Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mahabharata · Chapter 7.142

7.142.1

tamāpatantaṃ samprekṣya sātvataṃ yuddhadurmadam /
krodhādbhūriśravā rājansahasā samupādravat //

7.142.2

tamabravīnmahārāja kauravyaḥ śinipuṅgavam /
adya prāpto'pi diṣṭyā me cakṣurviṣayamityuta //

7.142.3

cirābhilaṣitaṃ kāmamahaṃ prāpsyāmi saṃyuge /
na hi me mokṣyase jīvanyadi notsṛjase raṇam //

7.142.4

adya tvāṃ samare hatvā nityaṃ śūrābhimāninam /
nandayiṣyāmi dāśārha kururājaṃ suyodhanam //

7.142.5

adya madbāṇanirdagdhaṃ patitaṃ dharaṇītale /
drakṣyatastvāṃ raṇe vīrau sahitau keśavārjunau //

7.142.6

adya dharmasuto rājā śrutvā tvāṃ nihataṃ mayā /
savrīḍo bhavitā sadyo yenāsīha praveśitaḥ //

7.142.7

adya me vikramaṃ pārtho vijñāsyati dhanañjayaḥ /
tvayi bhūmau vinihate śayāne rudhirokṣite //

7.142.8

cirābhilaṣito hyeṣa tvayā saha samāgamaḥ /
purā devāsure yuddhe śakrasya balinā yathā //

7.142.9

adya yuddhaṃ mahāghoraṃ tava dāsyāmi sātvata /
tato jñāsyasi tattvena madvīryabalapauruṣam //

7.142.10

adya saṃyamanīṃ yātā mayā tvaṃ nihato raṇe /
yathā rāmānujenājau rāvaṇirlakṣmaṇena ha //

7.142.11

adya kṛṣṇaśca pārthaśca dharmarājaśca mādhava /
hate tvayi nirutsāhāraṇaṃ tyakṣyantyasaṃśayam //

7.142.12

adya te'pacitiṃ kṛtvā śitairmādhava sāyakaiḥ /
tatstriyo nandayiṣyāmi ye tvayā nihatā raṇe //

7.142.13

maccakṣurviṣaye prāpto na tvaṃ mādhava mokṣyase /
siṃhasya viṣayaṃ prāpto yathā kṣudramṛgastathā //
sañjaya uvāca /

7.142.14

yuyudhānastu taṃ rājanpratyuvāca hasanniva /
kauraveya na santrāso vidyate mama saṃyuge //

7.142.15

nāhaṃ bhīṣayituṃ śakyo vāṅmātreṇa tu kevalam /
sa māṃ nihanyātsaṅgrāme yo māṃ kuryānnirāyudham //

7.142.16

samāstu śāśvatīrhanyādyo māṃ hanyāddhi saṃyuge /
kiṃ vṛthoktena bahunā karmaṇā tatsamācara //

7.142.17

śāradasyeva meghasya garjitaṃ niṣphalaṃ hite /
śrutvā tvadgarjitaṃ vīra hāsyaṃ hi mama jāyate //

7.142.18

cirakālepsitaṃ loke yuddhamadyāstu kaurava / tvarate me matistāta tava yuddhābhikāṅkṣiṇī /
nāhatvā'haṃ nivartiṣye tvāmadya puruṣādhama //
sañjaya uvāca /

7.142.19

anyonyaṃ tau tathā vāgbhistakṣantau narapuṅgavau /
jighāṃsū paramakruddhabhijaghnaturāhave //

7.142.20

sametau tau maheṣvāsau śuṣmiṇau spardhinau raṇe /
dviradāviva saṅkruddhau vāsitārthe madotkaṭau //

7.142.21

bhūriśravāḥ sātyakiśca vavarṣaturarindamau /
śaravarṣāṇi ghorāṇi meghāviva parasparam //

7.142.22

saumadattistu śaineyaṃ pracchādyeṣubhirāśugaiḥ /
jighāṃsurbharataśreṣṭha vivyādha niśitaiḥ śaraiḥ //

7.142.23

daśabhiḥ sātyakiṃ viddhvā saumadattirathāparān /
mumoca niśitānbāṇāñjighāṃsuḥ śinipuṅgavaṃ //

7.142.24

tānasya viśikhāṃstīkṣṇānantarikṣe viśāmpate /
aprāptānastramāyābhiragrasatsātyakiḥ prabho //

7.142.25

tau pṛthakśastravarṣābhyāmavarṣetāṃ parasparam /
uttamābhijanau vīrau kuruvṛṣmiyaśaskarau //

7.142.26

tau nakhairiva śārdūlau dantairiva mahādvipau /
rathaśaktibhiranyonyaṃ viśikhaiścāpyakṛntatām //

7.142.27

nirbhidantau hi gātrāṇi vikṣarantau ca śoṇitam /
vyaṣṭambhayetāmanyonyaṃ prāṇadyūtābhidevinau //

7.142.28

evamuttamakarmāṇau kuruvṛṣṇiyaśaskarau /
parasparamayudhyetāṃ vāraṇāviva yūthapau //

7.142.29

tāvadīrgheṇa kālena brahmalokapuraskṛtau /
yiyāsantau paraṃ sthānamanyonyaṃ sañjagarjatuḥ //

7.142.30

sātyakiḥ saumadattiśca śaravṛṣṭyā parasparam /
hṛṣṭavaddhārtarāṣṭrāṇāṃ paśyatāmabhyavarṣatām //

7.142.31

sampraikṣanta janāstau tu yudhyamānau yudhāmpatī /
yūthapau vāsitāhetoḥ prayuddhāviva kuñjarau //

7.142.32

bhūyobhūyaḥ śarai rājaṃstakṣantau krodhamūrcchitau /
ayudhyetāṃ mahāraṅge vane kesariṇāviva //

7.142.33

marmajñāviva saṅkruddhau jighāṃsantau jagarjatuḥ /
vimardantāvathānyonyaṃ balavajradharāviva //

7.142.34

athānyonyaṃ patākāśca rathopakaraṇāni ca /
sañcicchidaturāyāntau bāṇaiḥ sannataparvabhiḥ //

7.142.35

punaśca śaravarṣābhyāmanyonyamabhivarṣatām /
ubhau tu jaghnatustūrṇamitaretarasārathī //

7.142.36

anyonyasya hayānhatvā dhanuṣī vinikṛtya ca /
virathāvasiyuddhāya sameyātāṃ mahāraṇe //

7.142.37

ārṣabhe carmaṇī citre pragṛhya vipule śubhe /
vikośau cāpyasī kṛtvā samare tau viceratuḥ //

7.142.38

carantau vividhānmārgānmaṇḍalāni ca bhāgaśaḥ / muhurājaghnatuḥ kruddhāvanyonyamarimardanau /
sakhaṅgau citravarmāṇau saniṣkāṅgadabhūṣaṇau //

7.142.39

bhrāntamuddhāntamāviddhamāplutaṃ viplutaṃ sṛtam /
sampātaṃ samudīrṇaṃ ca darśayantau yaśasvinau //

7.142.40

asibhyāṃ samprajahāte parasparamarindamau /
ubhau chidraiṣiṇau vīrāvubhau citraṃ vavalgatuḥ //

7.142.41

darśayantāvubhau śikṣāṃ lāghavaṃ sauṣṭhavaṃ tathā /
raṇe raṇakṛtāṃ śreṣṭhāvanyonyaṃ paryakarṣatām //

7.142.42

muhūrtamiva rājendra samāhatya parasparam /
paśyatāṃ sarvasainyānāṃ vīrāvāśvasatāṃ punaḥ //

7.142.43

asibhyāṃ carmaṇī citre śatacandre narādhipa /
nikṛtya puruṣavyāghrau bāhuyuddhaṃ pracakratuḥ //

7.142.44

vyūḍhoraskau dīrghabhujau niyuddhakuśalāvubhau /
bāhubhiḥ samasajjetāmāyasaiḥ paridhairiva //

7.142.45

tayo rājanbhujāghātanigrahapragrahāstathā /
śikṣābalasamudbhūtāḥ sarvayodhapraharṣaṇāḥ //

7.142.46

tayornṛvarayo rājansamare yudhyamānayoḥ /
bhīmo'bhavanmahāśabdo vajraparvatayoriva //

7.142.47

dvipāviva viṣāṇāgraiḥ śṛṅgairiva maharṣabhau /
bhujayokrāvabandhaiśca śirobhyāṃ cāvaghātanaiḥ //

7.142.48

pādāvakarṣasandhānaistomarāṅkaśalāsanaiḥ /
pādodaravibandhaiśca bhūmāvuddhamaṇaistathā //

7.142.49

gatapratyāgatākṣepaiḥ pātanotthānasamputaiḥ /
yuyudhāte mahātmānau kurusātvatapuṅgavau //

7.142.50

dvātriṃśatkāraṇāni syuryāni yuddhāni bhārata /
tānyadarśayatāṃ tatra yudhyamānau mahābalau //

7.142.51

kṣīṇāyudhe sātvate yudhyamāne tato'bravīdarjunaṃ vāsudevaḥ /
paśyasvainaṃ virathaṃ yudhyamānaṃ raṇe varaṃ sarvadhanurdharāṇām //

7.142.52

sindhurājavadhe saktaṃ pārthaṃ kṛṣṇo'bravītpunaḥ /
sīdantaṃ sātyakiṃ paśya pārthainaṃ parirakṣa ca //

7.142.53

praviṣṭo bhāratīṃ bhittvā tava pāṇḍava pṛṣṭhataḥ /
yodhitaśca mahāvīryaiḥ sarvairbhārata bhārataiḥ //

7.142.54

dhārtarāṣṭrāśca ye mukhyā ye ca mukhyā mahārathāḥ /
nihatā vṛṣṇivīreṇa śataśo'tha sahasraśaḥ //

7.142.55

pariśrāntaṃ yudhāṃ śreṣṭhaṃ samprāpto bhūridakṣiṇaḥ /
yuddhākāṅkṣī samāyāntaṃ naitatsamamivārjuna //

7.142.56

tato bhūriśravāḥ kruddhaḥ sātyakiṃ yuddhadurmadaḥ /
udyamyābhyāhanadrājanmatto mattamiva dvipam //

7.142.57

tato jaladanirghoṣaḥ samīpe nṛpasattama / hāhākāro mahānāsītsainyānāṃ bharatarṣabha /
yadudyamya mahābāhuḥ sātyakiṃ nyahanadbhuvi //

7.142.58

rathasthayordvayoryuddhe kruddhayoryodhamukhyayoḥ /
keśavāryunayo rājansamare prekṣamāṇayoḥ //

7.142.59

atha kṛṣṇo mahābāhurarjunaṃ pratyabhāṣata /
paśya vṛṣṇyandhakavyāghraṃ saumadattivaśaṃ gatam //

7.142.60

pariśrāntaṃ gataṃ bhūmau kṛtvā karma suduṣkaram /
tavāntevāsinaṃ vīraṃ pālayārjuna sātyakim //

7.142.61

na vaśaṃ yajñaśīlasya gacchedeṣa varo'rjuna /
tvatkṛte puruṣavyāghra tadā'śu kriyatāṃ vibho //
sañjaya uvāca /

7.142.62

sa siṃha iva mātaṅgaṃ vikarṣanbhūridakṣiṇaḥ /
vyarocata kuruśreṣṭhaḥ sātvatapravaraṃ yudhi //

7.142.63

athābravīddhṛṣṭamanā vāsudevaṃ dhanañjayaḥ / paśya vṛṣṇipravīreṇa krīḍantaṃ kurupuṅgavam /
mahādvipeneva vane mattena hariyūthapam //

7.142.64

māmeva ca mahābāho pariyānti mahārathāḥ /
yathāśakti yatanto māṃ yodhayanto janārdana //

7.142.65

dhruvaṃ ca yodhayāmyetāñchidrānveṣaṇatatparān /
rakṣāmi sātyakiṃ caiva saumadattivaśaṃ gatam //

7.142.66

aprāpto'yaṃ mayā kṛṣma hantuṃ bhūriśravā raṇe /
anyena tu samāsaktaṃ mama notsahate manaḥ //

7.142.67

avaśyaṃ ca mayā kṛṣṇa vṛṣṇivīrasya rakṣaṇam /
madarthaṃ yudhyamānasya kāryaṃ prāṇairapi prabho //

7.142.68

adharmo vā'stu dharmo vā mama mādhava mādhavaḥ /
pareṇa nihato mā sma prāṇānhāsīnmahārathaḥ //
sañjaya uvāca /

7.142.69

evamuktvā'rjunaḥ kṛṣṇaṃ parānāśu śitaiḥ śaraiḥ /
chādayāmāsa saṅkruddhaḥ pare cāpi dhanañjayam //

7.142.70

evaṃ sma yudhyate vīraḥ sātyakiṃ ca muhurmuhuḥ /
prekṣate sma naravyāghro bhūriśravasameva ca //

7.142.71

tathā tu kṛṣyamāṇaṃ taṃ dṛṣṭvā sātyakimāhave /
vāsudevastadā vākyaṃ bhūyo'pyarjunamabravīt //

7.142.72

paśya vṛṣṇyandhakavyāghraṃ saumadattivaṃśaṃ gatam /
tava śiṣyaṃ mahābāho dhanuṣyanavamaṃ tvayā //

7.142.73

anityo vikramaḥ pārtha yatra bhūriśravā raṇe /
viśeṣayati vārṣṇeyaṃ sātyakiṃ satyavikramam //

7.142.74

bahubhirmahārathaireṣa parākrāntairyuyutsubhiḥ /
yuddhvā bhṛśaṃ pariśrāntaḥ kṣīṇāyudharaparicchadaḥ //
sañjaya uvāca /

7.142.75

evamukto mahārāja vāsudevena pāṇḍavaḥ /
manasā pūjayāmāsa bhūriśravasamāhave //

7.142.76

vikarṣansātvatāṃ śreṣṭhaṃ krīḍamāna ivāhave /
sa harṣayati māṃ bhūyaḥ kurūṇāṃ nandivardhanaḥ //

7.142.77

pravaraṃ vṛṣṇivīrāṇāṃ yannihantyeṣa sātyakim /
mahādvipamivāraṇye karṣanniva harirbhṛśam //

7.142.78

evaṃ tu manasā rājanpārthaḥ sampūjya kauravam /
ayudhyatāribhirvīrastaṃ ca samprekṣate muhuḥ //

7.142.79

atha kośādviniṣkṛṣya khaṅgaṃ bhūriśravāḥ śitam / mūrdhajeṣu ca jagrāha padā corasyātāḍayat /
ākramya cāpyathodyamya sahāsiṃ subhujo bhujam //

7.142.80

śuśubhe sa bhujastasya tapanīyavibhūṣaṇaḥ /
madhye rathasamūhasya indradhvaja ivocchritaḥ //

7.142.81

hāhākṛtamabhūtsarvaṃ pāṇḍavānāṃ mahadbalam /
tāvakāśca mudā yuktāḥ siṃhanādaṃ vicukruśuḥ //

7.142.82

nimīlitākṣāstvabhavañjanāḥ saṅgrāmabhīravaḥ /
tathā bhūriśravograste sātvate naṣṭavikrame //

7.142.83

vāsudevaṃ mahābāhurarjunaḥ pratyabhāṣata /
saindhave saktadṛṣṭitvānna taṃ paśyāmi mādhavam //

7.142.84

eṣa tvasukaraṃ karma yādavārthe karomyaham / mama śiṣyo mamārthāya yudhyate mama śatrubhiḥ /
taṃ kṛṣṇa mokṣayiṣyāmi dāvātsiṃhaśiśuṃ yathā //
sañjaya uvāca /

7.142.85

ityuktvā vacanaṃ kurvanvāsudevasya pāṇḍavaḥ /
tataḥ kṣurapraṃ niśitaṃ gāṇḍīve samayojayat //

7.142.86

pārthabāhuvisṛṣṭaḥ sa maholkeva nabhaścyutā /
sakhaṅgaṃ yajñaśīlasya bāhuṃ dakṣiṇamacchinat //

Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0

Esc