadravatsenāṃ kirañśaraśataiḥ śitaiḥ //

droṇamabhyudyataṃ dṛṣṭvā pāṇḍavāḥ sahasṛñjayaiḥ /
pratyagṛhṇaṃstadā rājañcharavarṣaiḥ pṛthakpṛthak //

vikṣobhyamāṇaā droṇena bhidyamānā mahācamūḥ /
vyaśīryata sapāñcālā vāteneva valāhakāḥ //

bahūnīha vikurvāṇo divyānyastrāṇi saṃyuge /
apīḍayatkṣaṇenaiva droṇaḥ pāṇḍavasṛñjayān //

te vadhyamānā droṇena vāsaveneva dānavāḥ /
pāñcālāḥ samakampanta dhṛṣṭadyumnapurogamāḥ //

tato divyāstravicchūro yājñasenirmahārathaḥ /
abhinaccharavarṣeṇa droṇānīkamanekadhā //

droṇasya śaravarṣāṇi śaravarṣeṇa pārṣataḥ /
sannivārya tataḥ sarvānkurūnapyavadhīdbalī //

saṃyamya tu tato droṇaḥ samavasthāpya cāhave /
svamanīkaṃ maheṣvāsaḥ pārṣataṃ samupādravat //

sa bāṇavarṣaṃ sumahadasṛjatpārṣataṃ prati /
maghavānsamabhikruddhaḥ sahasā dānavāniva //

te kampyamānā droṇena bāṇaiḥ pāṇḍavasṛñjayāḥ /
punaḥpunarabhajyanta siṃhenaivetare mṛgāḥ //

tathā paryapatadroṇaḥ pāṇḍavānāṃ bale balī /
alātacakravadrājaṃstadadbhutamivābhavat //

khacaranagarakalpaṃ kalpitaṃ śāstradṛṣṭyā caladanilapatākaṃ hlādanaṃ valgitāśvam /
sphaṭikavimalaketuṃ trāsanaṃ śātravāṇāṃ rathavaramadhirūḍhaḥ sañjahārārisenām //