Mahabharata · Chapter 7.121

sampradya mahatsainyaṃ yāntaṃ śaineyamarjunam /
nirhīkā mama te putrāḥ kimakurvata sañjaya //

kathaṃ vaiṣāṃ tadā yuddhe dhṛtirāsīnmumūrṣatām /
śaineyacaritaṃ dṛṣṭvā yādṛśaṃ savyasācinaḥ //

kiṃ nu vakṣyanti te kṣātraṃ sainyamadhye parājitāḥ /
kathaṃ nu sātyakiryuddhe vyatikrānto mahāyaśāḥ //

kathaṃ ca mama putrāṇāṃ jīvatāṃ tatra sañjaya /
śaineyo'bhiyayau yuddhe tanmamācakṣva sañjaya //

atyadbhutamidaṃ tāta tvatsakāśācchṛṇomyaham /
ekasya bahubhiḥ sārdhaṃ śatrubhistairmahārathaiḥ //

viparītamahaṃ manye mandabhāgyaṃ sutaṃ prati /
yatrāvadhyanta samare sātvatena mahārathāḥ //

ekasya hi na paryāptaṃ yatsainyaṃ tasya sañjaya /
kruddhasya yuyudhānasya sarve tiṣṭhantu pāṇ़ḍavāḥ //

nirjitya samare droṇaṃ kṛtinaṃ citrayodhinam /
yathā paśugaṇānsiṃhastadvaddhantā sutānmama //

kṛtavarmādibhiḥ śūrairyattairbahubhirāhave /
yuyudhāno na śakito hantuṃ yatpuruṣarṣabhaḥ //

naitadīdṛśakaṃ yuddhaṃ kṛtavāṃstatra phalgunaḥ /
yādṛśaṃ kṛtavānyuddhaṃ śinernaptā mahāyaśāḥ //
s̤añjaya uvāca /

tava durmantrite rājanduryodhanakṛtena ca /
śṛṇuṣvāvahito bhūtvā yatte vakṣyāmi bhārata //

te punaḥ sannyavartanta kṛtvā saṃśapathānmithaḥ /
parāṃ yuddhe matiṃ krūrāṃ tava putrasya śāsanāt //

trīṇi sādisahasrāṇi duryodhanapurogamāḥ /
śakakāmbhojabālahlīkā yavanāḥ pāradāstathā //

kulindāstaṅkaṇāmbaṣṭhāḥ paiśācāśca sabarbarāḥ / pārvatīyāśca rājendra kruddhāḥ pāṣāṇapāṇayaḥ /
abhyadravanta śaineyaṃ śalabhāḥ pāvakaṃ yathā //

yuktāśca pārvatīyānāṃ rathāḥ pāṣāṇayodhinām /
śūrāḥ pañcaśataṃ rājañśaineyaṃ samupādravan //

tato rathasahasreṇa mahārathaśatena ca /
dviradānāṃ sahasreṇa dvisāhasraiśca vājibhiḥ //

śaravarṣāṇi muñcanto vividhāni mahārathāḥ /
abhyadravanta śaineyamasaṅkhyeyāśca pattayaḥ //

tāṃśca sañcodayansarvānghnatainamiti bhārata /
duḥśāsano mahārāja sātyakiṃ paryavārayat //

tatrādbhutamapaśyāma śaineyacaritaṃ mahat /
yadeko bahubhiḥ sārdhamasambhrāntamayudhyata //

avadhīcca rathānīkaṃ dviradānāṃ ca tadbalam /
sādinaścaiva tānsarvāndasyūnapi ca sarvaśaḥ //

tatra cakrairvimathitairbhagnaiśca paramāyudhaiḥ /
akṣaiśca bahudhā bhagnairīṣādaṇḍakabandhuraiḥ //

kuñjarairmathitaiścāpi dhvajaiśca vinipātitaiḥ /
varmabhiśca tathā'nīkairvyavakīrṇā vasundharā //

sragbhirābharaṇairvastrairanukarṣaiśca māriṣa /
sañchannā vasudhā tatra dyaurgrahairiva bhārata //

girirūpadharaiścāpi patitaiśca mahāgajaiḥ /
mlecchasthitairmahārāja bhinnāñjanacayopamaiḥ //

mṛgairmandraiśca bhadraiśca mṛgamandraistathā'paraiḥ /
bhadrairmandramṛgaiścaiva mṛgabhadraistathaiva ca //

bhadramandraiścaiva tathā tathā bhadramṛgairapi /
tatratatra dharā kīrṇā śayānaiḥ parvatopamaiḥ //

añjanasya kule jātā vāmanasya ca bhārata /
supratīkakule jātā mahāpadmakule tathā //

airāvatakule caiva tathā'nyeṣu kuleṣu ca /
jātā dantivarā rājañśerate bahavo hatāḥ //

vanāyujānpārvatīyānkāmbhojānbāhlikānapi /
tathā hayavarānrājannijaghne tatra sātyakiḥ //

nānādeśasamutthāṃśca nānājātīṃśca dantinaḥ /
nijaghne tatra śaineyaḥ śataśo'tha sahasraśaḥ //

teṣu prakālyamāneṣu dasyūnduḥśāsano'bravīt /
nivartadhvamadharmajñā yudhyadhvaṃ kiṃ sṛtena vaḥ //

tāṃścātibhagnāsansamprekṣya putro duḥśāsanastava /
pāṣāṇayodhinaḥ śūrānpārvatīyānacodayat //

aśmayuddheṣu kuśalā naitañjānāpi sātyakiḥ /
aśmayuddhamajānantaṃ hatainaṃ yuddhakāmukam //

tathaiva kuravaḥ sarve nāśmayuddhaviśāradāḥ /
abhidravata mābhaiṣṭa na vaḥ prāpsyati sātyakiḥ //

te pārvatīyā rājānaḥ sarve pāṣāṇayodhinaḥ /
abhyadravanta śaineyaṃ rājānamiva mantriṇaḥ //

tato gajaśiraḥprakhyairupalaiḥ śailavāsinaḥ /
udyatairyuyudhānasya puratastasthurāhave //

kṣeraṇīyaistathāpyanye sātvatasya vadhaiṣiṇaḥ /
coditāstava putreṇa sarvato rurudhurdiśaḥ //

teṣāmāpatatāmeva śilāyuddhaṃ cikīrṣatām /
sātyakiḥ pratisandhāya niśitānprāhiṇoccharān //

tāmaśmavṛṣṭiṃ tumulāṃ pārvatīyaiḥ samīritām /
cicchedoragasankāśairnārācaiḥ śinipuṅgavaḥ //

tairaśmacūrṇairdīpyadbhiḥ khadyotānāmiva vrajaiḥ /
prāyaḥ sainyānyahanyanta hāhābhūtāni māriṣa //

tataḥ pañcaśataṃ śūrāḥ samudyatamahāśilāḥ /
nikṛttabāhavo rājannipeturdharaṇītale //

sātvatasya ca bhallena niṣpiṣṭaistaistathā'dribhiḥ /
nyapatannihatā mlecchāstatratatra gatāsavaḥ //

te hanyamānāḥ samare sātvatena mahātmanā /
aśmavṛṣṭiṃ mahāghorāṃ pātayanti sma sātvate //

pāṣāṇayodhinaḥ śūrānyatamānānavasthitān /
nyavadhīdbahusāhasrāṃstadadbhutamivābhavat //

tataḥ punarbastamukhairaśmavṛṣṭīḥ samantataḥ /
adhobastaiḥ sthūlabastairdaradaiḥ khasataṅkaṇaiḥ //

lambakaiśca kuṇindaiśca kṣiptāḥ kṣiptāśca sātyakiḥ /
nārācaiḥ praticiccheda pratipattiviśāradaḥ //

adrīṇāṃ bhidyamānānāmantarikṣe śitaiḥ śaraiḥ /
śabdena prādravansaṅkhye rathāśvagajapattayaḥ //

aśmacūrṇairavākīrṇā manuṣyagajavājinaḥ /
nāśaknuvannavasthātuṃ bhramarairiva daṃśitāḥ //

hataśiṣṭāḥ sarudhirā bhinnamastakapiṇ़ḍikāḥ / vibhinnaśiraso rājandantaiśchinnaiśca dantinaḥ /
nirdhūtaiśca karairnāgā vyaṅgāśca śataśaḥ kṛtāḥ //

hatvā pañcaśataṃ yodhāṃstatkṣaṇenaiva māriṣa /
vyacaratpṛtanāmadhye śaineyaḥ kṛtahastavat //

kuñjarāḥ sannyavartanta yuyudhānena mohitāḥ //

aśmanāṃ bhidyamānānāṃ sāyakaiḥ śrūyate dhvaniḥ /
padmapatreṣudhārāṇāṃ patantīnāmiva dhvaniḥ //

tataḥ śabdaḥ samabhavattava sainyasya māriṣa /
mādhavenārdyamānasya sāgarasyeva parvaṇi //

taṃ śabdaṃ tumulaṃ śrutvā droṇo yantāramabravīt /
eṣa sūta raṇe kruddhaḥ sātvatānāṃ mahārathaḥ //

dārayanbahudhā sainyaṃ raṇe carati kālavat /
yatraiṣa śabdastumulastatra sūta rathaṃ naya //

pāṣāṇayodhibhirnūnaṃ yuyudhānaḥ samāgataḥ /
tathāhi rathinaḥ sarve hiyante vidrutairhayaiḥ //

viśastrakavacā rugṇāstatratatra patanti ca /
na śaknuvanti yantāraḥ saṃyantuṃ tumule hayān //
sañjaya uvāca /

ityetadvacanaṃ śrutvā bhāradvājasya sārathiḥ /
pratyuvāca tato droṇaṃ sarvaśastrabhṛtāṃ varam //

sainyaṃ dravati cāyuṣmankauraveyaṃ samantataḥ /
paśya yodhānraṇe bhagnāndhāvato vai tatastataḥ //

ime ca saṃhatāḥ śūrāḥ pāñcālāḥ pāṇḍavaiḥ saha /
tvāmeva hi jighāṃsanta ādravanti samantataḥ //

atra kāryaṃ samādhatsva prāptakālamarindama /
svāne vā gamane vāpi dūraṃ yātaśca sātyakiḥ //
sañcaya uvāca /

tathaivaṃ vadatastasya bhāradvājasya sāratheḥ /
pratyadṛśyata śaineyo nighnanbahuvidhānrathān //

te vadhyamānāḥ samare yuyudhānena tāvakāḥ /
yuyudhānarathaṃ tyaktvā droṇānīkāya dudruvuḥ //

yaistu duḥśāsanaḥ sārdhaṃ rathaiḥ pūrvaṃ nyavartata /
te bhītāstvabhyadhāvanta sarve droṇarathaṃ prati //