Mahabharata · Chapter 6.86

virathaṃ taṃ samāsādya citrasenaṃ yaśasvinam /
rathamāropayāmāsa vikarṇastanayastava //

tasmiṃstathā vartamāne tumule sankule bhṛśam /
bhīṣmaḥ śāntanavastūrṇaṃ yudhiṣṭhiramupādravat //

tataḥ sarathanāgāśvāḥ samakampanta sṛñjayāḥ /
mṛtyorāsyamanuprāptaṃ menire ca yudhiṣṭhiram //

yudhiṣṭhiro'pi kauravyo yamābhyāṃ sahitaḥ prabhuḥ /
maheṣvāsaṃ naravyāghraṃ bhīṣmaṃ śāntanavaṃ yayau //

tataḥ śarasahasrāṇi pramuñcanpāṇḍavo yudhi /
bhīṣmaṃ sañchādayāmāsa yathā megho divākaram //

tena samyakpraṇītāni śarajālāni māriṣa /
pratijagrāha gāṅgayaḥ śataśo'tha sahasraśaḥ //

tathaiva śarajālāni bhīṣmoṇāstāni māriṣa /
ākāśe samadṛśyanta svagamānāṃ vrajā iva //

nimeṣārdhena kaunteyaṃ bhīṣmaḥ śāntanavo yudhi /
adṛśyaṃ samare cakre śarajālena bhārata //

tato yudhiṣṭhire rājā kauravyasya mahātmanaḥ /
nārācaṃ preṣayāmāsa kruddha āśīviṣopamam //

asamprāptaṃ tatastaṃ tu kṣurapreṇa mahārathaḥ /
caccheda samare rājanbhīṣmastasya dhanuścyutam //

taṃ tu cchitvā raṇe bhīṣmo nārācaṃ kalasammitam /
najaghne kauravendrasya hayānkāñcanabhūṣaṇān //

hatāśvaṃ tu rathaṃ tyaktvā dharmaputro yudhiṣṭhiraḥ /
āruroha rathaṃ tūrṇaṃ nakulasya mahātmanaḥka //

yamāvapi hi sankruddhaḥ samāsādya raṇe tadā /
śaraiḥ sañchādayāmāsa bhīṣmaḥ parapurañjayaḥ //

tau tu dṛṣṭvā mahārāja bhīṣmabāṇaprapīḍitau /
jagāma paramāṃ cintāṃ bhīṣmasya vadhakāṅkṣayā //

tato yudhiṣṭhiro vaśyānrājñastānsamacodayat /
bhīṣmaṃ śāntanavaṃ sarve nihateti suhṛdgaṇān //

tataste pārthivāḥ sarve śrutvā pārthasya bhāṣitam /
mahatā rathavaṃśena parivavruḥ pitāmaham //

sa samantātparivṛtaḥ pitā devavratastava /
cikrīḍa dhanuṣā rājanpātayāno mahārathān //

taṃ carantaṃ raṇe pārthā dadṛśuḥ kauravaṃ yudhi /
mṛgamadhyaṃ praviśyeva yathā siṃhaśiśuṃ vane //

tarjayānaṃ rame vīrāṃstrāsayānaṃ ca sāyakaiḥ /
dṛṣṭvā tresurmahārāja siṃhaṃ mṛgagaṇā iva //

raṇe bhārata siṃhasya dadṛśuḥ kṣatriyā gatim /
agnervāyusahāyasya yathā kakṣaṃ didhakṣataḥ //

śirāṃsi rathināṃ bhīṣmaḥ pātayāmāsa saṃyuge /
tālebhyaḥ paripakvāni phalāni kuśalo naraḥ //

patadbhiśca mahārāja śirobhirdharaṇītale /
babhūva tumulaḥ śabdaḥ patatāmaśmanāmiva //

tasminsutumule yuddhe vartamāne bhayānake /
sarveṣāmeva sainyānāmāsīdvyatikaro mahān //

bhinneṣu teṣu vyūheṣu kṣatriyā itaretaram /
ekamekaṃ samāhūya yuddhāyaivāvatasthire //

śikhaṇḍī tu samāsādya bharatānāṃ pitāmaham /
abhidudrāva vegena tiṣṭhatiṣṭheti cābravīt //

anādṛtya tato bhīṣmastaṃ śikhaṇḍinamāhave /
prayayau sṛñjayānkruddhaḥ strītvaṃ tasya vicintayan //

sṛñjayāstu tato dṛṣṭvā hṛṣṭaṃ bhīṣma mahāraṇe /
siṃhanādāṃśca vividhāṃścakruḥ śaṅkhavimiśritān //

tataḥ pravavṛte yuddhaṃ vyatiṣaktarathadvipam /
paścimāṃ diśamāsādya sthite savitari prabho //

dhṛṣṭadyumno'tha pāñcālyaḥ sātyakiśca mahārathaḥ /
pīḍayantau bhṛśaṃ sainyaṃ śaktitomaravṛṣṭibhiḥ //

śastraiśca bahubhī rājañjaghnatustāvakānraṇe /
te hanyamānāḥ samare tāvakā bharatarṣabha //

āryāṃ yuddhe matiṃ kṛtvā na tyajanti sma saṃyugam /
yathotsāhaṃ tu samare nijaghnustāvakā raṇe //

tatrākrando mahānāsīttāvakānāṃ mahātmānām /
vadhyatāṃ samare rājanpārṣatena mahātmanā //

taṃ śrutvā ninadaṃ ghoraṃ tāvakānāṃ mahārathau /
vindānuvindāvāvantyau pārṣataṃ pratyupasthitau //

tau tasya turagānhatvā tvaramāṇau mahārathau /
chādayāmāsaturubhau śaravarṣeṇa pārṣatam //

avaplutyātha pāñcālyo rathāttūrṇaṃ mahābalaḥ /
ārurohaka rathaṃ tūrṇaṃ sātyakestu mahātmanaḥ //

tato yudhiṣṭhiro rājā mahatyā senayā vṛtaḥ /
āvantyau samare kruddhāvabhyayātsa parantapau //

tathaiva tava putro'pi sarvodyogena māriṣa /
vindānuvindau samare parivāryāvatasthivān //

arjunaścāpi sankruddhaḥ kṣatriyānkṣatriyarṣabhaḥ /
ayodhayata sangrāme vajrapāṇirivāsurān //

droṇāstu samare kruddhaḥ putrasya priyakṛttava /
vyadhamatsarvapāñcālāṃstūlarāśimivānalaḥ //

duryodhanapurogāstu putrāstava viśāmpate /
parivārya raṇe bhīṣmaṃ yuyudhuḥ pāṇḍavaiḥ saha //

tato duryodhano rājā lohitāyati bhāskare /
abravīttāvakānsarvāṃstvaradhvamiti bhārata //

yudhyatāṃ tu tathā teṣāṃ kurvatāṃ karma duṣkaram /
astaṃ girimathārūḍhe aprakāśati bhāskare //

prāvartata nadī ghorā śoṇitaughataraṅgiṇī /
gomāyugaṇasankīrṇā kṣaṇena kṣaṇadāmukhe //

śivābhiraśivābhiśca ruvadbhirbhairavaṃ ravam /
ghoramāyodhanaṃ jajñe bhūtasaṅghaiḥ samākulam //

rākṣasāśca piśācāśca tathānye piśitāśinaḥ /
samantato vyadṛśyanta śataśo'tha sahasraśaḥ //

arjuno'tha suśarmādīnrājñastānsapadānugān /
vijitya pṛtanāmadhye yayau svaśibiraṃ prati //

yudhiṣṭiro'pi kauravyo bhrātṛbhyāṃ sahitastathā /
yayau svaśibiraṃ rājā niśāyāṃ senayā vṛtaḥ //

bhīmaseno'pi rājendra duryodhanamukhānrathān /
avajitya tataḥ saṅkhye yayau svaśibiraṃ prati //

duryodhano'pi nṛpatiḥ parivārya mahāraṇe /
bhīṣmaṃ śāntanavaṃ tūrṇaṃ prayātaḥ śibiraṃ prati //

droṇo drauṇiḥ kṛpaḥ śalyaḥ kṛtavarmā ca sātvataḥ /
parivārya camūṃ sarvāḥ prayayuḥ śibiraṃ prati //

tathaiva sātyakī rājandhṛṣṭadyumnaśca pārṣataḥ /
parivārya raṇe yodhānyayatuḥ śibiraṃ prati //

evamete mahārāja tāvakāḥ pāṇḍavaiḥ saha /
paryavartanta sahitā niśākāle parantapa //

tataḥ svaśibiraṃ gatvā pāṇḍavāḥ kuravastathā /
nyavasanta mahārāja pūjayantaḥ parasparam //

rakṣāṃ kṛtvā tataḥ śūrā nyasya gulmānyathāvidhi /
apanīya ca śalyāni snātvā ca vividhairjalaiḥ //

kṛtasvastyayanāḥ sarve stūyamānāśca bandibhiḥ /
gītavāditraśabdena vyakrīḍanta yaśasvinaḥ //

muhūrtādiva tatsarvamabhavatsvargasannibham /
na hi yuddhakathāṃ kāñcittatrākurvanmahārathāḥ //

te prasupte bale tatra pariśrāntajane nṛpa /
hastyaśvabahule rātrau prekṣaṇīye babhūvatuḥ //