Mahabharata · Chapter 7.184

karṇaduryodhanādīnāṃ śakuneḥ saubalasya ca /
apanītaṃ mahattāta tava caiva viśeṣataḥ //

yadi jānītha tāṃ śaktimekaghnīṃ satataṃ raṇe /
anivāryāmasahyāṃ ca devairapi savāsavaiḥ //

sā kimarthaṃ tu karṇena pravṛtte samare purā /
na devakīsute muktā phalgune vā'pi sañjaya //
sañjaya uvāca /

saṅgrāmādvinivṛttānāṃ sarveṣāṃ no viśāmpate /
rātrau kurukulaśreṣṭha mantro'yaṃ samajāyata //

prabhātamātre śvobhūte keśavāyārjunāya vā /
śaktireṣā hi moktavyā karṇakarṇeni nityaśaḥ //

tataḥ prabhātasamaye rājankarṇasya daivataiḥ /
anyeṣāṃ caiva yodhānāṃ sā buddhirnāśyate punaḥ //

daivameva paraṃ manye yatkarṇo hastasaṃsthayā /
na jaghāna raṇe pārthaṃ kṛṣṇaṃ vā devakīsutam //

tasya hastasthitā śaktiḥ kālarātririvodyatā /
daivopahatabuddhitvānna tāṃ karṇo vimuktavān //

kṛṣṇe vā devakīputre mohito devamāyayā /
pārthe vā śakrakalpe vai vadhārthaṃ vāsavīṃ prabho //
dhṛtarāṣṭra uvāca /

daivenopahatā yūyaṃ svabuddhyā keśavasya ca /
gatā hi vāsavī hatvā tṛṇabhūtaṃ ghaṭotkacam //

karṇaśca mama putrāśca sarve cānye ca pārthivāḥ /
tena vai duṣpraṇītena gatā vaivasvatakṣayam //

bhūya eva tu me śaṃsa yathā yuddhamavartata /
kṛrūṇāṃ pāṇḍavānāṃ ca haiḍimbau nihate tadā //

ye ca te'bhyadravandroṇaṃ vyūḍhānīkāḥ prahāriṇaḥ /
sṛñjayāḥ saha pāñcālaiste'pyakurvankathaṃ raṇam //

saumadattervadhāddroṇamāyāntaṃ saindhavasya ca /
amarṣājjīvitaṃ tyaktvā gāhamānaṃ varūthinīm //

jṛmbhamāṇamiva vyāghraṃ vyāttānanamivāntakam /
kathaṃ pratyudyayurdroṇamasyantaṃ pāṇḍusṛñjayāḥ //

ācāryaṃ ye ca te'rakṣanduryodhanapurogamāḥ /
drauṇikarṇakṛpāstāta te vā'kurvankimāhave //

bhāradvājaṃ jighāṃsantau savyasācivṛkīdarau /
samārcchanmāmakā yuddhe kathaṃ sañjaya śaṃsa me //

sindhurājavadheneme ghaṭotkacavadhena te /
amarpitāḥ susaṅkruddhā raṇaṃ cakruḥ kathaṃ niśi //
sañjaya uvāca /

hate ghaṭotkace rājankarṇena niśi rākṣase /
praṇadatsu ca hṛṣṭeṣu tāvakeṣu yuyutsuṣu //

āpatatsu ca vegena vadhyamāne bale'pi ca /
vigāḍhāyāṃ rajanyāṃ ca rājā dainyaṃ paraṃ gataḥ //

abravīcca mahābāhurbhīmasenamidaṃ vacaḥ /
āvāraya mahābāho dhārtarāṣṭrasya vāhinīm //

haiḍimbeścaiva ghātena moho māmāviśanmahān /
evaṃ bhīmaṃ samādiśya svarathe samupāviśat //

aśrupūrṇamukho rājā niḥśvasaṃśca punaḥpunaḥ /
kaśmalaṃ prāviśaddhoraṃ dṛṣṭvā karṇasya vikramam //

taṃ tathā vyathitaṃ dṛṣṭvā kṛṣṇo vacanamabravīt //

mā vyathāṃ kuru kaunteya naitattvayyupapadyate /
vaiklavyaṃ bharataśreṣṭha yathā prākṛtapūruṣe //

uttiṣṭha rājanyudhvasva vaha gurvīṃ dhuraṃ vibho /
tvayi vaiklavyamāpanne saṃśayo vijaye bhavet //

śrutvā kṛṣṇasya vacanaṃ dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ /
vimṛjya netre pāṇibhyāṃ kṛṣṇaṃ vacanamabravīt //

viditā me mahābāho dharmāṇāṃ paramā gatiḥ /
brahmahatyāphalaṃ tasya yaḥ kṛtaṃ nāvabudhyate //

asmākaṃ hi vanasthānāṃ haiḍimbena mahātsanā /
bālenāpi satā tena kṛtaṃ sāhyaṃ janārdana //

astrahetorgataṃ jñātvā pāṇḍavaṃ svetavāhanam /
asau kṛṣṇa maheṣvāsaḥ kāmyake māmupasthitaḥ //

uṣitaśca sahāsmābhiryāvannāsīddhanañjayaḥ / gandhamādanayātrāyāṃ durgebhyaśca sma tāritāḥ /
pāñcālī ca pariśrāntā pṛṣṭhenoḍhā mahātmanā //

ārambhāṃścaiva yuddhānāṃ yadeṣa kṛtavānprabho /
madarthe duṣkaraṃ karma kṛtaṃ tena mahāhave //

svabhāvādyā ca me prītiḥ sahadeve janārdana /
saiva me dviguṇā prītī rākṣasendre ghaṭotkace //

bhaktaśca mehābāhuḥ priyo'syāhaṃ priyaśca me /
tena vindāmi vārṣṇeya kaśmalaṃ śokatāpitāḥ //

paśya sainyāni vārṣṇeya drāvyamāṇāni kauravaiḥ /
droṇakarṇau tu saṃyattau paśya yuddhe mahārathau //

niśīthe pāṇḍavaṃ sainyamābhyāṃ mādhava marditam /
gajābhyāmiva mattābhyāṃ yathā nalavanaṃ mahat //

anādṛtya balaṃ bāhvorbhīmasenasya mādhava /
citrāstratāṃ ca pārthasya vikramante ca kauravāḥ //

eṣa droṇaśca karṇaśca rājā caiva suyodhanaḥ /
nihatya rākṣasaṃ yuddhe hṛṣṭā nardanti saṃyuge //

kathaṃ vā'samāsu jīvatsu tvayi caiva janārdana /
haiḍimbiḥ prāptavānmṛtyaṃ sūtaputreṇa saṅgataḥ //

kadarthīkṛtya naḥ sarvānpaśyataḥ savyasācinaḥ /
nihato rākṣasaḥ kṛṣṇa bhaimasenirmahābalaḥ //

yadā'bhimanyurnihato dhārtarāṣṭrairdurātmabhiḥ /
nāsīttatra raṇe kṛṣṇa savyasācī mahārathaḥ //

nirudvāśca vayaṃ sarve saindhavena durātmanā /
nimittamabhavaddroṇaḥ saputrastatra karmaṇi //

upadiṣṭo vadhopāyaḥ karṇasya guruṇā svayam /
vyāyacchataśca khaṅgena dvidhā khaṅgaṃ cakāra ha //

vyasane vartamānasya kṛtavarmā nṛśaṃsavat / aśvāñjaghāna sahasā tathobhau pārṣṇisārathī /
tathetare maheṣvāsāḥ saubhadraṃ yudhyapātayan //

alpe ca kāraṇe kṛṣṇa hato gāṇḍīvadhanvanā /
saindhavo yādavaśreṣṭha tacca nātipriyaṃ mama //

yadi śatruvadho nyāyyo bhavetkartuṃ hi pāṇḍavaiḥ /
karṇadroṇau raṇe pūrvaṃ hantavyāviti me matiḥ //

etau hi mūlaṃ duḥkhānāmasmākaṃ puruṣarṣabha /
etau raṇe samāsādya samāśvastaḥ suyodhanaḥ //

yatra vadhyo bhaveddroṇaḥ sūtaputraśca sānugaḥ /
tatrāvadhīnmahābāhuḥ saindhavaṃ dūravāsinam //

avaśyaṃ tu mayā kāryaḥ sūtaputrasya nigrahaḥ /
tato yāsyāmyahaṃ vīra svayaṃ karṇajighāṃsayā //

bhīmaseno mahābāhurdroṇānīkena saṅgataḥ //

evamuktvā yayau tūrṇaṃ tvaramāṇo yudhiṣṭhiraḥ /
sa viṣphārya mahaccāpaṃ śaṅkhaṃ pradhmāpya bhairavam //

tato rathasahasreṇa gajānāṃ ca śataistribhiḥ / vājibhiḥ pañcasāhasraiḥ pāñcālaiḥ saprabhadrakaiḥ /
vṛtaḥ śikhaṇḍī tavarito rājānaṃ pṛṣṭhato'nvayāt //

tato bherīḥ samājaghnuḥ paṇavānakagomukhān / śahkhaśabdaravāṃścaiva pāṇiśabdāṃśca daṃśitāḥ /
pāñcālāḥ pāṇḍavāścaiva yudhiṣṭhirapurogamāḥ //

tato'bravīnmahābāhurvāsudevo dhanañjayam //

eṣa prayāti tvaritaḥ krodhāviṣṭo yudhiṣṭhiraḥ /
jighāṃsuḥ sūtaputrasya tasyopekṣā na yujyate //

evamuktvā hṛṣīkeśaḥ śīghramaśvānacodayat /
dūraṃ prayāntaṃ rājānamanvagacchajjanārdanaḥ //

taṃ dṛṣṭvā sahasā yāntaṃ bhūtaputrajighāṃsayā / śokopahatasaṅkalpaṃ dahyamānamivāgninā /
abhigamyābravīdvyāso dharmaputraṃ yudhiṣṭhiram //
vyāsa uvāca /

karṇamāsādya saṅgrāme diṣṭyā jīvati phalgunaḥ //

savyasācivadhākāṅkṣī śaktiṃ rakṣitavānhi saḥ /
na cāgāddvairathaṃ jiṣṇurdiṣṭyā tena mahāraṇe //

sṛjetāṃ spardhināvetau divyānyastrāṇi sarvaśaḥ /
vadhmāneṣu cāstreṣu pīḍitaḥ sūtanandanaḥ //

vāsavīṃ samare śaktiṃ dhruvaṃ muñcedyudhiṣṭhira /
tato bhavette vyasanaṃ ghoraṃ bharatasattama //

diṣṭyā rakṣo hataṃ yuddhe sūtaputreṇa mānada /
vāsavīṃ kāraṇaṃ kṛtvā kālenopahato hyasau //

tavaiva kāraṇādrakṣo nihataṃ tāta saṃyuge /
mā krudho bharataśreṣṭha mā ca śoke manaḥ kṛthāḥ //

prāṇināmiha sarveṣāmeṣā niṣṭhā yudhiṣṭhira /
bhrātṛbhiḥ sahitaḥ sarvaiḥ pārthivaiśca mahātmabhiḥ //

kauravānsamare rājanpratiyudhyasva bhārata /
pañcame divase tāta pṛthivī te bhaviṣyati //

nityaṃ ca puruṣavyāghra dharmamevānucintaya /
ānṛśaṃsyaṃ tapo dānaṃ kṣamāṃ satyaṃ ca pāṇḍava //

sevethāḥ paramaprīto yato dharmastato jayaḥ /
ityuktvā pāṇḍavaṃ vyāsastatraivāntaradhīyata //