Mahabharata · Chapter 6.98

vākśalyaistava putreṇa so'tividdho mahāmanāḥ /
novāca duḥkhopahato hyapriyaṃ priyamaṇvapi //

sa dhyātvā suciraṃ kālaṃ duḥkharoṣasamanvitaḥ /
śvasanniva mahānāgaḥ praṇunno vākśalākayā //

udvṛtya cakṣuṣī lopānnirdahanniva bhārata /
sadevāsuragandharvaṃ lokaṃ kāla ivāparaḥ //

abravīttava putraṃ ca sāmapūrvamidaṃ vacaḥ /
kiṃ tvaṃ duryodhanaivaṃ māṃ vākśalyairapakṛntasi //

ghaṭamānaṃ yathāśaktiṃ kurvāṇaṃ ca tava priyam /
juhvānaṃ samare prāṇāṃstava vai priyakāmyayā //

yadā tu pāṇḍavaḥ śūraḥ khāṇḍave'gnimatarpayat /
parājitya raṇe śakraṃ paryāptaṃ tannidarśanam //

yadā ca tvāṃ mahābāho gandharvairhṛtamojasā /
amocayatpāṇḍusutaḥ paryāptaṃ tannidarśanam //

dravamāṇeṣu śūreṣu sodareṣu tava prabho /
sūtaputre ca rādheye paryāptaṃ tannidarśanam //

yacca naḥ sahitānsarvānvirāṭanagare tadā /
eka evājayatpārthaḥ paryāptaṃ tannidarśanam //

droṇaṃ ca yudhi saṃrabdhaṃ māṃ ca nirjitya saṃyuge /
vāsāṃsi sa samādatta paryāptaṃ tannidarśanam //

tathā drauṇiṃ maheṣvāsaṃ śāradvatamathāpi ca /
gograhe jitavānpūrvaṃ paryāptaṃ tannidarśanam //

vijitya ca yadā karṇaṃ sadā puruṣamāninam /
uttarāyai dadau vastraṃ paryāptaṃ tannidarśanam //

nivātakavacānyuddhe vāsavenāpi durjayān /
jitavānsamare pārthaḥ paryāptaṃ tannidarśanam //

ko hi śakto raṇe jetuṃ pāṇḍavaṃ rabhasaṃ tadā /
yasya goptā jagadgoptā śaṅkhacakragadādharaḥ //

vāsudevo'nantaśaktiḥ sṛṣṭisaṃhārakārakaḥ /
sarveśvaro devadevaḥ paramātmā sanātanaḥ //

ukto'sti bahuśo rājannāradādyairmaharṣibhiḥ /
tvaṃ tu mohānna jānīṣe vācyāvācyaṃ suyodhana //

mumūrṣurhi naraḥ sarvānvṛkṣānpaśyati kāñcanān /
tathā tvamapi gāndhāre viparītāni paśyasi //

svayaṃ vairaṃ mahatkṛtvā pāṇḍavaiḥ saha sṛñjayaiḥ . yuddhyasva tānadya raṇe paśyāmaḥ puruṣo bhava /
aśakyāḥ pāṇḍavā jetuṃ devairapi savāsavaiḥ //

ahaṃ tu somakānsarvānpāñcālāṃśca samāgatān /
nihaniṣye naravyāghra varjayitvā śikhaṇḍinam //

tairvā'haṃ nihataḥ saṅkhye gamiṣye yamasādanam /
tānvā nihatya samare prītiṃ dāsyāmyahaṃ tava //

pūrva hi strī samutpannā śikhaṇḍī rājaveśmani /
varadānātpumāñjātaḥ saiṣā ve strī śikhaṇḍinī //

tamahaṃ na haniṣyāmi prāṇatyāge'pi bhārata /
yā'sau prāṅvarmitā dhātrā saiṣā vai strī śikhaṇḍinī //

sukhaṃ svapihi gāndhāre śvo'smi kartā mahāraṇam /
yaṃ janāḥ kathayiṣyanti yāvatsthāsyati medinī //
sañjaya uvāca /

evamuktastava suto nirjagāma janeśvara /
abhivādya guruṃ mūrdhnā prayayau svaṃ niveśanam //

āgamya tu tato rājā visṛjya ca mahājanam /
praviveśa tatastūrṇaṃ kṣayaṃ śatrukṣayankaraḥ //

prahṛṣṭaḥ sa niśāṃ tāṃ ca gamayāmāsa pārthivaḥ /
prabhātāyāṃ ca śarvaryāṃ prātarutthāya tānnṛpaḥ //

rājñaḥ samājñāpayata senāṃ yojayateti ha /
adya bhīṣmo raṇe kraddho nihaniṣyati somakān //

duryodhanasya tacchrutvā rātrau vilapitaṃ bahu /
manyamānaḥ sa taṃ rājanpratyādeśamivātmanaḥ //

nirvedaṃ paramaṃ gatvā vinindya paravaśyatām /
dīrghaṃ dadhyau śāntanavo yoddhukāmo'rjunaṃ raṇe //

iṅgitena tu tajjñātvā gāṅgeyena vicintitam /
duryodhano mahārāja duḥśāsanamacodayat //

duḥśāsana rathāstūrṇaṃ yujyantāṃ bhīṣmarakṣiṇaḥ /
dvāviṃśatimanīkāni sarvāṇyevābhicodaya //

ayaṃ hi samanuprāpto varṣapūgābhicintitaḥ /
pāṇḍavānāṃ sasainyānāṃ vadho rājyasya cāgamaḥ //

tatra kāryamahaṃ manye bhīṣmasyaivābhirakṣaṇam /
sa no guptaḥ sahāyaḥ syāddhanyātpārthāṃśca saṃyuge //

abravīddhi viśuddhātmā nāhaṃ hanyāṃ śikhaṇḍinam /
strīpūrvako hyasau rājaṃstasmādvarjyo mayā raṇe //

lokastadveda yadahaṃ pituḥ priyacikīrṣayā /
rājyaṃ sphītaṃ mahābāho striyaśca tyaktavānpurā //

naiva cāhaṃ striyaṃ jātu na strīpūrvaṃ kathañcana /
hanyāṃ yudhi naraśreṣṭha satyametadbravīmi te //

ayaṃ strīpūrvako rājañchikhaṇḍī yadi te śrutaḥ /
udyoge kathitaṃ sarvaṃ yathā jātā śikhaṇḍinī //

kanyā bhūtvā pumāñjātaḥ sa ca yotsyati bhārata /
tasyāhaṃ pramukhe bāṇānna muñceyaṃ kathañcana //

yuddhe hi kṣatriyāṃstāta pāṇḍavānāṃ jayaiṣiṇaḥ /
sarvānanyānhaniṣyāmi samprāptānraṇamūrdhani //

evaṃ māṃ bharataśreṣṭha gāṅgeyaḥ prāha śāstravit /
tatra sarvātmanā manye gāṅgeyasyaiva pālanam //

arakṣyamāṇaṃ hi vṛko hanyātsiṃhaṃ mahāhave /
mā vṛkeṇeva gāṅgeyaṃ ghātayema śikhaṇḍinā //

mātulaḥ śakuniḥ śalyaḥ kṛpo droṇo viviṃśatiḥ /
yattā rakṣantu gāṅgeyaṃ tasmingupte dhruvo jayaḥ //

etacchrutvā tu te sarve duryodhanavacastadā /
sarvato rathavaṃśena gāṅgeyaṃ paryavārayan //

putrāśca tava gāṅgeyaṃ parivārya yayurmudā /
kampayanto bhuvaṃ dyāṃ ca kṣobhayantaśca pāṇḍavān //

te rathaiḥ suprasaṃyuktairdantibhiśca mahārathāḥ /
parivārya raṇe bhīṣmaṃ daṃśitāḥ samavasthitāḥ //

yathā devāsure yuddhe tridaśā vajradhāriṇam /
sarve te sma vyatiṣṭhanta rakṣantastaṃ mahāratham //

tato duryodhano rājā punarbhrātaramabravīt . savyaṃ cakraṃ yudhāmanyuruttamaujāśca dakṣiṇam /
goptārāvarjunasyaitāvarjuno'pi śikhaṇḍinaḥ //

rakṣyamāṇaḥ sa pārthena tathāsmābhirvivarjitaḥ /
yathā bhīṣmaṃ na no hanyādduḥśāsana tathā kuru //
sañjaya uvāca /

bhrātustadvacanaṃ śrutvā putro duḥśāsanastava /
bhīṣmaṃ pramukhataḥ kṛtvā prayayau saha senayā //

bhīṣmaṃ tu rathavaṃśena dṛṣṭvā samabhisaṃvṛtam /
arjuno rathināṃ śreṣṭho dhṛṣṭadyumnamuvāca ha //

śikhaṇḍinaṃ naravyāghraṃ bhīṣmasya pramukhe nṛpa /
sthāpayasvādya pāñcālya tasya goptā'hamityuta //