Mahabharata · Chapter 7.174
tataḥ karṇo raṇe dṛṣṭvā pārṣataṃ paravīrahā /
ājaghānarosi śarairdaśabhirmarmabhedibhiḥ //
prativivyādha taṃ tūrṇaṃ dhṛṣṭadyumnopi māriṣa /
daśabhiḥ sāyakairhṛṣṭastiṣṭhatiṣṭheti cābravīt //
tāvanyonyaṃ śaraiḥ saṅkhye sañchādya sumahārathaiḥ /
punaḥ pūrṇāyatotsṛṣṭairvivyadhāte parasparam //
tataḥ pāñcālamukhyasya dhṛṣṭadyumnasya saṃyuge /
sārathiṃ caturaścāśvānkarṇo vivyādha sāyakaiḥ //
kārmukapravaraṃ cāpi praciccheda śitaiḥ śaraiḥ /
sārathiṃ cāsya bhallena rathanīḍādapātayat //
dhṛṣṭadyumnastu viratho hatāśvo hatasārathiḥ /
gṛhītvā parighaṃ ghoraṃ karṇasyāśvānapīḍayat //
viddhaśca bahubhistena śarairāśīviṣopamaiḥ /
tato yudhiṣṭhirānīkaṃ paddhyāmevānvapadyata //
āruroha rathaṃ cāpi sahadevasya māriṣa /
prayātukāmaḥ karṇāya vārito dharmasūnunā //
karṇastu sumahātejāḥ siṃhanādavimiśritam /
dhanuḥśabdaṃ mahaccakre dadhmau tāreṇa cāmbujam //
dṛṣṭvā vinirjitaṃ yuddhe pārṣataṃ te mahārathāḥ /
amarṣavaśamāpannāḥ pāñcālāḥ sahasomakāḥ //
sūtaputravadhārthāya śastrāṇyādāya sarvaśaḥ /
prayayuḥ karṇamuddiśya mṛtyuṃ kṛtvā nivartanam //
karṇasyāpi rathe vāhānanyānsūto'bhyayojayat /
śaṅkhavarṇānmahāvegānsaindhavānsādhuvāhinaḥ //
labdhalakṣastu rādheyaḥ pañcālānāṃ mahārathān /
abhyapīḍayadāyastaḥ śarairmegha ivācalam //
sā pīḍyamānā karṇena pāñcālānāṃ mahācamūḥ /
samprādravatsusantrastā siṃhenevārditā mṛgī //
patitāsturagebhyaśca gajebhyaśca mahītale /
rathebhyaśca narāstūrṇamadṛśyanta tatastataḥ //
dhāvamānasya yodhasya kṣurapraiḥ sa mahāmṛdhe /
bāhū ciccheda vai karṇaḥ śiraścaiva sakuṇḍalam //
ūrū ciccheda cānyasya gajasthasya viśāmpate /
vājipṛṣṭhagatasyāpi bhūmiṣṭhasya ca māriṣa //
nājñāsiṣurdhāvamānā bahavaśca mahārathāḥ /
sañchinnānyātmagātrāṇi vāhanāni ca saṃyuge //
te vadhyamānāḥ samare pāñcālāḥ sṛñjayaiḥ saha /
tṛṇapraspandanāccāpi sūtaputraṃ sma menire //
api svaṃ samare yodhaṃ dhāvamānaṃ vicetasam /
karṇamevābhyamanyanta tato bhītā dravanti te //
tānyanīkāni bhagnāni dravamāṇāni bhārata /
abhyadravaddrutaṃ karṇaḥ pṛṣṭhato vikirañcharān //
avekṣamāṇāstvanyonyaṃ susammūḍhā vicetasaḥ /
nāśaknuvannavasthātuṃ kālyamānā mahātmanā //
karṇenābhyāhatā rājanpāñcālāḥ parameṣubhiḥ /
droṇena ca diśaḥ sarvā vīkṣamāṇāḥ pradudruvuḥ //
tato yudhiṣṭhiro rājā svasainyaṃ prekṣya vidrutam /
apayāne manaḥ kṛtvā phalgunaṃ vākyamabravīt //
paśya karṇaṃ maheṣvāsaṃ dhanuṣpāṇimavasthitam /
niśīthe dāruṇe kāle tapantamiva bhāskaram //
karṇasāyakanunnānāṃ krośatāmeṣa niḥsvanaḥ /
aniśaṃ śrūyate pārtha tvadbandhūnāmanāthavat //
yathā visṛjataścāsya sandadhānasya cāśugān /
paśyāmi nāntaraṃ pārtha kṣapayiṣyati no dhruvam //
yadatrānantaraṃ kāryaṃ prāptakāla ca paśyasi /
karṇasya vadhasaṃyuktaṃ tatkuruṣva dhanañjaya //
evamukto mahārāja pārthaḥ kṛṣṇamathābravīt /
bhītaḥ kuntīsuto rājā rādheyasyādya vikramāt //
evaṃ gate prāptakālaṃ karṇānīke punaḥ punaḥ /
bhavānvyavasyatu kṣipraṃ dravate hi varūthinī //
droṇasāyakanunnānāṃ bhagnānāṃ madhusūdana /
karṇena trāsyamānānāmavasthānaṃ na vidyate //
paśyāmi ca tathā karṇaṃ vicarantamabhītavat /
dravamāṇānrathodārānkirantaṃ niśitaiḥ śaraiḥ //
nainaṃ śakṣyāmi saṃsoḍhuṃ carantaṃ raṇamūrdhani /
pratyakṣaṃ vṛṣṇiśārdūla pādasparśamivoragaḥ //
sa savāṃstatra yātvāśu yatra karṇo mahārathaḥ /
ahamenaṃ haniṣyāmi māṃ vaiṣa madhusūdana //
śrīvāsudeva uvāca /
paśyāmi karṇaṃ kaunteya devarājamivāhave /
vicarantaṃ naravyāghramatimānuṣavikramam //
naitasyānyo'sti saṅgrāme pratyudyātā dhanañjaya /
ṛte tvāṃ puruṣavyāghra rākṣasādvā ghaṭotkacāt //
na tu tāvadahaṃ manye prāptakālaṃ tavānagha /
samāgamaṃ mahābāho sūtaputreṇa saṃyuge //
dīpyamānā maholkeva tiṣṭhatyasya hi vāsavī /
tvadarthaṃ hi mahābāho sūtaputreṇa saṃyuge //
rakṣyate śaktireṣā hi raudrāṃ rūpaṃ bibharti ca /
ghaṭotkacastu rādheyaṃ pratyudyātu mahābalaḥ //
sa hi bhīmena balinā jātaḥ suraparākramaḥ /
tasminnastrāṇi divyāni rākṣasānyāsurāṇi ca //
satataṃ cānurakto vo hitaiṣī ca ghaṭotkacaḥ /
vijeṣyati raṇe karṇamiti me nātra saṃśayaḥ //
sañjaya uvāca /
evamukto mahābāhuḥ pārthaḥ puṣkaralocanaḥ /
ājuhāvātha tadrakṣastaccāsītprāduraprataḥ //
kavacī saśaraḥ khaṅgī sadhanvā ca viśāmpate / abhivādya tataḥ kṛṣṇaṃ pāṇḍavaṃ ca dhanañjayam /
abravīcca tadā kṛṣṇamayamasmyanuśādhi mām //
tatastaṃ meghasaṅkāśaṃ dīptāsyaṃ dīptakuṇḍalam /
abhyabhāṣata haiḍimbiṃ dāśārhaḥ prahasanniva //
vāsudeva uvāca /
ghaṭotkaca vijānīhi yattvāṃ vakṣyāmi putraka / prāpto vikramakālo'yaṃ tava nānyasya kasyācit /
sa tvaṃ nimajjatāṃ yuddhe bandhūnāṃ bāndhavo bhava //
yāvanti ca tavāstrāṇi santi māyāśca rākṣasīḥ /
adyaiva samayasteṣāṃ māyānāṃ caiva rākṣasa //
paśya karṇena haiḍimbe pāṇḍavānāmanīkinīm /
kālyamānāṃ raṇe tāta siṃhanevetarānmṛgān //
eṣa karṇo maheṣvāso matimāndṛḍhavikramaḥ /
pāṇvānāmanīkeṣu nihanti kṣatriyarṣabhān //
kirantaḥ śaravarṣāṇi mahānti dṛḍhadhanvinaḥ /
na śaknuvantyavasthātuṃ pīḍyamānāḥ śarārciṣā //
niśīthe sūtaputreṇa śaravarṣeṇa pīḍitāḥ /
ete dravanti pāñcālāḥ siṃhenevārditā mṛśāḥ //
etasyaivaṃ pravṛddhasya sūtaputrasya saṃyuge /
niṣeddhā vidyate nānyastvāmṛte bhīmavikrama //
sa tvaṃ kuru mahābāho karma yuktamihātmanaḥ /
mātulānāṃ pitṝṇāṃ ca tesajo'strabalasya ca //
etadarthe hi haiḍimbe putrānicchanti mānavāḥ /
kathaṃ nastārayedduḥkhātsa tvaṃ tāraya bāndhavān //
icchanti pitaraḥ putrānsvārthahetorghaṭotkaca /
hahalokātpare loke tārayiṣyanti ye hitāḥ //
tava hyatra balaṃ bhīmaṃ māyāśca tava dustarāḥ /
saṅkrāme yudhyamānasya satataṃ bhīmanandana //
pāṇḍavānāṃ prabhagnānāṃ karṇena niśi sāyakaiḥ /
majjatāṃ dhārtarāṣṭreṣu bhava pāraṃ parantapa //
rātrau hi rākṣasā bhūyo bhavantyamitavikramāḥ /
balavantaḥ sudurdharṣāḥ śūrā vikrāntacāriṇaḥ //
jahi karṇaṃ hameṣvāsaṃ niśīthe māyayā raṇe /
pārthā droṇaṃ vadhiṣyanti dhṛṣṭadyumnapurogamāḥ //
sañjaya uvāca /
keśavasya vacaḥ śrutvā bībhatsurapi rākṣasam /
abhyabhāṣata kauravya ghaṭotkacamarindamam //
ghaṭotkaca bhavāṃścaiva dīrghabāhuśca sātyakiḥ /
matau me sarvasainyeṣu bhīmasenaśca pāṇḍavaḥ //
tadbhavānyātu karṇena dvairathaṃ yudhyatāṃ niśi /
sātyakiḥ pṛṣṭhagopaste bhaviṣyati mahārathaḥ //
jahi karṇaṃ raṇe śūraṃ sātvatena sahāyavān /
yathendrastārakaṃ pūrvaṃ skandena saha jaghnivān //
ghaṭotkaca uvāca /
evameva mahābāho yathā vadasi māṃ prabho /
tvayā niyukto gacchāmi karṇasya badhakāṅkṣayā //
alamevāsmi karṇāya droṇāyālaṃ ca bhārata /
anyeṣāṃ kṣatriyāṇāṃ ca kṛtāstrāṇāṃ mahātmanām //
adya dāsyāmi saṅgrāmaṃ sūtaputrāya taṃ niśi /
yaṃ janāḥ sampravakṣyanti yāvadbhūmirdhariṣyati //
na cātra śūrānmokṣyāmi na bhītānna kṛtāñjalīn /
sarvāneva vadhiṣyāmi rākṣasaṃ dharmamāsthitaḥ //
sañjaya uvāca /
evamuktvā mahābāhurhaiḍimbiḥ paravīrahā /
abhyayāttumule karṇaṃ tava sainyaṃ vibhīṣayan //
tamāpatantaṃ saṅkruddhaṃ dīptāsyaṃ dīptamūrdhajam /
prahasanpuruṣavyāghraḥ pratijagrāha sūtajaḥ //
tayoḥ samabhavadyuddhaṃ karṇarākṣasayorniśi /
garjato rājaśārdūla śakraprahlādayoriva //
Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0