Mahabharata · Chapter 7.157

prāyopaviṣṭe tu hate putre sātyakinā tadā /
somadatto bhṛśaṃ kruddhaḥ sātyakiṃ vākyamabravīt //

kṣatradharmaḥ paro dṛṣṭo yastu devairmahātmabhiḥ /
taṃ tvaṃ sātvata santajya dasyudharme kathaṃ rataḥ //

parāṅmukhāya dīnāya nyastaśastrāya yācate /
kṣatradharmarataḥ prājñaḥ kathaṃ nu praharedraṇe //

dvāveva kila vṛṣṇīnāṃ tatra khyātau mahārathau /
pradyumnaśca mahābāhustvaṃ caiva yudhi sātvata //

kathaṃ prāyopaviṣṭāya pārthena cchinnabāhave /
nṛśaṃsaṃ bata dīnaṃ ca tādṛśaṃ kṛtavānasi //

karmamastasya durvṛtta phalaṃ prāpnuhi saṃyuge /
adya chetsyāmi te mūḍha śiro vikramya patriṇā //

śape sātvata putrābhyāmiṣṭena sukṛtena ca /
anatītāmimāṃ rātriṃ yadi tvāṃ vīramāninam //

arakṣyamāṇaṃ pārthena jiṣṇunā sasutānujam /
na hanyāṃ narake ghore pateyaṃ vṛṣṇipāṃsana //

evamuktvā susaṅkruddhaḥ somadatto mahābalaḥ /
dadhmau śaṅkhaṃ ca tāreṇa siṃhanādaṃ nanāda ca //

tataḥ kamalapatrākṣaḥ siṃhadaṃṣṭro durāsadaḥ /
sātyakirbhṛśasaṅkruddhaḥ somadattamathābravīt //

kauraveya na me trāsaḥ kathañcidapi vidyate /
tvayā sārdhamathānyaiśca yudhyato hṛdi kaścana //

yadi sarveṇa sainyena gupto māṃ yodhayiṣyasi /
tathāpi na vyathā kācittvayi syānmama kaurava //

yuddhasāreṇa vākyena asatāṃ sammatena ca /
nāhaṃ bhīṣayituṃ śakyaḥ kṣatravṛtte sthitastvayā //

yadi te'sti yuyutsā'dya mayā saha narādhipa /
nirdayo niśitairbāṇaiḥ prahara praharāmi te //

hato bhūriśravā vīrastava putro mahārathaḥ /
śalaścaiva mahārāja bhrātṛvyasanakarṣitaḥ //

tvāṃ cāpyadya vadhiṣyāmi sahaputraṃ sabāndhavam /
tiṣṭhedānīṃ raṇe yattaḥ kauravo'si mahārathaḥ //

yasmindānaṃ damaḥ śaucamahiṃsā hīrdhṛtiḥ kṣamā /
anapāyāni sarvāṇi nityaṃ rājñi yudhiṣṭhire //

mṛdaṅgaketostasya tvaṃ tejasā nihataḥ purā /
sakarṇasaubalaḥ saṅkhye vināśamupayāsyasi //

śape'haṃ kṛṣṇacaraṇairiṣṭāpūrtena caiva ha /
yadi tvāṃ sasutaṃ pāpaṃ na hanyāṃ yudhi roṣitaḥ //

apayāsyasi cottyaktvā raṇaṃ mukto bhaviṣyasi //

evamābhāṣya cānyonyaṃ krodhasaṃraktalocanau /
pravṛttau śarasampātaṃ kartuṃ puruṣasattamau //

tato rathasahasreṇa nāgānāmayutena ca /
duryodhanaḥ somadattaṃ parivārya vyavasthitaḥ //

śakuniśca susaṅkruddhaḥ sarvaśastrabhṛtāṃ varaḥ / putrapautraiḥ parivṛto bhrātṛbhiścendravikramaiḥ /
śyālastava mahābāhurvajrasaṃhanano yuvā //

sāgraṃ śatasahasraṃ tu hayānāṃ tasya dhīmataḥ /
somadattaṃ maheṣvāsaṃ samantātparyarakṣata //

rakṣyamāṇaśca balibhiśchādayāmāsa sātyakim /
taṃ chādyamānaṃ viśikhairdṛṣṭvā sannataparvabhiḥ //

dhṛṣṭadyumno'bhyayātkruddhaḥ pragṛhya mahatīṃ camūm /
abhyarakṣanmahābāhuḥ sātvataṃ satyavikramam //

caṇḍavātābhisṛṣṭānāmudadhīnāmiva svanaḥ /
āsīdrājanbalaughānāmanyonyamabhinighnatām //

vivyādha somadattastu sātvataṃ navabhiḥ śaraiḥ /
sātyakirnavabhiścainamavadhītkurupuṅgavam //

so'tividdho balavatā samare dṛḍhadhanvinā /
rathopasthaṃ samāsādya mumoha gatacetanaḥ //

taṃ vimūḍhaṃ samālakṣya sārathistvarayā'nvitaḥ /
apovāha raṇādvīraṃ somadattaṃ mahāratham //

taṃ visañjñaṃ samālakṣya yuyudhānaśarārditam /
abhyadravattato droṇo yaduvīrajighāṃsayā //

tamāyāntamabhiprekṣya yudhiṣṭhirapurogamāḥ /
parivavrurmahātmānaṃ parīpsanto yadūttamam //

tataḥ pravavṛte yuddhaṃ droṇasya saha pāṇḍavaiḥ /
baleriva suraiḥ pūrvaṃ trailokyajayakāṅkṣayā //

tataḥ sāyakajālena pāṇḍavānīkamāvṛṇot /
bhāradvājo mahātejā vivyādha ca yudhiṣṭhiram //

sātyakiṃ daśabhirbāṇairviṃśatyā pārṣataṃ śaraiḥ /
bhīmasenaṃ ca navabhirnakulaṃ pañcabhistathā //

sahadevaṃ tathā'ṣṭābhiḥ śatena ca śikhaṇḍinam /
draupadeyānmahābāhuḥ pañcabhiḥ pañjabhiḥ śaraiḥ //

virāṭaṃ matsyamaṣṭābhirdrupadaṃ daśabhiḥ śaraiḥ / yudhāmanyuṃ tribhiḥ ṣaḍbhiruttamaujasamāhave / anyāṃśca sainikānvidvvā yudhiṣṭhiramupādravat //

te vadhyamānā droṇena pāṇḍuputrasya sainikāḥ /
prādravanvai bhayādrājansārtanādā diśo daśa //

kālyamānaṃ tu tatsainyaṃ dṛṣṭvā droṇena phalgunaḥ /
kiñcidāgatasaṃrambho guruṃ pārtho'bhyayāddrutam //

dṛṣṭvā droṇaṃ tu bībhatsumabhidhāvantamāhave /
sannyavartata tatsainyaṃ punaryaudhiṣṭhiraṃ balam //

tato yuddhamabhūdbhūyo bhāradvājasya pāṇḍavaiḥ //

droṇastava sutai rājansarvataḥ parivāritaḥ /
vyadhamatpāṇḍusainyāni tūlarāśimivānalaḥ //

taṃ jvalantamivādityaṃ dīptānalasamadyutim /
rājannaniśamatyantaṃ dṛṣṭvā droṇaṃ śarārciṣam //

maṇḍalīkṛtadhanvānaṃ tapantamiva bhāskaram /
dahantamahitānsainye nainaṃ kaścidavārayat //

yoyo hi pramukhe tasya tasthau droṇasya purūṣaḥ /
tasyatasya śiraśchittvā yayurdroṇaśarāḥ kṣitim //

evaṃ sā pāṇḍavī senā vadhyamānā mahātmanā /
pradudrāva punarbhītā paśyataḥ savyasācinaḥ //

samprabhagnaṃ balaṃ dṛṣṭvā droṇena niśi bhārata /
govindamabravījjiṣṇurgaccha droṇarathaṃ prati //

tato rajatagokṣīrakundendusadṛśaprabhān /
codayāmāsa dāśārho hayāndroṇarathaṃ prati //

bhīmaseno'pi taṃ dṛṣṭvā yāntaṃ droṇāya phalgunam /
svasārathimuvācedaṃ droṇānīkāya māṃ vaha //

so'pi tasya vacaḥ śrutvā viśoko'vahayadvayān /
pṛṣṭhataḥ satyasandhasya jiṣṇorbharatasattama //

tau dṛṣṭvā bhrātarau yattau droṇānīkamabhidrutau / pāñcālāḥ sṛñjayā mātsyāścedikārūśakosalāḥ /
anvagacchanmahārāja kekayāśca mahārathāḥ //

tato rājannabhūdvoraḥ saṅgrāmo romaharṣaṇaḥ //

bībhatsurdakṣiṇaṃ pārśvamuttaraṃ ca vṛkodaraḥ /
mahadbhyāṃ rathabṛndābhyāṃ balaṃ jagṛhatustava //

tau dṛṣṭvā puruṣavyāghrau bhīmasenadhanañjayau /
dhṛṣṭadyumno'bhyayādrājansātyakiśca mahābalaḥ //

caṇḍavātābhipannānāmudadhīnāmiva svanaḥ / āsīdrājanbalaughānāṃ tadā'nyonyamabhighnatāṃ

saumadattivadhātkruddho dṛṣṭvā sātyakimāhave /
drauṇirabhyadravadrājanvadhāya kṛtaniścayaḥ //

tamāpatantaṃ samprekṣya śaineyasya rathaṃ prati /
bhaimaseniḥ susaṅkruddhaḥ pratyamitramavārayat //

kārṣṇāyasaṃ mahāghoramṛkṣacarmaparicchadam /
mahāntaṃ rathamāsthāya triṃśannalvāntarāntaram //

vikṣiptayantrasannāhaṃ mahāmeghaughaniḥsvanam /
yuktaṃ gajanibhairvāhairna hayairnāpi vāraṇaiḥ //

vikṣiptapakṣacaraṇavivṛtākṣeṇa kūjatā /
dhvajenocchritadaṇḍena gṛdhrarājena rājitam //

lohitārdrapatākaṃ tu āntramālāvibhūṣitam /
aṣṭacakrasamāyuktamāsthāya vipulaṃ ratham //

śūlamudgaradhāriṇyā śailapādapahastayā /
rakṣasāṃ ghorarūpāṇāmakṣauhiṇyā samāvṛtaḥ //

tamudyatamahācāpaṃ niśāmya vyathitā nṛpāḥ /
yugāntakālasamaye daṇḍahastamivāntakam //

tatastaṃ giriśṛṅgābhaṃ bhīmarūpaṃ bhayāvaham /
daṃṣṭrākarālogramukhaṃ śaṅkukarṇaṃ mahāhanum //

ūrdhvakeśaṃ virūpākṣaṃ dīptāsyaṃ nimnitodaram /
mahāśvabhragaladvāraṃ kirīṭacchannamūrdhajam //

trāsanaṃ sarvabhūtānāṃ vyāttānanabhivāntakam /
vīkṣya dīptamivāyāntaṃ ripuvikṣobhakāriṇam //

tamudyatamahācāpaṃ rākṣasendraṃ ghaṭotkacam / bhayārditā pracukṣobha putrasya tava vāhinī /
vāyunā kṣobhitāvartā gaṅgevordhvataraṅgiṇī //

ghaṭotkacaprayuktena siṃhanādena bhīṣitāḥ /
prasusruvurgajā mūtraṃ vivyathuśca narā bhṛśam //

tato'śmavṛṣṭiratyarthamāsīttatra samantataḥ /
sandhyākālādhikabalaiḥ prayuktā rākṣasaiḥ kṣitau //

āyasāni ca cakrāṇi bhuśuṇḍyaḥ prāsatomarāḥ /
patantyaviratāḥ śūlāḥ śataghnyaḥ paṭṭasāstathā //

tadugramatiraudraṃ ca dṛṣṭvā yuddhaṃ narādhipāḥ /
tanayāstava karṇaśca vyathitāḥ prādravandiśaḥ //

tatraiko'strabalaślāghī drauṇirmānī na vivyathe /
vyadhamacca śarairmāyāṃ ghaṭotkacavinirbhitām //

vihatāyāṃ tu māyāyāmamarṣī sa ghaṭotkacaḥ / visasarja śarānghorāṃste'śvatthāmānamāviśan /
bhujaṅgā iva vegena valmīkaṃ krodhamūrcchitāḥ //

te śarā rudhirāktāṅgā bhittvā śāradvatīsutam /
viviśurdharaṇīṃ śīghrā rukmapuṅkhāḥ śilāśitāḥ //

aśvatthāmā tu saṅkruddho laghuhastaḥ pratāpavān /
ghaṭotkacamabhikruddhaṃ bibheda daśabhiḥ śaraiḥ //

ghaṭotkaco'tividdhastu droṇaputreṇa marmasu /
cakraṃ śatasahasrāramagṛhṇādvyathito bhṛśam //

kṣurāntaṃ bālasūryābhaṃ maṇivajravibhūṣitam /
aśvatthāmni sa cikṣepa bhaimasenirjighāṃsayā //

vegena mahatā gacchadvikṣiptaṃ drauṇinā śaraiḥ /
abhāgyasyeva saṅkalpastanmoghamapatadbhuvi //

ghaṭotkacastatastūrṇaṃ dṛṣṭvā cakraṃ nipātitam /
drauṇiṃ prācchādayadbāṇaiḥ svarbhānuriva bhāskaram //

ghaṭotkacasutaḥ śrīmānbhinnāñjanacayopamaḥ /
rurodha drauṇimāyāntaṃ prabhañjanamivādrirāṭ //

pautreṇa bhīmasenasya śarairañjanaparvaṇā /
babhau meghena dhārābhirgirirmerurivāvṛtaḥ //

aśvatthāmā tvasambhrānto rudropendrendravikramaḥ /
dhvajamekena bāṇena cicchedāñjanaparvaṇaḥ //

dvābhyāṃ tu rathayantārau tribhiścāsya triveṇukam /
dhanurekena ciccheda caturbhiścaturo hayān //

virathasyodyataṃ hastāddhemabindubhirācitam /
viśikhena satīkṣṇena khaṅgamasya dvidhā'karot //

gadā hemāṅgadā rājaṃstūrṇaṃ haiḍimbisūnunā /
bhrāmyotkṣiptāśaraiḥsāpi drauṇinābhyāhatā'patat //

tato'ntarikṣamutplutya kālamegha ivonnadan /
vavarṣāñjanaparvā sa drumavarṣaṃ nabhastalāt //

tato māyādharaṃ drauṇirghaṭotkacasutaṃ divi /
mārgaṇairabhivivyādha dhanaṃ sūrya ivāṃśubhiḥ //

so'vatīrya purastasthau rathe hemavibhūṣite /
mahīgata ivātyugraḥ śrīmānañjanaparvataḥ //

tamayasmayavarmāṇaṃ drauṇirbhīmātmajātmajam /
jaghānāñjanaparvāṇaṃ maheśvara ivāndhakam //

atha dṛṣṭvā hataṃ putramaśvatthāmnā mahābalam /
drauṇeḥ sakāśamabhyetya roṣātprasphuritādharaḥ //

prāha vākyamasambhrānto vīraṃ śāradvatīsutam /
dahantaṃ pāṇḍavānīkaṃ vanamagnimivocchritam //
ghaṭotkaca uvāca /

tiṣṭhatiṣṭha na me jīvandroṇaputra gamiṣyasi /
tvāmadya nihaniṣyāmi krauñcamagnisuto yathā //
aśvatthāmovāca /

gaccha vatsa sahānyaistvaṃ yudhyasvāmaravikrama /
na hi putreṇa haiḍimba pitā nyāyyaḥ prabādhitum //

kāmaṃ khalu na roṣo me haiḍimbe vidyate tvayi /
kiṃ tu roṣānvito janturhanyādātmānamapyuta //
sañjaya uvāca /

śrutvaitatkrodhatāmrākṣaḥ putraśokasamanvitaḥ /
aśvatthāmānamāyasto bhaimasenirabhāṣata //

kimahaṃ kātaro drauṇe pṛthagjana ivāhave //
yanmāṃ bhīṣayase vāgbhirasadetadvacastava //

bhīmātkhalu samutpannaḥ kurūṇāṃ vipule kule /
pāṇḍavānāmahaṃ putraḥ samareṣvanivartinām //

rakṣasāmadhirājo'haṃ daśagrīvasamo bale /
tiṣṭhatiṣṭha na me jīvandroṇaputra gamiṣyasi //

yuddhaśraddhāmahaṃ te'dya vineṣyāmi raṇājire //

ityuktvā krodhatāmrākṣo rākṣasaḥ sumahābalaḥ /
drauṇimabhyadravatkruddho gajendramiva kesarī //

rathākṣamātrairiṣubhirabhyavarṣaddhaṭotkacaḥ /
rathināmṛṣabhaṃ drauṇiṃ dhārābhiriva toyadaḥ //

śaravṛṣṭiṃ śarairdrauṇiraprāptāṃ tāṃ vyaśātayat /
tatontarikṣe bāṇānāṃ saṅgrāmo'nya ivābhavat //

athāstrasammardakṛtairvisphuliṅgaistadā babhau /
vibhāvarīmukhe vyoma khadyotairiva citritam //

niśāmya nihatāṃ māyāṃ drauṇinā raṇamāninā /
ghaṭotkacastato māyāṃ sasarjāntarhitaḥ punaḥ //

so'bhavadgiriratyuccaḥ śikharaistarusaṅkaṭaiḥ /
śūlaprāsāsimusalajalaprasravaṇo mahān //

tamañjanagiriprakhyaṃ drauṇirdṛṣṭvā mahīdharam /
prapatadbhiśca bahubhiḥ śastrasaṅghairna vivyathe //

tato hasanniva drauṇirvajramastramudairayat /
sa te nāstraiṇa śailendraḥ kṣiptaḥ kṣipraṃ vyanaśyata //

tataḥ sa toyado bhūtvā nīlaḥ sendrāyudho divi /
aśmavṛṣṭibhiratyugro drauṇimācchādayadraṇe //

atha sandhāya vāyavyamastramastravidāṃ varaḥ /
vyadhamaddroṇatanayo nīlameghaṃ samutthitam //

sa mārgaṇagaṇairdrauṇirdiśaḥ pracchādya sarvaśaḥ /
śataṃ rathasahasrāṇāṃ jaghāna dvipadāṃ varaḥ //

sa dṛṣṭvā punarāyāntaṃ rathenāyatakārmukam /
ghaṭotkacamasambhrāntaṃ rākṣasairbahubhirvṛtam //

siṃhaśārdūlasadṛśairmattadviradavikramaiḥ /
gajasthaiśca rathasthaiśca vājipṛṣṭhagatairapi //

vikṛtāsyaśirogrīvairhiḍimbānucaraiḥ saha /
paulastyairyātudhānaiśca tāmasaiścendravikramaiḥ //

nānāśastradharairvīrairnānākavacabhūṣaṇaiḥ /
mahābalairbhīmaravaiḥ saṃrambhodvṛttalocanaiḥ //

upasthitaistato yuddhe rākṣasairyuddhadurmadaiḥ /
viṣaṇṇamabhisamprekṣya putraṃ te drauṇirabravīt //

tiṣṭha duryodhanādya tvaṃ na kāryaḥ sambhramastvayā /
sahaibhirbhrātṛbhirvīraiḥ pārthivaiścendravikramaiḥ //

nihaniṣyāmyamitrāṃsta na tavāsti parājayaḥ /
satyaṃ te pratijānāmi paryāśvāsaya vāhinīm //
duryodhana uvāca

na tvetadadbhutaṃ manye yatte mahadidaṃ manaḥ /
asmāsu ca parā bhaktistava gautaminandana //
sañjaya uvāca /

aśvatthāmānamuktvaivaṃ tataḥ saubalamabravīt /
vṛtaṃ rathasahasreṇa hayānāṃ raṇaśobhinām //

ṣaṣṭyā rathasahasraiśca prayāhi tvaṃ dhanañjayam /
karṇaśca vṛṣasenaśca kṛpo nīlastathaiva ca //

udīcyāḥ kṛtavarmā ca purumitraḥ sutāpanaḥ /
duḥśāsano nikumbhaśca kuṇḍabhedī parākramaḥ //

pūrañjayo dṛḍharathaḥ patākī hemakampanaḥ /
śalyāruṇīndrasenāśca sañjayo vijayo jayaḥ //

kamalākṣaḥ parakrāthī jayavarmā sudarśanaḥ /
ete tvāmanuyāsyanti pattīnāmayutāni ṣaṭ //

jahi bhīmaṃ yamau cobhau dharmarājaṃ ca mātula /
asurāniva devendro jayāśā me tvayi sthitā //

dāritāndrauṇinā bāṇairbhṛśaṃ vikṣatavigrahān /
jahi mātula kaunteyānasurāniva pāvakiḥ //
sañjaya uvāca /

evamukto yayau śīghraṃ putreṇa tava saubalaḥ /
piprīṣuste sutānrājandidhakṣuścaiva pāṇḍavān //

atha pravavṛte yuddhaṃ drauṇirākṣasayormṛdhe /
vibhāvaryāṃ sutumulaṃ śakraprahlādayoriva //

tato ghaṭotkaco bāṇairdaśabhirgautamīsutam /
jaghānorasi saṅkruddhau viṣāgnipratimairdṛḍhaiḥ //

sa tairabhyāhato gāḍhaṃ śarairbhīmasuteritaiḥ /
cacāla rathamadhyastho vātoddhūta iva drumaḥ //

bhūyaścāñjalikenātha mārgaṇena mahāprabham /
drauṇihastasthitaṃ cāpaṃ cicchedāśu ghaṭotkacaḥ //

tato'nyaddrauṇirādaya dhanurbhārasahaṃ mahat /
vavarṣa viśikhāṃstīkṣṇānvāridhārā ivāmbudaḥ //

tataḥ śāradvatīputraḥ preṣayāmāsa bhārata /
suvarṇapuṅkhāñchatrughnānkhacarānkhacaraṃ prati //

tadbāṇairarditaṃ yūthaṃ rakṣasāṃ pīnavakṣasām /
siṃhairiva babhau mattaṃ gajānāmākulaṃ kulam //

vidhamya rākṣasānbāṇaiḥ sāśvasūtarathadvipān /
dadāha bhagavānvahnirbhūtānīva yugakṣaye //

sa dagdhvā'kṣauhiṇīṃ bāmairnairṛtīṃ ruruce nṛpa /
pureva tripuraṃ dagdhvā divi devo maheśvaraḥ //

yugānte sarvabhūtāni dagdhveva vasurulbaṇaḥ /
rarāja jayatāṃ śreṣṭho droṇaputrastavāhitān //

tato ghaṭotkacaḥ kruddho rakṣasāṃ bhīmakarmaṇām /
drauṇiṃ hateti mahatīṃ codayāmāsa tāṃ camūm //

ghaṭotkacasya tāmājñāṃ pratigṛhyātha rākṣasāḥ /
daṃṣṭrojjvalā mahāvaktrā ghorarūpā bhayānakāḥ //

vyāttānanā ghorajihvāḥ krodhatāmrekṣaṇā bhṛśam /
siṃhanādena mahatā nādayanto vasundharām //

hantumabhyadravandrauṇiṃ nānāpraharaṇāyudhāḥ /
śaktīḥ śataghnīḥ parighānaśanīḥ śūlapaṭṭaśān //

khaṅgāngadābhiṇḍipālānmusalāni paraśvathān /
prāsānasīṃstomarāṃśca kaṇapānkampanāñchitān //

sthūlānbhuśuṇḍyaśmagadāsthūṇānkārṣṇyāyasāṃstathā /
mudgarām̐śca mahāghorānsamare śatrudāraṇān //

drauṇimūrdhanyasantrastā rākṣasā bhīmavikramāḥ /
cikṣipuḥ krodhatāmrākṣāḥ śataśo'tha sahasraśaḥ //

tacchastravarṣaṃ sumahaddroṇaputrasya mūrdhani /
patamānaṃ samīkṣyā'tha yodhāste vyathitā'bhavan //

droṇaputrastu vikrāntastadvarṣaṃ ghoramucchritam /
śarairvidhvaṃsayāmāsa vajrakalpaiḥ śilāśitaiḥ //

tato'nyairviśikhaistūrṇaṃ svarṇapuṅkhairmahāmanāḥ /
nijaghne rākṣasāndrauṇirdivyāstrapratimantritaiḥ //

tadbāṇairarditaṃ yūthaṃ rakṣasāṃ pīnavakṣasām /
siṃhairiva babhau mattaṃ gajānāmākulaṃ kulam //

te rākṣasāḥ susaṅkruddhā droṇaputreṇa tāḍitāḥ /
kruddhāḥ sma prādravandrauṇiṃ jighāṃsanto mahābalaḥ //

tatrādbhutamimaṃ drauṇirdarśayāmāsa vikramam /
aśakyaṃ kartumanyena sarvabhūteṣu bhārata //

yadeko rākṣasīṃ senāṃ kṣaṇāddrauṇirmahāstravit /
dadāha jvalitairbāṇai rākṣasendrasya paśyataḥ //

sa hatvā rākṣasānīkaṃ rarāja drauṇirāhave /
yugānte sarvabhūtāni saṃvartaka ivānalaḥ //

taṃ dahantamanīkāni śarairāśīviṣopamaiḥ /
teṣu rājasahasreṣu pāṇḍaveyeṣu bhārata //

nainaṃ nirīkṣituṃ kaścidaśaknoddrauṇimāhave /
ṛte ghaṭotkacādvīrādrākṣasendrānmahābalāt //

sa punarbharataśreṣṭha krodhāduddhāntalocanaḥ /
talaṃ talena saṃhatya sandaśya daśanacchadam //

sva sūtamabravītkruddho droṇaputrāya māṃ vaha /
sa yayau ghorarūpeṇa supatākena bhāsvatā //

dvairathaṃ droṇaputreṇa punarapyarisūdanaḥ /
sa vinadya mahānādaṃ siṃhavadbhīmavikramaḥ //

cikṣepāviddhya saṅgrāme droṇaputrāya rākṣasaḥ /
aṣṭaghaṇṭāṃ mahāghorāmaśaniṃ devanirmitām //

tāmavaplutya jagrāha drauṇirnyasya rathe dhanuḥ /
cikṣepa caināṃ tasyaiva syandanātso'vaplupluve //

sāśvasūtadhvajaṃ yānaṃ bhasma kṛtvā mahāprabhā /
viveśa vasudhāṃ bhittvā sā'śanirbhṛśadāruṇā //

drauṇestatkarma dṛṣṭvā tu sarvabhūtānyapūjayan /
yadaplutya jagrāha ghorāṃ śaṅkaranirmitām //

dhṛṣṭadyumnarathaṃ gatvā bhaimasenistato nṛpa / dhanurghoraṃ samādāya mahadindrāyudhopamam /
mumoca niśitānbāṇānpunardrauṇermahorasi //

dhṛṣṭadyumnastvasambhrānto mumocāśīviṣopamān /
suvarṇapuṅkhānviśikhāndroṇaputrasya vakṣasi //

tato mumoca nārācāndrauṇistāṃśca sahasraśaḥ /
tāvapyagniśikhaprakhyairjughnatustasya mārgaṇān //

atitīvraṃ mahadyuddhaṃ tayoḥ puruṣasiṃhayoḥ /
yodhānaṃ prītijananaṃ drauṇeśca bharatarṣabha //

tato rathasahasreṇa dviradānāṃ śataistribhiḥ /
ṣaḍbhirvājisahasraiśca bhīmastaṃ deśamāgamat //

tato bhīmātmajaṃ rakṣo dhṛṣṭadyumnaṃ ca sānugam /
ayodhayata dharmātmā drauṇirakliṣṭavikramaḥ //

tatrādbhutatamaṃ drauṇirdarśayāmāsa vikramam /
aśakyaṃ kartumanyena sarvabhūteṣu bhārata //

nimeṣāntaramātreṇa sāśvasūtarathadvipām /
akṣauhiṇīṃ rākṣasānāṃ śitairbāṇairaśātayat //

miṣato bhīmasenasya haiḍimbeḥ pārṣatasya ca /
yamayordharmaputrasya vijayasyācyutasya ca //

pragāḍhamañjogatibhirnārācairabhitāḍitāḥ /
nipeturdviradā bhūmau saśṛṅgā iva parvatāḥ //

nikṛttairhastihastaiśca vicaladbhiritastataḥ /
rarāja vasudhā kīrṇā visarpadbhirivoragaiḥ //

kṣiptaiḥ kāñcanadaṇḍaiśca nṛpacchatraiḥ kṣitirbabhau /
dyaurivoditacandrārkā grahākīrṇā yugakṣaye //

pravṛddhadhvajamaṇḍūkāṃ bherīvistīrṇakacchapām //
chatrahaṃsāvalījuṣṭāṃ phenacāmaramālinīm //

kaṅkagṛghramahāgrāhāṃ naikāyudhajhaṣākulām /
vistīrṇagajapāṣāṇāṃ hatāśvamakarākulām //

rathakṣiptamahāvaprāṃ patākāruciradrumām /
śaramīnāṃ mahāraudrāṃ prāsaśaktyṛṣṭiḍuṇḍubhām //

majjāmāṃsamahāpaṅkāṃ kabandhāvarjitoḍupām /
keśaśaivalakalmāṣāṃ bhīrūṇāṃ kaśmalāvahām //

nāgendrahayayodhānāṃ śarīravyayasambhavām /
śoṇitaughamahāghorāṃ drauṇiḥ prāvartayannadīm //

yodhārtaravanirghoṣāṃ kṣatajormisamākulām /
prayāntīṃ sumahāghorāṃ yamarāṣṭramahodadhim //

nihatya rākṣasānbāṇairdrauṇirhaiḍimbimārdayat /
punarapyatisaṅkruddhaḥ savṛkodarapārṣatān //

sa nārācagaṇaiḥ pārthāndrauṇirviddhā mahābalaḥ /
jaghāna surathaṃ nāma drupadasya sutaṃ vibhuḥ //

punaḥ śatruñjayaṃ nāma drupadasyātmajaṃ raṇe /
balānīkaṃ jayānīkaṃ jayāśvaṃ cābhijaghnivān //

śrutāhvayaṃ ca rājānaṃ drauṇirninye yamakṣayam /
tribhiścānyaiḥ śaraistīkṣṇaiḥ supuṅkhairhemamālinam //

jaghāna sa pṛṣadhraṃ ca candrasenaṃ ca māriṣa /
kuntibhojasutāṃścāsau daśabhirdaśa jaghnivān //

asvatthāmā susaṅkruddhaḥ sandhāyogramajihmagam / mumocākarṇapūrṇena dhanuṣā śaramuttamam /
yamadaṇḍopamaṃ ghoramuddiśyāśu ghaṭotkacam //

sa bhittvā hṛdayaṃ tasya rākṣasasya mahāśaraḥ /
viveśa vasudhāṃ śīghraṃ sapuṅkhaḥ pṛthivīpate //

taṃ hataṃ patitaṃ jñātvā dhṛṣṭadyumno mahārathaḥ /
drauṇeḥ sakāśādrājendra vyapaninye rathottamam //

tataḥ parāṅmukhanṛpaṃ sainyaṃ yaudhiṣṭhiraṃ nṛpa / parājitya raṇe vīro droṇaputro nanāda ha /
pūjitaḥ sarvabhūteṣu tava putraiśca bhārata //

atha śaraśatabhinnakṛttadehai-- rhatapatitaiḥ kṣaṇadācaraiḥ samantāt /
nidhanamupagatairmahī kṛtā'bhū-- dgiriśikharairiva durgamā'tiraudrā //

taṃ siddhagandharvapiśācasaṅghā nāgāḥ suparṇāḥ pitaro vayāṃsi /
rakṣogaṇā bhūtagaṇāśca drauṇi-- mapūjayannapsarasaḥ surāśca //