Mahabharata · Chapter 7.161

duryodhanenaivamukto drauṇirāhavadurmadaḥ / cakārārivadhe yatnamindro daityavadhe yathā /
pratyuvāca mahābāhustava putramidaṃ vacaḥ //

satyametanmahābāho yathā vadasi kaurava /
priyā hi pāṇḍavā nityaṃ mama cāpi pituśca me //

tathaivāvāṃ priyau teṣāṃ na tu yuddhe kurūdvaha /
śaktitastāta yudhyāmastyaktvā prāṇānabhītavat //

ahaṃ karṇaśca śalyaśca kṛpo hārdikya eva ca /
nimeṣātpāṇḍavīṃ senāṃ kṣapayema nṛpottama //

te cāpi kauravīṃ senāṃ nimeṣārdhātkurūdvaha /
kṣapayeyurmahābāho na syāma yadi saṃyuge //

yudhyāma pāṇḍavācchaktyā te cāpyasmānyathābalam /
tejastejaḥ samāsādya praśamaṃ yātu bhārata //

aśaktyā tarasā jetuṃ pāṇḍavānāmanīkinī /
jīvatsu pāṇḍuputreṣu taddhi satyaṃ bravīmi te //

ātmārthaṃ yudhyamānāste samarthāḥ pāṇḍunandanāḥ /
kimarthaṃ tava sainyāni na haniṣyanti bhārata //

tvaṃ tu lubdhatamo rājannikṛtijñaśca kaurava /
sarvābhiśaṅkī mānī ca tato'smānabhiśaṅkase //

manye tvaṃ kutsito rājanpāpātmā pāpapūruṣaḥ /
anyānapi sa naḥ kṣudra śaṅkase pāpabhāvitaḥ //

ahaṃ tu yatnamāsthāya tvadarthe tyaktajīvitaḥ / eṣa gacchāmi saṅgrāmaṃ tvatkṛte kurunandana /
yotsye'haṃ śatrubhiḥ sārdhaṃ jeṣyāmi ca varānvarān //

pāñcālaiḥ saha yotsyāmi somakaiḥ kekayaistathā /
pāṇḍaveyaiśca saṅgrāme tvatpriyārthamarindama //

adya madbāṇanirdagdhāḥ pāñcālāḥ somakāstathā /
siṃhenevārditā gāvo vidraviṣyanti sarvaśaḥ //

adya dharmasuto rājā dṛṣṭvā mama parākramam /
aśvatthāmamayaṃ lokaṃ maṃsyate saha somakaiḥ //

āgamiṣyati nirvedaṃ dharmaputro yudhiṣṭhiraḥ /
dṛṣṭvā vinihatānsaṅkhye pāñcālānsomakaiḥ saha //

ye māṃ yuddhe'bhiyotsyanti tānhaniṣyāmi bhārata /
na hi te vīra mokṣyante madbāhvantaramāgatāḥ //

evamuktvā mahābāhuḥ putraṃ duryodhanaṃ tava / abhyavartata yuddhāya trāsayansarvadhanvinaḥ /
cikīrṣustava putrāṇāṃ priyaṃ prāṇabhṛtāṃ varaḥ //

tato'bravītsakaikeyānpāñcālāngautamīsutaḥ //

praharadhvamitaḥ sarve mama gātre mahārathāḥ /
sthirībhūtāśca yudhyadhvaṃ darśayanto'stralāghavam //

evamuktāstu te sarve śastravṛṣīrapātayan /
drauṇiṃ prati mahārāja jalaṃ jaladharā iva //

tānnihatya śarāndrauṇirdaśa vīrānapothayat /
pramukhe pāṇḍuputrāṇāṃ dhṛṣṭadyumnasya ca prabho //

te hanyamānāḥ samare pāñcālāḥ somakāstathā /
parityajya raṇe drauṇiṃ vyadravanta diśo daśa //

tāndṛṣṭvā dravataḥ śūrānpāñcālānsahasomakān /
dhṛṣṭadyumno mahārāja drauṇimabhyadravadraṇe //

tataḥ kāñcanacitrāṇāṃ sajalāmbudanādinām /
vṛtaḥ śatena śūrāṇāṃ rathānāmanivartinām //

putraḥ pāñcālarājasya dhṛṣṭadyumno mahārathaḥ /
drauṇimityabravīdvākyaṃ dṛṣṭvā yodhānnipātitān //

ācāryaputra bhadraṃ te kimanyairnihataistava / samāgaccha mayā sārdhaṃ yadi śūro'si saṃyuge /
ahaṃ tvāṃ nihaniṣyāmi tiṣṭhedānīṃ mamāgrataḥ //

tatastamācāryasutaṃ dhṛṣṭadyumnaḥ pratāpavān /
marmabhidbhiḥ śaraistīkṣṇairjaghāna bharatarṣabha //

te tu paṅktīkṛtā drauṇiṃ śarā viviśurāśugāḥ / rukmapuṅkhāḥ prasannāgrāḥ sarvakāyāvadāraṇāḥ /
madhvarthina ivoddāmā bhramarāḥ puṣpitaṃ drumam //

so'tividdho bhṛśaṃ kruddhaḥ padākrānta ivoragaḥ /
mānī drauṇirasambhrānto bāṇapāṇirabhāṣata //

dhṛṣṭadyumna sthiro bhūtvā muhūrtaṃ pratipālaya /
yāvattvāṃ niśitairbāṇaiḥ preṣayāmi yamakṣayam //

drauṇirevamathābhāṣya pārṣataṃ paravīrahā /
chādayāmāsa bāṇaughaiḥ samantāllughuhastavat //

sa bādhyamānaḥ samare drauṇinā yuddhadurmadaḥ /
drauṇiṃ pāñcālatanayo vāgbhirātarjayattadā //

na jānīṣe pratijñāṃ me viprotpattiṃ tathaiva ca /
droṇaṃ hatvā kila mayā hantavyastvaṃ sudurmate //

tatastvā'haṃ na hanmyadya droṇe jīvati saṃyuge //

imāṃ tu rajanīṃ prāptāmaprabhātāṃ sudurmate / nihatya pitaraṃ te'dya tatastvāmapi saṃyuge /
neṣyāmi pretalokāya hyetanme manasi sthitam //

yaste pārtheṣu vidveṣo yā bhaktiḥ kauraveṣu ca /
tāṃ darśaya sthiro bhūtvā na me jīvanvimokṣyase //

yo hi brāhmaṇyamutsṛjya kṣatradharmarato dvijaḥ /
sa vadhyaḥ sarvalokasya yathā tvaṃ puruṣādhamaḥ //

ityuktaḥ paruṣaṃ vākyaṃ pārṣatena dvijottamaḥ /
krodhamāhārayattīvraṃ tiṣṭhatiṣṭheti cābravīt //

nirdahanniva cakṣurbhyāṃ pārṣataṃ so'bhyavaikṣata /
chādayāmāsa ca śarairniḥśvasanpannago yathā //

sa cchādyamānaḥ samare drauṇinā rājasattama /
sarvapāñcālasenābhiḥ saṃvṛto rathasattamaḥ //

nākampata mahābāhuḥ svavīryaṃ samupāśritaḥ /
sāyakāṃścaiva vividhānaśvatthāmni mumoca ha //

tau punaḥ sannyavartetāṃ prāṇadyūtapaṇe raṇe / nipīḍayantau bāṇaughaiḥ parasparamamarṣiṇau /
utsṛjantau maheṣvāsau śaravṛṣṭīḥ samantataḥ //

drauṇipārṣatayoryuddhaṃ ghorarūpaṃ bhayānakam /
dṛṣṭvā sampūjayāmāsuḥ siddhacāraṇavādikāḥ //

śaraughaiḥ pūrayantau tāvākāśaṃ ca diśastathā /
alakṣyau samayudhyetāṃ mahatkṛtvā śaraistamaḥ //

nṛtyamānāviva raṇe maṇḍalīkṛtakārmukau /
parasparavadhe yattau sarvabhūtabhayaṅkarau //

ayudhyetāṃ mahābāhū citraṃ laghu ca suṣṭhu ca /
sampūjyamānau samare yodhamukhyaiḥ sahasraśaḥ //

tau prabuddhau raṇe dṛṣṭvā vane vanyau gajāviva /
ubhayoḥ senayorharṣastumulaḥ samapadyata //

siṃhanādaravāścāsandadhmuḥ śaṅkhāṃśca sainikāḥ /
vāditrāṇyabhyavādyanta śataśo'tha sahasraśaḥ //

tasmiṃstu tumule yuddhe bhīruṇāṃ bhayavardhane /
muhūrtamapi tadyuddhaṃ samarūpaṃ tadā'bhavat //

tato drauṇirmahārāja pārṣatasya mahātmanaḥ / dhvajaṃ dhanustathā chatramubhau ca pārṣṇisārathī /
sūtamaśvāṃśca caturo nihatyābhyadravadraṇe //

pāñcālāṃścaiva tānsarvānbāṇaiḥ sannataparvabhiḥ /
vyadrāvayadameyātmā śataśo'tha sahasraśaḥ //

tatastu vivyathe senā pāṇḍavī bharatarṣabha /
dṛṣṭvā drauṇermahatkarma vāsavasyeva saṃyuge //

śatena ca śataṃ hatvā pāñcālānāṃ mahārathaḥ /
tribhiśca niśitairbāṇairhatvā trīnvai mahārathān //

drauṇirdrupadaputrasya phalgunasya ca paśyataḥ /
nāśayāmāsa pāñcālānbhūyiṣṭhaṃ ye vyavasthitāḥ //

te vadhyamānāḥ pāñcālāḥ samare saha sṛñjayaiḥ /
agacchandrauṇimutsṛjya viprakīrṇarathadhvajāḥ //

sa jitvā samare śatrūndroṇaputro mahārathaḥ /
nanāda sumahānādaṃ tapānte jalado yathā //

sa nihatya bahūñchūrānaśvatthāmā vyarocata /
yugānte sarvabhūtāni bhasma kṛtveva pāvakaḥ //

sampūjyamāno yudhi kauraveyai-- rnirjitya saṅkhye'rigaṇānsahasraśaḥ /
vyarocata droṇasutaḥ pratāpavā-- nyathā surendro'rigaṇānnihatya vai //