Mahabharata · Chapter 7.124

kiṃ tasyāṃ mama senāyāṃ nāsankecinmahārathāḥ /
ye tathā sātyakiṃ yāntaṃ naivāghnannāpyavārayan //

eko hi samare karma kṛtavānsatyavikramaḥ /
śakratulyabalo yuddhe mahendro dānaveṣviva //

athavā śūnyamāsīttadyena yātaḥ sa sātyakiḥ /
hatabhūyiṣṭhamathavā yena yātaḥ sa sātyakiḥ //

yatkṛtaṃ vṛṣṇivīreṇa karma śaṃsasi me raṇe /
naitadutsahate kartuṃ karma śakro'pi sañjaya //

aśraddheyamacintyaṃ ca karma tasya mahātmanaḥ /
vṛṣṇyandhakapravīrasya śrutvā me vyathitaṃ manaḥ //

na santi tasmātputrā me yathā sañjaya bhāṣase /
eko vai bahulāḥ senāḥ prāmṛdgātsatyavikramaḥ //

kathaṃ ca yudhyamānānāmapakrāntī mahātmanām /
eko bahūnāṃ śaineyastanmamācakṣva sañjaya //
sañjaya uvāca /

rājansenāsamudyogo rathanāgāśvapattimān /
atulyastava senāyāṃ yugāntasadṛśo'bhavat //

āhūteṣu samūheṣu tava sainyasya mānada /
nāsti loke samaḥ kaścitsamūha iti me matiḥ //

tatrava devāstvabhāṣanta cāraṇāśca samāgatāḥ /
etadantāḥ samūhā vai bhaviṣyanti mahītale //

na ca vai tādṛśo vyūha āsītkaścidviśāmpate /
yādṛgjayadrathavadhe droṇena vihito'bhavat //

uddhṛtā pṛthivī nūnaṃ yuddhahetoḥ samāgataiḥ /
iti tatra janāścāhurdṛṣṭā tāṃ janasaṃsadam //

caṇḍavātavibhinnānāṃ samudrāṇāmiva svanaḥ /
raṇe'bhavadbalaughānāmanyonyamabhidhāvatām //

pārthivānāṃ sametānāṃ bahūnyāsannarottama /
tvadbale prāṇḍavānāṃ ca sahasrāṇi śatāni ca //

saṃrabdhānāṃ pravīrāṇāṃ samare dṛḍhakarmaṇām /
tatrāsītsumahāśabdastumulo romaharṣaṇaḥ //

pāṇ़ḍavānāṃ kurūṇāṃ ca garjatāmitaretaram /
kṣvelāḥ kilakilāśabdāstatrāsanvai sahasraśaḥ //

bherīśabdāśca tumulā bāṇaśabdāśca bhārata /
anyonyaṃ nighnatāṃ caiva narāṇāṃ śuśruve svanaḥ //

athākrandanbhīsameno dhṛṣṭadyumnaśca māriṣa /
nakulaḥ sahadevaśca dharmarājaśca pāṇḍavaḥ //

āgacchata praharata drutaṃ viparidhāvata /
praviṣṭāvarisenāṃ hi vīrau mādhavapāṇḍavau //

yathā sukhena gacchetāṃ jayadrathavadhaṃ prati /
tathā prakuruta kṣipramiti sainyānyacodayan //

tayorabhāve kuravaḥ kṛtārthāḥ syurvayaṃ jitāḥ //

yatra yātau mahātmānau tūrṇaṃ parapurañjayau / te yūyaṃ sahitā bhūtvā tūrṇameva balārṇavam /
kṣobhayadhvaṃ mahāvegāḥ pavanaḥ sāgaraṃ yathā //

bhīmasenena te rājanpāñcālyena ca noditāḥ /
ājaghnuḥ kauravānsaṅkhye tyaktvā'sūnātmanaḥ priyān //

icchanto nidhanaṃ yuddhe śastrairuttamatejasaḥ /
svargepsavo mitrakārye nābhyanandanta jīvitam //

tathaiva tāvakā rājanprārthayanto mahadyaśaḥ /
āryāṃ yuddhe matiṃ kṛtvā yuddhāyaivāvatasthire //

tasminsutumule yuddhe vartamāne bhayāvahe /
jitvā sarvāṇi sainyāni prāyātsātyakirarjunaṃ //

kavacānāṃ prabhāstatra sūryaraśmivirājitāḥ / dṛṣṭīḥ saṅkhye sainikānāṃ pratijaghnuḥ samantataḥ /
dhvajaśastrapratihatā lokānsamavadīpayan //

caṇḍavātoddhatānmeghānvikiranraśmimāniva /
tathā tava mahatsainyaṃ tadvyarocata tāpayan //

samprahṛṣṭaḥ sa sahasā tava sainyārṇavaṃ prati /
lolayansarvato gatvā samudraṃ makaro yathā //

tatra rājanmahānāsītsaṅgrāmo bhītivardhanaḥ /
pāṇḍavasya mahābāho tāvakānāṃ ca dāruṇaḥ //

rudrasyākrīḍasaṅkāśaḥ saṃhāraḥ sarvadehinām /
tataḥ śabdo mahānāsītprāyādyatra dhanañcayaḥ //

tatra sma kadanaṃ ghoraṃ vartate pāṇḍupūrvaja /
arjunasya mahābāhostāvakānāṃ ca dhanvinām //

madhye bhāratasainyasya mādhavasya mahāraṇe /
droṇasyāpi paraiḥ sārdhaṃ vyūhadvāre sudāruṇam //

evameṣa kṣayo vṛttaḥ pṛthivyāṃ pṛthivīpate /
kruddhe'rjune tathā droṇe sātvate ca mahārathe //

tathā prayatamānānāṃ pāṇḍavānāṃ mahātmanām /
duryodhano mahārājanvyagāhata mahadbalam //

sa sannipātastumulasteṣāṃ tasya ca bhārata /
abhavatsarvabhūtānāmabhāvakaraṇo mahān //
dhṛtarāṣṭra uvāca /

tathā yāteṣu sainyeṣu tathā kṛcchragataḥ svayam /
kaccidduryodhanaḥ sūta nākārṣītpṛṣṭhato raṇam //

ekasya ca bahūnāṃ ca sannipāto mahāhave /
viśeṣato narapaterviṣamaḥ pratibhāti me //

so'tyantasukhasaṃvṛddho lakṣmyā lokasya ceśvaraḥ /
eko bahūnsamāsādya kaccinnāsītparāṅmukhaḥ //
sañjaya uvāca /

rājansaṅgrāmamāścaryaṃ tava putrasya bhārata /
ekasya bahubhiḥ sārdhaṃ śṛṇuṣva gadato mama //

duryodhanena samare pṛtanā pāṇḍavī raṇe /
nalinī dvarideneva samantātpratiloḍitā //

tatastāṃ prahatāṃ senāṃ dṛṣṭvā putreṇa te nṛpa /
bhīmasenapurogāstaṃ pāñcālāḥ samupādruvan //

sa bhīmasenaṃ daśabhiḥ śarairvivyādha pāṇḍavam /
tribhistribhiryamau vīrau dharmarājaṃ ca saptabhiḥ //

virāṭadrupadau ṣadbhiḥ śatena ca śikhaṇḍinam /
dhṛṣṭadyumnaṃ ca viṃśatyā draupadeyāṃstribhistribhiḥ //

śataśaścāparānyodhānsadvipāṃśca rathānraṇe /
śarairavacakartograiḥ kruddho'ntaka iva prajāḥ //

na sandadhadvimuñcanvā maṇḍalīkṛtakārmukaḥ /
adṛśyata ripūnnighnañchikṣayā'stabalena ca //

tasya tānnighnataḥ śatrūnhemapṛṣṭhaṃ mahaddhanuḥ /
ajasraṃ maṇḍalībhūtaṃ dadṛśuḥ samare janāḥ //

tato yudhiṣṭhiro rājā bhallābhyāmacchinaddhanuḥ /
tava putrasya kauravya yatamānasya saṃyuge //

vivyādha cainaṃ daśabhiḥ samyagastaiḥ śarottamaiḥ /
varma cāśu samāsādya te bhittvā kṣitimāviśan //

tataḥ pramuditāḥ pārthāḥ parivavruryudhiṣṭhiram /
yathā vṛtravadhe devāḥ purā śakraṃ maharṣayaḥ //

tato'nyaddhanurādāya tava putraḥ pratāpavān /
tiṣṭhetiṣṭheti rājānaṃ bruvanpāṇḍavamabhyayāt //

tamāyāntamabhiprekṣya tava putraṃ mahāmṛdhe /
pratyudyayuḥ samuditāḥ pāñcālā jayagṛddhinaḥ //

tāndroṇaḥ pratijagrāha parīpsanyudhi pāṇḍavam /
caṇḍavātoddhutānmeghāngirirambumuco yathā //

tatra rājanmahānāsītsaṅgrāmo romaharṣaṇaḥ /
pāṇḍavānāṃ mahābāho tāvakānāṃ ca saṃyuge //

rudrasyākrīḍasadṛśaḥ saṃhāraḥ sarvadehinām //

tataḥ śabdo mahānāsīdyāto yena dhanañjayaḥ /
atīva sarvaśabdebhyo romaharṣakaraḥ prabho //

arjunasya mahābāho tāvakānāṃ ca dhanvinām / madhye bhāratasainyasya mādhavasya mahāraṇe /
droṇasyāpi paraiḥ sārdhaṃ vyūhadvāre mahāraṇe //

evameṣa kṣayo vṛttaḥ pṛthivyāṃ pṛthivīpate /
kruddhe'rjune tathā droṇe sātvate ca mahārathe //