Mahabharata · Chapter 7.171
tasminsutumule yuddhe vartamāne bhayāvahe /
dhṛṣṭadyumno mahārāja droṇamevābhyavartata //
sandadhāno dhanuḥśreṣṭhaṃ jyāṃ vikurṣanpunaḥ punaḥ /
abhyadravata droṇasya rathaṃ rukmavibhūṣitam //
dhṛṣṭadyumnamathāyāntaṃ droṇasyāntacikīrṣayā /
parivavrurmahārāja pāñcālāḥ pāṇḍavaiḥ saha //
tathā parivṛtaṃ dṛṣṭvā droṇamācāryasattamam /
putrāste sarvato yattā rarakṣurdroṇamāhave //
balārṇavau tatastau tu sameyātāṃ niśāmukhe /
gātoddhūtau kṣubdhasatvau bhairavau sāgarāviva //
tato droṇaṃ mahārāja pāñcālyaḥ pañcabhiḥ śaraiḥ /
vivyādha hṛdaye tūrṇaṃ siṃhanādaṃ nanāda ca //
taṃ droṇaḥ pañcaviṃśatyā viddhā bhārata saṃyuge /
cicchedānyena bhallena dhanurasya mahāsvanam //
dhṛṣṭadyumnastu nirviddho droṇena bharatarṣabha /
utsasarja dhanustūrṇaṃ sandaśya daśanacchadam //
tataḥ kruddho mahārāja dhṛṣṭadyumnaḥ pratāpavān /
ādade'nyaddhanuḥśreṣṭhaṃ droṇasyāntacikīrṣayā //
vikṛṣya ca dhanuścitramākarṇātparavīrahā /
droṇasyānatkaraṃ ghoraṃ vyasṛjatsāyakaṃ tataḥ //
sa visṛṣṭo balavatā śaro ghoro mahāmṛdhe /
bhāsayāmāsa tatsainyaṃ divākara ivoditaḥ //
taṃ tu dṛṣṭvā śaraṃ ghoraṃ devagandharvamānavāḥ /
svastyastu samare rājandroṇāyetyabruvanvacaḥ //
taṃ tu sāyakamāyāntamācāryasya rathaṃ prati /
karṇo dvādaśadhaā rājaṃściccheda kṛtahastavat //
sa cchinno bahudhā rājansūtaputreṇa dhanvinā /
nipapāta śarastūrṇaṃ nirviṣo bhujago yathā //
chittvā tu samare bāṇaṃ śaraiḥ sannataparvabhiḥ /
dhṛṣṭadyumnaṃ tataḥ karṇo vivyādha daśabhiḥ śaraiḥ //
pañcabhirdroṇaputrastu svayaṃ droṇastu saptabhiḥ /
śalyaśca daśabhirbāṇaistribhirduḥśāsanastathā //
duryodhanastu viṃśatyā śakuniścāpi pañcabhiḥ /
pāñcālyaṃ tvarayā'vidhyansarva eva mahārathāḥ //
sa viddhaḥ saptabhirghorairdroṇasyārthe mahāhave / sarvānasambhramādrāja pratyaviddhyattribhistribhiḥ /
droṇaṃ drauṇiṃ ca karṇaṃ ca vivyādha ca tavātmajam //
te bhinnā dhanvinā tena dhṛṣṭadyumnaṃ punarmṛdhe /
vivyadhuḥ pañcabhistūrṇamekaiko rathināṃ varaḥ //
drumasenastu saṅkruddho rājanvivyādha patriṇā /
tribhiścānyaiḥ śaraistūrṇaṃ tiṣṭha tiṣṭheti cābravīt //
sa tu taṃ prativivyādha tribhistīkṣṇairajihmagaiḥ /
svarṇapuṅkhaiḥ śilādhautaiḥ prāṇāntakaramairyudhi //
bhallenānyena tu punaḥ suvarṇojjvalakuṇḍalam /
nicakarta śiraḥ kāyāddrumasenasya vīryavān //
tacchiro nyapatadbhūmau sandaṣṭauṣṭhapuṭaṃ raṇe /
mahāvātasamuddhūtaṃ pakvaṃ tālaphalaṃ yathā //
tānsa viddhā punaryodhānvīraḥ suniśitaiḥ śaraiḥ /
rādheyasyācchinadbhallaiḥ kārmukaṃ citrayodhinaḥ //
na tu tanmamṛṣe karṇo dhanuṣaśchedanaṃ tathā /
nikartanamivātyugraṃ lāṅgūlasya mahāhariḥ //
so'nyaddhanuḥ samādāya krodharaktekṣaṇaḥ śvasan /
abhyadravaccharaughaistaṃ dhṛṣṭadyumnaṃ mahābalam //
dṛṣṭvā karṇaṃ tu saṃrabdhaṃ te vīrāḥ ṣaḍratharṣabhāḥ /
pāñcālyaputraṃ tvaritāḥ parivavrurjighāṃsayā //
ṣaṇṇāṃ yodhapravīrāṇāṃ tāvakānāṃ puraskṛtam /
mṛtyorāsyamanuprāptaṃ dhṛṣṭadyumnamamamaṃsmahi //
patasminneva kāle tu dāśārho vikirañcharān /
dhṛṣṭadyumnaṃ parākrāntaṃ sātyakiḥ pratyapadyata //
tamāyāntaṃ maheṣvāsaṃ sātyakiṃ yuddhadurmadam /
rādheyo daśabhirbāṇaiḥ pratyavidhyadajihmagaiḥ //
taṃ sātyakirmahārāja vivyādha daśabhiḥ śaraiḥ /
paśyatāṃ sarvavīrāṇāṃ mā gāstiṣṭheti cābravīt //
sa sātyakestu balinaḥ karṇasya ca mahātmanaḥ /
āsītsamāgamo rājanbalivāsavayoriva //
trāsayanrathaghoṣeṇa kṣatriyānkṣatriyarṣabhaḥ /
rājīvalocanaṃ karṇaṃ sātyakiḥ pratyavidhyata //
kampayanniva ghoṣeṇa dhanuṣo vasudhāṃ balī /
sūtaputro mahārāja sātyakiṃ pratyayodhayat //
vipāṭhakarṇinārācairvatsadantaiḥ kṣurairapi /
karṇaḥ śaraśataiścāpi śaineyaṃ pratyanidvyata //
tathaiva yudhyamāno'pi vṛṣṇīnāṃ pravaro yudhi /
abhyavarṣaccharaiḥ karṇaṃ tadyuddhamabhavatsamam //
tāvakāśca mahārāja karṇaputraśca daṃśitaḥ /
sātyakiṃ vivyadhustūrṇa samantānniśitaiḥ śaraiḥ //
astrairastrāṇi saṃvārya teṣāṃ karṇasya vā vibho /
avidvyatsātyakiḥ kruddho vṛṣasenaṃ stanāntare //
tena bāṇena nirviddho vṛṣaseno viśāmpate /
nyapatatsa rathe mūḍho dhanurutsṛjya vīryavān //
tataḥ karṇo hataṃ matvā vṛṣasenaṃ mahāratham /
putraśokābhisantaptaḥ sātyakiṃ pratyapīḍayat //
pīḍyamānastu karṇena yuyudhāno mahārathaḥ /
vivyādha bahubhiḥ karṇaṃ tvaramāṇaḥ punaḥpunaḥ //
sa karṇaṃ daśabhirviddhvā vṛṣasenaṃ ca saptabhiḥ /
sa hastāvāpadhanuṣī tayościccheda sātvataḥ //
tāvanye dhanuṣī sajje kṛtvā śatrubhayaṅkare //
yuyudhānamāvidhyetāṃ samantānniśitaiḥ śaraiḥ //
vartamāne tu saṅgrame tasminvīravarakṣaye /
atīva śuśruve rājangāṇḍīvasya mahāsvanaḥ //
śrutvā tu rathanirghoṣaṃ gāṇḍīvasya ca niḥsvanam /
sūtaputro'bravīdrājanduryodhanamidaṃ vacaḥ //
eṣa sarvāṃ camūṃ hatvā mukhyāṃścaiva nararṣabhān /
pauravāṃśca maheṣvāso vikṣipannuttamaṃ dhanuḥ //
pārtho vijayate tatra gāṇḍīvaninado mahān /
śrūyate rathaghoṣaśca vāsavasyeva nardataḥ //
karoti pāṇḍavo vyaktaṃ karmaupayikamātmanaḥ /
eṣā vidāryate rājanbahudhā bhāratī camūḥ //
viprakīrṇānyanīkāni na hi tiṣṭhanti karhicit /
vāteneva samuddhūtamabhrajālaṃ vidīryate //
savyasācinamāsādya bhinnā nauriva sāgare //
dravatāṃ yodhamukhyānāṃ gāṇḍīvapreṣitaiḥ śaraiḥ /
viddhānāṃ śataśo rājañśrūyate niḥsvano mahān //
śṛṇu dundubhinirghoṣamarjunasya rathaṃ prati /
niśīthe rājaśārdūla stanayitnorivāmbare //
hāhākāraravāṃścaiva siṃhanādāṃśca puṣkalān /
śṛṇu śabdānbahuvidhānarjunasya rathaṃ prati //
ayaṃ madhye sthito'smākaṃ sātyakiḥ sātvatāṃ varaḥ /
iha cellabhyate lakṣyaṃ kṛtsnāñjeṣyāmahe parān //
eṣa pāñcālarājasya putro droṇena saṅgataḥ /
sarvataḥ saṃvṛto yodhaiḥ śūraiśca rathasattamaiḥ //
sātyakiṃ yadi hanyāma dhṛṣṭadyumnaṃ ca pārṣatam /
asaṃśayaṃ mahārāja dhruvo no vijayo bhavet //
saubhadravadimau vīrau parivārya mahārathau /
prayatāyo mahārāja nihantuṃ vṛṣṇipārṣatau //
savyasācī puro'bhyeti droṇānīkāya bhārata /
saṃsaktaṃ sātyakiṃ jñātvā bahubhiḥ kurupuṅgavaiḥ //
tatra gacchantu bahavaḥ pravarā rathasattamāḥ /
yāvatpārtho na jānāti sātyakiṃ bahubhirvṛtam //
te tvaradhvaṃ tathā śūrāḥ śarāṇāṃ mokṣaṇe bhṛśam / yathā tviha vrajatyeṣa paralokāya mādhavaḥ /
tathā kuru mahārāja sunītyā suprayuktayā //
karṇasya matamāsthāya putraste prāha saubalam /
yathendraḥ samare rājanprāha viṣṇuṃ yaśasvinam //
vṛtaḥ sahasrairdaśabhirgajānāmanivartinām / rathaiśca daśasāhasraistūrṇaṃ yāhi dhanañjayam /
duḥśāsano durviṣahaḥ subāhurduḥ pradharṣaṇaḥ /
ete tvāmanuyāsyanti pattibhirbahubhirvṛtāḥ //
jahi kṛṣṇau mahābāho dharmarājaṃ ca mātula /
nakulaṃ sahadevaṃ ca bhīmasenaṃ tathaiva ca //
devānāmiva devendre jayāśā tvayi me sthitā /
jahi mātula kaunteyānasurāniva pāvakiḥ //
evamukto yayau pārthānputreṇa tava saubalaḥ /
mahatyā senayā sārdhaṃ saha putraiśca te vibho //
priyārthaṃ tava putrāṇāṃ didhakṣuḥ pāṇḍunandanān /
tataḥ pravavṛte yuddhaṃ tāvakānāṃ paraiḥ saha //
prayāte saubale rājanpāṇḍavānāmanīkinīm /
balena mahatā yuktāḥ sūtaputrastu sātvatam //
abhyayāttvarito yuddhe kirañśaraśatānbahūn /
tathaiva pārthivāḥ sarve sātyakiṃ paryavārayan //
bhāradvājastato gatvā dhṛṣṭadyumnarathaṃ prati / mahadyuddhaṃ tadāsīttuṃ droṇasya niśi bhārata /
dhṛṣṭadyumnena vīreṇa pāñcālaiśca sahādbhutam //
Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0