Mahabharata · Chapter 6.87
pariṇāmya niśāṃ tāṃ tu sukhasuptā janeśvarāḥ /
kuravaḥ pāṇḍavāścaiva punaryuddhāya niryayuḥ //
tataḥ śabdo mahānāsītsenayorubhayornṛpa /
nirgacchamānayoḥ saṅkhye yathā sāgarayoriva //
tato duryodhano rājā citraseno viviṃśatiḥ /
bhīṣmaśca rathināṃ śreṣṭho bhāradvājaśca vai dvijaḥ //
ekībhūtāḥ susaṃyattāḥ kauravāṇāṃ mahācamūm /
vyūhāya vidadhū rājanpāṇḍavānpratidaṃśitān //
kūrmavyūhaṃ tataḥ kṛtvā pitā tava viśāmpate /
sāgarapratimaṃ ghoraṃ vāhanormitaraṅgiṇam //
agrataḥ sarvasainyānāṃ bhīṣmaḥ śāntanavo yayau /
mālavairdākṣiṇātyaiśca āvantyaiśca samanvitaḥ //
tato'nantaramevāsīdbhāradvājaḥ pratāpavāna /
pulindaiḥ pāradaiścaiva tathā kṣudrakamālavaiḥ //
droṇādanantaraṃ yatto bhagadattaḥ pratāpavān /
magadhaiśca kaliṅgaiśca piśācaiśca viśāmpate //
prāgjyotiṣādanu nṛpaḥ kausalyo'tha bṛhadbalaḥ /
mekalaiḥ kuruvindaiśca traipuraiśca samanvitāḥ //
bṛhadbalādanu nṛpastrigartaḥ prasthalādhipaḥ /
kāmbhojairbahubhiḥ sārdhaṃ yavanaiśca sahasraśaḥ //
drauṇistu rabhasaḥ śūrastraigartādanu bhārata /
prayayau siṃhanādena nādayāno dharātalam //
tathā sarveṇa sainyena rājā duryodhanastadā /
drauṇeranantaraṃ prāyātsodaryaiḥ parivāritaḥ //
duryodhanādanu tataḥ kṛpaḥ śāradvato yayau /
evameṣa mahāvyūhaḥ prayayau sāgaropamaḥ //
rejustatra patākāśca śvetacchatrāṇi bhārata /
aṅgadānyatra citrāṇi mahārhāṇi dhanūṃṣi ca //
taṃ tu dṛṣṭvā mahāvyūhaṃ tāvakānāṃ mahārathaḥ /
yudhiṣṭhiro'bravīttūrṇaṃ pārṣataṃ pṛtanāpatim //
paśya vyūhaṃ maheṣvāsa nirmitaṃ sāgaropamam /
prativyūhaṃ raṇe śūra kuru kṣipraṃ mahāratha //
tataḥ sa pārṣataḥ krūro vyūhaṃ cakre sudāruṇam /
śrṛṅgāṭakaṃ mahārāja paravyūhavināśanam //
śrṛṅgābhyāṃ bhīmasenaśca sātyakiśca mahārathaḥ /
rathairanekasāhasraistathā hayapadātibhiḥ //
nābhāvabhūnnaraśreṣṭhaḥ śvetāśvaḥ kṛṣṇasārathiḥ /
madhye yudhiṣṭhiro rājā mādrīputrau ca pāṇḍavau //
athetare maheṣvāsāḥ sahasainyā narādhipāḥ /
vyūhaṃ taṃ pūrayāmāsurvyūhaśāstraviśāradāḥ //
evametaṃ mahāvyūhaṃ vyūhya bhārata pāṇḍavāḥ /
atiṣṭhansamare śūrā yoddhukāmā jayaiṣiṇaḥ //
bherīśabdaiśca vimalairvimiśraiḥ śaṅkhaniḥsvanaiḥ /
kṣveḍitāsphoṭitotkruṣṭairnāditāḥ sarvato diśaḥ //
tataḥ śūrāḥ samāsādya samare te parasparama / netrairanimiṣai rājannavaikṣanta parasparam // 6-87-24amanobhiste manuṣyendra yuddhaṃ yodhāḥ pracakrire . punarāhūya te'nyonyaṃ śarīrairapi cakrire //
tataḥ pravavṛte yuddhaṃ ghorarūpaṃ bhayāvaham /
tāvakānāṃ pareṣāṃ ca nighnatāmitaretaram //
nārācā niśitāḥ saṅkhye sampatanti sma bhārata /
vyāttānanā bhayakarā uragā iva saṅghaśaḥ //
niṣpeturvimalāḥ śaktyastailadhautāḥ sutejanāḥ /
ambudebhyo yathā rājanbhrājamānāḥ śatahradāḥ //
gadāśca vimalaiḥ paṭṭaiḥ pinaddhāḥ svarṇabhūṣitāḥ /
patantyastatra dṛsyante giriśṛṅgopamāḥ śubhāḥ //
nistriṃśāśca vyadṛśyanta vimalāmbarasannibhāḥ /
ārṣabhāṇi ca carmāṇi śatacandrāṇi bhāratata //
aśobhanta raṇe rājanpātyamānāni sarvaśaḥ /
te'nyonyaṃ samare sene yudhyamāne narādhipa //
aśobhetāṃ yathā devadaityasene samudyate /
abhyadravanta samare te'nyonyaṃ vai samantataḥ //
rathāstu rathibhistūrṇaṃ preṣitāḥ paramāhave /
yugairyugāni saṃśliṣya yuyudhuḥ pārthivarṣabhāḥ //
dantināṃ yudhyamānānāṃ sangharṣātpāvako'bhavat /
danteṣu bharataśreṣṭha sadhūmaḥ sarvato diśam //
prāsairabhihatāḥ kecidgajayodhāḥ samantataḥ /
patamānāḥ sma dṛśyante giriśṛṅgānnagā iva //
pādātāścāpyadṛśyanta nighnanto'tha parasparam /
citrarūpadharāḥ śūrā nakharaprāsayodhinaḥ //
anyonyaṃ te samāsādya kurupāṇḍavasainikāḥ /
astrairnānāvidhairghorai raṇe ninyuryamakṣayam //
tataḥ śāntanavo bhīṣmo rathaghoṣeṇa nādayan /
abhyāgamadraṇe pārthāndhanuḥśabdena mohayan //
pāṇḍavānāṃ rathāścāpi nadanto bhairavaṃ svanam /
abhyadravanta saṃyattā dhṛṣṭadyumnapurogamāḥ //
tataḥ pravavṛte yuddhaṃ tava teṣāṃ ca bhārata /
narāśvarathanāgānāṃ vyatiṣaktaṃ parasparam //
Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0