Mahabharata · Chapter 7.127
brahmeśānendravaruṇānavahadyaḥ purā rathaḥ /
tamāsthāya gatau kṛṣṇau na tayorvidyate bhayam //
tavājñāṃ śirasā bibhradeṣa gacchāmi mā śucaḥ /
sametya tānnaravyāghrāstava dāsyāmi saṃvidam //
sañjaya uvāca /
etāvaduktvā prayayau paridāya yudhiṣṭhiram / dhṛṣṭadyumnāya balavānsuhṛdbhyaśca punaḥpunaḥ /
dhṛṣṭadyumnaṃ cedamāha bhīmaseno mahābalaḥ //
viditaṃ te mahābāho yathā droṇo mahārathaḥ /
grahaṇe dharmarājasya sarvopāyena vartate //
na ca me gamane kṛtyaṃ tādṛkpārṣata vidyate /
yādṛśaṃ rakṣaṇe rājñaḥ kāryamātyayikaṃ hi naḥ //
evamukto'smi pārthena prativaktuṃ na cotsahe /
prayāsye tatra yatrāsau mumūrṣuḥ saindhavaḥ sthitaḥ //
dharmarājasya vacane sthātavyamaviśaṅkayā /
yāsyāmi padavīṃ bhrātuḥ sātvatasya ca dhīmataḥ //
so'dya yatto raṇe rārthaṃ parirakṣa yudhiṣṭhiram /
etaddhi sarvakāryāṇāṃ paramaṃ kṛtsamāhave //
tamabravīnmahārāja dhṛṣṭadyumno vṛkodaram /
īpsitaṃ te kariṣyāmi gaccha pārthāvicārayan //
nāhatvā samare droṇo dhṛṣṭadyumnaṃ kathañcana /
nigrahaṃ dharmarājasya prakariṣyati saṃyuge //
sañjaya uvāca /
tato nikṣipya rājānaṃ dhṛṣṭadyumne ca pāṇḍavam /
abhivādya guruṃ jyeṣṭhaṃ prayayau yena phalgunaḥ //
pariṣvaktaśca kaunteyo dharmarājena mārutiḥ /
āghrātaśca tathā mūrdhni śrāvitaścāśiṣaḥ śubhāḥ //
[kṛtvā pradakṣiṇānviprānarcitāṃstuṣṭamānasān /
ālabhya maṅgalānyaṣṭau pītvā kairātakaṃ madhu //
dviguṇadraviṇo vīro madaraktāntalocanaḥ /
vipraiḥ kṛtasvastyayano vijayotpādasūcitaḥ //
paśyannevātmano buddhiṃ vijayānandakāriṇīm /
anulomānilaiścāśu pradarśitajayodayaḥ //
bhīmaseno mahābāhuḥ kavacī śubhakuṇḍalī / sagadaḥ satalatrāṇaḥ saśarī rathināṃ varaḥ /
rathamāruhya niryuktaṃ sarvopakaraṇānvitam //
tasya kārṣṇāyasaṃ varma hemacitraṃ maharddhimat /
vibabhau sarvataḥ śliṣṭaṃ savidyudiva toyadaḥ //
pītaraktāsitasitairvāsaubhiśca suveṣṭitaḥ /
kaṇṭhasūtreṇa vibabhau sendrāyudha ivāmbudaḥ //
prayāte bhīmasene tu tava sainyaṃ yuyutsayā /
pāñcajanyaravo ghoraḥ punarāsīdviśāmpate //
taṃ śrutvā ninadaṃ ghoraṃ trailokyatrāsanaṃ mahat /
punarbhīmaṃ mahābāhuṃ dharmaputro'bhyabhāṣata //
eṣa vṛṣṇipravīreṇa dhmātaḥ salilajo bhṛśam /
pṛthivīṃ cāntarikṣaṃ ca vinādayati śaṅkharāṭ //
nūnaṃ vyasanamāpanne sumahatsavyasācini /
kurubhiryudhyate sārdhaṃ sarvaiścakragadādharaḥ //
nūnamāryā mahatkuntī pāpaṃ vyasanamīdṛśam / draupadī ca subhadrā ca paśyanti saha bandhubhiḥ /
tadbhīma tvarayā yukto yāhi yatra dhanañjayaḥ //
muhyatīva hi me cittaṃ dhanañjayadidṛkṣayā /
diśaśca pradiśaḥ pārtha sātvatasya ca kāraṇāt //
gacchagaccheti guruṇā so'nujñāto vṛkodaraḥ /
tataḥ pāṇḍusuto rājanbhīmasenaḥ pratāpavān //
baddhagodhāṅgulitrāṇaḥ pragṛhītaśarāsanaḥ /
jyeṣṭhena prahito bhrātrā bhrātā bhrātuḥ priyaṅkaraḥ //
āhatya dundubhiṃ bhīmaḥ śaṅkhaṃ pradhmāpya cāsakṛt /
vinadya siṃhanādena jyāṃ vikarṣanpunaḥpunaḥ //
tena śabdena vīrāṇāṃ pātayitvā manāṃsyuta /
darśayanghoramātmānamamitrānsahasā'bhyayāt //
tamūhurjavanā dāntā viruvanto hayottamāḥ /
viśokena susaṃyattā manomārutaraṃhasaḥ //
ārujanvirujanpārtho jyāṃ vikarṣaṃśca pāṇinā /
samprakarṣanvikarṣaṃśca senāgraṃ samaloḍayat //
taṃ prayāntaṃ mahābāhuṃ pāñcālāḥ sahasomakāḥ /
pṛṣṭhato'nuyayuḥ śūrā maghavantamivāmarāḥ //
taṃ sametya mahārāja tāvakāḥ paryavārayan /
duḥśāsanaścitrasenaḥ kuṇḍabhedī viviṃśatiḥ //
durmukho duḥsahaścaiva vikarṇaśca śalastathā /
vindānuvindau sumukho dīrghabāhuḥ sudarśanaḥ //
vṛndārakaḥ suhastaśca suṣeṇo dīrghalocanaḥ /
abhayo raudrakarṇā ca suvarmā durvimocanaḥ //
śobhanto rathināṃ śreṣṭhāḥ sahasainyapadānugāḥ /
saṃyattāḥ samare vīrā bhīmasenamupādravan //
taiḥ samantādvṛtaḥ śūraiḥ samareṣu mahārathaḥ / tānsamīkṣya tu kaunteyo bhīmasenaḥ parākramī /
abhyavartata vegena siṃhaḥ kṣudramṛgāniva //
te mahāstrāṇi divyāni tatra vīrā adarśayan /
chādayantaḥ śarairbhīmaṃ meghāḥ sūryamivoditam //
tataḥ kruddho mahārāja bhīmasenaḥ parākramī /
agrataḥ syandanānīkaṃ śaravarṣairavākirat //
te vadhyamānāḥ samare tava putrā mahārathāḥ /
bhīmaṃ bhīmabalā yuddhe yodhayanti jayaiṣiṇaḥ //
tato duḥśāsanaḥ kruddho rathaśaktiṃ samākṣipat /
sarvapārasavīṃ tīkṣṇāṃ jighāṃsuḥ pāṇḍunandanam //
āpatantīṃ mahāśaktiṃ tava putrapraṇoditām /
dvidhā ciccheda tāṃ bhīmastadadbhutamivābhavat //
athānyairviśikhaistīkṣṇaiḥ saṅkruddhaḥ kuṇḍabhedinam /
suṣeṇaṃ dīrghanetraṃ ca tribhistrīnavadhīdbalī //
tato vṛndārakaṃ vīraṃ kurūṇāṃ kīrtivardhanam /
putrāṇāṃ tava vīrāṇāṃ yudhyatāmavadhītpunaḥ //
abhayaṃ raudrakarmāṇaṃ durvimocanameva ca /
tribhistrīnavadhīdbhīmaḥ punareva sutāṃstava //
vadhyamānā mahārāja putrāstava balīyasā /
bhīmaṃ praharatāṃ śreṣṭhaṃ samantātparyavārayan //
te śarairbhīmakarmāṇaṃ vavarṣuḥ pāṇḍavaṃ yudhi /
meghā ivātapāpāye dhārābhirdharaṇīdharam //
sa tadbāṇamayaṃ varṣamaśmavarṣamivācalaḥ /
pratīcchanpāṇḍudāyādo na prāvyathata śatruhā //
vindānuvindau sahitau suvarmāṇaṃ ca te sutam /
prahasanneva kaunteyaḥ śarairninyaṃ yamakṣayam //
tataḥ sudarśanaṃ vīraṃ putraṃ te bharatarṣabha /
vivyādha samare tūrṇaṃ sa papāta mamāra ca //
so'cireṇaiva kālena tadrathānīkamāśugaiḥ /
diśaḥ sarvāḥ samālokya vyadhamatpāṇḍunandanaḥ //
tato vai rathaghoṣeṇa garjitena mṛgā iva / bhajyamānāśca samare tava putrā viśāmpate /
prādravansahasā sarve bhīmasenabhayarditāḥ //
anuyāyācca kaunteyaḥ putrāṇāṃ te mahadbalam /
vivyādha samare rājankauraveyānsamantataḥ //
vadhyamānā mahārāja bhīmasenena tāvakāḥ / tyaktvā bhīmaṃ raṇājjagmuścodayanto hayottamān /
tāṃstu nirjitya samare bhīmaseno mahābalaḥ /
siṃhanādaravaṃ cakre bāhuśabdaṃ ca pāṇḍavaḥ //
*mahāntaṃ talaśabdaṃ ca kṛtvā droṇāntikaṃ yayau /
tamāvārayadācāryo velevodvṛttamarṇavam //
tasya droṇo rathaṃ rājañchādayāmāsa saṃyuge /
sāśvasūtadhvajaṃ tūrṇaṃ tadadbhutamivābhavat //
lalāṭe'tāḍayaccainaṃ nārācena smayanniva /
ūrdhvaraśmirivādityo vibabhau tatra pāṇḍavaḥ //
sa manyamānastvācāryo mamāyaṃ phalguno yathā /
bhīmaḥ kariṣyate pūjāmityuvāca vṛkodaram //
bhīmasena na te śakyaṃ praveṣṭumarivāhinīm /
māmanirjitya samare śatrumadya mahābala //
yadi te sānujaḥ kṛṣṇaḥ praviṣṭo'numate mama /
anīkaṃ na tu śakyaṃ me praveṣṭumiha vai tvayā //
sañjaya uvāca /
atha bhīmastu tacchrutvā gurorvākyamaśeṣataḥ /
kruddhaḥ provāca vai droṇaṃ raktatāmrekṣaṇaḥ śvasan //
tavārjuno nānumate brahbandho ramājiram /
praviṣṭaḥ sa hi durdharṣaḥ śakrasyāpi viśedbalam //
yena tvaṃ paramāṃ pūjāṃ kurvatā mānito hyasi /
nārjuno'haṃ ghṛṇī vipra bhīmaseno'smi te ripuḥ //
pitā nastvaṃ gururbandhustadā putrā hi rte vayam /
iti manyāmahe sarve bhavantaṃ praṇatāḥ sthitāḥ //
tadadya viparītaṃ te vadato'smāsu dṛśyate / yadi śatruṃ tvamātmānaṃ manyase tattathā'stviha /
eṣa te sadṛśaṃ karma śatrorbhīmaḥ kariṣyati //
sañjaya uvāca /
athoddhāmya gadāṃ vīraḥ kāladaṇḍamivāntakaḥ /
droṇāyāvāsṛjadrājansa rathādavapupluve //
sāśvasūtadhvajaṃ yānaṃ droṇasyāpothayattadā /
tadadbhutamapaśyāma pāṇḍaveyasya vikramam //
droṇaṃ tu virathaṃ kṛtvā bhīmaseno mahābalaḥ /
abhyavartata sainyāni tāvakāni samantataḥ //
sa mṛdraṃstarasā yodhānvāyurvṛkṣānivaujasā /
vicacāra raṇe rājanvāyutulyaparākramaḥ //
nirjitastu tadā tena pāṇḍavena mahātmanā /
anyaṃ tu rathamātiṣṭhaddroṇaḥ praharatāṃ varaḥ //
Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0