Mahabharata · Chapter 7.55

śrutvā mṛtyusamutpattiṃ karmāṇyanupamāni ca /
dharmarājaḥ punarvākyaṃ prasādyainamathābravīt //
yudhiṣṭhira uvāca /

guravaḥ puṇyakarmāṇaḥ śakrapratimavikramāḥ /
pūrvaṃ rājarṣayo brahmankiyanto mṛtyunā hatāḥ //

bhūya eva tu māṃ tathyairvacobhirabhibṛṃhaya /
rājarṣīṇāṃ purāṇānāṃ samāśvāsaya karmabhiḥ //

kiyantyo dakṣiṇā dattāḥ kāśca dattā mahātmabhiḥ /
rājarṣibhiḥ puṇyakṛdbhistadbhavānprabravītu me //
vyāsa uvāca /

anyepi yajvanāṃ lokā anye cāpi tapasvinām /
kṣamāvatāṃ ca trīṃllokāñśūrā gacchanti bhārata //

kṣatriyasya tuṃ saṅgrāme śatrūnhatvā hatasya vā /
phalamatyantamityāhurdharmaśāstravido janāḥ //

vedavidyāvratasnātā yajvānaḥ putriṇaśca ye /
tebhyaḥ parārthyā yajvāno yajvabhyaśca tanutyajaḥ //

sa vīro yajvano nityaṃ kṣatriyānārjunirgataḥ /
lokānpuṇyatamāniṣṭāniti viddhi viśāmpate //

sarveṣāṃ nṛpasiṃhānāṃ śṛṇu yajñānnṛpottama /
tānatikramya gacchanti svargakāmāstanutyajaḥ //
yudhiṣṭhira uvāca /

sarveṣāṃ yajvanāṃ yajñaṃ śrotumicchāmi suvrata /
dakṣiṇāścānurūpebhyo dattā rājarṣisattamaiḥ //
vyāsa uvāca /

śaibyasya nṛpateḥ punaḥ sṛñjayo nāma nāmataḥ /
sakhāyau tasya cevobhau ṛṣī parvatanāradau //

tau kadācidgṛhaṃ tasya praviṣṭau taddidṛkṣayā /
vidhivaccārcitau tena prītau tatroṣatuḥ sukham //

taṃ kadācitsukhāsīnaṃ tābhyāṃ saha śucismitā /
duhitā'bhyāgamatkanyā sṛñjayaṃ varavarṇinī //

tayā'bhivāditaḥ kanyāmabhyanandadyathāvidhi /
tatsaliṅgābhirāśīrbhiriṣṭābhirabhitaḥ sthitām //

tāṃ nirīkṣyābravīdvākyaṃ parvataḥ prahasanniva /
kasyeyaṃ cañcalāpāṅgī sarvalakṣaṇasammatā //

uṣā svidbhāḥ svidarkasya jvalanasya śikhāpi vā /
śrīrddriḥ kīrtiṃrdhṛtiḥ ṣuṣṭiḥ siddhiścandramasaḥ prabhā //
sañjaya uvāca /

evaṃ bruvāṇaṃ devarṣiṃ nṛpatiḥ sṛñjayo'bravīt /
mameyaṃ bhagavankanyā varyā varamabhīpsati //

nāradastvabravīdenaṃ dehi mahyamimāṃ nṛpa /
bhāryārthaṃ sumahacchreyaḥ prāptuṃ cedicchase nṛpa //

dadānītyevaṃ saṃhṛṣṭaḥ sṛñjayaḥ prāha nāradam /
vyāsa uvāca /
evamukte nṛpatinā krodhaparyākulekṣaṇaḥ /
parvatastu susaṅkruddho nāradaṃ vākyamabravīt //

pūrvaṃ mamaiva manasā viddhi bhāryāṃ vṛtāmṛṣe /
yasmādapācarastasmātsvargaṃ na gacchasi //

evamukto nāradastaṃ pratyuvācottaraṃ vacaḥ /
manovāgbuddhisambhāṣā satyaṃ toyamathāgnayaḥ //

pāṇigrahamamantrāśca prathitaṃ dāralakṣaṇam /
na tveṣāṃ niścitā niṣṭhā tvayā sā manasā smṛtā //

evaṃ vidvāṃstu māṃ yasmādanuvyāhṛtavānasi / tasmāttvamapi na svargaṃ gamiṣyasi mayā vinā /
anyonyamevaṃ śaptvā vai tasthatustatra tau tadā //

atha so'pi nṛpo viprānpānācchādanabhojanaiḥ /
putrakāmaḥ paraṃ śaktyā yatnāccopācaracchuciḥ //

tasya prasannā viprendrāḥ kadācitputradarśinaḥ /
tapaḥsvādhyāyaniratā vedavedāṅgapāragāḥ //

sahitā nāradaṃ prāhurdehyasmai putramīpsitam /
tathetyuktvā dvijairuktaḥ sṛñjayaṃ nārado'bravīt //

tubhyaṃ prasannā rājarṣe putramīpsanti brāhmaṇāḥ /
varaṃ vṛṇīṣva bhadraṃ te yādṛśaṃ putramīpsitam //

tathoktaḥ prāñjalī rājā putraṃ vavre guṇānvitam /
yaśasvinaṃ kīrtimantaṃ tejasvinamarindamam //

yasya mūtraṃ purīṣaṃ ca kledaḥ svedaśca kāñcanam /
sarvaṃ bhavetprasādādvai tādṛśaṃ tanayaṃ vṛṇe //
vyāsa uvāca /

tathā bhaviṣyatītyukte jajñe tasyopsitaḥ sutaḥ /
kāñcanasyākaraḥ śrīmānprasādādvai sukāṅkṣitaḥ //

ruditasya ca netrābhyāmapatattasya netrajam / mūtraṃ purīṣaṃ svedaśca sarvaṃ bhavati kāñcanam /
suvarṇaṣṭhīvirityeva tasya nāmābhavatkṛtam //

tasminvarapradānena vardhayatyamitaṃ dhanam /
kārayāmāsa nṛpatiḥ sauvarṇaṃ sarvamīpsitam //

gṛhaprākāradurgāṇi brāhmaṇāvasathānyapi /
śayyāsanāni yānāni sthālīpiṭharabhājanam //

tasya rājño'pi yadveśma bāhyāścopaskarāśca ye /
sarvaṃ tatkāñcanamayaṃ kālena parivardhitam //

atha dasyugaṇāḥ śrutvā dṛṣṭvā cainaṃ tathāvidham /
sambhūya tasya nṛpateḥ samārabdhāścikīrṣitum //

kecittatrābruvanrājñaḥ putraṃ gṛhṇīma vai svayam /
so'syākaraḥ kāñcanasya tasya yatnaṃ carāmahe //

tataste dasyavo lubdhāḥ praviśya nṛpatergṛham /
rājaputraṃ tathā'jahruḥ suvarṇaṣṭhīvinaṃ balāt //

gṛhyainamanupāyajñā nītvā'raṇyamacetasaḥ /
hatvā viśasya cāpaśyam̐ llubdhā vasu na kiñcana //

tasya prāṇairvimuktasya naṣṭaṃ tatkāñcanaṃ varam /
dasyavaśca tadā'nyonyaṃ jaghnurmūrkhā vicetasaḥ //

hatvā parasparaṃ naṣṭāḥ kumāraṃ cādbhutaṃ bhuvi /
asambhāvyaṃ gatā ghoraṃ narakaṃ duṣṭakāriṇaḥ //

taṃ dṛṣṭvā nihataṃ putraṃ varadattaṃ mahātapāḥ /
vilalāpa suduḥkhārto bahudhā karuṇaṃ nṛpaḥ //

vilapantaṃ niśamyātha putraśokahataṃ nṛpam /
pratyadṛśyata devarṣirnāradastasya sannidhau //

uvāca cainaṃ duḥkhārtaṃ vilapantamacetasam /
sṛñjayaṃ nārado yadyattannibodha yudhiṣṭhira //
nārada uvāca /

tyaja śokaṃ mahārāja vaiklabyaṃ tyaja buddhiman /
na mṛtaḥ śocato jīvenmuhyato vā narādhipa //

tyaja śokaṃ nṛpaśreṣṭha na śocanti bhavadvidhāḥ / vīro bhavānmahārāja jñānavṛddho'pi me mataḥ /
kāmānāmavitṛptastvaṃ sṛñjayeha mariṣyasi //

yasya caite vayaṃ gehe uṣitā brahmavādinaḥ /
āvikṣitaṃ maruttaṃ ca mṛtaṃ sṛñjaya śuśruma //

saṃvarto yājayāmāsa spardhayā vai bṛhaspateḥ / yasmai rājarṣaye prādāddhanaṃ sa bhagavānprabhuḥ /
haimaṃ himavataḥ pādaṃ yiyakṣorvividhaiḥ savaiḥ //

yasya sendrāmaragaṇā bṛhaspatipurogamāḥ / devā viśvasṛjaḥ sarve yajanānte samāsate /
yajñavāṭasya sauvarṇāḥ sarve cāsanparicchadāḥ //

yasya sarvaṃ tadā hyannaṃ manobhiprāyagaṃ śuci / kāmato bubhujurviprāḥ sarve cānnārthino dvijāḥ /
payo dadhi ghṛtaṃ kṣaudraṃ bhakṣyaṃ bhojyaṃ ca śobhanam //

yasya yajñeṣu sarveṣu vāsāṃsyābharaṇāni ca /
īpsitānyupatiṣṭhante prahṛṣṭānvedapāragān //

marutaḥ pariveṣṭāro maruttasyābhavangṛhe /
āvikṣitasya rājarṣerviśvedevāḥ sabhāsadaḥ //

yasya vīryavato rājñaḥ suvṛṣṭyā sasyasampadaḥ /
havirbhistarpitā yena samyakklṛptairdivaukasaḥ //

ṛṣīṇāṃ ca pitṝṇāṃ ca devānāṃ sukhajīvinam /
brahmacaryaśrutimukhaiḥ sarvairdānaiśca sarvadā //

śayanāsanapānāni svarṇarāśīśca dustyajāḥ /
tatsarvamamitaṃ vittaṃ dattaṃ viprebhya icchayā //

sonudhyātastu śakreṇa prajāḥ kṛtvā nirāmayāḥ /
śraddadhāno jitām̐llokāngataḥ puṇyaduho'kṣayān //

saprajaḥ sanṛpāmātyaḥ sadārāpatyabāndhavaḥ /
yauvanena sahasrābdaṃ marutto rājyamanvaśāt //

sa cenmamāra sṛñjaya caturbhadratarastvayā / putrātpuṇyatarastubhyaṃ mā putramanutapyathāḥ /
ayajvānamadakṣiṇyamabhi śvaityetyudāharat //