Mahabharata · Chapter 7.180

nihatyālāyudhaṃ rakṣaḥ prahṛṣṭātmā ghaṭotkacaḥ /
nanāda vividhānnādānvāhinyā pramukhe tava //

tasya taṃ tumulaṃ śabdaṃ śrutvā hṛdayakampanam /
tāvakānāṃ mahārāja bhayamāsītsudāruṇam //

alāyudhaviṣaktaṃ tu bhaimaseniṃ mahābalam /
dṛṣṭvā karṇo mahābāhuḥ pāñcālānsamupādravat //

daśabhirdaśabhirbāṇairdhṛṣṭadyumnaśikhaṇḍinau /
dṛḍhaiḥ pūrṇāyatotsṛṣṭairbibheda nataparvabhiḥ //

tataḥ paramanārācairyudhāmanyūttamaujasau /
sātyakiṃ ca rathodāraṃ kampayamāsa mārgaṇaiḥ //

teṣāmapyasyatāṃ saṅkhye sarveṣāṃ savyadakṣiṇam /
maṇḍalānyeva cāpāni vyadṛśyanta janādhipa //

teṣāṃ jyātalanirghoṣo rathanemisvanaśca ha /
meghānāmiva gharmānte babhūva tumulo niśi //

jyānemighoṣastanayitnumānvai dhanustaṭinmaṇḍalaketuśṛṅgaḥ / śaraughavarṣākulavṛṣṭimāṃśca saṅkrāmameghaḥ sa babhūva rājan //

tadadbhutaṃ śaila ivāprakampo varṣaṃ mahāśailasamānasāraḥ / vidhvaṃsayāmāsa raṇe narenadra vaikartanaḥ śatrugaṇāvamardī //

tato'tulairvajranipātakalpaiḥ śitaiḥ śaraiḥ kāñcanacitrapuṅkhaiḥ /
śatrūnvyapohatsamare mahātmā vaikartanaḥ putrahite rataste //

sañchinnabhinnadhvajinaśca keci-- tkeciccharairarditabhinnadehāḥ /
kecidvisūtā vihayāśca keci-- dvaikartanenāśu kṛtā babhūvuḥ //

avindamānāstvatha śarma saṅkhye yaudhiṣṭhiraṃ te balamabhyapadyan /
tānprekṣya bhagnānvimukhīkṛtāṃśca ghaṭotkaco roṣamatīva cakre //

āsthāya taṃ kāñcanaratnacitraṃ rathottamaṃ siṃhavatsannanāda /
vaikartanaṃ karṇamupetya cāpi vivyādha vajrapratimaiḥ pṛṣatkaiḥ //

tau karṇinārācaśilīmukhaiśca nālīkadaṇḍāsanavatsadantaiḥ /
varāhakarṇaiḥ savipāṭhaśṛṅgai- kṣurapravarṣaiśca vinedatuḥ kham //

tadbāṇadhārāvṛtamantarikṣaṃ tiryaggatābhiḥ samare rarāja /
suvarṇapuṅkhajvalitaprabhābhi-- rvicitrapuṣpābhiriva prajābhiḥ //

samāhitāvapratimaprabhāvā-- vanyonyamājaghnaturuttamāstraiḥ /
tayorhi vīrottamayorna kaści-- ddadarśa tasminsamare viśeṣam //

atīva taccitramatulyarūpaṃ babhūva yuddhaṃ ravibhīmasūnvoḥ /
samākulaṃ śastranipātaghoraṃ divīva rāhvaṃśumatoḥ pramattam //
sañjaya uvāca /

ghaṭotkacaṃ yadā karṇo na viśeṣayate nṛpa /
tataḥ prāduścakārogramattramastravidāṃ varaḥ //

tenāstreṇāvadhīttasya rathaṃ sahayasārathim /
virathaścāpi haiḍimbiḥ kṣipramantaradhīyata //
dhṛtarāṣṭra uvāca /

tasminnantarhite tūrṇaṃ kuṭayodhini rākṣase /
māmakaiḥ pratipannaṃ yattanmamācakṣva sañjaya //
sañjaya uvāca /

antarhitaṃ rākṣasendraṃ viditvā samprākrośankuravaḥ sarva eva /
kathaṃ nāyaṃ rākṣasaḥ kūṭayodhī hanyātkarṇaṃ samare'dṛśyamānaḥ //

tataḥ karṇo laghucitrāstrayodhī sarvā diśaḥ prāvṛṇodbāṇajālaiḥ /
na vai kiñcitprāpatattatra bhūtaṃ tamobhūte sāyakairantarikṣe //

naivādadāno na ca sandadhāno na ceṣudhīspṛśamānaḥ kāragraiḥ /
adṛśyadvai lāghavātsūtaputraḥ sarvaṃ bāṇaiśchādayāno'ntarikṣam //

tato māyāṃ dāruṇāmantarikṣe ghorāṃ bhīmāṃ vihitāṃ rākṣasena /
apaśyāma lohitābhraprakāśāṃ dedīpyantīmagniśikhāmivogrām //

tatastasyāṃ vidyutaḥ prādurāsa-- nnulkāścāpi jvalitāḥ kauravendra /
ghopaścāsyaḥ prādurāsītsughoraḥ sahasraśo nadatāṃ dundubhīnām //

tataḥ śarāḥ prāpatanrukmapuṅkhāḥ śaktyṛṣṭiprāsamusalānyāyudhāni /
paraśvathāstailadhautāśca khaṅgāḥ pradīptāgrāstomarāḥ paṭṭasāśca //

mayūkhinaḥ parighā lohabaddhā gadāścitrāḥ śitadhārāśca śūlāḥ /
gurvyo gadā hemapaṭṭāvanaddhāḥ śataghnyaśca prādurāsansamantāt //

mahāśilāścāpataṃstatratatra sahasraśaḥ sāśanayaśca vajrāḥ /
cakrāṇi cānekaśatakṣurāṇi prādurbabhūvurjvalanaprabhāṇi //

tāṃ śaktipāṣāṇaparaśvathānāṃ prāsāsivajrāśanimudgarāṇām /
vṛṣṭiṃ viśālāṃ jvalitāṃ patantīṃ karṇaḥ śaraughairna śaśāka hantum //

śarāhatānāṃ patatāṃ hayānāṃ vajrāhatānāṃ ca tathā gajānām /
śilāhatānāṃ ca mahārathānāṃ mahānninādaḥ patatāṃ babhūva //

subhīmanānāvidhaśastrapātai-- rghaṭotkacenābhihataṃ samantāt /
dauryodhanaṃ vai balamārtarūpa-- māvartamānaṃ dadṛśe bhramattat //

hāhākṛtaṃ samparivartamānaṃ
saṃlīyamānaṃ ca viṣaṇṇarūpam / te tvāryabhāvātpuruṣapravīrāḥ parāṅmukhā no babhūvustadānīm //

tāṃ rākṣasīṃ bhīmarūpāṃ sughorāṃ vṛṣṭiṃ mahāśastramayīṃ patantīm /
dṛṣṭvā balaughāṃśca nipātyamānā-- nmahadbhayaṃ tava putrānviveśa //

śivāśca vaiśvānaradīptajihvāḥ subhīmanādāḥ śataśo nadantīḥ /
rakṣogaṇānnardataścāpi vīkṣya narendra yodhā vyathitā babhūvuḥ //

te dīptajihvānalatīkṣṇadaṃṣṭrā vibhīṣaṇāḥ śailanikāśakāyāḥ /
nabhogatāḥ śaktiviṣaktahastā meghā vyamuñcanniva vṛṣṭimugrām //

tairāhatāste śaraśaktiśūlai-- rgadābhirugraiḥ parighaiśca dīptaiḥ /
vajraiḥ pinākairaśaniprahāraiḥ śataghnicakrairbhathitāśca petuḥ //

śūlā bhuśuṇḍyo'śmaguḍāḥ śataghnyaḥ sthūlāśca kārṣṇāyasapaṭṭanadvāḥ /
te'vākiraṃstava putrasya sainyaṃ tato raudraṃ kaśmalaṃ prādurāsīt //

vikīrṇāntrā vihatairuttamāṅgaiḥ sambhagnāṅgaḥ śiśyire tatra śūrāḥ /
chinnā hayāḥ kuñjarāścāpi bhagnā na mucyante yācamānāḥ subhītāḥ //

evaṃ mahacchastravarṣaṃ sṛjanta-- ste yātudhānā bhuvi ghorarūpāḥ /
māyāḥ sṛṣṭāstatra ghaṭotkacena nāmuñcanvai yācamānaṃ na bhītam //

tasminghore kuruvīrāvamarde kālotsṛṣṭe kṣatriyāṇāmabhāve /
te vai bhagnāḥ sahasā vyadravanta prākrośantaḥ kauravāḥ sarva eva //

palāyadhvaṃ kuravo naitadasti sendrā devā ghnanti naḥ pāṇḍavārthe /
tathā teṣāṃ majjatāṃ bhāratānāṃ tasmindvīpaḥ sūtaputro babhūva //

tasminsaṅkrande tumule vartamāne sainye bhagne līyamāne kurūṇām /
annīkānāṃ pravibhāge prakāśe na jñāyante kuravo netare ca //

nirmaryāde vidrave ghorarūpe sarvā diśaḥ prekṣamāṇāḥ sma śūnyāḥ /
tāṃ śastravṛṣṭimurasā gāhamānaṃ karṇaṃ smaikaṃ tatra rājannapaśyan //

tato bāṇairāvṛṇodantarikṣaṃ divyāṃ māyāṃ yodhayanrākṣasasya /
hīmānkurvanduṣkaraṃ cāryakarma naivāmuhyatsaṃyuge sūtaputraḥ //

tato bhītāḥ samudaikṣanta karṇaṃ rājansarve saindhavā bāhlikāśca /
asammohaṃ pūjayanto'sya saṅkhye sampaśyanto vijayaṃ rākṣasasya //

tenotsṛṣṭā cakrayuktā śataghnī samaṃ sarvāṃścaturo'śvāñjaghāna /
te jānubhirjagatīmanvapadya-- ngatāsavo nirdaśanākṣijihvāḥ //

tato hatāśvādavaruhya yānā-- dantarmanāḥ kuruṣu prādruvatsu /
divye cāstre māyayā vadhyamāne naivāmuhyaccintayantprāptakālam //

tato'bruvankuravaḥ sarva eva karṇaṃ dṛṣṭvā ghorarūpāṃ ca māyām /
śaktyā rakṣo jahi karṇādya tūrṇaṃ naśyantyete kuravo dhārtarāṣṭrāḥ //

kariṣyataḥ kiñca no bhīmapārthau tapantamenaṃ jahi pāpaṃ niśīthe /
yo naḥ saṅgrāmāddhorarūpādvimucye-- tsa naḥ pārthānsabālānyodhayeta //

tasmādenaṃ rākṣasaṃ ghorarūpaṃ śaktyā jahi tvaṃ dattayā vāsavena /
mā kauravāḥ sarva evendrakalpā rātriyuddhe karṇa neśuḥ sayodhāḥ //

sa vadhyamāno rakṣasā vai niśīthe dṛṣṭvā rājaṃstrāsyamānaṃ balaṃ ca /
mahacchrutvā ninadaṃ kauravāṇāṃ matiṃ dadhre śaktimokṣāya karṇaḥ //

sa vai kruddhaḥ siṃha ivātyamarṣī nāmarṣayanpratighātaṃ raṇe'sau /
śaktiṃ śreṣṭhāṃ vaijayantīmasahyāṃ samādade tasya vadhaṃ cikīrṣan //

yā'sau rājannihitā varṣapūgā-- nvadhāyājau satkṛtā phalgunasya /
yāṃ vai prādātsūta putrāya śakraḥ śaktiṃ śreṣṭhāṃ kuṇḍalābhyāṃ nimāya //

tāṃ vai śaktiṃ lelihānāṃ pradīptāṃ pāśairyuktāmantakasyeva jihvām /
mṛtyoḥ svasāraṃ jvalitāmivolkāṃ vaikartanaḥ prāhiṇodrākṣasāya //

tāmuttamāṃ parakāyāvahantrīṃ dṛṣṭvā śaktiṃ bāhusaṃsthāṃ jvalantīm /
bhītaṃ rakṣo vipradudrāva rājan kṛtvā'tmānaṃ vindhyatulyapramāṇam //

dṛṣṭvā śaktiṃ karṇabāhvantarasthāṃ nedurbhūtānyantarikṣe narendra /
vavurvātāstumulāścāpi rāja-- nsanirghātā cāśanirgāṃ jagāma //

sā tāṃ māyāṃ bhasma kṛtvā jvalantī bhittvā gāḍhaṃ hṛdayaṃ rākṣasasya /
ūrdhvaṃ yayau dīpyamānā niśāyāṃ nakṣatrāṇāmantarāṇyāviveśa //

sa nirbhinno vividhairastrapūgai-- rdivyairnāgairmānuṣai rākṣasaiśca /
nadannādānvividhānbhairavāṃśca prāṇāniṣṭāṃstyājitaḥ śakraśaktyā //

idaṃ cānyaccitramāścaryarūpaṃ cakārāsau karma śatrukṣayāya /
tasminkāle śaktinirbhinnamarmā babhau rājañśailameghaprakāśaḥ //

tato'ntarikṣādapatadgatāsuḥ sa rākṣasendro bhuvi bhinnadehaḥ /
avākśirāḥ stabdhagātro vijihvo ghaṭotkaco mahadāsthāya rūpam //

sa tadrūpaṃ bhairavaṃ bhīmakarmā bhīmaṃ kṛtvā bhaimaseniḥ papāta /
hato'pyevaṃ tava sainyaikadeśa-- mapothayatsvena dehena rājan //

patadrakṣaḥ svena kāyena tūrṇa-- matipramāṇena vivardhatā ca /
priyaṃ kurvanpāṇḍavānāṃ gatāsu-- rakṣauhiṇīṃ tava tūrṇaṃ jaghāna //

tato miśrāḥ prāṇadansiṃhanādai-- rbheryaḥ śaṅkhā murajāścānakāśca /
dagdhāṃ māyāṃ nihataṃ rākṣasaṃ ca dṛṣṭvā hṛṣṭvāḥ prāṇadankauraveyāḥ //

tataḥ karṇaḥ kurubhiḥ pūjyamāno yathā śakro vṛtravadhe marudbhiḥ /
anvārūḍhastava putrasya yānaṃ hṛṣṭaścāpi prāviśattatsvasainyam //